Onzuiver onderzoek naar angst voor moslims

Als blogger is het makkelijk schrijven over zaken die je evident fout (of goed) vindt. Het wordt lastiger als je twijfelt. Maar omdat het hier draait om een dubieus onderzoek naar een onderwerp dat de gemoederen zeer bezig houdt en omdat ik denk dat er “misbruik” gemaakt wordt van het onderzoek leg ik het hier toch even neer.
Het betreft een onderzoek gedaan op verzoek van Netwerk/Visie naar de houding van met name orthodox-christenen t.o.v. moslims. Dit werd vorige week al gepresenteerd.
Dit keer kan ik geen gaten schieten in de aanpak van het onderzoek zelf. Het is een representatieve steekproef en alles is gewogen en gecorrigeerd volgens de regels van het spel. Intomart heeft dit heel netjes uitgelegd.
Maar ik worstel met de manier waarop de vragen geformuleerd zijn. Van de beschikbare vragen is de eerste heel acceptabel:
Uitzonderingen daargelaten zijn de moslims in Nederland even vredelievend als andere mensen die in Nederland wonen?
(Maar ze kunnen kennelijk niet vredelievender zijn dan de andere Nederlanders?)

Maar dan wordt het in mijn ogen sturender. Enerzijds door gebruik van het woordje “te”, anderzijds door de negatieve stellingname in de vraag. Hier de verzameling meest opvallende vragen:
Moslims krijgen in Nederland te veel ruimte om hun geloof uit te dragen?
Er moet een stop op de bouw van grote gezichtsbepalende moskeeën in Nederland worden ingesteld?
Door de groei van het aantal moslims in Nederland wordt de Nederlandse cultuur bedreigd?
Ik verwacht dat de groei van het aantal moslims in Nederland een bedreiging gaat worden voor de godsdienstvrijheid?

Neem nou die vraag over die moskeeën. Als je een willekeurige groep Nederlanders zou vragen “Er moet een stop komen op de bouw van grote gezichtsbepalende fabrieken in Nederland” krijg je mogelijk hetzelfde resultaat als in dit onderzoek. Zou je de vraag echter open stellen als “Hoe denk u over het bouwen van nieuwe moskeeën in Nederland”, dan komen er vast hele andere antwoorden uit.
En dat het belangrijk is vragen goed te stellen om te weten wat de mensen echt denken, blijkt wel weer uit het feit dat de PVV (wie anders) gelijk met de antwoorden aan de haal ging middels kamervragen. Fraai citaat hieruit:
Bent u bereid om uw integratiebeleid zodanig aan te passen dat het beter aansluit bij de realiteitszin van de Nederlandse bevolking

Maar ik verneem graag uw inzichten in deze. Zie ik spoken of is hier inderdaad sprake van onzuivere sturing van de mening van de ondervraagde?

  1. 1

    Interviewtechnisch is er inderdaad wel wat aan te merken op de vraagstelling. Ik denk echter dat ook bij een andere (neutrale) vraagstelling (bijv. open vragen) er een dergelijk beeld uitgekomen zou zijn.

  2. 2

    Ik denk dat de Linksche Kerk (muha) zich langzamerhand ook eens af moet gaan vragen hoe het nou toch komt dat íeder onderzoek uitwijst dat een meerderheid van de respondenten geen nieuwe moskeeën wil, geen nieuwe moslimimmigranten, etcetera etcetera.

    Hoe je het ook wendt of keert, en hoe de vragen ook gesteld heeft: er zit een rode lijn in, en die is dat mensen grenzen aan het stellen zijn.

  3. 3

    @Kaj en @the liberal: Maar is het niet zo dat door consequent te onderzoeken naar de “dreiging van de moslims” er een soort zelf-bevestiging ontstaat?
    Stel je voor dat we tien jaar lang onderzoek hadden gedaan naar de heilzame werking van moslims in onze samenleving met vragen als:
    “Bent u ook van mening dat een paar moslims in de buurt heel erg goed is voor de sfeer en het levendige karakter van de wijk?”
    En dat dan weer grootst publiceren, gevolgd door kamervragen over verplichte spreiding van moslims omdat dit zo goed voor alle Nederlanders zou zijn?

