serie

Elders in de Wereld

Foto: Riccardof (cc)

Elders in de Wereld is een vaste rubriek op Sargasso waarin we stilstaan bij nieuws uit de verschillende werelddelen.


Foto: Riccardof (cc)

Elders in de wereld gooit men het over een andere boeg

De afgelopen maanden is het debat over drugs in Zuid-Amerika opener geworden dan ooit. De staatshoofden bespraken het legaliseren van drugs, omdat er tegen vechten vruchteloos is. De grootste pleitbezorger van de ommekeer is Otto Pérez Molina, sinds januari president van Guatemala. Eerder was hij juist voor een ‘iron fist’ tegen de misdaad. Afgelopen week heeft meneer Pérez zijn nieuwe boodschap verkondigd op het World Economic Forum over Latijns-Amerika: “Twenty years ago, I was director of intelligence in Guatemala…We had great successes. A lot of cocaine was captured. Plantations of marijuana were destroyed. Also at that time many drug-trafficking bosses were captured. Twenty years later, I assume the presidency of the country—and I find that the drug-trafficking organisations are bigger.”

Lees een interview met hem bij The Economist.

In Argentinië wordt de olie weer genationaliseerd. De staat had de aandelen van oliebedrijf YPF een aantal jaar geleden (in 1999 nog maar) verkocht aan de Spaanse maatschappij Repsol, maar heeft nu aangekondigd weer 51% van de aandelen in handen te willen hebben. De overige 49% gaat naar de delen van het land waar de olie vandaan komt. Hoeveel er voor deze deal betaald wordt is onduidelijk. Lees meer bij de New York Times en de Economist.

Foto: Riccardof (cc)

Elders in de wereld lachen Chinezen zich rot

Hoe ziet de Chinese Owen Schumacher eruit? Hij heet in ieder geval Mike Sui en zijn typetjes zetten de Chinese youtube (Youkou) in brand. Wat voor types zijn in China grappig? Een Bejinger, een blanke en zwarte Amerikaan, een Japanner, een Hong Kong-Chinees, een Rus, een homo en natuurlijk een Taiwanees. De filmpjes geven een aardig inkijkje in de Chinese ziel, al begrijp ik er geen hout van.

Iemand die bijtende humor combineert met maatschappijkritiek is de bekende kunstenaar Ai Weiwei. Een paar weken terug haalde hij een stunt uit die ik in de Nederlandse media niet echt heb teruggezien. Hij is zichzelf gaan surveilleren (zelfveillance). Ai Weiwei staat onder huisarrest en wordt continu in de gaten gehouden. Om de politie een handje te helpen, besloot hij al zijn gangen binnen zijn atelier/huis ook maar te filmen en de beelden live te streamen. De autoriteiten waren not amused.

En met humor kun je ook censuur omzeilen. Trouw meldde deze week dat Chinese Weibo-raars (Chinese twitter) zoeken naar informatie over de blinde dissident Chen. Een aantal zoektermen loopt vast in de censuurnetten. Reuters meldde volgens Trouw dat de Weibo-gebruikers daarom maar in codetaal zoeken. Shawshank Redemption is een dankbare inspiratiebron.

Foto: Riccardof (cc)

Verkiezingen gaan over de economie en over Europa

Als de verkiezingen in Frankrijk, Griekenland, twee Duitse deelstaten en later dit jaar Nederland nieuwe politieke verhoudingen scheppen, vreest Die Zeit dat Frau Merkel haar macht in Europa kwijt raakt. Duitsland was het afgelopen jaar de belangrijkste aanjager van de bezuinigingspolitiek. Maar de uitvoering daarvan loopt gevaar met een wisseling van de wacht, zoals bijvoorbeeld in Frankrijk is voorspeld. President Sarkozy, trouwe bondgenoot van de Duitse premier, heeft in zijn verkiezingscampagne al de nodige afstand genomen. Maar als, zoals de voorspellingen uitwijzen, zijn tegenstrever Francois Hollande de volgende Franse president wordt, dan zal Merkel het echt moeilijk krijgen met haar eenzijdige nadruk op het terugdringen van de staatsschulden. “Zelfs als Hollande slechts de helft voor elkaar krijgt van wat hij aan kostbare beloften heeft gedaan, zal hij voor nogal wat onrust binnen de labiele Europese gelederen zorgen. En die onrust is precies datgene waarop sommige beleggers alleen nog maar wachten.”

