Gastauteur

2.337 Artikelen
3 Waanlinks
25 Reacties
Achtergrond: Jay Huang (cc)
Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Intiem en totalitair

De Van Dale zegt dat intiem ‘diep in iemands binnenste gelegen’ of ‘van strikt persoonlijke aard’ betekent. Intimiteiten zijn dus dingen die we niet willen delen met anderen. Maar dat is precies wat we doen: zonder dat we er over nadenken delen we intimiteiten het met het Amerikaanse militair-industrieel complex. En dat vind ik doodeng zegt Tjeerd Andringa, universitair hoofddocent (UHD) Sensory Cognition aan de RUG in deze aflevering van Intieme Technologie van het Rathenau Instituut.

Veel meer dan Nederland is de VS op weg om een totalitaire democratie te worden met een militair budget waar een kwart van de bevolking direct van afhankelijk is. Een sterk stijgend verschil tussen arm en rijk rechtvaardigde de opbouw van een Homeland Security apparaat, wetten voor het onbeperkt bespioneren van de eigen burgers en het instellen van no fly lists waarvan niemand weet hoe je er op of af komt. Er staan al twee mensen op met mijn achternaam, en die is niet zo heel gebruikelijk. Verder staat al meer dan 3% van de VS bevolking onder justitieel toezicht.

Centraal in deze ontwikkeling is de rol van de CIA, die via haar investeringsmaatschappij InQTel een drijvende factor was achter zowel Facebook, LinkedIn, als Twitter. Waarom investeerden ze hierin? Draagt dit bij aan de totalitaire democratie die daar ontwikkeld wordt? Daar lijkt het wel op.

Foto: copyright ok. Gecheckt 26-10-2022

Leven of herstarten?

Game Developer Jack Hoefnagel vraagt zich af of gewelddadige games ook een gewelddadig mens van je maken. Een nieuwe aflevering in de serie over Intieme Technologie van het Rathenau Instituut.

Het is geen geheim dat sommige games je compleet op kunnen slokken, je de tijd laten vergeten en je zelfs gepassioneerd laten vloeken als je het level nét niet haalt. Maar hoe intiem is een speler eigenlijk met zijn game en andersom? Zet een game de speler ertoe aan om in Utøya of Columbine in het rond te schieten of is het spelen van een game per definitie een emotieloze interactie? Het antwoord is geen van beide. Aan de hand van onderstaande voorbeelden zal ik dit duidelijk maken.

Voorbeeld 1: Mass Effect is een schietspel waarin de speler het verloop van het verhaal van het spel zelf kan beïnvloeden door bepaalde keuzes te maken. Bij één bepaalde missie wordt de speler voor de lastige keuze gesteld: welke van je twee teamgenoten stuur je op een zelfmoordmissie?

Ik had zelf veel moeite bij het maken van deze keuze. Gedurende het spel had ik veel interessante, persoonlijke gesprekken met één van de twee teamgenoten, waardoor er voor mij een emotionele band ontstond en ik meer van zulke gesprekken wilde hebben. Echter, deze teamgenoot was voor het verdere verloop van het spel niet gunstig om te kiezen, omdat mijn andere teamgenoot sterker was, waarmee ik het spel dus eenvoudiger uit kon spelen. Ik koos uiteindelijk ervoor om de teamgenoot te laten leven waar ik een persoonlijke band mee had, wat eigenlijk tegen alle ‘gamer-principes’ ingaat: je speelt normaal een spel om deze zo goed en zo snel mogelijk uit te spelen, maar omdat het verhaal me zo aangreep koos ik voor de moeilijke weg. Een mooi voorbeeld van hoe games geëvolueerd zijn sinds Pacman en Super Mario Bros…

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Inlichtingen: omstreden bewijs in terrorismezaken

AIVD-informatie in anti-terrorismezaken moet de rechter ter discussie stellen. Bij de zaak tegen Soumaya S. is dit niet voldoende gebeurd. Gastredacteur Quirine Eijkman is senior-onderzoeker bij het Contraterrorisme Centrum van de Universiteit Leiden. ,,Dit is een cruciaal thema in contra-terrorisme.”

