"Nu is het toch al bijna 2016," constateerde NRC Handelsblad twee dagen geleden, "en het is nog steeds niet bekend wat iets nou precies grappig maakt." De krant schreef over de moeilijkheden die psychologen hebben bij het onderzoek naar humor. "Zo is er geen algemeen geaccepteerde definitie van het begrip humor." Maar de redding is nabij en komt uit de taalkundige hoek. Vorige maand werd in Amsterdam het twintigste zogenoemde Amsterdam Colloquium gehouden, waarin taalkundigen, filosofen en anderen die geïnteresseerd zijn in de betekenis van taal. Een van de lezingen laat zien ('Understanding Laughter' van Jonathan Ginzburg e.a. <hier>) wat er schort aan de psychologische benadering. Je moet niet proberen te begrijpen wat humor is, maar wat het betekent als mensen lachen.
In de serie Gekke Instrumenten vandaag de zingende zaag. Dit is inderdaad een echte zaag die als instrument gebruikt wordt door er (meestal) met een strijkstok over te strijken. Kev Hopper bracht in 2002 een mini-album (Saurus) uit gewijd aan dit instrument.
De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.
Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.
RECENSIE - De Italiaan Lodovico Guicciardini verbaasde zich in 1567 over de talenkennis van de Antwerpenaren: zowel jongens als meisjes leerden Frans op school, zodat menigeen de bezoeker in die taal te woord kon staan. “En dan zijn er ook nog maestro’s die de Italiaanse taal en het Spaans onderwijzen.”
Eigenaardig genoeg vind je van die meertaligheid van de zestiende-eeuwse Lage Landen nog maar weinig terug in het hedendaagse onderzoek, merken Samuel Mareel en Dirk Schoenaers op in hun inleiding bij het nieuwe nummer van Queeste, Tijdschrift over middeleeuwse letterkunde in de Nederlanden. Mensen denken bij middeleeuwse literatuur in de Nederlanden vaak aan teksten die in het (Middel-)Nederlands geschreven zijn, of eventueel in het Latijn. Dat er allerlei andere talen gebruikt werden, wordt daarbij nogal eens over het hoofd gezien.
In dit nummer laten enkele letterkundigen zien hoe vals het beeld dan is – het idee dat er in deze streken ooit zuiver en alleen Nederlands gesproken werd, is eenvoudigweg onjuist. Zo is het waarschijnlijk zelfs nooit geweest.
Dat geldt in ieder geval voor het zuiden, waarop de meeste bijdragen zich richten, zoals ze zich ook over het algemeen concentreren op de late middeleeuwen: de titel van dit nummer luidt Literature and Multilingualism in the Low Countries (1100-1600), maar het gaat toch eigenlijk vooral over de vijftiende en zestiende eeuw. De laatste bijdrage, van Alisa van de Haar, over de taalspelen in emblemata, betrekt zelfs de zeventiende eeuw erbij.
Er zijn maar weinig musici die zullen ontkennen dat het gregoriaans de basis vormt van de westerse muziek en nog minder die zullen ontkennen dat het gregoriaans er een belangrijke rol in heeft gespeeld. Vandaag als voorbeeld het Alleluia (dat is het gezang dat men voorafgaand aan de evangelielezing aanheft) van de dagmis van Kerstmis.
Dies sanctificatus illuxit nobis: Venite gentes, et adorate Dominum. Quia hodie descendit lux magna super terram. Alleluia.
Een geheiligde dag heeft ons verlicht: komt, volken en aanbidt de Heer, want heden is een groot licht over de aarde neergedaald, alleluia.
Om te beginnen hoe men tegenwoordig wel denkt dat het gezang geklonken heeft vóórdat het een ‘oorspronkelijk gezang’ werd.
Dit is een reconstructie van hoe het geklonken zou kunnen hebben in de fase dat men nog niet van ‘gregoriaans’ kon spreken.
Dan het ‘oorspronkelijke gezang’, zoals de westerse traditie het al eeuwen kent, gebaseerd op een moderne interpretatie van de oudste manuscripten (uit de negende eeuw) die ook iets noteerden van de melodie.
Een iets oudere, conservatievere reconstructie, de verschillen met de vorige zijn goed te horen. Dit is het gregoriaans zoals de meeste mensen het kennen.
Een opname uit 1955 van de monniken van Solesmes, die aan de basis stonden van de revival van het gregoriaans eind 19e eeuw. Veel gregoriaanse koren zingen nog steeds naar ‘de school van Solesmes’.
Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.
Bijna op de minuut af op het moment dat dit stukje op sargasso verschijnt, zal hij gedraaid worden op radio 2, in die exercitie van muzikale burgerlijke braafheid die Top 2000 heet. Het nummer Hurt, door Johnny Cash, hoog in de lijst op nummer 26. Tekenend vind ik dat.
