Duitsland in tweestrijd

Foto: campact (cc)
Serie:

De Duitse regering heeft zich aangesloten bij de NAVO-bondgenoten die Oekraïne zware wapens gaan leveren. Het leidde tot een heftig en geëmotioneerd publiek debat in het land dat tot voor kort geen wapens leverde aan conflictgebieden. Uit de peiling Deutschlandtrend blijkt dat Duitsers verdeeld zijn over de kwestie. 45 Procent van de ondervraagden is voor het leveren van zware wapens aan Oekraïne, maar hetzelfde percentage (45 procent) is tegen. Vooral de aanhang van de SPD is verdeeld. De Bondsdag stemde met grote meerderheid vóór.

Een open brief aan Scholz

In een open brief aan bondskanselier Scholz heeft een aantal intellectuelen en kunstenaars, onder wie de schrijvers Alice Schwarzer, Juli Zeh en Martin Walser, gepleit voor een koers gericht op een wapenstilstand en beëindiging van de oorlog. ‘De regering mag niet denken dat de verantwoordelijkheid van een escalatie alleen bij de oorspronkelijke agressor ligt en niet ook bij degenen die hem een motief geven voor escalatie’, stellen de briefschrijvers. Ze menen dat er in de oorlog in Oekraïne twee grenzen zijn bereikt.De eerste is de acute dreiging van een atoomoorlog.

De levering van grote hoeveelheden zware wapens zou Duitsland zelf tot oorlogspartij kunnen maken. En een Russische tegenaanval zou dan de aanleiding kunnen zijn voor hulp op grond van het NAVO-verdrag en daarmee het onmiddellijke gevaar van een wereldoorlog. De tweede grens is de mate van vernietiging en menselijk lijden onder Oekraïense burgers. Zelfs legitiem verzet tegen een agressor komt daartegenover op een bepaald moment in een ondraaglijke wanverhouding.

De brief leidde tot heftige reacties en een ongekend scherp debat in talkshows zoals afgelopen zondag bij Anne Will waar de Oekraïense ambassadeur Melnyk fel uithaalde naar een van de ondertekenaars, de sociaal-psycholoog Harald Welzer. Beiden wezen daarbij naar de Duitse geschiedenis. Op het verwijt van Melnyk dat de ondertekenaars vanuit een te gemakkelijke, afstandelijke positie redeneerden en te weinig medeleven toonden voor de Oekraïense bevolking zei Welzer dat zijn bezorgdheid over het verloop van de oorlog juist alles te maken had met het oorlogsleed dat hij uit zijn eigen familiegeschiedenis kende. Maar de ambassadeur vond juist dat de ondertekenaars van de brief het principe ‘nooit meer’ met voeten hebben getreden. ‘Ze hebben treurig genoeg niets geleerd van de geschiedenis,’ twitterdet hij.

Een tweede open brief

De open brief van Schwarzer c.s. leidde tot een tweede open brief van een groep intellectuelen die Scholz een steuntje in de rug wilden geven. Bij de ondertekenaars politici van de Groenen, Ralf Fücks en Rebecca Harms, en de schrijvers Herta Müller en Daniel Kehlman. Zij schrijven:

Het gevaar van een nucleaire escalatie moet worden bestreden met geloofwaardige afschrikking. Dit vereist vastberadenheid en eenheid in Europa en het Westen in plaats van dat Duitsland zijn eigen weg gaat. 

En ook zij verwijzen naar het Duitse verleden:

Er zijn goede redenen om een ​​directe militaire confrontatie met Rusland te vermijden. Maar dat kan en mag niet betekenen dat het verdedigen van de onafhankelijkheid en vrijheid van Oekraïne niet onze zaak is. Het is ook een toetssteen van hoe serieus we zijn over het Duitse “Nooit meer”. De Duitse geschiedenis dicteert elke inspanning om hernieuwde verdrijvings- en uitroeiingsoorlogen te voorkomen. Dat geldt des te meer voor een land waar de Wehrmacht en SS met alle brutaliteit tekeergingen.

Meer wapens en meer sancties zijn nodig volgens deze briefschrijvers. Daarover wordt nu nog onderhandeld binnen de EU. Naast onder meer strafmaatregelen tegen een zestigtal personen en drie Russische tv-zenders wil de EU een verbod op de invoer van Russische olie. Maar het is moeilijk overeenstemming te krijgen. Hongarije is de dwarsliggende partij als het om de olie gaat. Orbán zou financiële steun eisen die ook kan dienen ter compensatie van de subsidies die hij gaat missen omdat zijn land niet voldoet aan rechtsstatelijke vereisten voor EU-lidstaten. Wat betreft de sancties tegen personen hebben liberale Europarlementariërs gisteren geopperd nu ook de Duitse ex-bondskanselier en Gazprom bestuurder Gerhard Schröder op de lijst te zetten.