  4. 4

    Momenteel is een onderzoeksgroep promovendi aan de Rijksuniversiteit Leiden bezig met het hete hangijzer ‘collectieve actie.

    Dit onderzoek probeert juist aan te tonen of, hoe en in welke mate er een correlatie is tussen collectieve actie door meerdere personen / groepen, op basis van sturing (bijvoorbeeld: berichtgeving in de media) op een onderwerp.

    Op basis van wat ik erover gehoord heb, zijn de eerste voorzichtige onderzoeksresultaten behoorlijk bevestigend, in die zin dat je inderdaad kunt stellen dat als ‘de media’ zeggen dat negers rood zijn, een meerderheid van de mediaconsumenten snel geneigd is dat te geloven.

    (Maar de aanjager hoeft dus niet ‘de media’ te zijn, het kan ook gaan om een ‘sturende’ enquete.)

  5. 5

    Ik vind juist de eerste vraag heel onhandig. Indien met nee beantwoord kan dat zowel betekenen dat men vindt dat Moslims in het algemeen vredelievender zijn, of juist minder vredelievend dan andere inwoners van Nederland. Dat maakt interpretatie van de antwoorden op die vraag onmogelijk.

  6. 7

    Vorige week verscheen dit artikel (inclusief shameless plug voor boek van de auteur), waarin gesteld wordt dat er naast allerlei problemen met representativiteit en dergelijke nog iets speelt: mensen zonder mening doen alsof ze er wel één hebben.

    Daardoor lijkt het alsof er in “de maatschappij” allerlei gevoelens heersen, terwijl die eigenlijk niet aanwezig zijn. Speelt hier zeker ook.

    En dit zou op de basisschool al onderwezen moeten worden: Yes, Minister.

  7. 8

    Vergelijkend is ook het steeds terugkerende onderzoek naar het gevoel van veiligheid. Hier is de mening van de ondervraagden ook steevast tegen de cijfers in.

  8. 9

    Misschien moeten we het volk ook eens vragen of ze kennis hebben van het incident op de Brunssummerheide, of dat ze weten wat het meisje op de dam zei.

  9. 12

    @Baron E: Dat was waar ook, goed dat je even aan dat boek herinnert. Moet ik nog ff te pakken zien te krijgen.
    Maar het punt van “zonder mening” bevestigd dus dat je ze genegen zijn mee te gaan in sturende vragen. En dat je zo dus van alles kunt “bewijzen”.

  10. 13

    Het gaat over de moslims en de tokkies komen weer meeketen. Ach, de lageropgeleiden hebben ook recht op hun lol. En je ziet het niveau. Niet melden waarom iets dom is, gewoon constateren. Redeneren is voor hen niet weggelegd.

  11. 14

    Vragen in polls zagen tevens de poll onderuit, altijd zo geweest lijkt me…te veel parameters om te blackboxen…subjectiviteit op de loer.

    Buiten dat merk ik wel een zekere en aanzwellende angst in mijn omgeving, zowel op straat als in academische kringen.

    Mijn “angst” is dat ik enige tijd (zeg 20 jaar) geleden dacht dat geleoofsbelijdenis voortaan thuis aangenaam werd ingevuld. Momenteel is er een bossa nova om dat alom aanwezig te maken..schoolboeken..openbare ruimtes..dat is Mijn angst.

  12. 15

    haha! die Alo.. nauwelijks de mulo afgemaakt ( in 1954) en dan toch doen of je een iq van 149 hebt :-)

    on topic dan maar: er schort wel vaker wat aan onderzoeken. Maar worden onderzoeken niet vaak pas tegen het licht gehouden als de uitkomsten onwelgevallig zijn?

  13. 16

    NB: Deze week was ik ergens midden in de biblebelt met wat proffen om een fotoreportage te maken van konijnen..hoe dingen te zien en hoe dat visueel vast te leggen voor een boek.

    Toen..gingen meneer a konijn die naast mevrouw b konijn stond een spontane orgie aan..

    Die (afgewende) blik van de biblebelt aanwezigen staan gegrift onder mijn schedel.

