Overzicht

serie

Elders in de Wereld

Foto: Riccardof (cc)

Elders in de Wereld is een vaste rubriek op Sargasso waarin we stilstaan bij nieuws uit de verschillende werelddelen.


Foto: Riccardof (cc)

Inheemsen slaan terug via boeken en protest

, door

Diep in het binnenland van Venezuela staat een wel heel bijzondere universiteit, een instelling voor inheemsen. De universiteit (een officiële erkenning is nog niet binnen) telt slechts 67 studenten en het curriculum is, wel, laten we zeggen aangepast aan de lokale behoeften. Naast Westerse denkwijzen wordt bijvoorbeeld ook het zorgen voor buffels onderwezen. Maar ook wordt er aandacht besteed aan inheemse filosofie. Opvallend is dat er maar vijf vrouwen studeren. Leren is er geen vrouwenaangelegenheid, zo luidt de verklaring van Al Jazeera.

Het tweede verhaal betreft een gevecht van een indianenstam tegen snode oliemaatschappijen. De Achua, een Amazonestam op de grens van Ecuador en Peru, proberen hun land te beschermen tegen verontreiniging door oliewinning. De documentaire komt nogal gemaakt over, inclusief matig nagespeelde gebeurtenissen, maar toont wel een aardig inkijkje in het leven van een geïsoleerde stam.

Foto: Riccardof (cc)

NAVO blijft wel even bungelen

, door

Vorige week keken we op deze plek vooruit naar de NAVO-top in Chicago. Inmiddels kunnen we de oogst aanschouwen. Er is in de gespecialiseerde media weinig optimisme te vinden over de uitkomsten. Sowieso is er weinig over bericht.

Het International Institute for Strategic Studies (IISS) signaleert dat er weliswaar steun was voor Rasmussen’s ‘Smart Defence’ programma, maar dat er nog wel erg veel horden in het vooruitzicht zijn. Smart Defence houdt heel kort in dat de NAVO-lidstaten een deel van hun materieel samenvoegen en dat ze hun inkoopbeleid complementair maken aan elkaar: dus bijvoorbeeld niet allemaal dezelfde Apache helikopters kopen. De redacteur van IISS wijst erop dat dit soort ‘pooling’ al bestaat, bijvoorbeeld bij AWACS-vliegtuigen, maar dat er andere belemmeringen zijn. Bij de NAVO-actie in Libië werd de inzet van de AWACS zeer beperkt doordat Duitsland niet mee deed.

De NAVO-top ging daarnaast vooral over Afghanistan. Niet zo verwonderlijk. Obama en de andere leiders zegden toe dat NAVO volgend jaar zomer geen leidende rol meer zal spelen. Zowel in de VS als in Europa is er nauwelijks nog draagvlak voor de oorlog, die maar weinig concrete resultaten lijkt op te leveren.

Schrijver Arif Rafiq is zeer kritisch in Foreign Policy over de rol van Obama. ‘Amateur hour’ noemt hij diens optreden. Volgens hem is het klip en klaar dat een vrede in Afghanistan onmogelijk is zonder een vergelijk tussen Pakistan en de VS. De bilaterale relaties zijn op een dieptepunt op dit moment. Tijdens de top werd de mogelijkheid van een ontmoeting tussen de Pakistaanse president Zardari en Obama uitgesloten: een belediging voor Pakistan. Uiteindelijk heeft Obama toch twee keer met Zardari gesproken.

Foto: Riccardof (cc)

Nieuwe regel: max twee vliegen per toilet

, door

Chinese machthebbers geloven in maakbaarheid, maar soms gaat dat geloof wel erg ver. Het stadsbestuur van Bejing heeft verordonneerddat publieke toiletten niet meer dan twee vliegen mogen bevatten. Het gaat natuurlijk niet om de vliegen zelf, maar om de properheid van de Chinese toiletten. De Global Times neemt het verhaal in ieder geval serieus. ,,Yesterday, there was only one fly seen at a public toilet inside a Chaoyang district supermarket. Xu Xiutang, the cleaning lady, chuckled as she was informed of the rules, and said no one had informed her. She had not been allotted any more fly swatters or sprays.  “That’ll take a lot of work to narrow it down to two flies for many public toilets in the park or at some tourist sites. They are actually putting a number on this? Are they going to come down to the toilets and count?” said Xu.

