Open access: de uitgevers gaan toch weer winnen

Een van de beloftes van het internet, zo'n twintig jaar geleden, was dat het publicatiemogelijkheden zou democratiseren. Ineens kon iedereen zijn eigen krant uitgeven, ineens kon iedere mening gehoord worden, ook al waren er wereldwijd slechts zeven mensen in die mening geïnteresseerd. Ineens konden mensen met heel kleine en gespecialiseerde belangstellingsgebieden met elkaar communiceren. Iets op het internet zetten kostte immers zo goed als niets, en in ieder geval vele malen minder dan iets op papier laten afdrukken. En dus zou het internet de manier bij uitstek zijn om onderzoeksresultaten – de artikelen en boeken die onderzoekers schrijven, vaak met publieke middelen – gratis voor iedereen toegankelijk te maken. Eindelijk zouden we ons uit de ketenen van de commerciële uitgevers kunnen slaan, die weinig toevoegen aan de producten die we maken, maar daar wel veel geld voor krijgen: uiteindelijk dus ook publiek geld. Open access heet dat. Maar tot de verbijstering van velen blijkt nu dat begrip twintig jaar na dato eindelijk gemeengoed begint te worden, de commerciële uitgevers daar alsnog een slaatje uit blijken te slaan – en er misschien wel meer geld mee gaan verdienen dan voorheen.

Foto: Ingmar Zahorsky (cc)

Welkom aan boord van Israëls ‘apartheidsbus’

NIEUWS - De Israëlische minister van Defensie Moshe Ya’alon heeft onder druk van de kolonisten op de Westoever een order uitgevaardigd die tot effect heeft dat Palestijnse arbeiders die in Israël werken, geweerd worden uit de bussen waarmee kolonisten naar de bezette gebieden reizen.

Ya’alon kwam met zijn order ondanks het feit dat de opperbevelhebber van het Centrale Commando van het Israëlische leger (waaronder de Westoever ressorteert), generaal Nitzan Alon, van mening is dat de Palestijnen op die bussen geen veiligheidsrisico vormen. Het is veeleer zo dat de kolonisten er genoeg van hebben dat ze op die bussen niet meer onder elkaar zijn en dat er mensen in zitten die Arabisch spreken.

Om een van hen te citeren: ‘Met deze bussen rijden is niet te doen. Ze zitten vol Arabieren,’ aldus Moti Yogev, die tevens lid is van het parlement voor de rechtse Bayit Hayehudi partij.

De maatregel van Ya’alon gaat volgende maand in.

Om het segregerende karakter van de maatregel te verhullen, wordt het niet expliciet verboden dat Palestijnen met dezelfde bussen meerijden als de Israëlische kolonisten. Het gebeurt op een wat subtielere manier.

Nu is het al zo dat Palestijnen die in Israël gaan werken, zich ’s ochtends door het zogenoemde Eyal checkpoint moeten wurmen. Daar worden ze uitgebreid gecontroleerd en er zijn lange wachttijden. Ook moeten ze er met apart transport naar toe, want de kolonisten op de Westoever die in Israël werken, gaan met de bus door andere checkpoints, waar Palestijnen niet doorheen mogen. De Palestijnen dienen dus vroeg op te staan.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

CIA rekruteerde minstens 1000 nazi’s

ACHTERGROND - Op de voorpagina van The New York Times vandaag: de CIA, FBI en het Pentagon gebruikten tijdens de Koude Oorlog minstens 1000 ex-nazi’s als informanten en spionnen, waaronder kopstukken en (grove) oorlogsmisdadigers, die in sommige gevallen ook beloond werden met inburgering en beschermd tegen vervolging én journalisten.

Je zou zeggen dat dit allang bekend was, Operatie Paperclip en de Gehlenorganisatie zijn inmiddels bekende namen, maar nee, niet alles hiervan was bekend:

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Closing Time | Nico

Christa Päffgen (1938–1988) had alles in zich om een wereldberoemd fotomodel en filmster te worden. Ze was lang, blond, gracieus, een klassieke schoonheid; mannen vielen voor haar als een blok. Ze deed fotoshoots voor modebladen als Vogue en Elle, een rolletje in Fellini’s La Dolce Vita (1959) kreeg een kind met de Franse acteur Alain Delon: kortom, ze was goed op weg om haar dromen waar te maken.

