Waart de geest van Doegin rond in Syriza?

ACHTERGROND - Eergisteren kwam naar buiten dat er contacten zijn (geweest) tussen betrokkenen bij Syriza – onder wie de huidige minister van Buitenlandse Zaken Nikolaos Kotzias – en de übercreep Alexandr Doegin, de fascistische goeroe van het “Eurazianisme” (Rusland als de baas van het hele Europese continent), die geldt als invloedrijk in kringen rond Poetin.

Het is moeilijk te doorgronden of Doegin invloed van betekenis heeft uitgeoefend; je moet eigenlijk Grieks kunnen om in staat te zijn daar een onafhankelijk onderzoek naar te doen. Ik vind de signalen die er zijn zorgelijk, ook al zitten vooral anti-Russische – zo je wilt ‘min of meer propagandisten’ – op deze zaak, zoals Anton Shekhovtsov (zie ook hier) en Christo Grozev.

Maar ook een journalist als Thomas Mayer neemt een en ander serieus. Net als serieuze publicaties als Die Welt, Frankfurter Allgemeine Zeitung en Neue Zürcher Zeitung.

Vast staat, dat Kotzias, de nieuwe Griekse minister van Buitenlandse Zaken, Doegin te gast had op een seminar aan de Universiteit van Piraeus in april 2013. Natuurlijk wil dat niet zeggen dat Kotzias Doegins denkbeelden deelt (alhoewel de Atheense publicist Takis Michas beweert dat Kotzias een bewonderaar is van Doegin); maar het verslag op Doegins site geeft niet het beeld van een verschil in visie.

Kotzias zei er weinig, maar leek op enig moment in te stemmen met Doegins verhaal, dat onder meer inhield dat Griekenland beter geen lid kan worden van de Euraziatische Unie van Poetin, maar een rol kan spelen bij de “herschepping van de architectuur van Europa” en als “oostelijke pool van de Europese identiteit” binnen de EU, samen met onder andere Servië.

Op 26 januari stelde Syriza in een verklaring dat de EU de Oekraïne destabiliseert en er “direct en indirect neonazi-groepen” steunt. ‘Russische’ pr-taal, waar trouwens wel een klein deel van klopt.

Ook is het vrijwel zeker dat de publicist Dimitris Konstantakopoulos, die in een comité heeft meegedacht over het programma van Syriza, affiniteit heeft met Doegins ideeën.

Volgens Shekhovtsov (hard bewijs levert hij niet) zou Kotzias verder een lijntje hebben met de ‘filantropische’ orthodoxe oligarch Konstantin Malofeev, die in verband wordt gebracht met de annexatie van de Krim door Poetin en die mei vorig jaar een congres sponsorde in Wenen met extreem rechtse partijen als Front National, FPÖ en Ataka – waar Doegin eregast was.

Dan is er nog de esoterische kwakdenker Nicolas Laos, die volgens Grozev Syriza adviseerde (aanwijzingen voor veel invloed zijn me niet bekend). Hij heeft een ridderorde opgericht die “de methodologie van de Russische geopoliticus en filosoof Alexandr Doegin” volgt. Ook Doegin is verzot op esoterie.

Grozev liet op Twitter onder meer weten:

39 emails between Dugin and Syriza functionaries in the last six months of 2014

If my Greek is right, this email suggests a Moscow hand in putting together the whole new Greek coalition

Already in mid 2013, current Greek foreign minister was working for Russia. He ordered a series of report[s] on “perceptions of Russia

On 9 June 2013 (!!!) a top Syriza functionary sent this party strategy paper to Dugin

En:

Dr. Nicolas Laos to Dugin: ‘I know very well how the enemy works, and, under Your Patronage, I can strike back effectively and hard’.

Grozev zegt zich te baseren op gehackte e-mails.

Hou me ten goede, ik ben hier niet genoeg in gedoken om er met gezag een oordeel over te vellen en acht me daar, met Google Translate Griekse teksten doorworstelend, ook niet zo goed toe in staat. Het bovenstaande is dus slechts bij wijze van signalering van een mogelijk verontrustende invloed op sommige functionarissen van Syriza.

Tel dit op bij Syriza’s al zeer bedenkelijke samenwerking met de ultrarechtse anti-immigranten partij ANEL met de zwaar orthodoxe Panos Kammenos – nu minister van Defensie – die heeft geroepen dat joden, boeddhisten en moslims in Griekenland geen belasting betalen (al schijnt hij vooral te hebben bedoeld dat de orthodoxe kerk teveel moet afdragen).

Aan de andere kant: volgens een Griekse journalist heeft de nieuwe Griekse regering aangekondigd alle in het land geboren kinderen van immigranten te willen naturaliseren.

Er zijn ook aanwijzingen voor contacten van ANEL met kringen rond het Kremlin, onder wie Malofeev, via onder meer de patriottische “Greek-Russian Alliance” van ANELer Gavriil Avramidis – wat gegeven het gedeelde orthodoxe geloof en autoritaire conservatisme weinig verwonderlijk is. Kotzias en Avramidis wisselden overigens in 2013 zaken uit betreffende de relatie met Rusland.

Syriza’s coalitiepartner ANEL doet verder aan complottheorieën en Kammenos heeft iets met de enge ‘bruin-blauw-rode’ beweging van Lyndon LaRouche.

Gezien het nieuwe ambt van Kammenos wordt in de rechtse hoek gezinspeeld op het lekken van NAVO-geheimen naar Poetin, maar dit is niet meer dan een verdachtmaking.

Voor een connectie tussen Doegin en Alexis Tsipras zijn voor zover ik weet op dit moment geen aanwijzingen[*]. Verder moet je bedenken dat Syriza nogal een bont conglomeraat van politieke geledingen en figuren is. Vuile handen maken is in de politiek onvermijdelijk, heet het; het kan blijken dat Tsipras behendig de strijdwagen zijn koers laat volgen, hoewel er een paar valse paarden in het span zitten.

[*] Afgezien van een tekst van Doegin waarin hij spreekt van een kring pro-Russische Grieken – onder wie Tsipras en Konstantakopoulos – die hij, of iemand die hem (Doegin) vertegenwoordigde, persoonlijk zou hebben ontmoet.

