KSTn- Belgen zijn slimmer

Logo kamerstukken van de dagHet reces is net over en de kabinetsformatie is nog in volle gang. Daarom weinig nieuws vanuit de Tweede Kamer.
Gelukkig leest Boris van der Ham (D66) de berichten van zijn Belgische collega’s. Zo signaleerde hij een slim idee bij onze zuiderburen. Waarom niet de daken alle rijksgebouwen voorzien van zonnepanelen? Niet heel revolutionair natuurlijk, maar toch wel een onderzoekje waard.

Foto ministerieFoto ministerieKan nog problematisch worden trouwens. Nederland heeft een reputatie hoog te houden op het vlak van architectuur. En dan krijg je vaak gebouwen waarbij het dak volledig onbruikbaar is.

En ik ga weer over tot de orde van de dag.

KSTn = Selectie uit recente KamerSTukken.

  1. 1

    Dat wordt een duur grapje, zonnepanelen zijn op dit moment (lees komende paar jaar) niet echt interessant omdat de Duitse subsidies de vraag naar silicium daar zo hebben doen stijgen dat zonnepanelen niet langer van afval van de chipindustrie (koopt al het zuiver silicium op) gemaakt kunnen worden. Pas tegen de tijd dat silicium weer wat beter beschikbaar wordt wordt het echt interessant.

    Oh, en moet ik er nog bij zeggen dat dankzij het energieintensieve fabricageproces PV nog steeds een kwart van de milieuimpact van een good old kolencentrale heeft?

  2. 5

    Zonnecollectoren zijn best interessant ja, mits je huis/gebouw een beetje fatsoenlijk geisoleerd is.

  3. 7

    Ook strandzand kan je gebruiken, maar dan ben je wel weer even wat productiestappen verder ;-)

    En ja het zou ook minder vervuilend zijn als de fabriek die de zonnecellen maakt op zonneenergie loopt en die zonnecellen weer met zonneenergie gemaakt zijn en die zonneenergie weer met zonneenergie gemaakt is en…

    Duur nog even maar we komen er wel :-D

  4. 8

    Zonnepanelen zijn wel degelijk interessant. Ze slijten niet, waardoor ze hun waarde behouden. Als je de restwaarde na 20 jaar meeneemt in je berekening (blijft natuurlijk een gok wat de prijzen gaan doen, maar goed.) dan kom je al snel op een rendement van 5% uit op je investering.

    Gemiddelde prijs is nu 1000 euro per paneel. Levert ongeveer 175 KWh per jaar in Nederland. Dat bespaart je ongeveer 35 euro per jaar.

    Als de waarde van het paneel na 20 jaar 500 euro is (ondanks dat er geen slijtage is). Dan heb je na 20 jaar (bij gelijkblijvende electra tarieven) 700 euro bespaard, is toch goed te doen. Hoe je de restwaarde meeneemt in je berekening bepaald of het rendabel is.

    Als we het hebben over nieuwbouw is het een ander verhaal. Dan is het al lonend. Men kan (deels) de kosten van een regulier dak uitsparen door er panelen te plaatsen.

    Ook al kost het tijdens de fabricage veel CO2, je verduurzaamt wel je energiehuishouding.

  5. 10

    Tevens is het zo dat meer vraag naar panelen tot meer onderzoek lijdt, wat op den duur tot goedkopere efficientere en simpelere panelen zal lijden.

    Maar het beste om onze economie duurzaam te maken is nog wel een eenduidig overheidsbeleid. Geen beleid dat de laatste 15 jaar minimaal 10 keer is gewijzigd. Het bouwen van grote duurzame installaties kost jaren. Bij een kwakkelend beleid (kijk naar de MEP die in augustus van de een op andere dag afgeschaft werd) stelt men investeringen uit.

    En we kunnen maar beter nu groots beginnen met de omschakeling van onze economie. Nu hebben we nog relatief goedkope olie en een goed werkend elektra net. Als dat er niet meer is, wordt de omschakeling een stuk moeilijker. Kijk naar IJsland, zij zijn koploper, maar zij zijn dan al wel 40 jaar geleden begonnen. Het opschalen van 10% duurzaam naar 60% duurzaam gaat niet zo 1,2,3. Dat vergt tientallen jaren. Regeren is vooruitzien. En ook met de meest optimistische voorspellingen omtrent PeakOil, sluit het net zich dus nu al.

  6. 11

    Terugverdienen dat doen ze inderdaad wel, maar als je ze (volgens de verwachte ontwikkelingen) over 10 jaar koopt verdienen ze zich nog veel beter terug. Bovendien leveren alternatieven zoals energiebesparing op dit moment nog meer op.