Merkel’s fixatie op staatsschulden gaat voorbij aan diversiteit in de schuldenproblematiek in verschillende Europese landen. Uit een rapport van McKinsey over het afbouwen van schulden blijkt dat de aard van de schulden per land aanmerkelijk verschilt. Niet overal veroorzaken de staatsschulden het grootste probleem.

In “crisisland” Ierland komt het grootste deel van de totale schuldenlast voor rekening van de banken (zie p. 5 Executive Summary van dit rapport). Engeland geeft trouwens een zelfde beeld. In Spanje is de staatsschuld kleiner dan die van de particuliere huishoudens, en ook kleiner dan die van de bedrijven en de banken. In Portugal is de staatsschuld ook kleiner dan die van de particuliere huishoudens en de bedrijven. De schuldencrisis is, anders dan Merkozy c.s. doen voorkomen, niet alleen een kwestie van overheden die te veel uitgeven. En een aanpak van de schuldencrisis kan dan ook niet alleen bestaan uit een neoliberaal bezuinigingsbeleid over de hele linie.

Foto: Riccardof (cc)

Elders in de wereld raken regeringen in de problemen

,,It might not be too late to craft a compromise that convinces political forces of the depth of political change without intensifying the SCAF’s fears”, stelde de International Crisis Group vorige week nog bij de presentatie van haar nieuwste rapport over Egypte. De aankondiging van de Militaire Raad begin deze week om een aantal kabinetswijzigingen door te voeren, lijkt dan ook een tegemoetkoming aan de eis van het parlement, en dan met name van de Freedom and Justice Party van de Moslimbroeders, om zelf de regering samen te kunnen stellen. De vraag is of die handreiking niet te laat komt. De afgelopen week liet namelijk ook een toename van geweld en verdere polarisatie zien.

Zaterdagnacht werd bij het ministerie van Defensie aan het Abbasiya Plein een groep demonstranten aangevallen die onder meer protesteerde tegen de uitsluiting van de salafistische presidentskandidaat Abu Ismail en het Grondwetsartikel dat daaraan ten grondslag ligt. Gisteren vielen er minstens 11 doden. Politieke partijen veroordeelden het geweld, verkiezingscampagnes werden opgeschort en een gepland overleg met de Militaire Raad werd geboycot. Het leger wordt ervan beschuldigd het geweld te regisseren. En zolang de militairen de macht hebben zal er ook geweld blijven, stelt bijvoorbeeld de linkse kandidaat Khaled Ali. Ook andere partijen voeren de druk op de militairen de macht volgens planning over te dragen op. Woensdagavond kondigde de Militaire Raad aan vervroegd af te treden als er tijdens de eerste verkiezingsronde op 23-24 mei een presidentskandidaat direct een beslissende meerderheid haalt. Beelden van Ahram Online en Al Jazeera:

Foto: Riccardof (cc)

Elders: Het nieuwe front op de Filipijnen

De Verenigde Staten hebben onlangs een verklaring gegeven over hun buitenlandpolitiek in Azïe, die gericht is op een grotere economische, politieke en militaire betrokkenheid in het gebied. De verschuiving is echter al begonnen in 2001 toen de ‘Quadrennial Defense Review’ een verandering ten aanzien van Azië aankondigde en een uitbreiding van de Amerikaanse militaire aanwezigheid door middel van vaste bases, wisselende bezettingen, trainingsoefeningen en logistieke regelingen.

De Verenigde Staten noemden de Filippijnen in januari 2002 hun “tweede front (in de ‘war on terror’)” en hebben sinds die tijd in het hele land hun militaire aanwezigheid opgebouwd. Het VS leger heeft uitgebreid gebruik gemaakt van het VFA (Visiting Forces Agreement = Overeenkomst aangaande Bezoekende Troepen) om zo’n 600-700 speciale troepen in het land te stationeren en 7000 andere soldaten voor het uitvoeren van zogenaamde gezamenlijke oefeningen, civiel-militaire acties en hulpoperaties. Ze hebben ook de MLSA (Mutual Logistics and Support Agreement = Overeenkomst Wederzijdse Logistiek en Steun) gebruikt om militaire buitenposten op te zetten en hun troepenmacht van oorlogsmaterialen te voorzien. Maar eigenlijk gaat het wel tegen de grondwet van de Filipijnen in.