De Hoge Raad heeft geoordeeld dat de rechtzaak tegen terrorismeverdachte Soumaya S. opnieuw moet. De uitspraak bevestigt dat de toelating van inlichtingen als bewijs te veel inbreuk maakt op de waarborgen voor een eerlijk proces. Dit omdat het belangrijkste bewijs, het zogenaamde ‘apothekersgesprek’, is gebaseerd op informatie van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD). Om terrorisme te bestrijden mag de AIVD informatie verzamelen. Ook kan het Openbaar Ministerie deze informatie inbrengen in een rechtszaak. Maar de rechtswaarborgen voor het toesten van inlichtingen als bewijs zijn mager. In deze terrorismezaak heeft de rechter niet voldoende gebruik gemaakt van de mogelijkheid om de AIVD-informatie ter discussie te stellen.

Waar ging de zaak ook al weer over? Terrorismeverdachte Soumaya S. had banden met de Hofstadgroep. Het netwerk dat in 2004 berucht werd omdat Mohammed B.,de moordenaar van Theo van Gogh, er deel van uitmaakte. Zij is in 2007 in de zogenoemde ‘Piranha’-zaak veroordeeld tot vier jaar gevangenisstraf. Samen met zes andere personen, waaronder Samir A., was zij in 2005 gearresteerd. Dit omdat justitie vermoedde dat ze terroristische aanslagen voorbereiden. Één van de doelwitten was een aantal nationaal bekende politici.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

We worden cyborgs

De mens wordt een cyborg. En dat is niet erg zegt Jan Eberg is socioloog, bestuurskundige, docent en publicist. Een nieuwe aflevering in de serie over Intieme Technologie van het Rathenau Instituut.

Ik zou graag in de tijd van Star Trek willen leven. Daar is alles voorhanden, bezit geen doel en technologie het middel alom. Over de vraag of technologie, hoe intiem ook, bevrijdend of  bedreigend is, maakt men zich niet druk. We zijn altijd technologisch geweest. De mens is kampioen technologieontwikkeling, ook al voelt de gouden medaille om zijn nek soms als een molensteen.

Intieme technologie dooradert ons huidige bestaan. We hebben allemaal een burgerservicenummer, pincodes en passwords. We gebruiken sociale media en talloze technische snufjes. Werk en vrije tijd zijn ondenkbaar zonder computers. Volgens ethicus James Moor zitten we inmiddels in de tweede fase van de computerrevolutie. De eerste fase was de introductie, ontwikkeling en verfijning van computertechnologie. Nu is er de fase van doordringing en integratie in al het dagelijkse handelen. Het zal ons leven en lichaam totaal veranderen. Hij stelt dan ook dat het niet meer de vraag is of we cyborgs zullen worden, maar wat voor cyborgs we willen worden.

Een medaille heeft twee kanten. Dat geldt sterk voor de ontwikkelingen rond intieme technologie. Het kan ons méér mens maken, maar ook minder mens. In discussies over technologieontwikkeling is dat de klassieke tegenstelling: de utopie en de dystopie, het droombeeld en het doembeeld. Technologie als zegen, de bron van gemak, luxe, en langer leven. En technologie als zorg, de oorzaak van risico’s, leed en afhankelijkheid. Welke kant van de medaille overheerst?

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Gino

Een nieuwe column van Mohammed Benzakour. Die is ook in VolZin verschenen.

Recht lijkt op religie: kwestie van gevoel. We bedachten wetten om aan ons natuurlijk rechtsgevoel enige robuustheid te verschaffen. Maar regels zijn regels en hoe vaak niet botsen ze met ons rechtsgevoel. Minima worden legaal kaalgeplukt terwijl prutsende bankiers en bestuurders er even legaal met exorbitante wachtgelden en bonussen tussenuit knijpen.

Occupy is een boze mondiale protestbeweging die op mijn begrip kan rekenen. Toch doe ik niet mee. Ik bezet niets, ik scandeer niets. Ik kijk, luister en loop voorbij.