    Verder is de verwachting (SenterNovem) dat het type zonnepanelen wat we nu hebben (Polykristalijn) nog wel een tijd de leidende technologie blijft (c.a. 10 jaar), maar dat het daarna ingehaald zal worden door ontwikklingen in thin film amorf silicium (nu nog laag rendement en erg duur) en organische zonnecellen (erg goedkoop maar nog laag rendement en korte levensduur, c.a. 4 maanden).

    Tot slot zijn zonnepanelen van andere typen materialen (Indium) niet interessant omdat hiervan gewoon te weinig is voor massaproductie. Kortom, dat onderzoek harder gaat als er meer gekocht wordt dat is niet helemaal waar. Wat wel een ontzettende boost is voor onderzoek is als er beleid is waarin zekerheden worden geboden voor over 10, 20 jaar, zoals in Duitsland. Dan weet je als bedrijf of instelling dus zeker dat als je iets ontwikkeld je het ook daadwerkelijk kan gaan verkopen.

  7. 12

    Terugverdienen, icm wachten want over 10 jaar verdient zich het sneller terug. Jammer dat je dat noemt.

    De 2 paradoxen van onze economie.

    1. De oneindige beschikbaarheid van goedkope olie (Die onderken je wel)

    2. Een economie die gebaseerd is op oneindige groei (Die nog niet helemaal).

    Als je van echt duurzaam uit wilt gaan moet je ook 2 laten varen. Snellere terugverdientijd indiceert sneller winst maken. Winst maken om maar te kunnen blijven groeien. In een duurzame economie zul je naar een ‘Steady State’ economie toe moeten (hoe dat te realiseren is een andere vraag), winst wordt dan niet het belangrijkste. Terugverdienen is wel belangrijk. Kortom mijn conclusie, zolang het terugverdient kan het toegepast worden. En zolang de alternatieven die je noemt nog niet beschikbaar zijn, zouden we de beschikbare alternatieven moeten toepassen.

  8. 13

    Toevoeging:

    Want zoals je zelf aangeeft is het hoogwaardige silicium schaars. Hoe langer we wachten hoe duurder de olie, dus hoe meer vraag, dus hoe schaarser het silicium wordt. Schaarste werkt prijsopdrijvend. En er hoeft maar iets in het MO te gebeuren en we hebben een oliecrisis. Energietekorten, en nauwelijks panelen (tegen een hogere prijs) beschikbaar. Kunnen we ze toch maar vast beter hebben?

    En komt er geen crisis? niets aan de hand, ze verdienen zich toch terug. Juist de overheid zou een lange termijn visie moeten presenteren. Een tijdspad, een plan van aanpak hoe ze de ‘transitie’ willen laten verlopen. En niet dit laffe beleid waar geen peil op te trekken valt.

  9. 14

    Wat betreft alternatieven voor zonnecellen. Die zijn er, en ze zijn op dit moment vaak veel interessanter. Windenergie is op dit moment de goedkoopste. Biomassa is een goede tweede, dat kan je bovendien verstoken waneer er vraag is en heeft ook nog eens als voordeel dat je met biomassa andere zaken kunt maken als brandstof (stop het in een rafinaderij en je kunt er alles van plastic tot alcohol tot esters voor in lolly’s mee maken).

    Het argument dat we er in zouden moeten gaan investeren om de capaciteit groter te krijgen en in de toekomst geen schaarste is zeker belangrijk want zo werken economieen, maar het is niet helemaal correct. Polykristalijne zonnecellen zijn namelijk niet een product wat zichtzelf wereldwijd echt goed kan verkopen omdat er gewoonweg zoveel zuiver silicium in moet. Neem dan thin film zonnecellen, waar veel minder silicium in gaat maar wat nu nog duur is omdat het net uit de R&D fase is.

    Ik zeg niet dat zonnecellen slecht zijn, het is alleen nog een product wat niet volwassen is. (Om het nog niet eens te hebben over de problemen die decentrale energieopwekking op grote schaal in combinatie met een sterk wisselende opbrengst met zich meebrengen.)

  10. 15

    Biomassa is ook deels een Utopie. Zodra je biomassa over meer dan 100 km moet vervoeren, dan kost het meer dan het oplevert. Grootschalige biomassacentrales veroorzaken andere problemen (zie laatst Sargasso en nieuws).

    https://sargasso.nl/archief/2007/01/13/de-mexicaanse-tortilla-wordt-luxegoed-door-toenemende-vraag-biobrandstoffen-vs/

    Regenwouden die gekapt worden e.d., en die biomassa moet met grote schepen (op stookolie) vervoerd worden. En de lokale biomassa wordt meestal al gebruikt. Biomassa is interessant als je veel biomassa als afval hebt. Denk aan boeren en houtbewerkers. Dan kan je de biomassa gebruiken om je eigen energie op te wekken. Vergeet Catch22 niet, als de olie op is, is onze landbouw ook minder intensief, waardoor de biomassa/afval stroom sterk zal afnemen.

