Jos van Dijk

De Amerikaanse president Trump is er niet in geslaagd de Israëlische regering mee te krijgen in zijn recente vredesplan (‘een historische doorbraak’) voor Gaza. Niemand is er verbaasd over. Sinds het ‘bestand’ in oktober inging, zijn ten minste 1222 mensen in Gaza gedood waaronder minstens 300 kinderen. Het Israëlische leger schuift de gele bestandslijn steeds verder op. Met de bouw van een aarden wal rond de puinhopen van eerder kapotgeschoten huizen drijft Israël de dakloze Palestijnen in een steeds kleiner gebied. Inmiddels heeft Israël naar eigen zeggen 65 procent van de Gazastrook ingenomen en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu kondigde in mei aan dat hij daar 70 procent van wil maken. Vorige maand kondigde de Israëlische minister van Defensie Katz aan dat er in het nieuw veroverde gebied weer Joodse nederzettingen kunnen worden gebouwd.

De moord op de Palestijnse bevolking gebeurt niet alleen met bombardementen en geweervuur van sluitschutters vanaf de aarden wal. Ook de vele niet-ontplofte explosieven die na jarenlang oorlog voeren door het hele gebied liggen, hebben al honderden slachtoffers gemaakt. Begin dit jaar waarschuwden artsen al voor de dodelijke gevolgen van infectieziekten, vooral onder kinderen. “Het gevaar schuilt in de verzwakte immuniteit van de bevolking in Gaza als gevolg van hongersnood, ondervoeding en het gebrek aan noodzakelijke vaccinaties, wat een ernstige bedreiging vormt voor het leven van de patiënten.” Een kinderarts: “Voedsel, onderdak, een beschermend gezin, gezondheidszorg en onderwijs. Dat zijn de vijf essentiële dingen die elk kind nodig heeft. En in Gaza is elk van deze zaken doelwit geweest.” Gynaecologen die tijdens de genocide in Gaza werkten, vertelden de organisatie dat alle vrouwen die ze behandelden – “zwanger of niet” – ondervoed waren. Anderen beschreven hun ervaringen bij terugkeer naar gezondheidsinstellingen die belegerd en geplunderd waren door Israëlische bezettingsmacht, wat de overtuiging bevestigde dat de Palestijnse gezondheidszorg zelf een doelwit is. De-Healthification heet Israëls ‘georkestreerde ineenstorting van het Palestijnse leven’ in een uitgebreide studie van Layth Malvis van het Georgetown University’s Center for Contemporary Arab Studies. Andere spreken van ‘medicide‘, langs de medische weg een bevolking uitmoorden. 

Nee, het communistisch regime is nog steeds aan de macht in Cuba, ondanks alle pogingen van de VS om er een eind aan te maken. De bevolking lijdt onder schaarste op alle gebieden. De tekorten maken het leven van de meeste Cubanen zo langzamerhand onmogelijk. Het meest ingrijpend is het tekort aan olie. Venezuela, de belangrijkste leverancier tot voor kort, kan niets meer doen voor Cuba na de ontvoering van president Maduro en de daarop volgende ‘deal’ van Trump met de plaatsvervangende president Rodriguez. Sindsdien zijn door de VS nog weer nieuwe sancties afgekondigd tegen Cuba. De val van het regime lijkt een kwestie van tijd. Het land zit soms dagenlang zonder stroom, in de steden wordt geen vuilnis meer opgehaald, er zijn tekorten aan medicijnen en vele andere producten uit het buitenland sinds vliegverkeer door het gebrek aan kerosine sterk is afgenomen. Er komen ook geen toeristen meer, tot nu toe een van de belangrijkste inkomstenbronnen van het land. Onder Amerikaanse druk staakt de Spaanse hotelketen Meliá, de grootste buitenlandse exploitant van hotels op Cuba, nu al zijn activiteiten op Cuba.

In juni heeft de communistische partij een nieuw pakket maatregelen goedgekeurd, waarmee het land meer wil opschuiven in de richting van een vrijemarkteconomie. Het pakket is gericht is op het aantrekken van particuliere investeringen – niet alleen van kleine, maar ook van grote investeerders. De maatregelen maken de oprichting van particuliere banken mogelijk, het verstrekken van leningen door deze banken, nieuwe particuliere kanalen voor het versturen van geld vanuit het buitenland, de oprichting van particuliere wisselkantoren, de import van benodigdheden en brandstof door boeren, en de import en verkoop van brandstof door particulier kapitaal. Of dat veel gaat uithalen mag worden betwijfeld. Onderdeel van de nieuwe Amerikaanse sancties is het verstoren van het betalingsverkeer. Visa- en Mastercard-betalingen in Cuba zijn opgeschort nadat de sancties een buitenlandse bank ertoe hebben aangezet de banden met een door de staat gesteunde financiële instelling te verbreken.

Direct na de verloren WK-voetbalfinale hervatte de Argentijnse oppositie de protesten tegen het extreme neoliberale bewind van president Javier Milei. Organisaties van gepensioneerden namen het voortouw voor een massale demonstratie op 22 juli tegen geplande bezuinigingsmaatregelen. Vakbonden, sociale bewegingen en linkse partijen sloten zich bij hen aan.

Bijna de helft van de 7,8 miljoen Argentijnse gepensioneerden ontvangt het minimumpensioen en een bonus die samen neerkomen op 324 dollar. Dat is minder dan een derde van het basisvoedselpakket voor ouderen. Volgens de 69-jarige Raúl Maldonado bevordert het beleid van Milei de sociale ongelijkheid: “Twintig procent wordt miljonair, terwijl de overige tachtig procent van ons, die onderaan de ladder staan, nog steeds in dezelfde situatie vastzitten, met lage lonen”. De regering prijst zichzelf met het terugdringen van de inflatie. Maar dat ging gepaard met banenverlies en afname van de consumptie. Volgens Horacio Jerez, secretaris van de vakbond voor de schoenenindustrie, “is macro-economie één ding, en het dagelijks leven van alle Argentijnen iets heel anders.” “Er is een enorm tekort aan werk”, vertelde Jerez aan AFP, wijzend op de openstelling van de import en de dalende consumptie als oorzaken van fabriekssluitingen.