Mijn sympathie ligt bij Gino Sorbillo, een Napolitaanse pizzabakker. De man heeft onlangs een machtig parlementslid, Sergio D’Antoni van de Partito Democratico, flink te kakken gezet. Hij rekende de politicus 100 euro voor een pizza van 6 euro. De tent stond op z’n kop, politie erbij, maar Gino hield voet bij stuk. Ten slotte betaalde de verbouwereerde D’Antoni de geëiste 100 euro.

Wat was er gaande?

Op het internet was een bonnetje opgedoken van het dagmenu dat senatoren en parlementleden in een luxe restaurant in Rome kunnen bestellen. Dankzij vouchers en royale declaratieregelingen betalen zij een fooitje (€ 7,50) voor een bord pasta, een secondo, wijn, fruitsalade en toetje toe.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Meer werken voor minder olie

Voor één vat olie moet steeds langer gewerkt worden, indirect ook door Nederlandse burgers. En dit proces is onomkeerbaar, stelt gastredacteur Hans Verbeek.

Aardolie wordt steeds duurder en het kost steeds meer moeite om het te winnen. Deze ontwikkeling wordt duidelijk geïllustreerd door onderstaande grafiek: het aantal uur dat je moet werken voor één vat olie (159 liter).

(klik voor vergroting)

Tussen 1985 en 2003 kostte het 2 uur werk om één vat olie te verwerven.
Maar dat loopt snel op: in 2012 moet er voor elk vat olie 5 uur (of langer) gewerkt worden.
De gemiddelde Nederlander verbruikt 22 vaten olie per jaar en moet daar steeds langer voor werken. In 2012 moet een Nederlander 110 uur of meer werken voor zijn aardolieverbruik. Aangezien niemand langer wil werken, zal er minder arbeidstijd (of energie, of geld) overblijven voor al het andere werk dat gedaan moet worden.

Nederland is niet uniek: de hele Westerse wereld steekt steeds meer arbeidstijd, geld en energie in de winning van fossiele brandstoffen. Natuurlijk gaat dat ten koste van andere zaken. En dat blijkt uit het stilvallen van de economische groei.

In de onderstaande grafiek zie je de groei van het Bruto Nationaal Produkt (GDP) van Duitsland gedeeld door het aantal gewerkte uren.

Foto: copyright ok. Gecheckt 10-02-2022

Apocalyptisch wereldbeeld van Breivik en Wilders heeft niets met Islam te maken

Moslims zijn vanouds niet anti-joods en anti-homo. De westerse agressie tegen hen mist elke grond, zegt Frits van Veen, journalist, gespecialiseerd in Noord-Afrika en het Midden-Oosten.

Het bloedbad dat de Noor Anders Breivik in juli in Oslo aanrichtte, is al weer vergeten. De door hem bewonderde Geert Wilders heeft vanuit de achterkamertjes, als gedoogpartner van een minderheidskabinet, een grote invloed op het bestuur van ons land.

Het “apocalyptische wereldbeeld” dat Breivik en Wilders destijds door veel commentatoren werd toegedicht, waart nog steeds door Europa, al wordt alle aandacht nu opgeeist door de financiele crisis. Samen kan dat een explosief mengsel opleveren. Zie de atoombomcrisis rond Iran.

Er zijn drie, steeds weer terugkerende onderdelen van dit wereldbeeld, die zich toespitsen op de islam. Is deze relatief  jonge wereldgodsdienst antisemitisch (Wilders zegt zelfs fascistisch), is de islam anti-homo en zijn de aanhangers van deze godsdienst, desnoods door terreur, uit op de wereldheerschappij?

Ik denk dat de eerste twee vragen beantwoord moeten worden met: vanouds niet, maar misschien is er een kentering. Het antwoord op de derde vraag is moeilijker. Opmerkelijk is op zijn minst dat wat we nu moslimextremisme noemen, begonnen is in de Palestijnse gebieden en dat twee prominente Palestijnse extremisten christenen waren.  

Foto: copyright ok. Gecheckt 22-09-2022

De moraliteit van het outsourcen

In onze nieuwe rubriek De Praktijk, vertellen vakmensen vanaf de werkvloer over hun werk, de samenleving, dilemma’s en politiek. De rubriek verschijnt voorlopig wekelijks. De auteurs zijn vakmensen die openhartig zullen berichten en daarom vaak onder pseudoniem schrijven. Vandaag vertelt de Outsourcer over zijn werk voor een multinational. 