In het New York van 1965 koos ze voor een andere carrière, die van alternatieve rockzangeres. Ze leerde Andy Warhol kennen, zong als Nico een aantal nummers op de eerste plaat in van de Velvet Underground, verfde haar haar bruin, raakte verslaafd aan heroïne, begon een solocarrière en maakte een aantal experimentele avant-garde platen.

Laten we het er maar op houden dat je het moet horen om hetzij betoverd, hetzij voor altijd afgeschrokken te worden.

Op haar negenenveertigste brak haar excessieve drugsgebruik en bohemienne levensstijl haar op. Päffgen kreeg een hartaanval tijdens het fietsen, viel op haar hoofd, hield er een hersenbloeding aan over, werd verkeerd gediagnosticeerd met een zonnesteek, en overleed.

In 1995 verscheen de iets meer dan een uur durende documentaire Nico/Icon van Simone Ofteringer. Die is nog altijd de moeite waard:

Foto: copyright ok. Gecheckt 11-02-2022

Midterm 2014 | Verkiezingen te koop

ACHTERGROND - Zijn de verkiezingen te koop? Het lijkt er wel op als je de bedragen ziet die aan de campagne voor de Midterm Elections uitgegeven worden. Een slordige vier miljard dollar wordt er dit jaar stukgeslagen volgens het Center for Responsive Politics.

Het zijn de duurste Congresverkiezingen ooit. Vooral in battleground states ontaardt de campagne in deze laatste weken voor de verkiezingen in een ware advertentieoorlog. Met name zwevende kiezers krijgen een bombardement van poltieke spotjes op radio en televisie om hun oren, honderden robottelefoontjes van call centers en hordes canvassers aan de deur.

Financiering van de duurste Senaatsraces in de tussentijdse verkiezingen van 2014

Regels

Het grootste deel van de uitgaven in de campagne doen de kandidaten niet zelf. De mogelijkheden voor directe donaties aan kandidaten zijn juist beperkt om te voorkomen dat bedrijven of rijke particulieren te veel invloed kunnen kopen. Donaties moeten via een Political Action Committee lopen, die maar een beperkt mogen bedrag aannemen per donateur en alle giften openbaar moeten maken, zodat duidelijk is door wie ze gesteund worden. Sinds 2010 kunnen bedrijven en vakbonden via Super PAC’s echter ongelimiteerd bijdragen aan campagnes, al moeten ook deze donaties geregistreerd en gepubliceerd worden.

Super PAC

Partijgebonden Super PAC’s investeren in kandidaten die in nek-aan-nekraces verwikkeld zijn. Maar dat doen ze alleen als die kandidaten de partijlijn volgen. Er zijn ook onafhankelijke fondsen die kandidaten steunen die hen gunstig gezind zijn; vaak in ruil voor invloed op het programma. Dat werkt eenvoudig. De campagnestaf vertelt in de media wat ze willen en fondsen maken duidelijk wat ze van kandidaten verwachten. Is er een match, dan krijgt een kandidaat steun: doorgaans een spotje met de door beide partijen gewenste boodschap, inclusief zendtijd; de kandidaat onderschrijft de boodschap.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Assange: Google is niet wat het lijkt

LONGREAD - Eminent politiek wetenschapper/filosoof Sheldon Wolin stelt in zijn Democracy Incorporated (2008) dat er in de Verenigde Staten al decennialang een soort Gleichschaltung (godwins in origineel) gaande is tussen het bedrijfsleven de overheid waar we ons behoorlijk zorgen over zouden moeten maken.

Dit intrigerende fragment uit When Google Met Wikileaks (2014) van Julian Assange zou je kunnen zien als een treffende illustratie daarvan. De verwevenheid tussen Silicon Valley in het algemeen – maar Google in het bijzonder – met de Amerikaanse overheid en enkele van ’s werelds invloedrijkste NGO’s en ‘denktanks’ overstijgt ieder voorstellingsvermogen, is bijna geheel compleet zou je kunnen zeggen.

