Nederland koerst af op Rutte II
De campagnes moeten natuurlijk nog op gang komen, maar de peilingen (ipsos, hond) laten al maandenlang een stabiel beeld zien van het Nederlandse politieke landschap. De drie regierungsfähige linkse partijen SP, Pvda en GL scoren samen tussen de 55 en 60 zetels. Ook met dieren en piraten erbij komt er op 12 september geen linkse meerderheid. Dus als de SP de grootste wordt, krijgt het een zware kluif aan de formatie.
De vraag is immers wie zo’n links blok aan een meerderheid zou willen helpen. D66 is de favoriet, maar Alexander Pechtold is leep genoeg om zich te realiseren dat hij beter de kingmaker van een middencoalitie kan zijn dan de wingman van een links kabinet. Voor CDA geldt hetzelfde. De VVD staat vanwege haar zetelaantal sterker in onderhandelingen met het linkse blok, maar heeft meer inhoudelijke hobbels te nemen. Bovendien: waarom zou Mark Rutte vice-premier willen worden in een kabinet Roemer?
Over rechts dan? De gevallen coalitie komt zelfs bij aantrekkende peilingen niet terug, omdat niemand meer met de PVV wil samenwerken. Die partij is bovendien aan de verliezende hand, een trend die vermoedelijk zal doorzetten zolang de SP de grootste blijft in de peilingen. Rutte zal het prima vinden dat Roemer in dit stadium aan kop ligt, want de VVD spint er garen bij. Maar een rechts kabinet raapt hij zelfs met SGP en CU niet bij elkaar.
The Economist beschrijft plan B voor de euro
PvdA zet aanval op SP in
Ouderwetse man-vrouw rel bij Duitse Groenen
Politieke frustratie in de maak
De poging van SP en PVV om wetgeving te filibusteren is spaak gelopen. Van de PVV viel zo’n actie te verwachten. Maar wat denkt de SP te bereiken met het opvoeren van politieke frustratie aan de vooravond van een kabinet waar ze zelf deel vanuit wil maken?
Dat gaat een fraaie vertoning worden aanstaande maandag: acht SP’ers die urenlang van hun website voorlezen aan Martin Bosma, die Gérard de Villiers zit te lezen. Of andere partijen de moeite nemen langs te komen, valt nog te bezien. De twee partijen krijgen wat ze verdienen: een klucht die ze zelf mogen opvoeren.
Dat de PVV het politieke proces probeert te frustreren, is inmiddels usance. Dat is ook haar mandaat: ze vertegenwoordigt kiezers die politiek belletje trekken waarderen. De SP echter zit in de politiek om daadwerkelijk stukjes Nederland ten goede te keren. Met filibusteren maak je geen vrienden, maakt ook de beslissing duidelijk om SP en PVV op een maandag in hun sop gaar te laten koken. Hetgeen de SP er niet van weerhoudt om voor een volgend debat doodleuk twaalf uur spreektijd aan te vragen.
De vraag is welke precedent de SP hier denkt te scheppen. Ze poseert openlijk als regeringspartij, maar gooit met evenveel gemak extra zand in de democratische raderen. Toekomstige SP-ministers hebben weinig grond om te klagen, wanneer ze om de haverklap urenlang moeten luisteren naar Martin Bosma die voorleest uit de reactiekolommen van de Telegraaf.
De corrupte cultuur bij Spaanse banken
Keynesiaanse aanpak werkt niet in deze crisis
FSC-keurmerk blijkt waardeloos
Volgens onderzoek van de Zweedse milieuorganisatie Skydda Skoggen kapt Ikea’s dochterbedrijf Swedwood op grote schaal oerbos in Karelië, het stuk Rusland dat tegen Finland aanligt. Ikea’s hout is voorzien van het FSC-keurmerk, dat een garantie zou moeten zijn voor verantwoord bosbeheer. Een clash tussen milieuorganisatie, grootbedrijf en certificeerder. Tot zover niet zo heel veel bijzonders, er is in dit soort gevallen altijd veel ruimte voor interpretatie.
Maar dan komt het verweer van FSC in de Volkskrant: “Swedwood maakt afspraken volgens de Russische wet- en regelgeving. De waarde die de Russen hechten aan oerbos is anders dan de Zweden. Bovendien laat Swedwood 6.000 hectare in het gebied met rust.”
