Nerds moeten economie redden

OPINIE - In de publieke opinie lijkt ‘bezuinigen’ haast wel synoniem geworden voor economie. Dat komt doordat er te veel alfa’s en gamma’s in de politiek en journalistiek rondlopen, en we te weinig oog hebben voor de nerds.

Het was Frits Wester die mij tijdens de verkiezingen hoog in de gordijnen joeg door tijdens een verkiezingsdebat ongeveer de volgende uitspraak te doen: ‘We gaan het hebben over de economie…de bezuinigingen.’ Mijn eerste reactie daarop was: ‘Economie gaat niet over bezuinigen, het gaat over geld verdienen.’ Nu weet ik wel dat economie feitelijk gaat over hoe wij voorzien in onze behoeften met de beperkte schaarse middelen die ons ter beschikking staan, dus die primaire reactie was misschien wat plat. Maar dat is hier niet de kwestie.

Waar het om gaat is dat de kongsi van politici en journalisten die elkaar zogenaamd zo kritisch benaderen eerst welvaart hebben verengd tot economisch en financieel beleid, en dat hebben verengd tot boekhouden, en binnen dat kader alleen maar praten over hoe we moeten bezuinigen. Over hoe we als BV Nederland onze economie moeten laten groeien, over hoe en waar we ons geld moeten verdienen, hoe we producten met toegevoegde waarde moeten produceren, banen kunnen creëren, de export moeten bevorderen en verder alles stimuleren wat de basis zou kunnen zijn voor onze welvaart (en we bijvoorbeeld juist misschien wel meer meer belastingen zouden kunnen heffen) is het ijzingwekkend stil.

Van het nieuwe kabinet dat er al weer een half jaar zit,  is nog geen inspirerende nota verschenen over waar de toekomstige kracht van onze economie zou moeten zitten, of over een nieuwe technologische ontwikkelingen die onze welvaart zou moeten vergroten. Het gaat alleen maar over de begroting en de bezuinigingen en dat het begrotingstekort onder de 3 procent moet geraken. De cijfers van het CPB zijn daarbij heilig. En dat terwijl juist de economische wetenschap juist heeft bewezen over geen enkele voorspellende gave te beschikken. Alles wat niet zou gaan gebeuren, is gebeurd. Wees wat dat betreft voorbereid op het uiteenvallen van de EU, de terugkeer van de gulden, het loslaten van de drieprocentsnorm en wat al niet meer.

Waarom hebben wij geen politici die actief nadenken over waar het met onze economie naartoe moet? Dat is lastig te achterhalen. Het kan zijn dat veel politici uit de non-profit komen danwel al hun hele leven fulltime politici zijn en geen dag in de BTW-economie hebben gewerkt. Maar dat is wel verminderd, dus dat kan niet de hoofdoorzaak zijn.

Ik denk dat het meer komt door een oververtegenwoordiging van alfa’s en gamma’s in de vaderlandse politiek. Sociologen, juristen, politicologen en economen voeren de boventoon en die hebben geen verstand van innovaties, productontwikkeling en wat al niet meer. Die denken alleen in gammaconcepten als ‘op afstand zetten’, ‘privatiseren’, ‘de boekhouding op orde brengen’ en andere afgeleide concepten die voor de ontwikkeling van onze welvaart van minder belang zijn dan het uitvinden van het wiel, de windmolen, de computer of de smartphone. Welvaart is wat dat betreft eigenlijk het domein van de nerds. Het belang van autisme voor economische ontwikkeling kan niet overschat worden. Het waren immers de nerds Bill Gates en Steve Jobs die ons met hun nieuwe producten uit de crisis van de jaren ’80 haalden. Daar hadden noch Milton Friedman, noch Ronald Reagan, noch Margaret Thatcher ook maar iets mee van doen. En het waren de bestuurskundigen, economen, bankiers en andere gamma’s die ons met hun verhalen over ‘nieuwe economie’, ‘share holder value’ en ‘de overheid als regisseur’ rechtstreeks het ravijn in loodsten.

Dat betekent dat we de komende jaren veel nerds moeten opleiden om nieuwe technologieën en producten te ontwikkelen, dat we doe-intelligentie meer moeten gaan waarderen en het betekent dat onze ministers de hort op moeten. Dat laatste zal vooral lastig geworden, want een laatste factor die niet moet worden onderschat is de hinderlijke aanwezigheid van een andere klasse van gamma’s: de journalisten. Nog minder gehinderd door enige kennis hebben zij economisch beleid verengd tot een discussie over de overheidsfinanciën, waardoor het dus kan voorkomen dat als we het hebben over ‘de economie’ we het automatisch hebben over ‘bezuinigingen’. Wie zijn eigen bedrijf zo leidt is binnen drie maanden failliet. Het is maar goed dat de meeste ondernemers zich richten op ‘geld verdienen’, ‘het creëren van producten met toegevoegde waarde’ , of laten we het leuker formuleren ‘het vergroten van de koek’. En voor alle duidelijkheid: koek delen is altijd makkelijker als er genoeg is. Het kabinet bakt er echter nog weinig van.

  1. 1

    Het was ook de autist Rijkman Groenink die ABN naar de rand van de afgrond heeft gebracht. Het nerdisme in de financiele sector zal je nog verbazen.

  2. 2

    Zonder investeerder of kennis van economie is een nerd ook maar een nerd. We hebben geen specialisten nodig, we hebben holistische mensen nodig, die weten welke kennis nodig toepasbaar is op bepaalde momenten in ontwikkeling.

