Kunst Op Zondag | Vincent Van Gogh

Deze week: Vincent “oor ik daar iets?” Van Gogh, één van de drie Dutch Hypes. Geboren met genoeg slag van de molen om zich slecht in zijn vel te voelen, en vooral: historisch gemaakt om in te spelen op die romantische idee dat een kunstenaar moet LIJDEN – “anders is mijn geïnvesteerde geld voor NIETS geweest”. De gedachte dat een kunstenaar lekker een miljoen op zijn bank/in zijn sok ziet belanden telkens hij een stuk beschilderd linnen verkoopt is voor vele mensen nog steeds een ongemakkelijke. Ironisch natuurlijk, want wat iedere dweper voor Van Gogh doet vallen is precies zijn ruwe bolstergehalte, zijn gestoorde brein, zijn alles opgeven voor de kunst, zijn en last but not least: het feit dat hij (“hoe zielig!”) geen enkel werk tijdens zijn leven heeft verkocht.
Als je door een museum loopt wat staat maakt op een aantal algemeen erkende meesterwerken kom je vaak veel interessantere en beter gemaakte schilderijen tegen dan de publiekstrekkers die de koekenrommels sieren. Dat ligt voornamelijk aan de vertelbaarheid van het werk. Een Giaconta? Niet slecht, ook niet echt bijzonder – maar wat een story: Dan Brown, meer van dattum! De Maya van Goya? Zeer flauw, beetje bangig routineus gewreven doeken- maar wat een story: rukte de Spaanse koning zich der echt bij af? Whoow!…

Uiteraard zijn er een groot aantal meesterwerken die wel die naam waard zijn, maar er zijn er nog veel meer die vanuit hun verf verteld, stukken boeiender zijn – en volkomen onbekend bij de Japanse toerist: dodelijk.

Dat probleem is er één waar onze arme Vijnsaant Van Goowff nu eens niet mee worstelt: met bossen drommen en dringen verlekkerde fans en groupies voor de lustige streken van de gek met z’n oor eraf.

Is dat enkel zijn grote (veilige want hij is dood) aaibaarheidsfactor? Welnee. Moest onze sympathieke gek enkel ècht gestoorde werken gemaakt hebben, dan spraken we niet eens over de goede man.
Nee, het ‘grote geheim’ wat Van Gogh zo populair maakt leest u na de more…

Hij was een postkaartenschilder! En als u mij niet gelooft: kijk eens naar dit willekeurige samenraapsel van zijn œuvre. Elk van deze memoryspelplaatjes kan je zo aan de muur van elke kamer in elke woning hangen. Van tokkie tot Tokyo, van de meisjeskamer tot de executive. Van coker tot kenner. Ook u zou het niet slecht staan vinden daar zo links in het midden van naast de deur. Het werk is zo glad als een aal! Slikt als koek, drinkt als koffie. Een uiterst talent als windowdresser, componist van vormen, en sluw gebruik van primaire kleuren.
Onderschat die brave man dus niet: zijn gekte draaide om een waanzinnige behoefte aan graag gezien worden – een popster/acteur-eigenschap heden ten dage, maar zijn schilderen was uiterst bestudeerd, economisch en schaamteloos op effect berekend. Hij was de eerste die zijn schilderen ondergeschikt makte aan het schilder zijn.

Verdienste? Hij heeft zonder enige twijfel op een bewonderenswaardige manier de bestaande schilderkunst gesampled en er een geniale MacDonalds van gemaakt. Het maakt hem terecht tot de eerste uit de geschiedenis gerecycleerde postmodernist.
Verder: we hebben dus te maken met een uiterst populistisch (ja hoor, er was ooit een tijd dat schilderen mensenmassa’s boeide) vakman, die geen enkel truukje uit het boek uit de weg ging om de schilderkunst ‘naar de goegemeente te brengen. Jammer voor hem misschien dat die goegemeente wat lang wachtte met erkennen, jammer dat sinds de publieke smaak Vincent met een voornaam bedacht, er zoveel gestoorden ook zonodig aan de olieverf moeten, en jammer dat de kennersmeute met hippe brilletjes en zwarte rolkragen er zulk een schaamteloze grafschennerij en luchtbelwaarde hebben aan toegevoegd.
En nog dit: laat me de badination dimancheois eindigen met de verzekering dat, moest Van Gogh vandaag leven, hij een wereldbekende homosexueel geoute reclamegoeroe was geweest, nooit te beroerd om Amnesty te steunen en op een bizarre manier aan zijn eind komend – zonder één streek geschilderd te hebben.

  1. 4

    Maar nee HansR, ogen open houden is wat ik altijd gedaan heb, en niet met de Waan van de Lemmings meedoen.
    Maar ik vind ‘m goed hoor? Enkel wat van de mythe moet wat geschaafd, van het proces waarom mensen denken iets goed te vinden.

  2. 7

    Vroeger vond ik Van Gogh altijd waardeloos. Maar ik heb sowieso weinig met impressionisme. Tegenwoordig kan ik zijn bloemstillevens wel waarderen. Maar kijk naar die interieurs: het perspectief van de gemiddelde zondagsschilder is beter.

  3. 9

    Sodeju, om lopende discussie “wat is kunst op zondag?” een impuls te geven, wordt Van Gogh hier eventjes aangepakt?