Via Ikje Ergens

Afbeelding: Alexander Doegin (Wikipedia)

  1. 1

    Ik denk dat we op basis van wat hierboven staat kunnen concluderen dat complottheoriën het best wel goed doen in de media, vooral als het over Syriza of Rusland gaat.

  2. 4

    @2 Mijn artikel is in die zin gedegen, dat ik over Konstantakopoulos, Laos en Kammenos feiten heb opgediept die tot dusver weinig bekend zijn en me op de site van Doegin heb vergewist van ins en outs van het seminar met Kotzias.

    Verder heb ik gewacht of gerenommeerde kranten de Syriza-Doegin-connectie serieus zouden nemen, wat dus het geval blijkt.

    En ik geef véél links naar mijn bronnen en zeg er eerlijk bij dat ik geen gezaghebbend oordeel kan vellen; je zou dat ook kunnen waarderen, dunkt me.

    Op Twitter valt op dat linkse mensen gretig aanwijzingen voor foute connecties van (extreem) rechtse partijen (re)tweeten, maar nu nauwelijks interesse tonen in troebele relaties van Syriza. Voorspelbaar – daar hou ik niet van.

  3. 6

    Nee, nee. Men moet Syriza gewoon ruim de kans geven. We zijn in de eindfase van het ‘organicistische denken,’ het eindeloze ‘If .. than’ denken, waarbij er onderhand achter elke boom een beer schuilt. Zo kunnen we niet verder. Syriza is voor mij een ruim te ervaren risico. Min of meer een dit keer voor mij intuïtief goede beweging die mogelijk in de toekomst nieuwe schoenen oplevert. Dat talentloos rechts en andere suspecte figuren zich daarbij aansluiten … im Anfang geen bezwaar. Die schop je, als het goed gaat, er later toch wel uit. Als het moet.

  4. 7

    @4: Dat je transparant bent is prima, en je komt niet verder dan: ik kan geen gezaghebbend oordeel geven, dat is eerlijk, maar wat heb ik daaraan?
    Door dit te schrijven leg je wel een verband, iets waar de Telegraaf ook sterk in is.
    De gegeven feiten ontken ik niet.
    Maar kom er mee als je echt iets aan kan tonen, ontdekt.
    Zoek het goed uit, dat is wat ik bedoel.

    Als je selectief connecties van onze koning op een rijtje zet komt hij ook in louche kringen.
    Daar kan ik ook dan onder zetten dat ik geen gezaghebbend oordeel kan geven.

    Tsja, leuk en dan?

  5. 8

    @7 Zie ook:

    Alarm bells ring over Syriza’s Russian links
    FT, 28 januari
    http://t.co/cumsBJHEwC

    Putins Trojaner
    Jochen Bittner in Die Zeit, 29 januari
    http://www.zeit.de/politik/ausland/2015-01/griechenland-russland-europa-gefahr

    Orthodoxe Freunde
    Süddeutsche Zeitung, 29 januari
    http://www.sueddeutsche.de/politik/griechenland-und-russland-orthodoxe-freunde-1.2324743

    Griekse vrienden van Poetin aan de macht
    Wierd Duk in BN De Stem, 29 januari
    https://blendle.com/i/bn-de-stem—breda/griekse-vrienden-van-poetin-aan-de-macht/bnl-bsbreda-20150129-27585114/r/sh-tw

  6. 11

    @9: Natuurlijk zijn die contacten interessant, maar als je niet verder komt dan het simpel vaststellen dat er contacten zijn, dan ben je enkel wat stemming aan het maken.
    Dat is Telegraafstijl.

  7. 12

    @10: Als je met Doegin samen op de foto gaat staan (zoals de Griekse Min BuZa deed), laad je anders toch echt wel verdenkingen op jezelf. Van die man hou je je het beste verre.

  8. 16

    @11: Dat Poetin warme contacten onderhoudt met verschillende Europese radicaal linkse en rechtse partijen is hopelijk bij je bekend. Dit artikel laat duidelijk zien dat die contacten er ook zijn met Syriza.

    De onduidelijkheid zit er nog in hoeverre deze contacten het buitenlands beleid van Syriza domineert (Syriza is een grote paraplu van bewegingen), en hoe dit in de praktijk gaat uitpakken. Maar de constatering dat die contacten er zijn lijkt me relevant genoeg.

  9. 19

    @15: Dat Doegin te gast was op een seminar bij de nieuwe Griekse minister van Buitenlandse Zaken is een feit, geen speculatie.
    De kracht van dit artikel is nu juist dat een overzicht wordt gegeven van de banden tussen Syriza en de Russen, met een duidelijk onderscheid tussen feit en speculatie. Wat je ervan vindt is dan een tweede, daar moet je over discussiëren.

    Maar het feit dat dit niet gebeurt, maar dat de boodschapper wordt aangevallen vind ik teleurstellend.

  10. 20

    @13: Er zijn gradaties van onverstandig, zoals er ook gradaties zijn van fout. Doegin is vooralsnog toch een graadje fouter dan Poetin (in ieder geval zolang nog niet vast staat dat Doegin de architect is achter Poetins expansiepolitiek).

  11. 22

    Wierd Duk in de bijt.

    On, zie:

    We should not accept or recognize the government of neo-Nazis in Ukraine” – Soon to be Greek PM Alexis Tsipras (May 2014)

    https://twitter.com/ianbremmer/status/559666217590738945

  12. 24

    @21: Google eens op de wetenschapper Andreas Umland en Doegin. Bijvoorbeeld dit stuk.

    Doegin heeft augustus vorig jaar Oekraïners een “ras van bastaarden” genoemd dat een “genocide” verdient.

    Hij ziet een oorlog met Rusland voor zich, waarna Europa ideologisch en militair bij Rusland is ingelijfd (rechtse site, maar geeft vertaling van een FB-post van Doegin).

    Verder zou ik wel het hele stuk in Wikipedia lezen. Als je Doegin dan nog steeds geen griezel vindt, schort er iets aan je maatstaven.

  13. 25

    @23: Ongelofelijk dat zich zelfs verdedigers van Doegin aandienen hier, naast gekkies die blijven insinueren dat ik Wierd Duk ben. Ga ik verder niet op reageren. Dream on, weirdo’s.