Foto: Post-Atheïst

Post-atheïst | Abraham zien

COLUMN - Als u dit leest, ben ik in Libanon. Ik word deze week namelijk vijftig en diende derhalve te beletten dat olijkerds een pop van een oude man voor mijn huis zouden neerzetten om ook de buurt te laten weten dat ik Abraham zie. Wég van huis dus, desnoods naar Beiroet, wat in elk geval het voordeel heeft dat er restaurants zijn die het beste combineren dat Arabische, Ottomaanse en Franse koks ooit hebben bedacht. Als je dan toch vijftig word, doe het dan op een plek waar je lekker kunt eten. En – niet onbelangrijk – waar aardige vrienden wonen.

Uiteraard presenteerde ik in de vorige alinea de redenen voor mijn vakantie in omgekeerde volgorde. Angst voor lolbroekerij was het minst belangrijk, lekker eten is iets belangrijker terwijl mijn vrienden even belangrijk zijn als de behoefte aan rust. Ik heb deze zomer het boek namelijk afgerond waar ik op deze plaats wel eens over heb geschreven, en ik kan u verzekeren: het schrijven van boeken is knap vermoeiend.

Het boek heet Israël verdeeld en gaat over de wereld waarin het christendom en het rabbijnse jodendom zijn ontstaan. Zeg maar de jaren 180 v.Chr. – 70 n.Chr.: de periode waarin de offercultus in de tempel nog het hart van het jodendom vormde. ‘Rabbi’ was nog geen formele titel en de canon van de Bijbel lag nog niet vast.

Foto: copyright ok. Gecheckt 09-02-2022

Anders nog iets? | Digitaal leugentje om bestwil

COLUMN - Nederland is dol op onderzoekjes. Ik ook. Liefst lekker wazig en vooral lekker onbenullig.

En die zijn er genoeg. Zo is er een onderzoek geweest waarbij getest is hoe je beslissingen neemt, terwijl je naar het toilet moet. Of het onderzoek waarbij bekeken is waarom discuswerpers wél duizelig worden tijdens hun worp, en kogelslingeraars niet. En wat dacht je van het onderzoek waaruit gebleken is dat mannen met bruine ogen betrouwbaarder zijn dan mannen met een andere oogkleur? Kijk, dat is nou nog eens materie.

Soms komen er ook onderzoeken aan het licht, die ongeveer de hele natie treffen en er wel degelijk toedoen. Schokkende onderzoeken, die de wereld op zijn kop zetten. Zoals een uitgebreid onderzoek naar het gedrag van de Facebookgebruiker. Het schijnt namelijk zo te zijn, dat de mens achter een Facebookaccount vaak een leugenaar is. Een digitale, notoire leugenaar. Nu is Facebook natuurlijk een afspiegeling van de realiteit in de maatschappij, toch zal dit onderzoek voor velen een klap in het gezicht zijn. Of juist een eye-opener. Want (bijna) niets blijkt te zijn wat het lijkt te zijn in de sociale vriendenwereld die Facebook heet.

Er wordt bijvoorbeeld digitaal gelogen over het wel of niet hebben van een relatie. Facebook is van nature erg nieuwsgierig. Er wordt dus gevraagd om in je account aan te geven of je een relatie hebt of niet. Ook de naam van je eventuele geliefde mag erbij komen te staan. Je bent tenslotte trots op je dierbaarste bezit, en wilt dit dan ook tonen aan je digitale vriendenclub (en de rest van de wereld die meekijkt). Nu blijkt dat 41% van de mannen en 47% van de vrouwen op Facebook liegt over het hebben van een relatie! Lekker ongegeneerd flirten op Gezichtboek zou dat immers in de weg kunnen staan. Wat niet weet, wat wel flirt. Ofzo.

Terrorisme en geestesziekte

Uit een lezenswaardig stuk in The New Yorker:

If military and political interference is such a dominant driving force in terrorism, why aren’t these kinds of attacks more common? Out of the more than one million Canadian Muslims, only a handful have committed terrorist acts, and fewer than a hundred people are being actively monitored by Canadian authorities as likely to join in terrorist activities abroad. Something more is obviously often at work.