Schermutselingen over visrechten (en wat er onder het water zit) maken duidelijk dat deze regio nog voor de nodige levendigheid gaat zorgen.

Noord-Korea lijkt intussen haar oude spiel weer opgepakt te hebben. Een derde kernproef lijkt aanstaande. Kennelijk waren de koekjes die ze twee maanden geleden kregen niet zoet genoeg.

Foto: Riccardof (cc)

Elders in de wereld laten sommigen zich niet muilkorven

Ismael Bojórquez hoorde dat er een jongeman was neergeschoten in Culiacán, een Mexicaanse stad die geplaagd wordt door drugsgeweld. Het zou gaan om een zoon van een van een hoge cartelbaas. Ter plekke bleek er geen lijk te zijn. Wel bloed. Journalist Bojórquez deed iets wat haast niemand meer durft: hij ging op onderzoek uit en bracht een week later het verhaal. De politie had nog bij het lijk gewacht op het onderzoeksteam, maar een aantal mannen met machinegeweren had het lijk geclaimd en meegenomen. Officieel was er dus niets gebeurd.

Dit verhaal vertelt over een moedig krantje, Riodoce, dat als een van de weinige media in Mexico wel over de narco-terreur durft te schrijven. Hoe houden ze zichzelf in leven?

Over naar Haïti. Dat land telt nog 9000 blauwhelmen, maar waarom eigenlijk? Voor de wederopbouw zijn ze niet nodig. Ondertussen denkt een flink deel van de bevolking dat de blauwhelmen meer kwaad dan goed brengen. Een achtergrondgesprek van The Economist:

Tot slot, China is niet alleen op koopjesjacht in Afrika, maar ook op de drempel van de VS, namelijk de Cariben. De eilanden worden besproeid met kado’s, goedkope leningen en lucratieve contracten. Wat willen ze ervoor terug? Een fotoreportage bij The New York Times.

Foto: Riccardof (cc)

Elders in de wereld is men de stereotypen zat

Afrika komt er altijd bekaaid vanaf in de media. Er loopt een aantal prima correspondenten rond, maar die moeten ieder vaak over enorme gebieden berichten. Daarnaast komt er zelden goed nieuws van het continent. Zo lijkt het. In Foreign Policy schrijft Laura Seay dat de berichtgeving niet alleen vaak onjuist is, maar vaak ook racistisch en vooroordelen bevestigend. Wie het betoog van Seay leest, moet denken aan Edward Saïd’s Orientalism. Ik denk dat Seay wel een punt heeft. Afrika is meer dan een ‘heart of darkness’. Wat u?

Een voorbeeld van hoe het ook kan, is het initiatief MAMA, Motherhood Around the Globe. Hierin worden wereldwijd vrouwen bevraagd naar hun ervaringen rondom het moederschap. Er is ook een aantal Afrikaanse vrouwen voor de camera gehaald. Het verhaal van Lusina is onthullend. Ze ervaart het moederschap meer als managementfunctie dan als een liefdesrelatie. Of kijken we hier teveel met een Westerse bril naar en draait het in het harde leven juist om die managementkwaliteiten?

En ook Afrikaanse mannen laten van zich horen. Osocio verhaalt over een campagne van mamahope waarin enkele mannen zeggen moe te worden van de stereotypen die Holywood maar blijft voeden. ,,“The Kenyan men in this video told us they wanted to make one that pokes fun at the way African men are portrayed in Hollywood films and the media. They said, “’f people believed only what they saw in movies, they would think we are all warlords who love violence.’ They, like Mama Hope, are tired of the over-sensationalized, one-dimensional depictions of African men and the white savior messaging that permeates our media. They wanted to tell their own stories instead, so we handed them the mic and they made this video.”

Foto: Riccardof (cc)

Elders in de wereld wordt Europa genegeerd

Europa heeft veel te verliezen bij de groeiende energieonafhankelijkheid van de VS. Onderzoeker Matthew Hulbert van Clingendael schetst hoe de VS beschikking heeft gekregen over meer olie en gas. Nieuwe olievelden, de toenemende winning van schaliegas, de olievondsten in Canada en Brazilië: het zorgt ervoor dat de VS een geopolitiek voordeel krijgen over energiehongerige gebieden als Europa en China. Hulbert meent zelfs dat de VS hun voorraden kunnen gebruiken om OPEC in het gareel te houden. Als de olieproducerende landen te obstinaat worden, kunnen die voorraden worden aangesproken, waardoor de markt overspoeld wordt door olie, wat de prijzen flink zal drukken. Europa heeft volgens Hulbert veel te verliezen. Wij missen de spierballen om onze eigen energietoevoer veilig te stellen, maar onze bondgenoot zal steeds minder belang hebben in de olierijke gebieden omdat de VS steeds meer zelfvoorzienend zijn.