Soms kijk ik met enige sympathie naar de livefeed van Occupy Wall Street. Ik ben het niet eens met de kritiek dat de beweging geen duidelijke doelen heeft. Het gaat om eerlijkheid; degenen die het meest hebben geprofiteerd van de economische groei gebouwd op schulden en ‘innovatieve financiële produkten’ moeten ook opdraaien voor een groot deel van de ‘terugbetaling’. Verder denk ik er niet zoveel over na, behalve toen één van de demonstranten zich in een interview richtte tegen offshoring. Het verplaatsen van IT-activiteiten naar lage-lonen landen is onderdeel van mijn dagelijkse werk.

Ik ben niet bovenmatig principieel, maar werk ik mee aan zaken die fundamenteel verkeerd zijn? Om dit beoordelen heb ik twee lijstjes gemaakt; één met de argumenten vóór offshoring, en één met tegen-argumenten. Ik laat persoonlijke redenen buiten beschouwing (zoals: ‘het is interessant om te doen’ en ‘mijn kinderen moeten ook eten’).

Hierbij -in willekeurige volgorde- de lijstjes:

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Seoul krijgt Wikiburgemeester

Correspondent Bas Verbeek vertelt over hoe een Zuid-Koreaanse politicus de hoofdstad veroverde met social media.

Transparant, open, gezond verstand en redelijkheid. “Dat zijn mijn sleutelwoorden”, meldde Park Won-soon, de kersverse burgemeester van Seoul deze week in een persconferentie. Zijn  speerpunten klinken in onze oren wellicht wat cliché, maar zijn des te opvallender in het land waarin deze traditioneel schitteren door afwezigheid. Fraude en omkoperij onder ambtenaren en zakenlui zijn aan de orde van de dag, net als sentimentele confrontaties in het parlement die zo nu en dan zelfs eindigen in vechtpartijen. Dat moet maar eens over zijn, vonden veel Koreanen en spraken sterk hun steun uit aan de onafhankelijke burgemeesterskandidaat. Via de sociale media, want op de conservatieve media hoeven tegenstanders van de regering niet te rekenen. Park: “Zonder de sociale media was ik nu geen burgemeester geweest.”

De internetrevolutie op het politieke toneel begon in augustus, toen de burgemeester van Seoul moest aftreden na een mislukt referendum. Tot grote verrassing van de conservatieven betrad softwaretycoon Ahn Cheol-soo het politieke toneel, tevens decaan aan ’s lands grootste universiteit in Seoul én fervent Twitteraar. Zonder steun van een politieke partij opperde hij het idee om te gaan  voor het burgemeesterschap. Met een laaiend enthousiaste achterban op het internet schoot Ahn direct omhoog in de peilingen. Echter had ook zijn vriend Park Won-soon zich onafhankelijk kandidaat gesteld en na overleg met hem besloot Ahn zich uiteindelijk terug te trekken en zijn steun voor Park uit te spreken. Net als Ahn pleit Park voor de standaarden die gelden in de sociale media: interactie, vrij verkeer van informatie, openheid. Park: “Ik wil politiek bedrijven in een horizontaal netwerk a la Wikipedia.”

Foto: copyright ok. Gecheckt 09-11-2022

Satan in de Spits

Gastredacteur Marije Verkerk studeerde cum laude af van de master Religion Studies aan de universiteit Leiden. Haar observaties, verbazing, irritatie en fascinatie voor religie beschrijft zij op haar weblog. Hieronder een essay naar aanleiding van een artikel in Spits over satanisch misbruik.

Deze week verscheen in Sp!ts een artikel over satanisch ritueel misbruik. Het artikel stelt dat er een taboe rust op deze vorm van misbruik en dat mensen vaak ongelovig reageren op het bestaan ervan. Als gevolg hiervan kunnen de daders niet goed worden aangepakt en de slachtoffers niet goed worden geholpen, dus heeft Stichting Alternatief Beraad het haar missie gemaakt deze vorm van misbruik onder de aandacht te brengen. Een sympathieke actie, zou je zeggen. Wie is er nu tegen openheid over misbruik en ondersteuning voor slachtoffers?

