Nu Wilders uit het centrum van de macht is gestapt, worden zijn ‘verworvenheden’ ook meteen afgebroken. VVD en CDA stellen dat ze al die symboolpolitiek (animal cops, boerkaverbod, verbod op dubbele paspoorten, etc.) ook eigenlijk maar onzin vonden. Het zal me niks verbazen als Rutte nu ineens wel afstand kan nemen van het meldpunt voor/tegen snode MOE-landers.

Mijn eerste reactie op het vertrek van wilders is: prima. Er is een hoop beleidsdiarree uit de koker van de PVV gespoten en ik heb zaterdag, zoals zovelen, dan ook een vreugdedansje gedaan.

Maar toch. Wat zijn de merites van Wilders geweest? Die moeten er toch zijn?

Zijn belangrijkste verdienste is dat hij het debat heeft aangejaagd. Het was een lelijk debat. Veel geschreeuw. Onbehouwen. Ongenuanceerd. Maar je kan zeggen wat je wil, het ging/gaat wel ergens over. Over de grenzen van de vrijheid van meningsuiting. Over de legitimiteit van het Europese project. Over voor wie het Nederlandse systeem nu het beste werkt (de vermeende linkse elite). Wilders dwong zijn tegenstanders met een goed verhaal te komen. Een verhaal dat er vaak niet bleek te zijn.

Je moet iemand natuurlijk ook beoordelen op daden. Als het gaat om het wetgevende proces, is het tamelijk moeilijk om Wilders vast te pinnen. Veelal stemde hij braaf met de coalitie mee, maar af en toe liet hij ook een eigen geluid horen. Memorabel is het verzet tegen de weigerambtenaren. Een PVV-plan om geen taakstraffen meer op te leggen in zedenzaken en bij geweldsdelicten kan ook op mijn sympathie rekenen. Voor de rest kan ik weinig opzienbarends terugvinden.