    Ik moest zo hard lachen vanwege dat , wat nu blijkt, de reportage van dat aspect geheel mislukt is :)

  14. 17

    @Sikbock
    Wat jij denkt over mijn scholing, leeftijd en IQ moet jij weten. het is allemaal fout maar dat zal jou een worst zijn. Je niveau van reageren geeft in ieder geval aan dat jij de mulo in ieder geval niet eens gehaald hebt.

  15. 18

    @Sickbock..elk onderzoek heeft enige tijdelijke waarde als het verworpen kan worden..weetunog “de wetenschappelijke methode” ;)

  16. 19

    Wat ik weet heb je me zelf verteld op dit forum Alo. Maar ik zal je maar met rust laten hangouderen zijn soms best grappig

  17. 20

    Larie: jazeker.. maar de uitkomsten van sommige onderzoeken worden wel verworpen en andere niet.. en dat ligt vaak niet alleen aan de kwaliteit van het onderzoek

  18. 21

    Sikbock, waarom zijn het domme opmerkingen van ALO? Het is toch wel verstandig om een beetje op te passen met emoties die niet gebaseerd zijn op de werkelijkheid?

  19. 22

    Emoties hebben geen rationeel fundament @MP..wat niet wil zeggen dat rationeel de waarheid in spe is.

    Maar Sikbock..plaagprik ALO niet zo aub…de man snijdt hout( If i may say so) ..zoals U soms ook.

  20. 23

    Wat een hopeloos amateuristische, suggestieve vraagstelling… (ook de eerste) Correct zou zijn: Zijn Moslims, uitzonderingen daargelaten,: a) vredelievender, b)even vredelievend, c) minder vredelievend, dan de gemiddelde andere Nederlander. Dat is trouwens nog steeds een hopeloos speculatieve vraag.

    Hoe dan ook, ik krijg nog steeds sterk het idee dat mensen vooral een probleem hebben met hangjongeren, vaak van Turkse of Marrokaanse afkomst, wat geassocieerd wordt met de Islam. Niet dat de (radicale) Islam geen problemen kent, maar ik denk dat als we geen probleem met hangjongeren zouden hebben, we ook geen groot “probleem” met de Islam zouden hebben.

    De problemen met de (radicale) Islam staan overigens zeer volledig en genuanceerd in dit AIVD rapport: https://www.aivd.nl/contents/pages/90124/radicaledawainverandering.pdf

  21. 24

    Beter nog @Tim….Zijn “moslims” vrijdenkend (wat ik denk) en kan dat zonder druk van binnen/buiten geuit worden of niet.

  22. 25

    Vervang moslims door koeien en geloof en moskee door koeienvlaai en voor je het doorhebt heb je aangetoond dat de gemiddelde Nederlander een koeienvlaaienfobie heeft. Zo kan ik het ook.

    Los van dat alles kan de mening van orthodox-christenen mij even hard aan mijn bips oxideren als de mening van andere groepen verstandelijk beperkten.

  23. 27

    @Sikbock
    Zou je me willen aangeven waar ik jou dat heb verteld? En kom dan met de exacte informatie of hou anders je waffel hier.

  24. 28

    ““Moslims krijgen in Nederland te veel ruimte om hun geloof uit te dragen?”
    “Er moet een stop op de bouw van grote gezichtsbepalende moskeeën in Nederland worden ingesteld?””

    Het opvallende aan deze vragen is, dat wie ze positief beantwoordt impliceert dat de fundamenten van de rechtstaat op de schop moeten. Misschien dat mensen in de gauwigheid van het van de enquête af willen zijn over het hoofd zien. Meer expliciete vragen als “Moeten moslims meer, minder of even veel recht hebben om hun geloof uit te dragen dan andere religies?” en “Zouden voor de bouw van groten moskeeën andere regels moeten gelden dan voor de bouw van gebouwen van een gelijksoortig formaat?” zouden best wel eens heel andere antwoorden hebben kunnen opleveren.

  25. 29

    Dit soort vragen is exemplarisch voor het niveau van de gemiddelde Nederlandse enquete: suggestief, sturend en voor meerdere uitleg vatbaar. Een goede vraag zou zijn of de angst voor moslims is veroorzaakt door een specifiek voorval in het persoonlijke verleden of omdat anders nou eenmaal simpelweg voor veel mensen eng is. Bovendien: moslims over een kam scheren is net zoiets als christenen of Nederlanders over een kam scheren. Ieder persoon is nu eenmaal anders dan een ander. Dat de Nederlander graag om half zes met gestampte aardappelen-groenten-en-vlees aan tafel zit gaat ook niet altijd op.

