Jos van Dijk

Afgelopen maandag was er in New Delhi een massale studentendemonstratie bij de opening van het Indiase parlement. Aanleiding: bij een toelatingsexamen voor de opleiding geneeskunde waren de opgaven gelekt waarna het examen ongeldig werd verklaard. Ondanks pogingen van veiligheidstroepen om met traangas en wapenstokken  tienduizenden mensen uiteen te drijven marcheerden de studenten naar het parlement waar ze het ontslag van de minister van Onderwijs eisten. Het was een van de grootste protesten tegen de regering van premier Narendra Modi in jaren. De parlementaire werkzaamheden zijn gisteren voor de vierde opeenvolgende dag verstoord door protesten van de oppositie.  Op de achtergrond speelt een enorme werkloosheid onder de hoger opgeleide jongeren.

Een recent, veel geciteerd onderzoek van de Azim Premji Universiteit toonde aan dat 40 procent van de jongeren onder de 25 jaar werkloos is, ondanks dat veel meer jongeren werden toegelaten tot het hoger onderwijs. ‘Studenten worstelen met een onder druk staand onderwijssysteem dat hen volgens velen eerder afschrikt dan ondersteunt,’ schrijft de New York Times. ‘Ze studeren jarenlang voor toelatingsexamens, streven naar maatschappelijke vooruitgang en financiële zekerheid. Maar steeds vaker merken afgestudeerden dat er veel minder geschikte banen beschikbaar zijn. Volgens het Indiase Nationale Bureau voor Misdaadregistratie pleegden meer dan 14.400 studenten in 2024 zelfmoord. Het bureau meldde dat het aantal zelfmoorden onder studenten sneller toeneemt dan onder de algemene bevolking.’ Veel afgestudeerden moeten genoegen nemen met een baan onder hun niveau. Een van de demonstranten vindt dat het grootste probleem: “De kosten van kwalitatief goed onderwijs in India zijn hoog, dus een goedbetaalde baan is een gerechtvaardigde verwachting”. Dus wanneer mensen langer werken voor een lager salaris, of banen aannemen die onder hun kwalificaties liggen, voegde ze eraan toe, “dan neemt de frustratie toe.”

De Soedanese stad El Obeid staat volgens berichten van de VN onder grote druk van de Rapid Support Forces (RSF). Een humanitaire ramp dreigt, vergelijkbaar met het bloedbad dat de dissidente strijders van generaal Hemedti eind vorig jaar in de stad Al-Fashir  hebben aangericht. Buitenlandse inmenging zorgt voor continuering van de oorlog, vredesinitiatieven blijven voorlopig beperkt tot bezorgde verklaringen en algemene oproepen.

De stad El-Obeid, met een bevolking van ongeveer 500.000 mensen, ligt op het kruispunt tussen centraal Soedan, Khartoem en de westelijke regio Darfur. Het is daarom een ​​belangrijke toegangspoort voor troepenbewegingen en de aanvoer van militaire en humanitaire hulpgoederen. Er bevindt zich ook een grote militaire basis van de Soedanese strijdkrachten en een militair vliegveld. De stad wordt door de RSF bestookt met drones, Inmiddels zouden minstens 45 burgers zijn omgekomen bij vijftien verschillende aanvallen. Onder meer scholen, markten, waterinstallaties en infrastructuur worden geraakt. Onder de 500.000 inwoners van El Obeid bevinden zich ook meer dan 100.000 mensen die eerder op de vlucht sloegen voor geweld elders in het land. Wie is gevlucht uit gebieden onder RSF-controle, wordt beschuldigd van samenwerking met de vijand en loopt risico op willekeurige arrestaties.

Maandag heeft de VN-Mensenrechtenraad een resolutie aangenomen van het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Ierland, Nederland en Noorwegen. Daarin wordt het escalerende geweld door de RSF en haar bondgenoten in en rond El-Obeid veroordeeld. De resolutie roept op tot meer financiële en logistieke steun voor landen die Soedanese vluchtelingen opvangen. In de regio, mogen we aannemen, want Europa wil met steun van Libische krijgsheren met alle macht voorkomen dat ze de Middellandse Zee oversteken. Ook al zijn ze in de regio verre van veilig. Het VN-kinderfonds UNICEF meldde deze week dat er in de eerste helft van 2026 minstens 330 kinderen gedood of verwond. De regio’s Darfur en Kordofan kennen de hoogste aantallen kinderslachtoffers. 