  14. 26

    @24:

    Merci, hij is inderdaad een enge vent. Hoop alleen dat andere imperialisten die economische oorlogsvoering en anti-democratisch zijn net zulke benoemingen krijgen hier.

  15. 27

    @25: Slaat je fantasie op hol?

    Bismarck is overduidelijk sarcastisch, en ik suggereer niet dat je Wierd Duk bent want dat denk ik helemaal niet. En van .14 is eigenlijk het ook niet eens zeker dat hij dat insinueert.

    Ik las .14 althans aanvankelijk gewoon als een woordgrapje over de enigszins komische naam Wierd Duk, meer niet. Pas toen jij het in .18 opvatte als een insinuatie zag ik die mogelijkheid. Maar dan is er hooguit één ‘gekkie’, enkelvoud, die denkt dat jij Wierd Duk bent, en geen ‘gekkies’, zoals jij stelt.

    Ik weet namelijk wel zeker dat je geen Wierd Duk bent, omdat:
    1. Waarom zou Duk onder een andere naam gaan bloggen over exact hetzelfde waarover hij al in de krant publiceert?
    2. Als je zulke slordige maar stellige conclusies trekt als jij nu doet kom je helemaal niet terecht bij een krant.

  16. 29

    @24: Doegin deugt niet, dat ben ik met je eens. Maar verbaas je niet over de relaties Griekenland-Rusland, die zijn eeuwenoud. Wat ik me wel afvraag is hoe de agenda er uitziet van degenen die Syriza graag aan zo’n extreem figuur koppelen. De partij heeft meermalen duidelijk uitgesproken verder te willen in de EU. Maar dringt wel aan op een ander, meer sociaal beleid, dat niet ten koste gaat van een groot deel van de Griekse bevolking. Het zwart maken van Syriza dient de belangen van degenen die alles bij het oude willen laten in Europa. Laten we blij zijn dat er iemand eindelijk een knuppel in het hoenderhok heeft gegooid.

  17. 30

    @28: Omdat jij paranoïde bent moet ik me duidelijk leren uitdrukken? Opnieuw een gekke conclusie.

    Omdat ‘Wierd Duk’ als ‘vreemde eend’ te lezen is zeg ik in alle onschuld ‘wierd duk in de bijt’. Flauwe grap, oké. Maar zelfs als je dit niet begrijpt, dan nog zou alleen iemand die compleet egomaniakaal en paranoïde is dat opvatten als een insinuatie dat jij Wierd Duk bent. Sorry dat ik het moet zeggen.

    Maar hoe kom je er überhaupt op? En waarom suggereer ik daarmee dat *jij* Wierd Duk bent? Ik noem jouw naam niet eens. Waarom suggereer ik er niet mee dat iemand anders Wierd Duk is? Gewoon compleet egomaniakaal.

    En in .25 trek je slordige maar stellige conclusies inderdaad. Je valt mensen er zelfs over aan. En je volhardt er ook nog eens in.

  18. 31

    @16: De enkele constatering dat de contacten er zijn (een feit inderdaad), is juist niet relevant genoeg. (Let op de toevoeging: enkele!)
    Op die manier duiden staat gelijk aan insinueren dat iets/iemand niet deugt.
    Je mag het van mij nieuws noemen, maar het is nieuws van het niveau “shownieuws”, hij/zij is gezien met….., o jee en nu ….
    Ik verwacht juist hier dat er met gezag wordt gesproken en Ikje Ergens geeft zelf aan dat hij/zij dat niet heeft.
    Een terechte constatering.

  19. 32

    @7:

    Dat je transparant bent is prima, en je komt niet verder dan: ik kan geen gezaghebbend oordeel geven, dat is eerlijk, maar wat heb ik daaraan?

    Er wordt inmiddels door allerlei gezaghebbende media gespeculeerd dat Syriza bij Poetin in de zak zit. Zie sommige links in het oorspronkelijke stuk en in reactie #8.

    Wat dit stuk laat zien, is dat er inderdaad iets van vuur is dat alle rook veroorzaakt – maar vooralsnog niet meer dan een beetje.

    Dus op zijn minst zou dit stuk je kunnen helpen de verhalen in publicaties als de Frankfurter Allgemeine Zeitung, Die Zeit, FT, etc. in de juiste proporties te zien.

    Dat lijkt me ook wat waard zolang er geen eenduidig antwoord op de vraag is in hoeverre de nieuwe Griekse regering ‘Ruslandvriendelijk’ is.

  20. 33

    Allemachtig, het is echt zeiksnorren-galore vanavond, dolle donderdag op Sargasso (de serieuze commentaren niet te na gesproken).

    Zo’n Professor Reinaert die hier even berichtgeving met minder caveats dan in mijn artikel, in kranten als Die Welt, Die Zeit, Financial Times, Frankfurter Allgemeine Zeitung, Neue Zürcher Zeitung en Süddeutsche Zeitung het niveau “showniews” toedicht. Ben je nog geabonneerd op De Waarheid of zo?

    Zo’n Zure Druif die niets interessants te melden heeft, maar egomaniakaal doch tevergeefs met de hersenpan boven niveautje bovenkant hek schoolplein probeert uit te komen, onder meer met een incoherente flauwiteit over een eigennaam gekoppeld aan een tweet zonder context.

    Je zou bijna iets verzuchten over de “Viel-zu-Vielen”.

    Let op de toevoeging “bijna”, Reinaert!

  21. 36

    @29:

    Wat ik me wel afvraag is hoe de agenda er uitziet van degenen die Syriza graag aan zo’n extreem figuur koppelen.

    Waarom zouden deze mensen een agenda hebben anders dan bezorgdheid om de overheersende ideologie in Rusland en de weerklank die dit vindt bij radicaal links en rechts?

    Dat jij dit ‘zwart maken’ noemt, vindt ik ronduit zorgwekkend. Het is al gebleken dat Syriza zich daadwerkelijk pro-Russisch opstelt in zijn politiek, dát er connecties zijn is ook een feit. Van een Orban accepteer ik het niet, waarom van een Syriza wel?
    Dat je gecharmeerd bent van Syriza’s economische beleid hoeft toch niet te betekenen dat je dat ook bent van haar buitenlandse politiek?