Er is een aantal problemen met dit artikel en de achterliggende aannames die de moeite waard zijn nader te bekijken. De combinatie van satanisme met seksueel misbruik staat garant voor sensatie en snelle oordelen. Maar als deze oordelen berusten op verkeerde aannames of zelfs bewuste verdraaiing van de feiten is niemand daar mee geholpen, zeker slachtoffers van misbruik niet. Hieronder ga ik in op drie punten:

1. Geruchten over satanisch ritueel misbruik in een context. Dit is niet de eerste keer dat de term satanisme in verband wordt gebracht met perverse praktijken en het is nuttig om te bekijken welk licht de geschiedenis kan werpen op de huidige beschuldigingen. Bovendien kan hiermee het scepticisme over deze zaak worden verklaard.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Dit gaat niet over jou

Sargasso plaatst bijdragen van het Rathenau Instituut over intieme technologie. De serie is ook te lezen op het weblog van het Rathenau Instituut. Vandaag vertelt senior onderzoeker Christian van ’t Hof over een opmerkelijk geval van phishing.

Laatst kreeg ik een e-mail van een vriendin van me. Erboven stond: “Help!”.  Ze kwam via Google op een blog met haar naam erboven en een heel persoonlijk verhaal over een abortus. Nu heeft ze een vrij bijzondere naam, dus alle andere resultaten gingen wel over haar. Iedereen die haar zou Googlen, zou dus denken dat het abortusverhaal van haar was. Ze vermoedde dat iemand met haar naam aan de haal was gegaan, want een maand eerder was ook al haar e-mail account gehacked. Om te kijken wie hier achter zat, klikte ze op de site. Al snel gingen er allerlei alarmbellen af dat dit malware was.

Ze raakte in paniek en wilde er wat aan doen. “Hoe kan ik ervoor zorgen dat deze site zo snel mogelijk uit de lucht gaat? Ik heb geen idee waar ik moet beginnen…”, schreef ze in haar mail. Ik belde haar op en probeerde haar gerust te stellen. Voor echt kwalijke dingen op het internet is er zoiets is als een “notice and take down” procedure. Echter, toen ik zelf zocht op haar naam, kwam de gewraakte blog niet naar boven….

Foto: copyright ok. Gecheckt 09-11-2022

Waarom Iran geen kernwapens mag hebben

Het is eigenlijk te simpel voor woorden, maar onze regeringsleiders houden daar niet van: waarom mag Iran eigenlijk geen atoomwapens hebben, vraagt freelance journalist Frits van Veen zich af.

Na de verschrikkingen van de Eerste Wereldoorlog werd in 1919 de Volkenbond opgericht om de vrede te bewaren en een soort van democratie op wereldniveau te realiseren. De Volkenbond bestond destijds uit 51 landen. De rest van de wereld was nog gekoloniseerd door West-Europese landen.

De Volkenbond kreeg, na de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog, in 1945 een nieuwe naam: de Verenigde Naties (VN). Het hoofdkwartier kwam in New York, want de Verenigde Staten waren de belangrijkste initiatiefnemer en hadden bovendien inmiddels de atoombom uitgevonden. Zij waren het machtigste land ter wereld.

Inmiddels is de wereld gedekoloniseerd, op Palestina na, en bestaat onze nieuwe “wereldregering” uit liefst 193 landen.

De Verenigde Staten waren tegen het West-Europese kolonialisme. Zij waren immers zelf als onafhankelijke natie ontstaan door zich aan het Britse koloniale juk te ontworstelen. Ze voelden al aankomen dat, als straks al die bijna 200 landen lid zouden zijn van de VN, dat wel eens mis zou kunnen gaan. Misschien niet eens zo gek gedacht, want die gedekoloniseerde landen moesten eerst hun eigen boel op orde krijgen en veel van die landen zijn daar tot op de dag vandaag nog steeds niet klaar mee.

Vorige Volgende