Het getuigt van een groot maakbaarheidsgeloof. Die regelzucht vindt ook zijn weg tot diep achter de voordeur. De Chinese André Rouvoet, Wang Xia, heeft volgens diezelfde Global Times aangekondigd de ‘gender balance’ in China te herstellen. Dat betekent dat de overheid ervoor gaat zorgen dat er meer meisjes worden geboren. Op dit moment worden er 15 procent meer jongetjes dan meisjes geboren. Prenatale screening en selectieve abortussen worden verder ontmoedigd.

Foto: Riccardof (cc)

Europees energiegevecht over schaliegas

, door

Schaliegas is aardgas dat wordt gewonnen uit gesteente. Het is een nieuwe fossiele energiebron die alleen ten koste van ernstige vervuiling aangeboord kan worden. In veel landen is er dan ook hevig verzet tegen de winning van schaliegas. In Nederland zijn proefboringen in de Brabantse gemeente Boxtel omstreden. Minister Verhagen besloot proefboringen tot dit najaar op te schorten en kondigde een onafhankelijk onderzoek aan, maar onlangs bleek dat dit niet geldt voor alle soorten boringen. Deze maand werd bekend dat Frankrijk, Bulgarije, Roemenië en Tsjechië om milieuredenen hebben besloten het boren naar schaliegas op te schorten. In Tsjechië is een moratorium afgekondigd om de nodige maatregelen ter bescherming van het milieu te kunnen nemen. Maar de milieubeweging hoopt op een definitief verbod. Polen staat voor een groot dilemma. Het land heeft enorme voorraden van schaliegas en zou op den duur minder afhankelijk worden van Rusland als dat gas gewonnen zou kunnen worden. Maar als de anti-schaliegas stemming in Europa doorzet zou Brussel daar wel eens een stokje voor kunnen steken. Oekraïne, dat voor zijn energievoorziening ook graag wat minder afhankelijk is van grote broer Rusland zal geen last krijgen van de EU. Onlangs sloten Shell en Chevron in dit land contracten voor de exploitatie van schaliegas in 2018. Shell hoeft voor zijn reputatie als milieuvervuiler niet te vrezen. Die is toch al kapot. Wat gaat Europa doen? Er worden rapporten geschreven, zegt men. In het Europees Parlement heeft het Poolse lid van de milieucommissie Boguslaw Sonik, partijgenoot van premier Tusk, het standpunt ingenomen dat er geen aanvullende regelgeving nodig is. Zijn Nederlandse collega Bas Eickhout van de Groene fractie vindt het echter onverantwoord dat er bij de boringen naar schaliegas chemicaliën de grond in worden gespoten waarvan de effecten op mens en milieu vooralsnog onbekend zijn. Hij vond vorig najaar al dat de Europese Commissie een moratorium op de winning van schaliegas moet afkondigen. De Commissie is in elk geval tegen een verbod, met steun van Eickhout’s CDA-collega in het Europees Parlement Van Nistelrooij.

Foto: Riccardof (cc)

Elders in de wereld kiezen Egyptenaren hun president

, door

Er is in het Egyptische politieke landschap geen ruimte voor grijs. Dat is de les uit de parlementsverkiezingen, zegt de Egyptische blogger Sandmonkey – pseudoniem van Mahmoud Salem, seculiere revolutionair en adviseur van de Free Egyptians Party. We moeten niet raar opkijken als de centrumkandidaten Amr Moussa en AbulFotouh het niet redden bij de presidentsverkiezingen, waarvan gisteren en vandaag de eerste ronde plaatsvindt. In de polls winnen de veel uitgesprokener kandidaten Mohamed Morsy, Ahmed Shafiq en Hamdeen Sabahy aan populariteit.

