Nederland – België 0-1?

ACHTERGROND - Iedereen weet dat het in Nederland met de economie niet zo best gaat. Maar als een zekere Nobelprijswinnaar voor de Economie beweert dat zelfs België het beter doet gaat menig nationalistisch hartje heftig bonzen. “Dat moet onzin zijn!” Krugman – de Nobelprijswinnaar in kwestie – heeft geen veldwerk gedaan, ‘handelt volstrekt in strijd met de feiten‘ en gaat ‘te kort door de bocht.’ Ik laat het twisten over de macro-economie aan hen die daar verstand van hebben, en zal mij richten op een belangrijke politieke bewering van Krugman:

And in general, it’s hard to escape the impression that Belgium has been better served by political paralysis than the Netherlands has by its unified, effective determination to do exactly the wrong thing.

Dat Krugman beweert dat in Nederland ‘the whole political center [is] committed to doing the right thing,’ is simpelweg niet waar. D66, Groenlinks, CDA, Christenunie zijn nog steeds oppositie partijen en als zij zich iets gewilliger hadden opgesteld, waren sommige dossiers al een stuk verder geweest. Kortom, de bewering ‘its unified, effective determination’ is inderdaad een voorbeeld van het gebrek aan veldwerk. Maar België: is daar inderdaad sprake van politieke verlamming? Op het eerste oog wel: dankzij de 541 dagen die het duurde om de huidige regering te vormen heeft België voor een belangrijk deel van de economische crisis geen regering gehad. In 2 commentaren in het blad Governance  (link 1link 2) scheppen Belgische politicologen (Carl Devos, Dave Sinardet, Geert Brouckaert en Marleen Brans) een ander beeld:

1.België wordt bestuurd door lokale, gewestelijke en supranationale regeringen, dus het gebrek aan een nationale regering is minder groot dan elders.

2.Juist dankzij de lange periode van onderhandelen konden uiteindelijk ingrijpende besluiten worden genomen met voldoende steun onder de politieke partijen. Rutte II is wat dat betreft wellicht te snel gevormd.

3.België had een demissionaire regering die wel degelijk belangrijke besluiten heeft genomen: het redden en nationaliseren van banken, het sturen van troepen naar Libië en het ondersteunen van de Euro.

4.Aan de andere kant is de regel bij demissionaire regeringen dat zij meer controle uitoefenen over het budget en geen nieuwe uitgaven kunnen doen. Dit zijn dus – volgens de auteurs – automatische besparingen. [In mijn ogen strookt dit niet met punt 3].

Beide stukken concluderen dat de absentie van een regering eerder een voordeel dan een nadeel is geweest: essentiële beslissingen werden gemaakt, nieuwe uitgaven waren niet mogelijk en de periode van onderhandelingen zorgde voor voldoende politieke steun. Moeten wij dan ook maar als België worden? Dat soort simpele vergelijkingen zijn onzinnig, maar wellicht moeten we wel ons idee over België als politieke basket case aanpassen.

Dit stuk van Gijs Schumacher verscheen eerder op Stuk Rood Vlees.

  1. 1

    Wat Krugman beweerde is dat het Nederlandse politieke midden the Right Thing willen doen. De hoofdletters zijn van belang. Het gaat niet over hoeveel dossiers er doorgehakt, opgelost of ‘een stuk verder’ waren geweest bij the Right Thing. Het Juiste wat hier bedoeld wordt is: bezuinigen. ‘Iedereen’ weet toch dat als er meer ‘uitgaat’ dan dat er ‘binnenkomt’, je dan moet zorgen dat er meer ‘binnenkomt’ (lastenverzwaringen) en minder ‘uitgaat’ (bezuinigingen en kortingen). Krugman heeft er gelijk in dat geen enkele middenpartij iets anders uitdraagt. Alleen SP (meer uitgeven) en PVV (geld dat nu naar het buitenland gaat binnenslands houden) hebben een andere boodschap. De ‘dossiers’ die #0 aanhaalt zijn alleen vraagstukken waar en hoeveel er bezuinigd moet worden, niet of er bezuinigd moet worden.

    Wat betreft België valt er genoeg op af te dingen: waar wordt er (missionair) beleid gevormd en bij welke actor is hoeveel geld gemoeid. Punt blijft wel dat ondanks meerdere bestuurslagen (België, Duitsland) of politieke inertie (België, Frankrijk) die landen het wel beter dan Nederland.

    Nederlandse middenpartijen schijnen onvoldoende door te hebben dat wat er ‘uitgaat’ invloed heeft op wat er ‘binnenkomt’, ze hebben een boekhoudersmentaliteit.

  2. 2

    Oeps auteur slaat inderdaad behoorlijk de plank mis. Krugman bedoelt Het Juiste Doen ironisch, zoals @1 opmerkt. In de Nederlandse politiek is dat ‘verantwoording nemen’ – niet de dingen doen die de kiezers willen. Pijn doen. De rekening betalen. Bezuinigen.

    De VVD zegt altijd dat ze dat doet, de PvdA doet het, en daar tussen zit een gradatie van centrum partijen.

  3. 3

    @2:
    Lees ik het nou verkeerd of vertaal ik het fout:
    Krugman zegt dat de Nederlandse regering eendrachtig is in het hartnekkig doordouwen van “het VERKEERDE ding”.

  4. 4

    Overigens zie ik niet in dat de oppositiepartijen zich ïets gewilliger”zouden moeten opstellen bij het actief invoeren van The Wrong Thing……………

  5. 5

    @3: Dit is wat er staat:

    Governance in the Netherlands since financial crisis struck has been everything the world’s Very Serious People could want: the whole political center committed to Doing The Right Thing, and in fact doing it very vigorously.

    Heel Serieuze Mensen Doen Het Goede – de kaps staan er niet voor niets, de ironie druipt er van af.

    Schumacher maakt hiervan:

    Dat Krugman beweert dat in Nederland ‘the whole political center [is] committed to doing the right thing,’ is simpelweg niet waar. D66, Groenlinks, CDA, Christenunie zijn nog steeds oppositie partijen en als zij zich iets gewilliger hadden opgesteld, waren sommige dossiers al een stuk verder geweest.

    Hij zegt dat er een tegenstelling is waar er geen is. Ook het centrum wilt Het Goede Doen en niet het goede doen, als je begrijpt wat ik bedoel… En dit is ook wat @1 zegt.

  6. 8

    Ik heb het al eerder gezegd: de landen waar het meeste bezuinigd is, doen het nu het slechtste. Maar ja, wat willen we ook met een volk van kruideniers, dat de economie van het land wil bedrijven als betrof het een winkeltje is, en dat haar beslissingen dus baseert op micro-economische principes.

  7. 9

    Het is best sneu wat dit kabinet laat zien. Hun enige wapenfeit, bezuinigen, faalt, en de enige oplossing die ze kennen is: nog meer bezuinigen! Het is te merken dat er geen economen (althans geen capabele) in dat kabinet zitten.