  22. 37

    @33: Met de opsomming van de links en met de opsomming van de kranten/tijdschriften haal je jouw gelijk niet binnen.
    Met op de man spelen evenmin.
    O, jee de Grieken hebben contact met “foute” mensen, o, jee het staat in gezaghebbende kranten, o, jee ik maak mij zorgen.
    Nou, ik ben fijn het te weten, maar het zegt nog helemaal niets.

    Jeroen zegt dat er iets van vuur is, mogelijk is dat zo.
    Hij zegt ook dat dit stukje kan helpen de zaken een beetje in de juiste proporties te zien.
    Dit stukje kan ook het vuurtje opstoken.

    Daarom als je met gezag wilt spreken zoek je uit wat dit nieuws waard is, waar het zijn oorsprong vindt, wie er belang bij heeft etc.

    Dat ontbeert dit verhaal, het is nieuws met nieuws maken.

    En de mensen die daar op wijzen uitmaken voor zeiksnorren draagt niet echt bij aan de geloofwaardigheid.

  23. 38

    @36: Wederom dank, je maakt mijn avond in je eentje goed.

    En dan te bedenken dat ik ook nog eens, zoals Jeroen hierboven al aanduidt, zelf de mogelijkheid van een dubieuze agenda van sommige publicisten opwerp (“ook al zitten vooral anti-Russische, zo je wilt min of meer propagandisten op deze zaak”).

  24. 39

    @37:

    […] zoek je uit wat dit nieuws waard is, waar het zijn oorsprong vindt, wie er belang bij heeft etc.

    Dat heb ik dan ook naar eer en geweten gedaan, onder uitvoerige verwijzing naar de “oorsprongen” en aangevend waar ik mijn twijfels heb.

    Heb je eigenlijk wel een letter gelezen van de bronnen waar ik naar verwijs? Ik vermoed van niet.

    Van jou mag op een nieuwsblog kennelijk niet op een grondige manier een politiek relevante vraag aan de orde worden gesteld, die serieuze commentatoren en onderzoekers van onder meer Duitse kwaliteitskranten bezig houdt.

    I rest my case…

  25. 40

    @39: Je draait het om en probeert voortdurend mijn bijdrage in diskrediet te brengen.
    Sneu en een zwak verweer.
    Wat je nu juist niet doet is op een grondige manier een politiek relevante vraag aan de orde stellen.
    Je herhaalt domweg de vraag, c.q. de verdachtmaking, verwijzend naar foute connecties.
    Dat is jouw goed recht, maar kent geen niveau.
    Ik heb een ander idee bij grondig en relevant.

    Rest jij maar jouw case, want meer rest je niet.

  26. 41

    Volgens EU Observer stemde Syriza in het Europarlement tegen het opbreken van mensenrechtenorganisatie Memorial door Poetin en tegen het afwijzen van de annexatie van de Krim; en Tsipras zou zich hebben uitgesproken vóór het nep-referendum over de toekomst van de Krim.

  27. 42

    Het is op zich helemaal niet zo vreemd dat er sympathie bestaat bij Grieks Links voor het denken van Doegin, aangezien hij met zijn ‘Vierde Politieke Theorie’ een ideologisch offensief voert tegen de hegemonie van het neoliberale globalisme (hetgeen Doegin ziet als Atlanticisme, waarmee hij voor wat het heden betreft de transatlantische, Amerikaans-Europese wereldorde bedoelt.)

    Volgens Doegin zijn er drie moderne politieke theorieën geweest.

    1. Liberalisme
    2. Communisme
    3. Fascisme

    Communisme en Fascisme zijn duidelijk op de klippen gelopen (volgens Doegin is dat ook logisch, aangezien ze anti-modern waren, en daarmee tegen de logica van de geschiedenis probeerden in te gaan). Wat overblijft is (humanistisch en economisch) liberalisme, maar dat liberalisme is nu zelf aan het imploderen.

    De humanistische idealen zijn geïmplodeerd en vervangen door het post-modernisme. Er zijn geen grote verhalen meer, er is geen omvattende waarheid meer, er is alleen nog gefragmenteerde expressie van het zelf.

    Volgens de theorie van Fukuyama is met de val van de Sovjet-Unie zelfs de geschiedenis ten einde gekomen, dat wil zeggen: heeft het liberalisme het pleit gewonnen en daarmee de hegemonie. Maar, zegt Doegin, daarmee heft het liberalisme zichzelf op als ideologie. Als liberalisme de enige, noodzakelijke mogelijkheid is, McWorld, dan is het geen ideologie meer, maar simpelweg fact of life.

    Aanvullend: je kunt hier ook nog de zich steeds herhalende economische systeemcrises aan toevoegen die eigen zijn aan het kapitalisme, maar steeds heviger lijken te worden. De financiële wereld lijkt out of control, er is geen nieuwe balans tussen corporaties en politiek, de corporaties krijgen steeds meer de touwtjes in handen.

    The Fourth Political Theory is a “Crusade” against:

    1. Post-modernity

    2. The post-industrial society

    3. Liberal thought realized in practice

    4. Globalism and it’s logistical and technological bases.

    Tot zover begrijp ik het, en daarna wordt het delirisch georakel, (zoals Tom van Doormaal ook al ondervond).

    Vanuit de post-moderniteit wil Doegin het graf graven van het liberalisme (maar hoe dan?); hij wil bruikbare elementen uit communisme en fascisme overnemen; hij wil terug naar de traditie (godsdienst, hiërarchie, gezin) en theologie; hij wil putten uit heidense mythen en occulte symbolen; o, en uit de filosofie van Heidegger met zijn kritiek op de hegemonie van de calculerende rede en de technificatie van de blik op mens en wereld.

    Rusland is het bruggenhoofd in het verzet tegen het liberalisme, en dat komt omdat de Russische volksaard, de Russische ziel, zich nu eenmaal niet leent voor dat postmoderne, individualistische consumentisme; de beste Russische geesten zagen altijd al dat het Westen op de afgrond afstormt. (Ik vermoed dat Doegins idee van de eeuwige rivaliteit tussen zeevarende handelsmachten (Atlantis, VS/Westen) en landveroverende wereldrijken (Rome, Rusland) hier ook een rol speelt)

    Uiteindelijk zal dat verzet echter moeten wortelen in een metafysica die de filosofische fundamenten van het liberalisme zelf ontmantelt en vervangt voor betere. En verder is alle hulp uit alle hoeken en gaten bij dit project welkom.

