serie

Big Brother is boos

Foto: mattdork (cc)

Knoop

COLUMN - In de Watergraafsmeer staat de Amsterdam Internet Exchange, een verdeelcentrum voor het internet. Zelf genereert het geen verkeer: ze hosten geen websites en verzorgen geen e-mail.

AMS-IX is een gigantische verkeersagent die miljoenen datapakketjes de weg wijst: jij gaat naar links, jij naar rechts, jij rechtdoor. Per seconde verwerkt het centrum tot wel 2,5 terabit; per dag 16 petabyte – getallen waarbij je je eigenlijk niets meer kunt voorstellen. In rangordes spreken is wellicht duidelijker: AMS-IX is het grootste internetverdeelpunt van Europa, en het op een na grootste ter wereld.

AMS-IX wil een divisie in Amerika beginnen. Tot voor kort zou zo’n plan met gejuich zijn onthaald, maar na de afluister- en tapschandalen die Edward Snowden de afgelopen maanden heeft onthuld, lag de zaak anders. De Amerikaanse geheime diensten graaien waar ze kunnen; zou Nederland de gegevens van zijn eigen burgers zo niet op een presenteerblaadje aanbieden?

De zaak ligt gecompliceerder: afluisteren op dat niveau kan niet zomaar. Bij individuele mensen of bedrijven kun je een tap instellen, maar op het exchange-niveau komt de data in brokstukken voorbij, en bovendien niet sequentieel. Je kunt zulke data niet zomaar ‘uitlezen’, temeer daar de brokjes wellicht via meerdere Internet Exchanges naar hun eindbestemming worden gestuurd. Datapakketjes op internet leggen immers geen vaste routes af. De Exchanges dienen er juist om continue en razendsnel de op dat moment kortste weg te berekenen.

Foto: Pateando Piedras (cc)

Tips hoe je Big Brother (deels) kunt omzeilen

ACHTERGROND - Op 6 juli 2013 publiceerde de Britse krant The Guardian het eerste interview met Edward Snowden, tot dat moment systeembeheerder voor het Amerikaanse National Security Agency. Snowden kreeg door zijn werkzaamheden een gedetailleerd beeld van de mate waarin de NSA een wereldwijde Big Brother-staat in het inrichten was. Vrijwel alle elektronische communicatie wereldwijd werd realtime getapt, telefoons, laptops en servers werden gekraakt en softwarebedrijven werden gedwongen hun systemen met lekken op te leveren om dit mogelijk te maken.

Vermoedens van dergelijke activiteiten door onder meer Amerikaanse veiligheidsdiensten bestonden al decennia (zie dit artikel uit 1999) maar de schaal van de onthullingen die  Snowden naar buiten brengt doet zelfs de meest paranoia-experts de rillingen over de rug lopen. Een korte opsomming en wat je er als burger aan kan doen.

Belgacom en Brazilië

De NSA en haar partners (onder andere het Britse GCHQ) tappen telefooncentrales en onderzeese glasvezelkabels af, ook in andere landen. Recentelijk is gebleken dat de telefooncentrales van Belgacom (de Belgische KPN) volledig gekraakt waren door experts van GCHQ (mogelijk met Amerikaanse hulp). Dit stelde GCHQ in staat al het telefonie- en dataverkeer te volgen en gericht af te luisteren. In Brazilië werden deze technieken ingezet tegen de nationale oliemaatschappij, het Braziliaanse Parlement en zelfs de persoonlijke communicatie van de Braziliaanse presidente. Die zegde meteen een staatsdiner met Obama af uit woede over deze schending van diplomatieke normen. Voorlopig moeten wij als eindgebruikers alle grote infrastructuren als onveilig beschouwen. Onversleutelde e-mails en telefoongesprekken kunnen worden afgeluisterd en dat wordt geautomatiseerd gedaan op onvoorstelbare schaal.

Foto: Zennie Abraham (cc)

Waarom Edward Snowden de Sacharov-prijs verdient

OPINIE - Morgen, 10 oktober, stemt het Europees Parlement over de vraag wie dit jaar de Sacharov-prijs krijgt. Op de shortlist staat een groep Wit-Russische politieke gevangenen, Malala en Edward Snowden. Binnen Brussel lijkt het al een uitgemaakte zaak dat Malala de prijs krijgt voor haar heldhaftige strijd voor onderwijs voor vrouwen. En eerlijk gezegd geldt voor alle drie de nominaties dat een Sacharov-prijs verdiend is. Malala is zelfs al genomineerd voor een Nobelprijs voor de vrede, waarvan te hopen valt dat ze die ook daadwerkelijk krijgt.