Econoom Jeffrey Sachs ziet ook al een weinig zonnige toekomst voor Europa. Bij het IMF zitten we op de strafbank. De VS weigert leiderschap te tonen, want leiderschap kost geld – iemand moet die arme Europeanen financieel steunen. Volgens Sachs leidt de Europese impotentie en het Amerikaanse isolationisme tot een verdergaande verschuiving van de mondiale machtsbalans. Niemand eist een leidersrol op, wederom vanwege de financiële verplichtingen die dat met zich meebrengt. Maar regionaal rollen de BRIC-landen, maar ook landen als Nigeria en Turkije wel degelijk de spierballen. Dat maakt het internationale speelveld een stuk minder overzichtelijk.

Foto: Riccardof (cc)

Elders in de wereld voelt een schrijver zich ontheemd

Een mooie op-ed van de Chinese schrijver Yan Lianke. Hij schrijft in The New York Times over zijn heimwee naar een land waar hij zich niet thuis voelt. Als schrijver ervaart hij mislukking omdat zijn boek – twee jaar schrijven, twintig jaar plannen – streng gecensureerd zal worden. Als vader voelt hij zich machteloos omdat zijn zoon, ondanks een goede Britse opleiding, waarschijnlijk niet aan de bak komt. Als Chinees ervaart hij woede omdat zijn huis gebulldozerd is. ,,People live like dogs in this society. I dream of being able to bark out loud in my books, and of turning my barking into exquisite music. This strange life and this strange dream keep me alive, and sometimes even give me confidence. At the same time, I am constantly disheartened.”

Van een geheel andere orde is dit verhaal over twee buren die nu nog gescheiden wonen, maar straks in een twee-onder-een-kap. Taiwanezen zijn boos omdat Chinese toeristen hun planten vernielen. Een kinderachtig verhaal dat mooi de gevoeligheden blootlegt tussen de ongemakkelijke buren op China.

En ook China slaat de individualisering toe. Ook al is het vaak not done, steeds meer Chinezen bergen hun ouders op in bejaardentehuizen. Amerikaanse bedrijven springen in deze groeimarkt en beginnen voorzichtig private tehuizen, vertelt The Economist.

Foto: Riccardof (cc)

Elders in Europa raakt de bezuinigingskoorts uitgewoed

Terwijl Minister De Jager op het allerlaatste moment probeert Brussel mild te stemmen met een nieuw, inderhaast in elkaar getimmerd bezuinigingspakket zien we elders de eerste scheuren in de neoliberale coalitie. The Guardian voorspelt dat het wel eens afgelopen zou kunnen zijn met de bezuinigingskoers in Europa. Het Duitse model van Merkel, lange tijd gesteund door de Franse president Sarkozy houdt geen stand als François Hollande op 6 mei de tweede ronde van de Franse presidentsverkiezingen wint. Volgens The Guardian zijn er meer geluiden die duiden op een andere wind. “Of ze nu van de flanken of van het midden, van links of van rechts komt, de populaire boodschap luidt overal ongeveer hetzelfde: de Duitse bezuinigingsdrang doet afbreuk aan onze soevereiniteit, ontneemt onze jongeren hun toekomstperspectief en – althans volgens degenen die zich in het politieke midden of ter linkerzijde daarvan bevinden – vormt een voedingsbodem voor de opkomst van neofascistisch rechts.” Ook in de Duitse SPD zijn dergelijke stemmen te horen. SPD-leider Sigmar Gabriel, schaart zich achter Hollande’s voorstel om door het stimuleren van groei de eurozone uit de schuldencrisis te trekken.  