    Grootschalige graanteelt om in biobrandstoffen te voorzien is de utopie. We zullen dan toch eerst een andere planeet moeten annexeren om voldoende landbouwgrond te hebben om aan de huidige vraag naar brandstof te voorzien.

    Grootschalige energieteelt benadeelt de voedselteelt.

  11. 16

    Dat valt wel mee hoor, beter gezegd dat is de huidige stand van zaken. Biomassa is idd. slecht vervoerbaar. Maar met een proces dat pyrolyse heet is het eenvoudig vloeibaar te maken. Dit kan je met kleine gestandaardiseerde eenheden ter plekke van de productie doen (denk aan bijvoorbeeld 20 boerderijen). Vervolgens kan je dit gewoon vervoeren en verstoken in een grote centrale met alle voordelen van dien.

    Wat betreft competitie met de voedselketen; Huidige technieken (ethanol uit mais, suikerbiet) gebruiken slechts een zeer klein gedeelte van de plant (o.a. daarom slaat rijden op koolzaadolie nergens op). In de stam van dit soort gewassen zit veel cellulose dit is echter erg moeilijk te winnen (daarom is papierproductie bijvoorbeeld zo energieintensief). Er wordt echter gewerkt aan een alternatief proces, waarbij dit dus wel gewonnen kan worden. Het product wat je dan krijgt lijkt veel op ruwe olie en kan dan dus in conventionele rafinaderijen worden gebruikt wat ontzettend fijn is. Ook wordt er nog gewerkt aan een variant die met enzymen werkt (Ingen) wat nog gunstiger is (Toen Shell dat vernam heeft het Ingen meteen voor 100 miljoen gekocht.) Omdat hier dus de stam en andere delen van de plant worden gebruikt concurreert dit niet met voedselproductie, het is co-productie. Ook de Amerikanen zijn hiermee bezig zoals in een recent artikel in Nature te lezen was. Oh, en omdat lignine wat veel in bomen (langzaam groeiend gewas) niet bruikbaar is hiervoor hoef je niet bang te zijn dat dat eronder lijdt.

    Tot slot zijn er nog veelbelovende ontwikkelingen op het gebied van het benutten van ‘natte’ biomassa. Veel biomassa die we nu hebben kan niet worden benut omdat hier teveel water in zit (30% tot 60%). Als dit echter wel kan is de hoeveelheid benutbare biomassa opeens veel groter.

  12. 17

    @Rik, volgens mij zijn we het behoorlijk eens met elkaar. De verschillen die we hebben zijn alleen aan te moedigen. Hoe meer denkrichtingen we met zijn allen belopen, hoe meer werkbare oplossingen we uiteindelijk zullen hebben. De wereld moet er alleen wel mee beginnen voor het te laat is, en de overheid is DE instantie die voor langere tijd een belang kan waarborgen. Leefbaarheid (natuur) en energievoorziening zijn van zo’n essentieel belang dat je dat niet aan het bedrijfsleven mag overlaten. We hebben een nieuw deltaplan nodig voor de klimaatontwikkelingen en de energiezekerheid. Onze baggeraars zijn over de hele wereld bezig. Nederland heeft DE naam op het gebied van watermanagment. Maar we dreigen dat wel te verliezen omdat we laks worden, en niet meegaan met de ontwikkelingen.

    Bij een Irak oorlog is Balkie haantje de voorste, maar bij essentiele zaken die van belang zijn voor de komende generaties staat hij niet stil. Ja de staatsschuld moet minder. Terwijl als we juist investeren in een duurzame economie en infrastructuur dat veel meer oplevert voor Nederland als die o zo heilige staatsschuld. Zullen onze kinderen ook op prijs stellen. Die betalen liever wat extra rente met droge voeten in een warm huis dan dat ze geen rente betalen maar in een zwemvestje ronddobberen waar vroeger Amsterdam lag.

  13. 18

    @Rik, al vraag ik me af of lokaal pyrolyse toepassen, dan vervoeren en dan weer verwerken wel energetisch iets op kan leveren.

    Als je toch die 20 boerderijen hebt, zou je ook een naastgelegen woonwijk van elektra kunnen voorzien. De warmte die vrijkomt, kun je weer in een soort van stadsverwarming verwerken.

    Decentralisatie van het elekra net lijkt me logischer. Het zou heden ten dage onbetaalbaar zijn om het huidige net nogmaals aan te leggen. Dit terwijl ons net wel zowat op zijn max capaciteit zit, en ook aan het einde van zijn levensduur begint te komen.