    Tot dusver de samenvatting. Nu het oordeel: in weerwil van wat Doegin steeds beweert – dat De Vierde Politieke Theorie niet valt de reduceren tot de derde (het fascisme) – wordt uit zijn schets al gauw duidelijk dat hij het modernisme zelf en dan vooral het Verlichtingsproject wil ondermijnen, en vervangen voor een terugkeer naar traditionele waarden (godsdienst, hiërarchie, gezin), en daarbij inspiratie wil halen uit een syncretistisch mengelmoesje van traditioneel geloof, heidense mythologie, esoterie.

    Goh, waar doet ons dat nou aan denken? O ja, aan het anti-modernistische anti-verlichtingsproject van de fascisten en in het bijzonder de nazi’s. Het is in dat verband wel érg toevallig dat Doegin Heidegger zo’n erekrans geeft, want die kwam vanuit zijn filosofie nu juist tot een positieve waardering van het nazisme. Je kunt de filosofie van Heidegger a-politiek lezen, maar dat doet Doegin nu juist niet.

    Net zo min is het toeval dat Doegin gecoöpteerd wordt door de Russische nationaal-bolsjewistische beweging en de machthebbers in het Kremlin. Zijn filosofie komt hen goed uit om de macht van de partij te versterken en de geopolitieke rivaliteit tussen Rusland en het Westen voor te stellen als een apocalyptische strijd voor het voortbestaan van Rusland (sterker nog, bij Doegin krijg je zelfs de indruk dat de hele mensheid op het spel staat).

    Maar goed, dat radicaal-links interesse toont voor wat Doegin te melden heeft, is vooral dat ze elkaar vinden in een aversie tegen de hegemonie van de VS en de kapitalistische, neoliberale wereldorde die daarmee gepaard gaat (globalisme).

  28. 43

    @42: Mooie verheldering, chapeau!

    Je vermoeden van de mythische rivaliteit (in Doegins visie) tussen zeevarende en land veroverende mogendheden, alsook je kwalificatie “apocalyptische strijd” slaan de spijker op z’n kop.

    Kenner van Europees extreem rechts Andreas Umland schrijft: “In Doegins apocalyptische wereldbeeld bestaat de wereldgeschiedenis uit een eeuwenoude confrontatie tussen de hiërarchisch georganiseerde ‘Euraziatische’ continentale machten en de liberale ‘Atlantische’ zeevarende mogendheden. Vandaag de dag [zijn dit] Rusland en de VS […] [en hun] “laatste slag” nadert – opmerkelijk genoeg gebruikt Doegin het Duitse woord Endkampf, dat fascistische connotaties heeft, zonder een Russische vertaling.”

    In zijn boek The Fourth Political Theory (Engelse editie 2012) orakelt Doegin over “de terugkeer van theologie” in zijn politieke visie: “postmoderniteit (globalisering, post-liberalisme en de post-industriële maatschappij) is makkelijk herkenbaar als “het koninkrijk van de antichrist” (of zijn evenknie in andere religies – dajjal voor moslims, ‘Erev Rav’ voor de joden, ‘Kali Yuga’ voor de hindoes enzovoort). Dit is niet simpelweg een geschikte metafoor om de massa te mobiliseren, maar een religieus feit – het feit van de Apocalyps.”

    Bovenstaande is een stukje van mijn exposé: “Het groeiende gevaar van selffulfilling apocalyptiek” (september vorig jaar)

    Overigens lijkt uit dit stuk te blijken dat Doegin niet de totale hegemonie van Rusland over het hele Europese continent voor zich ziet, maar m.i. bedriegt hier de schijn, want het onder Duitse aanvoering blijvende deel van Europa staat zonder bondgenootschap met Amerika m.i. machteloos tegenover “Eurazië”.

  29. 45

    @43: De laatste link in #43 werkt niet, hier de goede:

    Putin-Ideologe Dugin will Österreich auflösen
    Boris Kálnoky in Die Welt van vandaag

    Veelzeggend embleem van de Eurazië-beweging. Vergelijk deze versie.

    En zie dit artikel op een spreekbuis-site van Doegin: “Alexander Dugin: Horizons of our Revolution From Crimea to Lisbon”.

    Doegin is een meester in het leggen van rookgordijnen om zijn ware bedoelingen, maar het globale beeld is grimmig en griezelig.

    Het is een man waar ieder vredelievend en integer mens met een grote boog omheen loopt, althans figuurlijk in de zin van het absorberen en overnemen van zijn ideeën.

  30. 46

    @36: Wel, als je Syriza’s buitenlandse politiek maar negatief genoeg in beeld brengt kun je de aandacht afleiden van, of de twijfels voeden over de belangrijkste agendapunten van de partij: een alternatief voor het neoliberale beleid in de EU. Er zijn nogal wat belangen mee gemoeid. En het framen van politieke actoren is zo langzamerhand hoofdmoot geworden in de het hele spel.

  31. 47

    Het framen van Syriza als partij die voor de Grieken een verkieslijk alternatief biedt, is ook iets te makkelijk. Griekse spaarders bijvoorbeeld zien met angst en beven de komende tijd tegemoet.

    Ook op IJsland ontstonden hevige spanningen tussen mensen in de schulden en mensen die noest hadden gespaard en de klos dreigden te worden. Daar is het, geloof ik, fatsoenlijk opgelost.

    We zullen zien of Syriza de mensen in de schulden niet ‘redt’ ten koste van mensen die, althans voor een deel en dat zijn niet allemaal rijken, in tegenstelling tot de eerste groep zuinig hebben geleefd en geld opzij hebben gezet.

  32. 48

    @42:

    Het is op zich helemaal niet zo vreemd dat er sympathie bestaat bij Grieks Links voor het denken van Doegin

    Helemaal niet vreemd dat extreem links sympathie heeft voor een man die een fascistische heilstaat wilt van Portugal tot het oosten van Rusland, die oa Himmler als grote held ziet en die oproept tot genocide in de Oekraïne.

    Voor jou dus volstrekt begrijpelijk allemaal.

  33. 49

    Het is niet voor niets reactie nummer 42. Dank P! (toch niet Drs?)

