De pers is ondraaglijk laks

COLUMN - Bijna ongeruster dan over de opkomst van extreemrechts in Nederland (en daarbuiten) ben ik over de laksheid van de pers. Er zijn bitter weinig kranten en tv-programma’s waarin die opkomst serieus wordt genomen: waarin de opvattingen van extreemrechts worden doorgelicht in plaats van doorgegeven, waarin hun beweringen worden gecontroleerd, hun plannen worden nagerekend of getoetst.

Baudet kan met een programma komen vol praatjes voor de vaak, zoals een belastingvrije voet van 20 duizend euro, en de enige die uitzoekt wat dat kost – helaas pas een week na de verkiezingen – is de Correspondent. (Alleen al die ene maatregel zou de schatkist ruim 100 miljard kosten, berekende Jesse Frederik.) De rest van de pers was kennelijk niet geïnteresseerd haar huiswerk te doen.

Over de gemakzuchtige houding van veel media, die soms lijkt op meeloperij, maar vooral doet denken aan konijntjes die verlamd in de koplampen van extreemrechts kijken doch  vooral hun ogen er niet van kunnen afwenden, schreef ik eerder. Maar na de overwinning van het Forum bij de verkiezingen voor de Provinciale Staten, veranderde die tendens – ten nadele. Het frame verschoof verder. Vooral bij de NOS was dat evident, hoewel ze helaas niet de enige zijn: als Baudet iets ongehoords doet, richt de NOS nu de blik op zijn critici.

Zo postte Baudet vorige week een filmpje van het extreemrechtse 120db, dat vorig jaar een campagne begon over vermeend ‘massaal migrantengeweld’ tegen vrouwen; ze beschuldigden politici die de grenzen niet willen sluiten, van hun moord en verkrachting. (Een deel van de verhalen bleek overigens verzonnen.) Baudet had het filmpje vertaald, en aangevuld met de hoofden van Nederlandse politici. (Dit nadat hijzelf eerder in een roman en in een verdediging van ‘versiercoach’ Julien Blanc verkrachting had aangeprezen: doorzettende mannen, daar kunnen de vrouwtjes volgens hem geen genoeg van krijgen.)

Wat deed de NOS? Zij typeerde de extreemrechtse groep als ‘vrouwenbeweging’, en verlegde het frame. ‘D66-fractievoorzitter Jetten kwaad om tweet Baudet ,’ kopte de NOS, alsof Jetten het nieuws was, in plaats van Baudet die unverfroren neonazistische propaganda op Nederlandse maat had gesneden en verder verspreidde.

Eergisteren twitterde Baudet over een essay over de Franse schrijver Houellebecq dat hij in American Affairs had gepubliceerd. Hij ontvouwde zijn eigen wereldbeeld erin: werk weerhield vrouwen van baren en de verzorging van hun man; abortus is vreselijk (vooral voor witte vrouwen, vrees ik), en nog meer praat die – alsof het nog niet erg genoeg was – naar later bleek zowat rechtstreeks aan de Franse neofascist Jean-Marie le Pen was ontleend. Wat kopte de NOS? ‘Partijen in Kamer vallen over “vrouwonvriendelijk” stuk Baudet’. Niet: ‘Baudet schrijft onthutsend seksistisch stuk’.

Woensdag presenteerde BNNVARA een verkiezingsdebat tussen Baudet en Rutte (allebei geen EP-kandidaat). Rechts of extreemrechts, dat zijn kennelijk onze enige opties.


Deze column van Karin Spaink verscheen eerder in Het Parool
.

  1. 1

    Hetzelfde betoog kan worden gehouden over extreem-links. Rol van anti-fa en link tussen GroenLinks en enge clubjes. Hoe grievance studies het publieke debat weten te verzieken.

  2. 3

    @2 kan hij niet. #1 is typisch het geleuter dat zo vaak herhaald wordt in die bubbel dan er gekken zijn die het echt gaan geloven. GroenLinks wil een wat eerlijkere verdeling van de welvaart, de planeet leefbaar doorgeven aan volgende generaties en de rechtstaat beschermen. “Extreem links” my ass. Maar zoals je zegt: laat de voorbeelden maar komen (ik zet in op “ze komen niet” met als goede tweede “vergezocht, tientallen jaren oud of ronduit gelogen”).