Milei heeft al meerdere malen laten weten dat hij niet van plan is af te wijken van zijn neoliberale agenda. Zonder veel ophef vaardigde hij een decreet uit waarbij de offshore-grens voor olie- en gasproductie met 5000 vierkante kilometer wordt uitgebreid. Dat moet nieuwe concessies voor buitenlandse bedrijven mogelijk maken. Daarnaast diende de president een wetsvoorstel in dat de meeste Argentijnse beperkingen op buitenlands eigendom van landbouwgrond weg moet nemen. Onder de bestaande wet is al veel land in handen gekomen van buitenlandse investeerders, Amerikanen voorop, die vooral geïnteresseerd zijn in Argentijnse bodemschatten. In een interview met Radio Buenos Aires vertelt Matias Oberlin die een kaart heeft gemaakt van grond in handen van buitenlanders dat het in totaal om een gebied gaat even groot als de oppervlakte van heel Engeland.

Afgelopen maandag was er in New Delhi een massale studentendemonstratie bij de opening van het Indiase parlement. Aanleiding: bij een toelatingsexamen voor de opleiding geneeskunde waren de opgaven gelekt waarna het examen ongeldig werd verklaard. Ondanks pogingen van veiligheidstroepen om met traangas en wapenstokken  tienduizenden mensen uiteen te drijven marcheerden de studenten naar het parlement waar ze het ontslag van de minister van Onderwijs eisten. Het was een van de grootste protesten tegen de regering van premier Narendra Modi in jaren. De parlementaire werkzaamheden zijn gisteren voor de vierde opeenvolgende dag verstoord door protesten van de oppositie.  Op de achtergrond speelt een enorme werkloosheid onder de hoger opgeleide jongeren.

Een recent, veel geciteerd onderzoek van de Azim Premji Universiteit toonde aan dat 40 procent van de jongeren onder de 25 jaar werkloos is, ondanks dat veel meer jongeren werden toegelaten tot het hoger onderwijs. ‘Studenten worstelen met een onder druk staand onderwijssysteem dat hen volgens velen eerder afschrikt dan ondersteunt,’ schrijft de New York Times. ‘Ze studeren jarenlang voor toelatingsexamens, streven naar maatschappelijke vooruitgang en financiële zekerheid. Maar steeds vaker merken afgestudeerden dat er veel minder geschikte banen beschikbaar zijn. Volgens het Indiase Nationale Bureau voor Misdaadregistratie pleegden meer dan 14.400 studenten in 2024 zelfmoord. Het bureau meldde dat het aantal zelfmoorden onder studenten sneller toeneemt dan onder de algemene bevolking.’ Veel afgestudeerden moeten genoegen nemen met een baan onder hun niveau. Een van de demonstranten vindt dat het grootste probleem: “De kosten van kwalitatief goed onderwijs in India zijn hoog, dus een goedbetaalde baan is een gerechtvaardigde verwachting”. Dus wanneer mensen langer werken voor een lager salaris, of banen aannemen die onder hun kwalificaties liggen, voegde ze eraan toe, “dan neemt de frustratie toe.”

De Soedanese stad El Obeid staat volgens berichten van de VN onder grote druk van de Rapid Support Forces (RSF). Een humanitaire ramp dreigt, vergelijkbaar met het bloedbad dat de dissidente strijders van generaal Hemedti eind vorig jaar in de stad Al-Fashir  hebben aangericht. Buitenlandse inmenging zorgt voor continuering van de oorlog, vredesinitiatieven blijven voorlopig beperkt tot bezorgde verklaringen en algemene oproepen.

De stad El-Obeid, met een bevolking van ongeveer 500.000 mensen, ligt op het kruispunt tussen centraal Soedan, Khartoem en de westelijke regio Darfur. Het is daarom een ​​belangrijke toegangspoort voor troepenbewegingen en de aanvoer van militaire en humanitaire hulpgoederen. Er bevindt zich ook een grote militaire basis van de Soedanese strijdkrachten en een militair vliegveld. De stad wordt door de RSF bestookt met drones, Inmiddels zouden minstens 45 burgers zijn omgekomen bij vijftien verschillende aanvallen. Onder meer scholen, markten, waterinstallaties en infrastructuur worden geraakt. Onder de 500.000 inwoners van El Obeid bevinden zich ook meer dan 100.000 mensen die eerder op de vlucht sloegen voor geweld elders in het land. Wie is gevlucht uit gebieden onder RSF-controle, wordt beschuldigd van samenwerking met de vijand en loopt risico op willekeurige arrestaties.

Maandag heeft de VN-Mensenrechtenraad een resolutie aangenomen van het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Ierland, Nederland en Noorwegen. Daarin wordt het escalerende geweld door de RSF en haar bondgenoten in en rond El-Obeid veroordeeld. De resolutie roept op tot meer financiële en logistieke steun voor landen die Soedanese vluchtelingen opvangen. In de regio, mogen we aannemen, want Europa wil met steun van Libische krijgsheren met alle macht voorkomen dat ze de Middellandse Zee oversteken. Ook al zijn ze in de regio verre van veilig. Het VN-kinderfonds UNICEF meldde deze week dat er in de eerste helft van 2026 minstens 330 kinderen gedood of verwond. De regio’s Darfur en Kordofan kennen de hoogste aantallen kinderslachtoffers.