Israël heeft tien kolonisten gearresteerd na geweld op de bezette Westelijke Jordaanoever. Onder de slachtoffers bevinden zich een Amerikaanse fotojournalist en Europese diplomaten. Kijk eens aan: de Israëlische politie blijkt zowaar over handboeien te beschikken die om andere dan Palestijnse polsen passen.
De arrestaties volgen een bekend patroon. Kolonisten terroriseren Palestijnse dorpen, vernielen eigendommen, steken huizen in brand en mishandelen bewoners. Meestal gebeurt er weinig. Soms wordt het geweld zo buitensporig, of zijn de slachtoffers zo buitenlands, dat Israël zich genoodzaakt ziet op te treden. De internationale gemeenschap kan opgelucht ademhalen. De rechtsstaat functioneert nog.
Yeah right.
De rechtsstaat in cijfers
De Israëlische mensenrechtenorganisatie Yesh Din onderzocht twintig jaar strafrechtelijke handhaving tegen gewelddadige kolonisten. Van de onderzochte zaken werd 93,6 procent afgesloten zonder aanklacht. Slechts 3 procent leidde tot een volledige of gedeeltelijke veroordeling.
Dat zijn cijfers over politieonderzoeken, niet over arrestaties. De meeste zaken komen dus niet eens bij de rechter.
In april 2026 bevestigde de Nederlandse regering bovendien dat volgens dezelfde organisatie sinds 7 oktober 2023 geen enkele kolonist was veroordeeld voor geweld tegen Palestijnen. Nul veroordelingen in ruim tweeënhalf jaar, terwijl de media bijna dagelijks vol staan van aanvallen van terroristische kolonisten. Er zijn inmiddels nieuwe aanklachten ingediend, maar daarmee is nog niemand veroordeeld.
Ook bij de massale aanval op Huwara in 2023, waarbij honderden kolonisten huizen en auto’s in brand staken en tientallen Palestijnen gewond raakten, werden verdachten gearresteerd. Die kwamen allemaal weer vrij. Twee belandden vervolgens tijdelijk in administratieve detentie, zonder strafrechtelijke aanklacht.
Iedereen gelijk voor de wet. Maar welke wet?
De Israëlische politiechef Danny Levy verklaarde maandag plechtig dat de wet op de Westelijke Jordaanoever voor iedereen geldt, ongeacht identiteit of achtergrond.
Dat is bijzonder ‘geestig’, aangezien Israël daar letterlijk twee verschillende rechtssystemen hanteert. Israëlische kolonisten vallen onder het Israëlische civiele strafrecht, terwijl Palestijnen onder militair recht vallen. Dezelfde bezette grond, verschillende rechtbanken en verschillende rechtsbescherming, of nou ja, zo goed als geen bescherming voor Palestijnen natuurlijk. Een situatie die ook door Israëlische mensenrechtenorganisaties al jarenlang wordt aangeklaagd.
De arrestaties zijn daarmee vooral nuttig voor het beeld dat Israël van zichzelf wil presenteren: een democratische rechtsstaat die excessen bestraft. Het geweld van kolonisten kan als incident worden voorgesteld, de arrestaties als bewijs dat het systeem functioneert. Dat het niet om excessen gaat maar ok de norm en het systeem vrijwel nooit tot veroordelingen komt, verdwijnt vervolgens geruisloos uit beeld.
Het oogt allemaal bijzonder daadkrachtig. Tien arrestaties, ferme verklaringen, internationale berichtgeving. De wereld ziet dat Israël ingrijpt en kan weer over tot de orde van de dag, en doet dat ook. Tegen de tijd dat onderzoeken worden geseponeerd of verdachten wegens gebrek aan bewijs vrijkomen, is de internationale gemeenschap doorgaans alweer vergeten waarvoor ze eigenlijk waren opgepakt. De camera’s zijn verdwenen, de verontwaardiging is geluwd en de verdachten kunnen via de zijuitgang naar buiten wandelen. Zonder persbericht ditmaal.
En zo blijft de façade van de Israëlische rechtsstaat overeind. Er is immers politie, er zijn arrestaties en er worden onderzoeken aangekondigd. Alleen aan daadwerkelijke bestraffing ontbreekt het doorgaans.
Of deze tien verdachten uiteindelijk wel worden veroordeeld, moet nog blijken, maar niemand maakt zich illusies. Voorlopig heeft Israël in ieder geval bereikt wat het met eerdere arrestaties ook al bereikte: een internationaal verspreid persbericht waarmee het land kan aantonen dat het tegen kolonistengeweld optreedt.
De volgende stap, iemand daadwerkelijk bestraffen, blijkt al twintig jaar aanzienlijk minder populair.