    @42 We dachten na de Ommekeer: die Russen doen nu mee,
    ze liggen op hun gat, en volgen ons gedwee;
    Maar daarin hadden wij ons dan toch vreselijk vergist
    Ze blijken vol rancune, Tom Poes help, verzin een list!

    De apparatsjik Poetin blijkt een valse kameraad,
    Hij zint voor Moeder Rusland op een Nieuwe Dageraad;
    De NAVO en het Westen zit hem daarbij in de weg
    Dus dat er mensen sterven dat is dan maar even pech!

    Nu staat de boel op springen, hopen dat er niets ontvlamt!
    Want anders staat voordat je ’t weet Europa in de brand;
    We zeiden ‘Nooit meer Oorlog!’, jongens wat was dat naïef,
    Er is tenslotte meer dan enkel ’t Westers perspectief…

    Poetin hier, Doegin daar!
    Dit wordt een gevaarlijk jaar!

    Doegin hier! Poetin daar!
    ’t Is me een naargeestig paar!

    Poetin hier! Doegin daar!
    Reeds staan de raketten klaar!

    Doegin hier! Poetin daar!
    Nou, Raspoetin heeft zijn Tsaar!

  34. 50

    Voor jou dus volstrekt begrijpelijk allemaal.

    @48 Volgens mij heb ik dat in #42 keurig uitgelegd, waarom het niet eens zo vreemd zou zijn als Doegin bij sommigen van Grieks radicaal Links op een welwillend oor zou kunnen rekenen.

    Syriza heeft namelijk net zo goed een ideologisch probleem met de wereldwijde neoliberale orde, aangezien het Spartaanse bezuinigingsregime dat Griekenland van buiten en van bovenaf opgelegd wordt daarop gebaseerd is: de autonome logica van financiële markten en het ‘op orde brengen’ van de overheidsuitgaven als betrof het een huishoudboekje; politiek als technocratisch bestuur dat slechts wikt en beschikt over de aanschaf van klein bier, alsof er geen alternatieve economische en maatschappijvisies zijn, en alternatieve politieke keuzes die daaruit voortvloeien.

    Radicaal links vindt Doegin in zijn verzet tegen het neoliberale globalisme, tegen McWorld. En verder is die Doegin gewiekst genoeg om allerlei rookgordijnen op te trekken rondom zijn anti-liberale anti-Verlichtingsprogram.

    Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat je het stoom blijkbaar zo uit de oren spoot bij het lezen van dat eerste zinnetje in @42 dat je briesend van ergernis meteen bent gaan tikken hoe ik het gotverdrie überhaupt in mijn hoofd haal om zo’n stelling neer te kalken.

    Want als je je kalmte had bewaard en net even wat verder had gelezen had je toch moeten zien dat…

    1. Ik netjes onderbouw waarom het volgens mij helemaal niet zo vreemd is dat er sympathie bestaat bij Grieks Links voor het denken van Doegin (in de intro, en nog een keer in de uittro);

    2. Ik een heldere en bondige samenvatting geef van Doegins politiek-filosofische analyse (voor zover ik die begrijp);

    3. Ik Doegin zelf reeds bekritiseer als crypto-fascist en gevaarlijke apocalypticus die zelf blijkbaar niet wil weten dat hij een fascist is.

    Kortom, leuk zo’n Pavlovreactie als in #48, maar je blaft mooi tegen de verkeerde boodschapper.

  35. 51

    @50: Ik heb zelf ook een ideologisch probleem met de wereldwijde neoliberale wereldorde maar ik kan geen enkel begrip en respect opbrengen van sympathie voor een fascistische racist die Europa wilt ondermijnen niet voor sociale rechtvaardigheid maar voor een Russische imperialistische fascistische maffiastaat, daarvoor wordt Syriza met medeweten gebruikt.

    Dan kan je net zo goed sympathie opbrengen voor dit heerschap dat was ook ‘alleen maar rancune’:

    https://www.youtube.com/watch?v=EV9kyocogKo

  36. 52

    @51 Volgens mij zijn we het er hier allemaal wel over eens dat die Doegin er griezelige ideeën op nahoudt, en dat het ronduit gevaarlijk is dat hij zoveel ideologische invloed heeft onder de Russische machthebbers, gbh.

    Maar als je wilt begrijpen waarom Doegin gehoor vindt onder voorname politieke vertegenwoordigers van Grieks radicaal Links, dan helpt het natuurlijk geen steek om luid verontwaardigd te roepen wat een vreselijke kerel die Doegin wel is.

    Ja, het is een vreselijke kerel, en een gevaarlijke cryptofascist; zijn we het snel over eens; maar dat maakt het des te wonderlijker dat hij dus juist bij een radicaal links verbond van linkse secularisten, sociaal-democraten, groenen, linkse populisten, trotskisten en andersglobalisten een welwillend oor zou vinden.

    Die stampvoetende veroordelingen van jou verklaren niets. Ik geef een voor de hand liggende verklaring wat prominenten van Syriza er toe zou kunnen brengen om het oor bij de man te luisteren te leggen ipv hem af te wijzen (hetgeen ik inderdaad zou hebben verwacht).

    Een verklaring zoeken is nog wat anders dan gedrag billijken. Zie je ’t verschil? Is wel belangrijk: kritisch denken begint met zaken van elkaar leren te onderscheiden.

    Verder raad ik je aan Menno ter Braaks ‘Het nationaalsocialisme als rancuneleer‘ (1937) eens door te lezen. Daarin geeft deze namelijk een fijnzinnige analyse van de alomtegenwoordige rol die ressentiment speelt onder het fascisme.

    En hij is niet de enige die meent dat het fascisme doordesemt is van ressentiment. Zoals ik nog niet zo heel lang geleden belichtte, ziet politicoloog Hamed Abdel-Samad ook het islamisme als een rancuneleer, en daarom als wezenlijk fascistisch van aard.