    Daarbij zijn ‘technologische innovaties’ mooie luchtkastelen, want waarin moeten wij beta’s dan innoveren? Is dat echt nodig om ‘de economie’ aan te zwengelen?

    Dit stukje is charmant en romantisch maar het verheft de nerd als een soort goochelaar die wel wat maakt als je er maar genoeg geld tegenaan smijt. Wat weer typisch een gamma gedachte is.

    Onze crisis is cultureel. De manier waarop wij hebben geleefd houdt hier op. Neem je verlies en bekijk met zijn allen hoe we efficienter en minder individueel van luxe kunnen genieten. Mijn pijlen staan gericht op Product Service Systemen voor consumenten.

  3. 3

    Als de schrijver het zou laten bij de stelling dat er meer mensen voor een technische studie zouden moeten kiezen, dan zou er verder niets mis met het stukje zijn.
    Nu suggereert de schrijver dat iedere beta? student een gegarandeerde uitvinder van economisch waardevolle producten is, hetgeen naar mijn idee vrij kortzichtig is.
    Hierbij gooit hij bovendien alle beta-studenten maar meteen op een hoop. Is een astrofysicus net zo waardevol voor productontwikkeling als een elektrotechnicus?
    Het aanhalen van Gates en Jobs is leuk, maar de bewering dat zij de economie uit het slob hebben gehaald is niet onderbouwd. De schrijver vergeet overigens te melden dat Jobs in tegenstelling tot Gates niet echt een ‘beta’ te noemen is en dat Jobs zonder venture capitalists misschien maximaal 3 houten kastjes aan de liefhebber had verkocht.

  4. 7

    De bezuiningen op cultuur dienden ook geen enkel economisch doel, maar waren bedoeld om te laten voelen wie hier de baas is. En de baas hoeft zijn ideeloosheid niet snel toe te geven.

  5. 8

    Over hoe we als BV Nederland onze economie moeten laten groeien

    Het zit er zo diep ingebakken dat de vraag of we de economie wel moeten laten groeien al overgeslagen wordt. Groei is al een verplichte uitgangspositie blijkbaar.

  6. 10

    @6 Waar slaat dat nou op? Hij stopte juist met zijn studie om zijn eigen softwarebedrijf te starten en was al van jongs af aan programmeur. Natuurlijk is hij een nerd.

    Ik dacht dat Bill Gates inmiddels wel aardig gerehabiliteerd was trouwens. Tenminste in vergelijking met zijn opvolger Ballmer, die wel een typische manager is, en er misschien niet geheel toevallig een enorme puinhoop van maakt.

  7. 11

    @10: Het slaat op het topic, aynranddebiel. Daarin staat namelijk dat nerds niet alfa- of gammastudenten zijn. Bill Gates is volgens de ‘normen’ (van Tom Bade, niet de mijne) een gamma-student. En nog een gesjeesde ook.

    Natuurlijk is Bill Gates een nerd.

  8. 12

    @9: Mooi geschreven artikel. Van die zinnen vol konjunktieven, zoals “Weil die Menschheit nun mal die Erde brauche, könne sie nicht dauerhaft deren Naturgesetze missachten. Genau das aber tue sie, sie zerstöre die eigenen Grundlagen.” kun je alleen maar genieten (tenzij je het zelf in de les Duits moet produceren).

  9. 13

    Ah ja… de crisissen worden veroorzaakt door een complot van alpa’s en gamma’s tegen de beta’s. Het levert een uiterst vermakelijk artikeltje op, maar laten we dit svp niet al te serieus nemen. Als beta’s meer invloed op de politiek willen hebben, moeten ze in de politiek gaan, en niet aan de zijlijn gaan staan reopen, dat de alpha’s en de gamma’s in een complot tegen hen en de maatschappij zitten.

    Waarom hebben wij geen politici die actief nadenken over waar het met onze economie naartoe moet?

    De beta benadert de gedragswetenschap economie alsof het een exacte wetenschap is. Ik denk, dat hier enige frustratie in door klinkt, omdat onze politici blijkbaar niet dezelfde ideeën aanhangen als de schrijver van het artikel, die wil dat we ons bijvoorbeeld voorbereiden op het uiteenvallen van de EU en de terugkeer van de gulden. Het argument om dat te doen, is, dat we niets kunnen voorspellen, en dat wat voorspeld wordt juist niet gebeurt. In dat geval lijkt het mij geld over de balk gooien om ons voor te bereiden op zaken, die vervolgens niet gaan gebeuren. Als we ons gaan voorbereiden op het uiteenvallen van de EU en de terugkeer van de gulden, is de verwachting, dat dat gaat gebeuren, maar dat is natuurlijk strijdig met de stelling, dat alles wat niet zou gaan gebeuren, is gebeurd. Of moet ik het stuk zo lezen, dat de schrijver eigenlijk pleit voor het behoud van de EU en de Euro, en om dat bewerkstelligen moeten we ons voorbereiden op het uiteenvallen van de EU en de terugkeer van de gulden, zodat dat niet gaat gebeuren.

    En ik heb altijd gedacht dat beta’s goed logisch na konden denken…

  10. 14

    Teveel nerds in de financiële sector en positivistisch economisch beleid is juist het probleem. We denken tegenwoordig in variabelen binnen een systeem dat we zelf bedacht hebben, in plaats van dat we kijken naar wat er echt toe doet voor welvaart.