QUOTE - Voor burgers blijkt de waarde van democratie volgens Marcouch uit concrete zaken: een woning kunnen vinden, toegang hebben tot zorg en onderwijs en voldoende zekerheid hebben om een bestaan op te bouwen. Wie verantwoordelijkheid neemt maar toch iedere maand tekortkomt, kan gaan twijfelen of politiek en overheid ook voor hem verschil maken.
Dat maakt iemand niet antidemocratisch, benadrukt hij. Het kan wel ontvankelijk maken voor politici die ingewikkelde problemen terugbrengen tot een eenvoudige schuldvraag, met migranten, een religieuze groep of een vermeend kwaadaardige elite als zondebok. De politiek moet zowel die onterechte schuldtoewijzing bestrijden als het onderliggende probleem oplossen. ‘Een woningzoekende heeft weinig aan de mededeling dat hij de verkeerde zondebok aanwijst als hij daarna opnieuw jarenlang vastloopt.’
De burgervader van Arnhem ziet het scherp, bij de eerste nationale democratielezing.
Reacties (3)
En in plaats daarvan lult ook de ‘gematigde’ politiek steeds vaker mee met het zondebokgeluid
Het is niet onwaar, maar ook niet de volledige realiteit. Want het ondermijnt wel degelijk het vertrouwen in de democratie, en dat kan een deel van de bevolking wel degelijk antidemocratisch maken. Demagogen spelen daar op in. En dan blijkt dat gevestigde belangen, ofwel de economische elite, niet zoveel waarde hechten aan de democratische rechtsstaat. Een deel van die elite steunt de demagogen, een ander deel steunt partijen die de retoriek van de demagogen overnemen, zodat ze genoeg kiezers kunnen winnen om vervolgens de belangen van die elite te blijven dienen. Waarna de belangen van de meeste kiezers nog meer worden verwaarloosd, de onvrede nog verder toeneemt, en de demagogen en hun imitatoren daar nog meer van proberen te profiteren.
Dat is de vicieuze cirkel waar we inmiddels al een kwart eeuw in ronddraaien.
Ik denk dat iemand bijna per definitie minder democratisch wordt als hij/zij twijfelt “of politiek en overheid ook voor hem verschil maken”.
Maar Marcouch zal wel gedacht hebben dat het weinig zin heeft om dit de slachtoffers van de VVD het overheidsbeleid van de laatste 30 jaar onder de neus te wrijven.