    Dus als ik het woord ‘rancune’ in een politiek-filosofische context gebruik, dan is dat niet om het fascistisch karakter van een ideologische beweging af te wimpelen als ‘ach, het is maar rancune’. Integendeel.

    http://www.bnr.nl/nieuws/buitenland/981719-1501/is-griekenland-onder-syriza-een-russische-bondgenoot-geworden

  37. 53

    @52: Beetje vreemd prediker, oud linkse stemmers worden als zijnde fout en racist weggejaagd naar Wilders waarbij alleen maar gereageerd wordt op elk stuk rood vlees dat Wilders voorhoud zodat het niet meer gaat over waar het eigenlijk zou moeten gaan: oplossingen. Dan heb jij geen enkele behoefte aan het analyseren waarom mensen op die idioot stemmen en zaken van elkaar te onderscheiden.

    Zodra een linkse partij een regering vormt met een extreem rechtse en daarbij onder invloed staat van de grootste en gevaarlijkste fascist van Europa die extreem links en rechts wilt laten samensmelten om onze vrijheid te ondermijnen, die uit is op een nieuw Romaans rijk onder leiding van Rusland ga jij opeens zoeken naar begrijpelijke verklaringen?

    Komt voor mij over als eigen nazi’s eerst.

  38. 55

    Wonderlijke draad. Misschien heeft Prediker nu wat originele tekst van Dugin gelezen. Dat siert hem en het is het enige dat helpt. Dat iedereen overal fascisten ziet, is geen verhelderend debat.
    Maar de meesten verdiepen zich amper in wat Dugin vindt. De Syrisa voorman is een oude communist dus dat die inspiratie in Moskou zoekt is niet toevallig noch opmerkelijk.
    Het begrip rancune is natuurlijk van grote betekenis: hel volken voelen zich gedeklasseerd door onze westerse poenigheid. Dat gevoel leidt tot rare ideologische krampen. Dat vraagt om secure analyse, niet om tweede hands brongebruik en snelle oordelen.
    Maar Prediker snapt dat

  39. 56

    GBH @53, ik zie hier een heleboel projectie van jou over wat de bedoelingen zijn van Prediker die ik al lezende in het draadje niet herken. Prediker heeft het zelf toegelicht in 50/52 en ik zou dat samenvatten als “je moet drijfveren van mensen begrijpen om de consequenties van hun gedrag te begrijpen”. Dat is iets heel anders dan wat we in het Nederlands vaak verstaan onder “begrip hebben voor” (in de zin van “je kunnen identificeren met” of “goedkeuren”).

    Ik zie in dit draadje veel overeenkomsten waar jij voor staat en waar, als je je opponent zijn stukken leest hij voor staat. Maar door de achtergronden proberen te begrijpen lukt het Prediker in ieder geval mij te helpen begrijpen hoe een ogenschijnlijke linkse beweging zich met fascistoide personen en organisaties kan inlaten.

  40. 57

    Compliment aan Prediker die inhoud/verdieping toevoegt aan wat in eerste instantie enkel een frame van Ikje (N)ergens was.
    Het zou mooi zijn als Syriza in dit verband zelf uitspraken zou doen over de opvattingen van Doegin.

  41. 58

    ..oud linkse stemmers worden als zijnde fout en racist weggejaagd naar Wilders..

    @53 Ik neem aan dat dit verwijst naar de discussies hier met Sjors van Beek.

    Die verkondigde hier echter zélf allerlei stellingen waarin hij impliceerde dat moslims en andere immigrantengemeenschappen een voornaam maatschappelijk probleem vormden; en dat beargumenteerde hij dan met generalisaties in een van-dik-hout-zaagt-men-planken-stijl.

    Volgens jouw redenering mag ik dat dan geen xenofobe kroegpraat noemen, zelfs niet als ik tot in den treure onderbouw waarom het xenofobe kroegpraat is, want daarmee zou ik Van Beek ertoe aanzetten de volgende keer op Wilders te stemmen.

    Ik ben erg benieuwd hoe dat volgens jou dan werkt: ‘Boehoehoe, ik word niet begrepen; nou, voor straf stem ik de volgende keer op Wilders, lekker puh!’ Zoiets?

    Een discussie over verklaringen wat diverse typen kiezers ertoe beweegt op Wilders te stemmen lijkt me toch echt wat anders dan een discussie over het gelijk van Wilders (wederom: zie je ’t verschil?).

    Als iemand betoogt dat Wilders ‘de problemen’ aankaart die andere partijen niet durven te benoemen, en dat die problemen reëel en nijpend zijn, maar dat vervolgens onderbouwt met allerlei xenofobe generalisaties, drogredeneringen en geknoei met statistische gegevens; moet ik ‘m dan over z’n bolletje aaien, omdat ‘ie anders op een xenofobe partij met een discriminatoir partijprogramma gaat stemmen? ‘Ach, schatje, voel je je bedreigd door al die enge kleurlingen? Geeft niks hoor, begrijp ik best. Het zijn er ook zoveel, en ze gedragen zich ook vaak best naar.’

    Toedeledokie! Ik ga xenofoben die hier kroegpraat komen verkondigen niet pamperen. En al helemaal niet als ze oud-links zijn, want dan hadden ze sowieso beter moeten weten.

  42. 61

    —Prediker: ik begrijp hoe een aardbeving werkt.
    —Gbh: ach, kijk, Prediker kan wel begrip voor aardbevingen opbrengen. De honderdduizenden slachtoffers interesseren hem blijkbaar niets.

    (enter wekenlange stalkingcampagne waarin prediker niks meer kan zeggen zonder dat gbh opduikt en over ‘jouw grote vriend de tsunami’ begint en met linkjes naar irrelevante nieuwsberichten over Fukushima strooit die vrijwel nooit zeggen wat gbh beweert dat ze zeggen … )

  43. 63

    @62: Ja, Reinaert, dat jij een glibberige stalker bent, die nul komma nul substantieels heeft te melden in zijn keutelspoor van reacties, dat wisten we.

    En dat je niet eens het fatsoen hebt het antwoord op een niet aan je gerichte vraag af te wachten, dat weten we nu ook.

  44. 65

    @55 Tom, laat je nog even weten wat je precies bedoelt met: “Dat vraagt om secure analyse, niet om tweede hands brongebruik en snelle oordelen.” Gesteld dat dit geen inzending is voor de Tinnen Bokaal voor de Wijdst Open Deur van 2015?