    Het belangrijkste aangedragen argument: zijn story is mager en zijn werk staat op koektrommeltjes.
    Wat dat laatste betreft: als de koektrommel de meetlat wordt dan kan een heel leger aan kunstenaars worden afgeschreven (van Da Vinci tot Mondriaan, van Potter tot Herman Brood).

    Wat de verhalen betreft: dat Van Gogh een getormenteerde aandachtsbehoeftige was, is vooral door zogenmaande kunstkennende historici uit zijn dagboeken gelicht. Tot op vandaag de dag verkoopt men liever artiesten met een hoog gehalte aan melodrama, van welke soort dan ook. De romantische falsificatie van “lijden leidt tot kunst”, is helaas nog steeds de een belangrijker criterium om geschilder, gehak in steen of pennenstreken in dicht- en romanvorm tot kunst te verheffen.

    Daar moeten we eens van af. Waarmee de story’s van Goya, Brown, Giaconta ook buiten beeld worden gehouden.
    Beperk de discussie tot het product.

  4. 11

    @8: Maar ik ben wel de enige die een technisch argument aandraagt. En dat voor iemand die al punten aftrek kreeg op zijn wiskundeproefwerken omdat de grafiekjes te slordig getekend waren.

  5. 16

    @11: Zeker, dat perspectief van Van Gogh, daar had je een “technisch” punt.
    Maar dat rommelige perspectief kan ook worden geduid als een de laatste stuiptrekkende expressionistische kwaststreken van Van Gogh.
    De kunstenaar uit er zijn innerlijk mee die, zoals bekend is genaakt, uiterst wankelmoedig was.
    De hoogste impressie van zulk een gemoedsstemming vang je natuurlijk in de expressie van een uit het lood geslagen perspectief.

  6. 18

    @16
    Sorry Martijn, Peter is de nieuwe Pierre van Os. Geniaal, ik begin deze rubriek steeds meer te waarderen, vooral als er geen plaatjes bij zijn!

  7. 24

    De gehaaide populist, “slikt als koekt, drinkt als koffie”, postkaartenschilder, heeft tijdens zijn leven geen werk verkocht?
    Dat gaat niet echt samen, volgens mij.
    Hij was gewoon óók een waardeloze populist.

  8. 26

    Wat een gelul. De man werd omringd, zowel fysiek als in de tijd, door mensen wier werk op eenzelfde manier tot meesterkitsch zou kunnen worden teruggebombardeerd – als je maar het unieke voordeel van de terugblik had; waarom zoek je niet een grote samenzwering in het vertrek van Gauguin naar Polynesie, waarom zeg je niet gewoon dat de rolstoel van Matisse zijn grootste gimmick was. Het was allemaal vooropgezet ! Zodat Crachat er in 2008 een stukje over zou kunnen schrijven.

  9. 27

    Je kan van Youp zeggen wat je wilt maar hij heeft toch wat mij betreft een moderne klassieker afgeleverd.

    “Steeds geschoten, nooit gemikt.”

  10. 30

    @ 7: tja – dat perspectief is een optie. Zodra je 3D op 2D wil zetten begin je al met waarheid te hervormen. Dat je perspectief naar je hand zet is vanzelfsprekend te noemen zodra je je boodschap wil dienen. In het geval van VG is dat uiteraard iets wat met later ‘expressionisme’ is gaan noemen.

    @ 9: U leest natuurlijk wt u wil, maar qua argumenten zou ik eerder “Een uiterst talent als windowdresser, componist van vormen, en sluw gebruik van primaire kleuren” uit mijn post selecteren. Het zal menigeen opvallen dat ik met liefde mijnheer VG bespreek, niet met cynisme of geldingsdrang, en dat geldt voor alle andere Zondagsschilders die ik ga presenteren.

    @ 18: u heeft al op de links geklikt? Een plaatje met 49 plaatjes – nòg niet genoeg?

    @ 19 : Mondriaan Piet natuurlijk

    @ 22 : ja uiteraard, maar als u de Duchamp-KOZ had herinnerd, dacht u waarschijnlijk wel aan het tonge in cheek grapje LHOOQ – vandaar de giaconTa

    @ 26 : niet echt mee akkoord. Neem eenzelfde prentjesveld van Gaugin of van Matisse, en hun composities zijn veel minder lekker in het oog liggend, veel ontoegankelijker, duisterder qua gegeven.

  11. 31

    Crachàt (#30): Ah, nee, ik laat me graag corrigeren. Juist omdat ik graag het wezen van ieders kunst probeer te doorgronden, betreur ik het dat ik het wezen van uw stukje heb gemist.
    Maar goed, uw kunst op zondag is, neem ik aan, bedoeld om tot de diepere lagen door te dringen.
    Uw “zondagsschilders” met een “Z” is me dan ook niet ontgaan.

  12. 33

    Toch wel #29. Hardly het kaliber van Dürer euh Dylan of Ellington. Leuke gozer, dat wel, net zoals Mark Eric of Daniel Johnston. Maar ga ze nu niet vergelijken met Brian Wilson of andere kleppers he.

  13. 35

    Hüsker Dürer (was ook meer dan de solo’s laten vermoeden)

    Hüsker Düry wist zich te omgeven, terwijl Harrison van Richman switchte naar Talking Heads ?

  14. 37

    Sans pareil ! Warehouse, if any ? Of anders deze single …

    (Met de comeback van Sparks verlangt men naar een nieuw Godley & Creme product, does one not ?)