  26. 32

    ALO-Sikbock..begraaf uw strijdbijl nu eens aub..AUB..bitte..please..svp..tu taa..tu tu taa..taa tut tut tut.Thamshaga..Asseblief..Yakka pirka ya..Lütfen..Háganos el favor..etc.

    Beiden heeft u dingen die ik waardeer maar niet dat gekissebis.

  27. 34

    In het algemeen is de islam een systeem van plunderen en parasiteren (het dhimmi-systeem) dat zichzelf heeft overleefd, maar bepaald niet is afgestorven. Dat het parasiteert, wordt over het hoofd gezien. Kijk naar de moslims die in EU landen voor de uitkeringen blijven. Ze zijn tegen de EU cultuur, maar gaan ze niet terug en bovendien willen ze voor de uitkeringen vechten.
    Moslims in Europa laten een ‘soldatengodsdienst’ zien die is vormgegeven in een soort ‘georganiseerde bende’. De aantrekkelijkheid voor deze soldaten is dat ze gezamenlijk op plundertocht gaan. De buit, waaronder ook vrouwen, mogen ze onder elkaar verdelen. Hun rooftocht wordt als ‘heilige opdracht’ voorgesteld zodat ze direct naar de hemel opstijgen als ze sterven ‘voor de zaak van Allah’, en ze krijgen daar een ideale soldatenhemel voorgeschoteld, zodat ze met plezier omkomen in de heilige oorlog. Dit is wat Mohammed aanbood aan zijn volgelingen, en je hoeft niet lang te denken over wat voor slag mensen hier graag deel van zouden willen uitmaken. De erecode voor deze ‘heilige bende’ is vastgelegd in de Constitutie van Medina’, en dat is een duidelijk erecode voor roofridders, die elkaar bijstaan door dik en dun en geen afvalligheid en verraad toestaan.

  28. 35

    Veel moslimjongeren uit herkomstlanden, nemen deel aan nieuwe strijdtonelen in West-Europa .
    Deze islamitische jongeren vormen een diffuus netwerk van internationaal georiënteerde radicale moslims en blijken vaak bereid enige vorm van ondersteuning te verlenen aan islamitische activiteiten.
    Nu zijn er tienduizenden moslims een paramilitaire training gevolgd. Na deze training verspreidden zij zich over diverse landen en vestigen zij nog steeds zich ook in West-Europa. er komen steeds meer Turken en Marokkanen binnen, onder de naam: gezinshereniging of vorming…Deze nieuwe generatie islamitische strijders werden eveneens onderdeel van het diffuse internationale netwerk. Hun inspanningen zijn er sterk op gericht de moslims in het Westen zich van westerse waarden en normen te doen afwenden. Daarbij prediken zij een extreme afzijdigheid van de westerse samenleving, propageren vaak onverdraagzaamheid ten aanzien van andere groepen en de omringende samenleving en zetten aan tot het (heimelijk) uitbouwen van parallelle samenlevingsstructuren en eigenrichting .

  29. 36

    Dat is eigenlijk heel bizar, als je er bij stilstaat. Natuurlijk legitimeert men het door te zeggen dat er in deze periode veel geweld en chaos heerste, maar als je de bronnen leest, zie je toch vooral dat Mohammed zelf chaos veroorzaakte. Bovendien was zijn eerste belangrijke daad het overvallen van een simpele handelskaravaan om hiermee het geld bij elkaar te sprokkelen om een oorlog te kunnen voeren.
    In de islamitische ontstaansverhalen wordt zo helder het beeld geschetst van een narcistische bandiet die vele onaangename daden verrichtte, dat het feit dat hij als ‘perfect rolmodel’ wordt vereerd hiermee volledig in contrast staat. Dit is zo merkwaardig dat dat het belangrijkste gespreksthema over de islam zou moeten zijn. Maar het wordt totaal ontkend en onderdrukt.