Tsjechen demonstreren voor onafhankelijkheid van de media
Na de val van het Sovjetblok is er wel eens getwijfeld of de Midden- en Oosteuropese landen na een jarenlange communistische dictatuur wel rijp waren voor de democratie. Maar massale demonstraties en verkiezingen hebben laten zien dat de bevolking in deze landen niet gediend is van autoritair leiderschap, corruptie en afbraak van de rechtsstaat. Orbán en Vucic zijn weggestemd in Hongarije, resp. Servië. De Albanese premier Rama zal hen mogelijk spoedig volgen, na de voortdurende massale anti-regeringsdemonstraties in Tirana. In Polen houden de liberalen stand tegen een president die de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht bedreigt. In Tsjechië was afgelopen zondag de grootste demonstratie tegen de regering sinds het herstel van de democratie. Honderdduizenden gingen de straat op voor een protest tegen nieuwe voorstellen voor financiering van de omroep die de greep van de staat op de media onaanvaardbaar vergroot.
De regering van de rechtse premier Andrej Babiš en zijn extreemrechtse partners kwam onlangs met een omstreden mediawet die ‘schielijk door het parlement werd gejaagd; oppositiepartijen hadden geen tijd zich voor te bereiden op de wetsbehandeling en hun spreektijd werd door de voorzitter beperkt’. De wet houdt in dat de omroep voortaan via de reguliere begroting wordt gefinancierd. Er is meteen al een korting van 15% ingevoerd. Het wetsvoorstel is in een voorlopige stemming aangenomen, maar moet nog verder behandeld worden. De regering heeft de afgelopen tijd meermalen kritiek geuit op de media. Babiš beschuldigt zowel publieke als commerciële media van partijdigheid. De demonstranten vrezen dat hij het voorbeeld gaat volgen van Orbán die in de loop der tijd alle media naar zich toetrok. „Een gekozen regering heeft het recht om te besturen, maar niet het recht om democratische instituties af te breken”, zegt Mikuláš Minář, voorzitter van de burgerbeweging Milion chvilek, de belangrijkste organisator van de demonstratie.