Ook in Spanje hebben ze het helemaal gehad met Frau Merkel. Hoe zeg je ‘basta’ in het Duits? vraagt de Spaanse politicoloog Torreblanca in El País. Hij waarschuwt voor een situatie die vergelijkbaar is met die van Duitsland na de Eerste Wereldoorlog. De herstelbetalingen van Duitsland veroorzaakten een dermate hoge inflatie dat het land in een crisis terecht kwam die mede de oorzaak was van de Tweede Wereldoorlog. “Momenteel zorgt de Duitse regering er met een vergelijkbare houding en verblinding (het recht moet zegevieren, zelfs als de wereld daaraan ten onder zou gaan) voor dat niet alleen de Europese constructie in gevaar wordt gebracht, maar tevens dat anti-Duitse gevoelens worden aangewakkerd,” schrijft Torreblanca. En hij hoopt op de verkiezing van François Hollande die anders dan de huidige Franse president Sarkozy een tegenwicht kan vormen tegen de Duitsers.

Foto: Riccardof (cc)

Elders: burgers en hun rechten

In de aanloop naar de verkiezingen in Algerije, Egypte, Libië en Jordanië lijkt men te worstelen met deze vraag hoe om te gaan met de islamisten: Egypte sluit tal van kandidaten uit van de presidentsverkiezingen, terwijl Libië en Jordanië religieuze partijen bij wet verbieden. In een artikel over de nieuwe islamisten gaat Olivier Roy in op de vraag of islam en democratie samengaan. Voor Roy is dat een overbodig geworden vraag, want ze hebben elkaar nodig om te overleven. In het politiek transformerende Midden-Oosten kunnen de islamisten zich slechts door verkiezing staande houden. Het nieuwe politieke landschap dwingt een nieuwe positionering bij hen af. Tegelijkertijd is de transitie naar democratie niet compleet als mainstream islamistische groeperingen als de Moslim Broederschap en Ennahda geen plek krijgen in het nieuwe bestel.

De Egyptisch-Amerikaanse journaliste Mona Eltahawy vraagt zich af waarom Arabische maatschappijen vrouwen haten. Dat deed flink wat stof opwaaien en kreeg veel weerwoord, onder meer van Jadaliyya. Ze schetst een somber beeld van de positie van vrouwen in Arabische landen. Geen van die landen komt voor in de top-100 van het Global Gender Gap Report. Ze citeert Hillary Clinton die stelt dat extremisten, in welk land ook, altijd focussen op het beheersen van vrouwen. Volgens Eltahawy komt die behoefte voort uit de gedachte dat zonder die controle vrouwen te dicht in de buurt komen van seksuele onverzadigbaarheid. Terwijl het de mannen zijn die zich niet kunnen beheersen op straat en vrouwen lastig vallen. Ze roept op om dingen bij de naam te noemen en het cultuurrelativisme achter ons te laten. De politieke revoluties zullen niet slagen als er niet ook een revolutie in denken ontstaat.

Foto: Riccardof (cc)

Elders: de voordelen van abortus

Vanaf vandaag gooien we de vensters weer verder open met onze nieuwe dagelijkse rubriek Elders in de Wereld. Iedere dag geven we een aantal tips voor goede verhalen over het Amerikaanse continent, Afrika, Azië (minus China), China, Noord-Afrika en het Midden-Oosten, Europa en de wereld als geheel (vooral over geopolitiek). Deze rubriek wordt beter naarmate wij meer goede tips krijgen, dus als je een goed verhaal vindt, stuur de link naar linktip at sargasso punt nl.

Het eerste verhaal is meteen provocerend. Joshua Keating schrijft in Foreign Policy over meisjes-abortus. Deze gruwelijke praktijk, die in een aantal Aziatische landen meer dan ooit voor komt, heeft ook onverwachte voordelen: gezinnen blijven kleiner waardoor de kinderen die wel geboren worden betere voeding, scholing en kansen krijgen. De rest van het artikel maakt een vogelvlucht over Azië en de wereld. Wat lichtere kost is de passage over Singapore. De ‘social engineering state’ lukt het maar niet om het kindertal op te krikken.

Het tweede verhaal gaat over de roep om democratisering in Maleisië. Tijdens de verkiezingen vorig jaar werden onregelmatigheden vastgesteld. Een protestbeweging, Bersih (Schoon) was snel geboren en duizenden mensen gingen de straat op. Het regime sloeg stevig terug, maar de protestbeweging blijft groeien. Bersih wil een hervorming van het electorale proces. Maleisië werkt met kiesregistratie en tienduizenden mensen bleken van de lijsten verwijderd te zijn. Dit weekend wordt een nieuwe massale demonstratie gehouden Bersih 3.0. Hieronder de aankondiging, onder muziek van Inception.

Vorige