    Decentralisatie maakt het net minder kwetsbaar. Het mooiste eindresultaat zou zijn dat als iedereen zelf op zijn eigen dak met hoogrendement zonnepanelen (toekomst ik weet het) energie zou opwekken en die op zou slaan in waterstof (of vloeibare batterij http://environment.newscientist.com/channel/earth/mg19325861.400-a-bank-for-wind-power.html)

    Dan is het pas echt Power to the People

  14. 19

    Ja, de overheid heeft een hele grote rol te vervullen. Ik zou de NL overheid niet laks noemen maar zou wel zeggen dat ze de verkeerde keuzes hebben gemaakt. Ze hebben ervoor gekozen het initiatief vanuit de consument te laten komen (groene stroom, MEP subsidies, zonne-subsidie, energiekorting op auto’s). Dat is echter een systeem wat niet goed werkt, het gaat er niet om op korte termijn veel vraag te creeëren. (consumenten werden ook erg enthousiast wat de subsidies de nek omdraaide omdat de budgetten ruim werden overschreden.) Wat wel belangrijk is is om een investeringsklimaat te scheppen waarin het voor bedrijven interessant is. Dit doen ze in Duitsland uitstekend, en in andere landen ook. Het NL beleid is mijn inziens veel te wisselend, met een robuust beleid wat niet elke 5 jaar verandert schep je een goed investeringsklimaat.

    De MEP subsidies zijn een regelrecht drama te noemen. Daar is al een hoop over gezegd. Wat betreft de andere (geschrapte subsidies), in NL zijn we dus erg geneigd beleid zichtbaar te willen maken, ermee te scoren, maar consumentensubsidies zijn niet de juiste manier. Zekerheden voor investeerders wel. (Schrijnende was dat de MEP dat ook was, totdat er grootschalige fraude aan het licht kwam)

    (Zoals je al tussen de regels door leest, ik wil de wereld wel verbeteren maar nee ik zal niet zo snel links stemmen…)

    Verder heeft de overheid ook nog een andere rol, namelijk een dwingende. Roetfilter verplicht, 5,75 biomassa in transportbrandstoffen verplicht in 2008 is een ander voorbeeld. Dit verstoort de markt niet, het verandert alleen de randvoorwaarden, voor alle betrokken partijen.

    Wat betreft de biomassa, dat komt zeker wel energetisch uit, er wordt op dit moment alleen nog een hoop onderzoek vericht want de ene biomassa is de andere niet. Als die 20 boerderijen naast een woonwijk liggen prachtig, maar waarschijnlijk kan dat sowieso wel, ook als je de biomassa verder verwerkt. Bij bijna elk proces komt energie op een lage temperatuur. Vrij, ideaal om huizen te verwarmen. Het is dan ook van de zotten dat wij ons gas gebruiken om er vervolgens warmte met een lage temperatuur van te maken (echt, met gas kan je ZO veel betere dingen doen.) Ik wordt nu even technisch, je huis verwarmen met gas is puur exergie (nuttige energie, bijv. voor arbeidsopwekking) weggooien. Hoe hoger de temperatuur, hoe meer exergie er in iets zit. (En met gas kan je hoge temperaturen maken.)

    Ah, power to the people, the hydrogen economie als ik het goed heb. Dat was wel een interessante documantaire. Misschien iets voor de verre toekomst. Voorlopig nog heeel veel praktische problemen! (o.a. de energiedichtheid van waterstof die zeer laag is maar bijvoorbeeld ook dat het door bijna alle leidingen heen lekt). Gasnetwerken, wat voor gas er dan ook in moge zitten, zijn wel een goede zaak. Gas kun je gebruiken waneer je wil. Eletriciteit moet gebruikt worden op het moment dat het wordt opgewekt.

    Decentralisatie heeft voor en nadelen. Ik heb laats een wat lopen simuleren met een loadsimulatieprogramma voor elektriciteitsnetwerken en dan begrijp je dat het allemaal niet zo simpel is als het klinkt. In bepaalde gevallen kan het het net ook meer belasten… Maar het is wel waar we naar toe gaan. Alhoewel blijft het denk ik een combinatie van de- en centralisatie. Bepaalde manieren van energieopwekking lenen zich daar nou eenmaal meer voor en een mix van allerlei (duurzame) energiebronnen is toch wat we gaan krijgen (dat heeft ook weer allerlei voordelen :-D).

  15. 21

    Check dat New Scientist artikel maar eens (hebben ze in de biep op de TU ook). Was een interessant artikel om grootschalig vrij goedkoop energie op te slaan.

  16. 22

    Tot voor kort student werktuigbouwkunde :-D (Alhouwel, ik heb nog één vak open staan in m’n bachelor)