Osama bin Laden en Al Qaida waren vijfentwintig jaar geleden onze belangrijkste vijanden. Op de aanslagen van 9/11 volgden terroristische acties in Parijs, Londen en andere Europese steden. In Nederland werd Theo van Gogh vermoord door een geradicaliseerde islamist. De jihad is jarenlang beschouwd als de grootste bedreiging voor onze vrijheid en democratie. Inlichtingen- en veiligheidsdiensten hebben er alles aan gedaan om potentiële terroristen vroegtijdig onschadelijk te maken. En dat moeten ze nog steeds doen. De dreiging van jihadistische aanslagen blijft groot, schrijft de NCTV deze week in zijn halfjaarlijkse dreigingsbeeld.

De jihadisten halen hun inspiratie uit de politieke islam. Dat is de stroming die het geloof als enig uitgangspunt neemt voor alle politiek handelen, alle wetten en regelingen die de staat treft. Die politieke islam heerst sinds 1979 in Iran en sinds 2021 in Afghanistan. Maar in de rest van de islamitische wereld lijkt de politieke islam op zijn retour te zijn, schrijft Ben Hubbard, de correspondent van de New York Times in Istanbul. En eigenlijk is de politieke islam vrijwel nergens succesvol geweest. IS is verslagen. In Syrië is voormalig jihadist Ahmed al-Shara aan de macht. Zijn regering heeft een aantal sociaal-conservatieve maatregelen genomen, maar zijn prioriteit lijkt te liggen bij het presenteren van zichzelf als een normale leider uit het Midden-Oosten met wie anderen zaken kunnen doen, in plaats van het opleggen van islamitische orthodoxie. In Saoedi-Arabië heeft kroonprins Mohammed bin Salman, de feitelijke heerser, de geestelijkheid verzwakt en tegelijkertijd een nieuw Saoedisch nationalisme bevorderd. Dit is een grote verandering voor een koninkrijk dat lange tijd islamitische idealen heeft verdedigd. In Egypte is de Moslimbroederschap al weer langer geleden, direct na de Arabische Lente, overruled door het militaire bewind van generaal Abdel Fattah el-Sisi. Ook in Tunesië wisten de islamisten niet te winnen. 

Het Albanese Openbaar Ministerie heeft 20 arrestatiebevelen uitgevaardigd en meer dan 100 miljoen euro aan bezittingen in beslag genomen, berichtte Balkan Insight deze week. Het onderzoek richt zich op vermeende drugsgeldstromen naar grote bouwprojecten in Albanië, waaronder een resort dat wordt gepromoot door familieleden van Donald Trump. Centraal figuur bij de onderzochte bouwprojecten is Artur Shehu, oorspronkelijk afkomstig uit de Albanese kuststad Vlora, nu wonend in Florida. Het OM heeft documenten die betrekking hebben op overleg dat Shehu onder andere op Aruba voerde over de logistiek van de cocaïnehandel in Latijns-Amerika, grondtransacties in de Albanese hoofdstad en langs de kustlijn van het land, en ontwikkelingsprojecten met betrekking tot hoogbouw en toeristische resorts. Follow the Money ontdekte hoe de vastgoed- en drugsmaffia fiscaal worden aangestuurd via anonieme Nederlandse brievenbusmaatschappijen, die opereren onder ons gunstig belastingregime. 

Het begon allemaal vijf jaar geleden. Ivanka Trump en haar man Jared Kushner ontdekten op hun vakantie het onbewoonde Albanees eilandje Sazan niet ver van de stad Vlora. De goudgele, verlaten stranden en prachtige natuur maken het een van de laatste ongerepte gebieden langs de Adriatische kust. Zakenman Kushner zag er een kans voor profijtelijke investeringen en toevallig (?) kwam hij de Albanese premier Edi Rama tegen die maar al te graag aan zijn wensen voldeed. Juridische belemmeringen voor ontwikkeling van luxe resorts in een beschermd natuurgebied werden ongedaan gemaakt. Begin dit jaar heeft de Albanese regering Kushners initiatief de status van strategische investeerder toegekend nog voordat er een businessplan en haalbaarheidsonderzoek was overlegd. Kushner wil ook een beschermd natuurgebied op het schiereiland Zvërnec bij Vlora ontwikkelen. De besloten vennootschap Zvërnec South Adriatic Development stuurt het project juridisch en financieel aan. Deze entiteit is in bezit van de vergunning, structureert de aandelen en sluist gelden door naar het Albanese eiland Sazan en het schiereiland Zvërnec. Eind 2024 keurde de regering het gebied goed voor ontwikkeling door Kushners private equity firma Affinity Partners. Het onderzoek van het OM naar de drugsgeldstromen heeft onder andere betrekking op het land in Zvërnec van Artur Shehu waar Kushner nu zijn resort wil bouwen.