Rather than hastily framing attacks in the context of a battle between the West and the Muslim world, it may be more productive, in terms of diagnosis and prevention, to look at more profiles of self-styled ISIS fellow-travelers who commit attacks as individuals. What we know of Zehaf-Bibeau’s biography offers some instructive clues. According to reports published in the Globe and Mail and elsewhere, he had a history of mental illness and of run-ins with the law, involving drug possession, theft, and making threats. He battled an addiction to crack cocaine and, in the weeks leading up to the attack, he was living in a homeless shelter. Dave Bathurst, a friend of Zehaf-Bibeau and himself a Muslim, told the Globe, “We were having a conversation in a kitchen, and I don’t know how he worded it: He said the devil is after him.” Bathurst said his friend often spoke of the presence of shaytan—the Arabic term for devils and demons. “I think he must have been mentally ill.”

According to Dr. Thomas Hegghammer, the director of terrorism research at the Norwegian Defence Research Establishment, Zehaf-Bibeau fits a profile of “converts with a history of delinquency among the Westerners in ISIL. He’s a little older than average; otherwise, there is nothing unusual about his profile.” Conversion to Islam itself isn’t a cause of violence, as we well know […]. What seems to be the problem, rather, is the fusion of radical jihadist ideology with other personal problems, whether they be alienation, anomie, or various shades of mental illness. In a world where “clash of civilizations” rhetoric is pervasive, it is possible that radical Islam offers the same appeal to some unstable individuals that anarchism had for Leon Czolgosz, who killed President William McKinley in 1901, and that Marxism had for Lee Harvey Oswald. If you are alienated from the existing social order, the possibility of joining, even as a “lone wolf” killer, any larger social movement that promises to overturn that society may be attractive. For a person radicalized in this manner, the fantasy of political violence is a chance to gain agency, make history, and be part of something larger.

Foto: mystic_mabel (cc)

Uitkeringen: autochtonen hebben er meer

ANALYSE - Er wordt heel veel geroepen over allochtonen en uitkeringen. Vaak is het regelrechte onzin en op z’n minst is er sprake van halve leugens, belangrijke verzwijgingen of overdrijvingen.

Vooral voor de PVV is het aantal uitkeringen voor allochtonen een belangrijk punt: binnen die partij meent men dat er financieel voordeel valt te behalen door het stopzetten van de immigratie uit niet-westerse landen. Ten onrechte zoals zal blijken.

In dit stuk ga ik in op het aantal uitkeringen en hoe de ene groep daarin verschilt met de andere groep. Ook ga ik in op de bijstand aan mensen in de AOW-leeftijd.

Dit artikel maakt deel uit van een drieluik. Het tweede artikel gaat over de (beroeps)bevolking en werkloosheid. Verder laat ik de ontwikkelingen in de uitkeringen sinds het jaar 2008 zien. Het derde artikel gaat over uitkeringen in gemeenten en specifiek over de bijstand in Rotterdam.

Dit stuk is een actualisering van een veelgelezen artikel dat ik drieënhalf jaar geleden heb geschreven. Aanleiding voor de actualisering is een artikel in Elsevier van 25 september met als kop ‘In cijfers: allochtonen oververtegenwoordigd in de bijstand.’

Klopt dat en hoe zit het dan met de andere uitkeringen? Elsevier geeft geen antwoord op die laatste vraag.

‘UWV handelt in strijd met wet’

De Volkskrant:

Uitkeringsinstelling UWV scheert nog steeds langs de randen van de wet bij het registreren van ziekmeldingen van werklozen, mensen met tijdelijke contracten en uitzendkrachten. Als die zich ziekmelden, hanteert de telefonist een lijst met zestig aandoeningen. Aan de hand daarvan maakt de telefonist een inschatting of de zieke binnen zes weken hersteld zal zijn, direct naar een keuringsarts moet of na een maand die arts moet bezoeken.

Dit blijkt uit interne stukken van het UWV die in handen zijn van de Volkskrant en uit de toelichting van het UWV op die stukken. Verzekeringsartsen van het UWV menen dat het UWV daarmee in strijd met de wet handelt omdat medische gegevens worden behandeld door niet-medici. Zij hebben dat intern aangekaart.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Vorige Volgende