Allemachtig! De hele gedachte achter certificaten is nou juist dat westerse bedrijven die opereren in landen met zwakke regelgeving zich binden aan strikter ethisch gedrag dan lokaal gebruikelijk. Rusland is zo corrupt als wat en aan bossen hecht men weinig meer dan economische waarde. Als FSC het logisch vindt dat Swedwood zich aan die normen houdt, is het label waardeloos. Het zegt niet meer dan: “Dit hout is hoogstens verantwoord wanneer het uit een goed gereguleerd land komt, want als de lokale regering er een eind op los kapt, vinden wij het duurzaam om daaraan mee te doen.”
De Europese economie, hoe nu verder?
De markten reageerden vanochtend meteen in mineur op de verkiezingen van gisteren: de euro verloor ten opzichte van de dollar en de beurzen openden fors lager, om daarna weer op te krabbelen. Griekenland wacht voorlopig politieke chaos en Frankrijk zal een linksere koers varen, maar wat gaat Duitsland doen?
Die vraag zal allicht komende zondag beantwoord worden, als de deelstaatverkiezingen in Noordrijn-Westfalen gehouden. Bij de verkiezingen in Sleeswijk Holstein gisteren ging de overwinning naar links. Met een FDP die naar links lonkt, moet Angela Merkel zich zorgen gaan maken om haar thuisfront, met landelijke verkiezingen in september in het vooruitzicht. Toegeven aan druk van Europese partners zal haar positie niet versterken, dus er zal naarstig gezocht worden naar manieren om de noodzakelijke versoepeling van het Europese begrotingsbeleid te bewerkstelligen zonder dat Duitsland de rekening betaalt.
Grosso modo zijn er twee denkrichtingen: minder en meer Europa. Het sentiment bij veel kiezers gaat uit naar minder Europa, met als ultieme middel de opsplitsing of opheffing van de euro. Dat zou zuidelijke landen de gelegenheid geven hun schulden weg te devalueren en zo hun economie erbovenop te helpen. De rekening wordt dan betaald door de exporterende noordelijke landen, die hun munt keihard zien worden en hun export duikelen.
Hoe erg is die staatsschuld eigenlijk?
Maandag leek het er even op dat Geert Wilders met zijn gedoogbreuk iets heel concreets ging regelen voor de pensionado’s van Nederland. De rente op staatspapier steeg, wat goed nieuws is voor pensioenfondsen die daar veel van hebben. Hun dekkingsgraad stijgt en de kans dat ze volgend jaar moeten afstempelen neemt af. Maar gisteren was het alweer business as usual. De financiële markten zijn niet onder de indruk van de politieke crisis in Nederland.
Dat heeft een simpele reden: Nederland is zo solide als wat. De staatsschuld is zo laag dat zelfs een iets hoger begrotingstekort dan drie procent daar niks aan verandert. GroenLinks voorvrouwe Jolande Sap wees naar het structurele overschot op de betalingsbalans, maar dat is niet helemaal correct. Als dat overschot helemaal in private handen is, schieten de overheidsfinanciën daar immers niet zoveel mee op. Multinationals en brievenbusfirma’s hevelen hun gelden net zo makkelijk over naar elders. De vraag is dus of er geld is dat je tot publiek bezit zou kunnen rekenen. Het antwoord is ja.
Nederlandse pensioenfondsen bezitten in totaal 875 miljard euro aan beleggingen (een record). Daarvan zit 250 miljard bij het ambtenarenfonds ABP. Als je dat zou nationaliseren (niet haalbaar), daalt de Nederlandse staatsschuld van 400 naar 150 miljard. Toen Nederland in de aanloop naar de euro een te hoge staatsschuld had, heeft Gerrit Zalm nog eens tevergeefs geprobeerd Europa ervan te overtuigen dat het ABP-vermogen bij dat van de staat geteld moest worden. Volgens de boekhoudkundige spelregels hoort het ABP niet bij de staat, maar als je de feitelijke situatie vergelijkt met andere landen, die staatspensioenen uit de lopende begroting betalen, kan de Nederlandse overheid haar verplichtingen met gemak nakomen, en dat zal niet veranderen als er een jaartje iets meer geld wordt uitgegeven dan eigenlijk zou moeten.