Volgens @sandmonkey zien velen een fundamentele politieke waarheid over het hoofd: je kunt niet kunstmatig een midden creëren. Een centrum wordt gevormd wanneer twee tegengestelde machten, elk ongeveer even sterk en met duidelijk verschillende ideologieën, vechten om de controle. Alleen zo ontstaat een politieke balans waaruit een midden tevoorschijn kan komen. En in Egypte is daar nu geen sprake van. En dus ziet Salem de progressieve islamistische kandidaat AbulFotouh opschuiven richting islamistische hoek om bij zijn nieuwe salafistische supporters in het gevlij te komen. Voormalig minister en secretaris-generaal van de Arabische Liga ,,Moussa is finding himself up in shit-crek without a paddle’’. En passant concludeert hij dat de verkiezingen alle ideologieën omver lijken te werpen. Steun komt soms uit onverwachte hoek.

Juan Cole schrijft op Informed Comment dat je niet alleen moet kijken waar mensen voor stemmen, maar vooral waar ze tegen stemmen. Het Egyptisch electoraat is net zo ondoorgrondelijk als elk ander electoraat. Het stemt niet in meerderheid op de Moslim Broederschap en de salafisten omdat het zo gelovig is, maar vanwege twee andere belangrijke overwegingen die speelden in de parlementsverkiezingen. De Egyptenaren wilden partijen die niet gerelateerd waren aan het corrupte en gehate regime van Hosni Mubarak. Bovendien wilden ze partijen die eerlijk en transparant zijn, die niet van ze stelen of doorlopend steekpenningen eisen. In dat profiel passen de Moslim Broederschap en de salafisten nu eenmaal het beste.

Foto: Riccardof (cc)

Elders in de wereld probeert men een rivier te schonen

, door

Ga er maar aan staan: een van de grootste rivieren ter wereld schoonmaken. 400 miljoen mensen leven van en langs de Ganges. De reusachtige rivier slingert door vijf staten die allemaal door verschillende politieke partijen worden geleid. Het zijn ook nog eens arme staten. Corruptie en verouderde landbouwmethoden kunnen het schoonmaakwerk bemoeilijken, zo niet onmogelijk maken. Een eerdere poging, in 1985, mislukte.

Toch zou dit megaproject dit keer zomaar kunnen lukken, schrijft de New York Times. ,,One difference today is that the public seems to be on board. In a damning 2007 report on the shortcomings of the first Ganges cleanup, the environmentalist Rakesh Jaiswal lamented that “environmental concerns in India continue to be the burden of a few green crusaders.” But thanks to a recent spate of high-profile hunger strikes, the river is grabbing headlines and airtime.”’

Nog meer relatief goed nieuws, althans nieuws over goede voornemens, ditmaal van de grens tussen India en Pakistan. Kan er eindelijk handel opbloeien tussen de twee grote staten? Ja, zegt The Economist in onderstaande podcast.

Foto: Riccardof (cc)

Elders in de wereld kan China vrede brengen

, door

Het conflict in tussen Soedan en Zuid-Soedan gaat over olie. De meeste olie wordt gewonnen in Zuid-Soedan, maar de pijpleidingen bevinden zich in het noorden. De twee landen houden elkaar in een ongemakkelijke wurggreep.

China is de grote puppet master die van bovenaf aan de touwtjes trekt. China heeft flink geïnvesteerd in de beide Soedans en de enige manier waarop de Soedans dat geld kunnen terugbetalen is door olie te verkopen. China piekert er echter niet over om pijpleidingen in Zuid-Soedan aan te leggen.

Gek genoeg kan deze positie een vredesoplossing dichterbij brengen. Niet dat China nu graag zijn diplomatieke spieren laat rommelen en zich bemoeit met de interne zaken van de twee ruzieschoppers, maar China heeft een groot economisch belang dat de investeringen worden terugbetaald. Een vredessituatie is profijtelijker.

Een goede analyse vind je hier, bij Al Jazeera. Er wordt flink de tijd genomen om de verschillende belangen bloot te leggen.

Een tweede prima verhaal gaat over de groeiende discriminatie van en het toenemende geweld tegen Afrikanen in Israel. De plaatjes op het blog van Al Jazeera zeggen eigenlijk al genoeg: verbrand speelgoed op een kinderdagverblijf voor Eritrese en Soedanese vluchtelingen. Het feit dat de Israelische regeringen veel van deze vluchtelingen als ‘infiltranten’ bestempelt, maakt de geweldsdrempel er niet hoger op.