Verkiezingen

Zondag waren er verkiezingen in de deelstaat Sleeswijk-Holsteijn. De CDU behaalde er met de populaire deelstaatpremier Daniel Günther een winst van 11%. De partij kreeg bijna een absolute meerderheid in het parlement en heeft de coalitiepartners voor het uitkiezen. De SPD verloor 11%, de Groenen wonnen ook. Robert Habeck, de eveneens populaire minister ven Economie en Klimaat en vice-premier van de Bondsregering, komt uit Lübeck. Hij was in het verleden ook minister en vice-premier in de deelstaatregering onder Günther. De AfD behaalde voor het eerst sinds het aantreden van de partij in 2014 de kiesdrempel niet. Het leidt naar verwachting tot meer conflicten over de koers van de partij. Aan de ene kant zijn er leden die de AfD als een conservatiever alternatief willen zien voor de CDU, aan de andere kant staan de radicale rechtsextremen die richting een in coronatijd gegroeide neofascistische beweging gaan. De AfD heeft in de Bondsdag tegen de levering van zware wapens aan Oekraïne gestemd. Ook dat kan hebben bijgedragen aan de afnemende steun voor de partij. Het Putinismus van sommige woordvoerders van de AfD valt niet bij iedereen even goed.

Het wordt aanstaande zondag weer spannend voor de AfD. Dan zijn er verkiezingen in de deelstaat Nordrhein-Westfalen. Volgens de laatste peilingen zou de CDU hier ook weer de grootste kunnen worden, op de voet gevolgd door de SPD. Beide partijen zouden licht verliezen, de FDP wat meer. De Groenen staan op een flinke winst. De AfD zou hier net als in 2017 met 7% de kiesdrempel net halen.

Reacties (4)

#1 Raymond Horstman

De oorlog beëindigen klikt mooi en aardig maar het is niet aan de regering van Duitsland om dit te bereiken. De enigste die hier toe in staat is is Poetin. Hij is de oorlog in Oekraïne begonnen dus is het aan hem om de oorlog die toch al niet naar wens verloopt te beëindigen. Tot die tijd dient men druk op Rusland uit te oefenen door er voor te zorgen dat Oekraïne de verdediging van hun land kunnen voortzetten. Rusland heeft tenslotte veel meer soldaten en wapens beschikbaar dan Oekraïne die wel degelijk de underdog is in dit conflict. Dat betekent dus het leveren ook van zware wapens.

#1.1 Co Stuifbergen - Reactie op #1

De oorlog eindigt natuurlijk ook als Oekraïne zich overgeeft.
Ik zal niet zeggen dat overgave wenselijk of verstandig is, maar er valt wat voor te zeggen om tot een bestand te komen in de hoop dat daarna onderhandelingen (en sancties) uiteindelijk tot een goed resultaat leiden.

(Poetin heeft ook niet het eeuwige leven.
Maar we weten natuurlijk niet of na hem een Stalin, Kroetsjov of Gorbatsjov komt.)

We moeten ook niet vergeten dat niet alleen Duitse brievenschrijvers, maar ook de NATO-landen bang zijn voor een kernoorlog.
Anders had de NAVO vast wel jachtvliegtuigen geleverd.
En die afweging wordt natuurlijk gemaakt bij elke levering van wapens, licht of zwaar.

#2 Co Stuifbergen

Ik denk dat er mensenlevens gered kunnen worden door Oekraïene meer militaire steun te geven.

Maar het blijft natuurlijk dweilen met de kraan open als we tegelijk Russisch gas (en Russische olie) kopen.
(Er zijn sancties om te zorgen dat de dollars niet op een Russische bankrekening terecht komen, maar als Rusland echt geen geld krijgen zou, zou het natuurlijk allang de gaskraan dicht gedraaid hebben).

En het is natuurlijk een goedkope oplossing om wapens te sturen, waarvoor Oekraïne de rekening betaalt (letterlijk en figuurlijk).

Als we echt solidair met Oekraïne zijn, nemen we ook maatregelen waar we zelf last van hebben.
Dan stoppen we met het warm stoken van kassen om bloemen te telen (en natuurlijk moet er dan een regeling getroffen worden om telers te helpen).
En we maken de benzine (en kerosine!) 3 keer zo duur, zodat mensen geen plezierritjes meer maken.

Maar onze regering doet net het omgekeerde: hij maakt de benzine goedkoper.
Blijkbaar is het genot van de autorijder (en de vakantieganger) voor onze regering belangrijker dan het leed in Oekraïne.

#3 Jos van Dijk

De exitpoll van de verkiezingen vandaag laat een fors verlies zien voor de SPD. De CDU wint (van 33 naar 35%), maar de Groenen winnen het meest (van 7 naar 18%). De FDP hangt aan een zijden draadje, AfD idem, beide nog net boven de 5%. Opkomst gedaald van 65 naar 56%, Waarschijnlijk vooral ten nadelen van de SPD.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

| Registreren

*
*
*