    @0 Prima stuk.

  3. 4

    BNN VARA is net zo progressief als dat de VPRO ‘vrijzinnig protestant’ is. Waar deze pragmatische omroepnota bene aan de vooravond min of meer op verzoek van de VVD-premier slaafs een debat tussen twee rechtse politici faciliteert, blijkt opeens dat Maaike Timmerman van de Telegraaf-dependance Baudet wél confronteert met zijn uitspraken. De NPO wil zo graag af van haar vermeend linkse imago, dat ze krampachtig alleen ‘het andere geluid’ laten horen. Ik zit in het opiniepanel van 2 Vandaag. Met name de onderwerpkeuze en de sturende vraagstelling spreken boekdelen. Linkse politici als Roemer, Vogelaar en Cohen en hebben in sommige mediauitingen soms behoorlijk gestunteld en soms terecht kritiek gekregen, maar NPO-presentatoren van Van Nieuwskerk, Huys en Pauw & Witteman zijn nooit te beroerd om even in de wond te poken. Provocateurs als Baudet en Wilders zorgen voor vuurwerk, dus wordt er bij hen minder tot cijfers achter de komma doorgevraagd, maar mogen ze rustig losbranden. Het gekke is dat er ook raadselachtig veel aandacht uit gaat naar de minder constructieve progressieve krachten. Hoeveel mensen boycotten bijvoorbeeld nou echt De Balie? Wie lawaai maakt krijgt aandacht. Met deze scoringsdrift bij de NPO en sommige kranten heeft progressief Nederland eigenlijk geen vijanden meer nodig.

  4. 5

    Ik weet niet welke pers de auteur volgt, maar ik ziet toch dagelijks in de meeste pers een stuk om Baudet te bashen. Achter elke uil wordt een extreem rechts complot gezocht, en een roman wordt omgetoverd tot een verkiezingsprogramma. De Godwins vliegen je dagelijks om de oren, ook bij de pers die zichzelf als kwaliteitspers beschouwd.

    Nu is het prima om Baudet hard aan te pakken, maar pak hem dan op de feiten, daar zijn gaten zat in te schieten. Bedenk dat een groot deel van zijn kiezers via de PVV van de SP, PvdA en het CDA af komen. Als je die continue voor fascist, racist of extreem rechts uitmaakt ga je die echt niet terugwinnen, integendeel dan ga je die alleen maar meer vervreemden en verstevig je de status quo.

  5. 7

    @3: precies. Op /r/thenetherlands is het vaste klok: d’r wordt iets gepost over extreemrechts (moskee in de fik, moslima belaagd in het OV, Baudet/Wilders doet weer eens een naziquote) en een of andere kutscholier begint weer met z’n rituele whatboutism dat extreemlinks ook erg is.

  6. 9

    @5: Deels bevestig je het punt van @0 (dat is nieuw!) dat de pers niet op de inhoud ingaat:

    waarin de opvattingen van extreemrechts worden doorgelicht in plaats van doorgegeven, waarin hun beweringen worden gecontroleerd, hun plannen worden nagerekend of getoetst

    Maar Baudet wordt niet uitgemaakt voor fascist, racist of extreem rechts. Hij is extreem rechts, gezien het filmpje wat hij mocht laten zien, hij is fascistisch, gezien zijn uitlatingen en gezien hij zich omgeeft door schedelmeters (die weer in genade zijn teruggenomen) moet je concluderen dat hij feitelijk racist is.

  7. 10

    En de kranten hebben dat soort gasten zelf tot clickbait gemaakt. Vooral die lokale sufferdjes die kritiekloos alle persberichten copy-pasten. Opvallend daarbij is wel dat elke keer wanneer er een kamerbreed protest op een maatregel kwam, telkens weer wilders werd geciteerd, en vrijwel nooit een ander Kamerlid.