Toch zou ik wensen dat Edward Snowden de prijs krijgt, om redenen van praktische en politieke aard. Een keuze voor hem is namelijk een keuze die ook politieke consequenties heeft. En in zekere zin van het soort politieke moed getuigt waar Sacharov, de naamgever van deze prijs, zoveel van had.  Want Sacharov was niet zomaar een politieke dissident ten tijde van de Sovjet-Unie. Hij was een hooggeplaatste kernfysicus, onderdeel van het nucleaire establishment. Met alle privileges van dien. Privileges die hij opgaf toen hij zich uitsprak tegen de wapenwedloop van de Koude Oorlog,  de inval in Afghanistan en voor mensenrechten. Een Sacharov-prijs voor Snowden betekent namelijk de meest krachtige daad die het Europees Parlement op de korte termijn kan stellen om aan de meest boze Big Brother van het moment, de Verenigde Staten, duidelijk te maken dat de surveillancestaat fundamenteel onverenigbaar is met de democratische rechtstaat die dezelfde Verenigde Staten stelt voor te staan.

Foto: Zach Copley (cc)

Silk Road, bitcoin en privacy

ACHTERGROND - Morgen, woensdag 9 oktober, wordt Ross William Ulbricht, die vorige week dinsdag door de FBI in San Francisco werd gearresteerd, voorgeleid. Hij wordt ervan verdacht onder de schuilnaam “Dread Pirate Roberts” (DPR, naar een fictief personage uit de film The Princess Bride) het brein te zijn geweest achter Silk Road, de online zwarte markt voor allerlei illegale diensten en goederen, die zo’n tweeëneenhalf jaar heeft bestaan. De naam Silk Road was ontleend aan de zijderoute, het historische netwerk van handelsroutes tussen Europa, India en China, die via Centraal-Azië liepen.

Ulbricht zou de site uit ideologische motieven hebben opgericht. Volgens een artikel in Forbes Magazine van 29 april dit jaar is ‘DPR geen doorsnee-cybercrimineel, […] maar een libertariër en cypherpunk die uit hetzelfde hout is gesneden als Julian Assange van WikiLeaks.’ Op de online fora die met Silk Road verbonden waren, publiceerde hij lange manifesten en politiek-filosofische overpeinzingen. Over Silk Road schreef hij zelf onder meer:

Silk Road is gebaseerd op libertaire principes. […] Het is geen utopie. [Silk Road] wordt gereguleerd door de krachten van de markt, niet door een centrale macht. […] Dezelfde principes die Silk Road tot bloei hebben gebracht, werken overal waar mensen samenkomen. Het enige verschil is dat de staat er met zijn diefachtige, moordzuchtige handen niet bij kan.

Foto: Anja Disseldorp (cc)

Themablog | Big Brother is boos

OPEN DRAAD - Vorige week woensdag werd de website Silk Road op zwart gezet en de oprichter van de site, die zich Dread Pirate Robert noemde, opgepakt. Silk Road was een soort zwarte markt voor wapens, drugs en andere illegale zaken en bevond zich op het zogenaamde deep web, ontoegankelijk voor normale browsers en internetters, maar prima te vinden voor wie wist waar-ie naar moest zoeken. Op Silk Road werd betaald met Bitcoin, een digitale munteenheid.

Hoe verhoudt een website als Silk Road, waar illegale waar wordt verhandeld, zich tot het recht op privacy? De Amerikaanse overheid lijkt erop gebrand zaken die zich grotendeels aan het oog van Big Brother onttrekken neer te slaan. Maar als die zaken illegaal zijn, is dat hen dan goed recht? En wat betekent dat dan voor Bitcoin? Hoe werkt dat eigenlijk, dat deep web? Zouden we allemaal anoniem moeten surfen? Of doen we dat al, en is Tor steeds meer een hipster gadget dan een noodzakelijke bescherming van je online privacy?

Sargasso onderzoekt het deze week in het Themablog: Big Brother is boos.