Elders in de wereld is Chavez een voorbeeld en een vijand

, door

De lofzang op Chavez komt op een wat raar moment, want het is nog maar de vraag hoelang Chavez in het zadel kan blijven.

In The Guardian houdt historicus Richard Gott een warm pleidooi voor Chavez. Europa kan veel van hem leren. De dictator uit Venezuela is dan misschien wat clownesque, je kan hem niet beschuldigen van inconsistentie. Al 13 jaar houdt Chavez tirades tegen het neoliberalisme en het Amerikaanse imperialisme. En hij schraagt zijn woorden met geld. Helpt bijvoorbeeld verarmde Amerikanen aan goedkope olie. Waarom zouden de Zuid-Europese landen niet eens met hem gaan praten? 

,,Chávez and his co-religionaries in the new “Bolivarian revolution” have called for “21st-century socialism”, not a return to Soviet-style economics or the continuation of the mundane social democratic adaptation of capitalism, but, as the Ecuadorean president Rafael Correa has described it, the re-establishment of national planning by the state “for the development of the majority of the people”. Greece has a wonderful chance to change the history of Europe and to throw their caps of Bolívar into the air, as once the Italian carbonari did in Paris all those years ago.”

Het klinkt mij een beetje als het gedweep met Castro in de jaren zestig en zeventig: op zijn zachtst gezegd, nogal bijziend.

Foto: Riccardof (cc)

Elders in de wereld worden de grenzen van NAVO geschetst

, door

Tijdschrift Foreign Policy hield in aanloop naar de NAVO-top van 20 mei een enquete onder 57 experts over de staat en de toekomst van het bondgenootschap. Enkele conclusies:

De respondenten vinden geen overeenstemming in het benoemen van de hoofdtaken van NAVO. Wel is er grote consensus over dat de rol van NAVO ook buiten het verdragsgebied ligt.

Het zit Griekenland niet mee. Als er één land uit moet, kiezen de meeste experts voor Griekenland. Ze zijn het getreiter jegens Turkije en Macedonië zat. Een goede kandidaat-lidstaat is Zweden.

Opvallend is de opinie over het lidmaatschap van Rusland. Slechts tien respondenten wijst dat lidmaatschap categorisch af. De rest zegt ja, of staat ervoor open over een tijdje.

Welke NAVO-missies waren succesvol? Van meest naar minst: Bosnië, Kosovo, Libië, Golf van Aden (piraterij), Irak, Afghanistan. De meningen over Libië als model voor toekomstige missies zijn verdeeld. Probleem daarbij wel is dat Europa dit soort missies niet zonder de VS kan klaarspelen. Syrië wordt niet gezien als doelwit. De volgende actie zal wel plaatsvinden in het Midden-Oosten, denkt een meerderheid.

Opvallend is ook de verdeeldheid over Al Qaida. Op de vraag of Al Qaida terug zal keren als NAVO uit Afghanistan vertrekt, tekent zich een tweesplitsing af.

Foto: Riccardof (cc)

Elders in de wereld probeert een draak vrienden te maken

, door

De groei van een supermacht gaat nooit zonder groeipijnen. Zo’n grote bullebak als China kan niet anders dan op andermans tenen staan, terwijl hij uitgroeit tot de dominante wereldspeler van de 21ste eeuw. We lezen dan vooral ook over conflicten met buurlanden. Maar soms is er ook goed nieuws te melden. Tenminste, ogenschijnlijk goed nieuws.

Het heeft de Chinese autoriteiten behaagd om een soort joint-venture eiland in te richten met China en Taiwan als partners. Het gaat om het eiland Pingtang, ter grootte van Malta. Dit eiland is onlangs per brug verbonden aan het Chinese vasteland en de autoriteiten hebben er grootse plannen mee. Het moet een investeringsvriendelijk oord worden, met lage belastingen en, het meest opvallend, dus een gemeenschappelijk bestuur. Taiwanese ambtenaren zijn uitgenodigd om op toekomstige posities te solliciteren. Er kan ook in Taiwanese valuta betaald worden. Het lijkt een handreiking, die in Taipei met de nodige argwaan bekeken wordt. Is dit de eerste stap in de Hong Kong-isering van Taiwan?

