Vandaag vieren de linksen dat ze er mogen zijn, ondanks de moeilijkheden die zij vrijwel dagelijks tegenkomen.
Nee, we hebben het niet over de laatsten der revolutionaire roden. Het is vandaag de Internationale Linkshandigendag. In 1976 werd de eerste Linkshandigen Dag gehouden in Amerika. Een initiatief van Dean R. Campbell, die een jaar eerder in de V.S. de eerste belangenvereniging van linkshandigen oprichtte.
Evolutionair gesproken is het een beetje vreemd dat er nog linksen zijn. Ondanks dat de wereld van oudsher ingericht is op rechtse dominantie, blijft het aantal linkshandigen stabiel. Een op de tien mensen gebruikt bij voorkeur hun linkerhand voor dagelijkse dingen als een boodschappenlijstje schrijven, een kop koffie vastpakken of het kammen van hun haren. Dat komt overeen met ruim 1,2 miljoen mensen van 18 jaar en ouder (bron CBS 2011, data Linkshandigheid, 2007/2009).
Internationaal gezien telt Nederland iets meer linkshandigen dan andere landen als de V.S., Canada, de UK en Frankrijk (bron Statista 2020, data 2009).
Landen met de meest linkshandigen, Statista 2020, data 2009
Een kleine groep, dus een klein probleem. In ieder geval groot genoeg om er een winkel voor te beginnen waar je bijvoorbeeld computermuizen, scharen en kurkentrekkers kunt verkrijgen, ontworpen voor linkshandigen. Voor studenten zijn er collegeblokken met een spiraal aan de andere kant, die ze overigens slecht kwijt kunnen omdat in de collegezalen het klaptafeltje bijna altijd rechts zit.
Er is al veel over geschreven, dus het mag bekend verondersteld zijn, waar linkshandigen tegenaan lopen. Problemen met schrijven (leesbaar handschrift) zullen wel minder worden omdat we amper nog een pen gebruiken, maar er zijn genoeg andere zaken waar linkshandigen mee kunnen stoeien.
In het openbaar vervoer: De OV-chipkaart- en bankreceptoren op poortjes en losse palen bevinden zich standaard aan de rechterkant. De touchscreens en betaalautomaten op stations of in trams/bussen hebben pinautomaten en kaartgleuven die vaak zo zijn geplaatst dat je met rechts moet handelen.
Fietsen: De voorrem zit in Nederland bijna altijd rechts. Dit is lastig voor wie sneller reageert met links. Versnellingen en draaigrepen zitten vaak aan de rechterkant.
Autorijden: versnellingspook en handrem zitten rechts (tenzij je in een automaat rijdt), de pedalen bedien je met rechts. Knoppen, het contactslot of hendels voor verlichting zitten vaak rechts of zijn op rechtshandig gebruik afgestemd.
Linkshandigen leren zich wel aanpassen aan de rechtse wereld. Rechtshandigen voelen die noodzaak niet. Het heeft ook niet zo’n zin om op de dag van de linkshandigen aan rechtshandigen te vragen vandaag alles eens met de linkerhand te doen. Dat leer je niet in één dag. Je houdt er misschien wel fysiek ongemak aan over. Wellicht kun je je dan voorstellen dat een gemiddelde dag dagelijkse bezigheden voor linkshandigen toch wat vermoeiender is.
Full disclosure:
Ik kom uit een tijd waar op de lagere school de schrijflessen met kroontjespen en potjes inkt in mijn geval tot een continue knoeiboel leidde en waar ik tot op vandaag de dag een rommelig handschrift aan over heb gehouden. Een aantal andere dingen heb ik wel met rechts aan kunnen leren, bijv. de computermuis en gitaarspelen (ik was te lui om bij een akoestische gitaar de snaren andersom te zetten), maar in de keuken is het nog steeds gelazer met snijwerk.