    Je zegt in het kader van deze “wonderlijke draad”, waar ook pareltjes van mijn hand aan zijn geregen, dat “iedereen overal fascisten ziet” (cursivering door mij; Ikje). Dat, gecombineerd met je opmerking over “tweede hands brongebruik” en “snelle oordelen” – terwijl je weet dat mij iets dergelijks door tenminste twee reaguurders op een denigrerend toontje voor de voeten is geworpen -, geeft de indruk dat je mij of mijn artikel op het oog hebt. (Hint voor die reaguurders: Jos van Dijk laat zien dat je ook gewoon zakelijk je punt kunt maken.)

    Dus hetzij je hebt je verdomde ongelukkig uitgedrukt en bedoelde dit niet als kritiek op mijn stuk, hetzij je vond het nodig een weinig chique sneer aan een collega-publicist uit te delen ergens in de staart van een reeks reacties. Een totaal aspecifieke sneer ook nog eens, die geen enkele ingang biedt voor argumentatie.

    Prediker komt tot de conclusie dat Doegin een (crypto)fascist is, niet omdat hij “overal fascisten ziet”, maar op grond van diens ideeën.
    Hetzelfde geldt voor mij: ik zeg niet zomaar dat Doegin een fascist is, ik baseer me op kennis van zijn werk en op onder meer argumenten van de wetenschapper Andreas Umland.
    Dat ik dit niet in mijn artikel heb verwerkt, komt eenvoudig omdat je niet alles in één verhaal kan uiteenzetten en het hier niet het belangrijkste thema betrof.

    Verder ga je eraan voorbij dat Prediker zijn commentaar mede heeft geschreven omdat hij de aanwijzingen voor een zekere mate van gehoor bij Syriza voor de boodschap van Doegin – indicaties die ik in mijn stuk zo transparant mogelijk tegen het licht houd – kennelijk van belang vindt. Lijkt mij tenminste. Want waarom anders op deze plaats dieper op de visie van de man ingaan? Prediker schrijft dan ook dat het gaat om “begrijpen waarom Doegin gehoor vindt onder voorname politieke vertegenwoordigers van Grieks radicaal Links”. Dat knoopt dus aan bij mijn stuk. Waarom aanknopen bij een broddelwerkje vol niet-secure analyse, tweede hands brongebruik en te snelle oordelen?

    “Misschien heeft Prediker nu wat originele tekst van Dugin [sic] gelezen”, zeg je.

    “Misschien”. “Wat”.

    Nou, een zes-min wil je hem er wel voor geven, nietwaar?

    Ik moet je zeggen: van de helft van het commentaar van Prediker wordt de lezer tien keer zo wijs over Doegin als van dat hele wollige stuk van jou eerder op deze site – waar het woord “(crypto)fascist” ten aanzien van Doegin in de verste verte niet te bekennen is, volslagen ten onrechte.

    Jij ziet een fascist klaarblijkelijk nog niet wanneer hij pal voor je neus staat.

    En dan kom je met de plompverloren opmerking: “De Syrisa [sic] voorman is een oude communist dus dat die inspiratie in Moskou zoekt is niet toevallig noch opmerkelijk.”

    Over “snelle oordelen” gesproken! Er zijn legio oud-communisten die volledig of deels zijn teruggekomen van hun eerdere overtuiging. En wie dat niet heeft gedaan, zoekt allerminst vanzelfsprekend “inspiratie in Moskou” terwijl daar een postcommunistisch bewind zetelt. Het Moskou van Poetin verschilt danig van het ‘oude’ Moskou.

    En – memo – het gaat in mijn stuk om de mogelijke invloed van Doegin.

    Kortom, je commentaar rammelt als een leeg blik olijven en werkt op mijn zenuwen.

  45. 67

    @60/@65 Om de reactie van Tom van Doormaal goed te peilen, moet je ‘m denk ik lezen tegen de achtergrond van de pittige discussie die ik destijds met ‘m had, waarin ik Van Doormaal verweet dat hij Doegin besprak alsof het hier gewoon om een doodnormale Russische politicoloog gaat die iets lezenswaardigs te melden heeft, in volstrekte voorbijgang aan het fascistische karakter van Doegins ideologiebeoefening.

    Ik vond dat Van Doormaal de lezer op het verkeerde been zette door dat karakter niet te benoemen (of zelfs maar aan te stippen dat Doegin nogal eens als fascistisch denker gekwalificeerd wordt).

    Wat ik ‘m daarbij vooral kwalijk nam, was dat hij kennelijk eenvoudigweg niet van e.e.a. op de hoogte was. Terwijl even googelen en een paar achtergrondartikelen lezen voldoende was om te weten dat het niet zomaar om een willekeurige “collega” ging die “een erudiete indruk” wekt, maar om een – op z’n zachtst gezegd – uiterst controversiële figuur, met een mogelijk nogal dubieuze ideologische invloed op het Kremlin.

    Van Doormaal verweet mij van zijn kant dat ik enkel afging op secundaire bronnen, op grond daarvan meteen mijn oordeel klaar had, en ook wel heel grote woorden gebruikte om een denker te (dis)kwalificeren waar ik nog geen letter van had gelezen.

    Bovendien vindt Van Doormaal een kwalificatie als ‘fascist’ weinig meer dan een kreet, een blanket condemnation waar je nauwelijks wijzer van wordt. Het functioneert als een banvloek, maar zegt op zich niets over de inhoud en structuur van iemands ideeën.

    Ik zou me zomaar kunnen voorstellen dat Van Doormaal in zijn vuistje lacht, nu de rollen in zekere zin omgekeerd zijn, en uitgerekend ik het verwijt aan mijn broek krijg het fascistisch karakter van Doegins gedachtegoed te bagatelliseren, omdat ik uiteenzet wat de man eigenlijk betoogt en analyseer waarin de verwantschap met Syriza zou kunnen liggen, zonder daar een oordeel aan te verbinden over Syriza.

    Verschil is uiteraard dat ik de problematische aspecten van Doegins ideologiebeoefening vervolgens wel expliciet benoem en daar – nog steeds – een hard oordeel over vel.

    Nu hoeft Tom dat van mij niet te doen, maar – en dat had ik de vorige keer helderder uiteen kunnen trekken – ik ben nog steeds van mening dat wie een obscure maar controversiële denker voor het voetlicht brengt, toch op z’n minst de plicht heeft z’n lezers er ook even op te attenderen dat het hier om een controversieel denker gaat, en waar die controverse dan wel in ligt.