Ondertussen kruipen China en Duitsland behaaglijk tegen elkaar aan. Het duo ‘Marx en Mercedes’ doen steeds meer zaken met elkaar, sterker nog, de huidige groei van Duitsland is vooral toe te schrijven aan de toenemende export naar China. China op zijn beurt is op zoek naar een stabiele partner in Europa. Voor het geplaagde continent is deze toenadering niet per se goed nieuws, schrijven onderzoekers van het European Council on Foreign Relations. Als de grootste Europese mogendheid zijn eigen economische belangen volgt, wordt het alleen maar moeilijker om een gezamenlijk China-beleid te ontwikkelen, bijvoorbeeld op het gebied van mensenrechten en klimaatbeleid. Verdeel en heers heet dat.

Foto: Riccardof (cc)

Elders in Europa kan de persvrijheid nog wel verbeterd worden

, door

Koningin Elizabeth had vorige week in haar troonrede een verrassing voor de pers: de smaadwetten worden veranderd zodat de pers een grotere vrijheid krijgt en journalisten minder bang hoeven te zijn voor processen die zelfs tot het faillissement van hun bedrijf kunnen leiden.  Het huidige systeem van ‘success fees’ komt er in de praktijk op neer dat de rijkste partij aan het kortste eind trekt. Een jarenlang slepende zaak van het Britse model Naomi Campbell tegen de Daily Mirror kostte de krant vorig jaar uiteindelijk een miljoen pond. Met zo’n voorbeeld voor ogen kijk je als journalist wel een beetje uit voordat je over iemand met enig fortuin iets vervelends gaat publiceren. Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens veroordeeld het Britse systeem dan ook. Het is opmerkelijk dat het Verenigd Koninkrijk, dat in andere zaken heeft laten weten zich niets van het Hof aan te trekken, nu de kritiek op de persvrijheid wel ter harte neemt.Dankzij de Liberal democrats, wellicht?

In de Press Freedom Index 2011-2012 van Reporters sans Frontières staat het Verenigd Koninkrijk op de 28e plaats, nog onder landen als Jamaica, Namibië, Suriname en Mali. Er moet daar dus nog wel wat gebeuren. Maar dat geldt niet alleen voor de Britten.

Foto: Riccardof (cc)

Elders in de wereld verliest groen en winnen de vrouwen

, door

Voor veel commentatoren kwam de uitslag van de Algerijnse verkiezingen van vorige week donderdag als een volslagen verrassing. De opkomst was met 42,91 procent veel hoger dan verwacht en een zege van de islamisten bleef uit. Wie het wel goed deden waren de vrouwen, zij wonnen een derde van de parlementszetels. Wel in lijn met de verwachtingen veroverde le Front de Libération Nationale (FLN), de partij die al regeert sinds Algerije in de jaren zestig onafhankelijk werd van Frankrijk, bijna de helft van de zetels veroverde. Terwijl buitenlandse waarnemers spreken over redelijk eerlijke en transparante verkiezingen, beschuldigen de islamisten de regering van ‘gecentraliseerde verkiezingsfraude’.

In een eerste analyse spreekt Jadaliyya over een uitslag die onwaarschijnlijk maar niet onmogelijk is, en mogelijk maar niet gevalideerd. Hoewel het nog te vroeg is om de balans op te maken, geeft Jadaliyya al wel een aantal verklaringen. Zowel de overheid als veel politieke leiders hebben de beelden van de Arabische Lente in andere landen met succes geframed als buitenlandse interventie, islamistisch radicalisme en burgeroorlog. Dat de Algerijnse bevolking gevoelig is voor die boodschap, is niet zo vreemd in het licht van de islamistische overwinning en de burgeroorlog van de jaren negentig. Bovendien zijn de islamisten in Algerije, anders dan in Tunesië en Egypte, geen onbekenden in de politiek. Velen zien hen dan ook als belanghebbenden bij het huidige systeem. In ieder geval is de uitslag een steuntje in de rug voor secularisten elders in de regio.

Al Jazeera op haar beurt vraagt zich af of de – vergeleken met eerdere verkiezingen – hoge opkomst geen koren op de molen is van het regime en de kans op veranderingen er kleiner door wordt. Slaat de Arabische Lente Algerije over?

Vorige Volgende