Het nummer is oorspronkelijk van Nine Inch Nails ofte wel Trent Reznor. Op de achtergrond bij de coupletten horen we een soort van beademingsmachine ruisen, want Reznor’s leven is enkel nog een mechanisch voortslepen, getekend door ellende. De minimale gitaarbegeleiding hier is bewust vervormd, het geluid valt regelmatig even weg alsof de bandopname beschadigd is. Het beaccentueerd de rotzooi die z’n leven is. Om de refreinen extra kracht bij te zetten vallen deze stijlfiguren weg zodra het refrein inzet – bijzondere productionele stijltechnieken die het nummer tot een waar kunstwerkje maken.
En Johnny Cash maakt er weer een gewoon liedje van – best aardig gedaan, maar het is in essentie terug bij gewoon een liedje, door een zanger met (vroeger) een goede stem. Ik respecteer Johnny Cash, en de man heeft een mooie stem en brengt het gevoelig, maar het origineel van Nine Inch Nails is gewoon op alle fronten beter: de zang is veel intenser, Reznor doet veel meer met z’n stem en met verschillende emoties er in, en de productie is op een bijzondere manier aangepast aan het thema van het stuk.
“Brain Drain” uit 1989 geldt als de slechtste LP van de Ramones en ook dit kerstliedje redt het wanproduct niet. De achtergrond is de moeizame relatie van zanger Joey Ramone met zijn vriendin, die hij zelfs het ziekenhuis in sloeg. In de nacht dat ze definitief bij hem weg ging, kwam het opnieuw tot een vechtpartij, waarbij de politie moest ingrijpen. De agenten herkenden de zanger en vroegen de vrouw “You don’t want us to arrest Joey Ramone, do you?!”
Als je maar beroemd genoeg bent, kom je ook weg met mishandeling. Blij dat morgen de kerst er weer op zit. Niettemin, “Merry Christmas (I Don’t Want To Fight Tonight)” heeft z’n momenten, af en toe.
Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.
Encre is de Normandier Yann Tambour. Sinds 2001 brengt hij muziek uit, vaak met fluisterende stem, maar net zo vaak ook volledig instrumentaal.
Djivan Gasparyan is een Armeens muzikant/componist. Hij staat bekend als de meester van de Duduk, een Armeense fluit van abrikozenhout met een dubbel riet. Dat dubbele riet zorgt er voor dat beide rieten tegen elkaar aan vibreren waardoor een kenmerkend geluid ontstaat. De man heeft een uitgebreide discografie en een nog langere waslijst aan muzikale projecten waarop er weer eens iemand was die maar een stemmig exotisch oosters geluid nodig had, en dus automatisch bij de meester zelve uitkwam.
Voor het commentaar op het Closing Time-liedje van vandaag schakelen we over naar David Bowie. Kom er maar in David.
I saw a cousin of mine when I was young. She was dancing to “Hound Dog” and I had never seen her get up and be moved so much by anything. It really impressed me, the power of the music. I started getting records immediately after that.
Het beeldmateriaal zal u duidelijk maken dat The King in 1957 nog moeite had met playback.
Een jaar of wat geleden had het Vlaams Cultureel Centrum in Nederland, De Brakke Grond, de gewoonte elke maand twee Belgische bands naar Amsterdam te halen. Omdat de halve Nederlandse popjournalistiek in de zaal zat, speelden de muzikanten alsof hun leven er vanaf hing, want hier konden ze hun Nederlandse doorbraak maken. Voor de garage-rockers van The Black Box Revelation was dat niet nodig: ze waren al tweede geworden in “Het Kampioenschap van Brussel”.
Zoals De Speld ooit onthulde, was Bach een prutser. Het is echter bepaald geen straf te moeten luisteren naar het Weihnachts-Oratorium dat hij in 1734 in elkaar prutste. Het “Jauchzet, frohlocket” waarmee het begint, is een en al vrolijkheid.
Jauchzet, frohlocket! auf, preiset die Tage,
Rühmet, was heute der Höchste getan!
Lasset das Zagen, verbannet die Klage,
Stimmet voll Jauchzen und Fröhlichkeit an!
Dienet dem Höchsten mit herrlichen Chören,
Laßt uns den Namen des Herrschers verehren!
Hoe nu, wat nou? Wat doet u hier nog? U hebt morgen een vrije dag, dit is niet het moment om op het internet te surfen. Zet u aan het kerstdiner, doe een bordspel met uw familie, drink u in de kroeg een stuk in de kraag – maar ontspan u en laat dat internet nou effe wat het is.
Om u niet in de verleiding te brengen toch online te blijven, bestaat Closing Time vandaag uit het allerergste, meest smakeloze kerstliedje aller tijden. Morgen posten we – en dat beloof ik – iets stijlvollers.
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.