Shell, de normaalste zaak van de wereld

Waarom zou een steenrijk fossiel bedrijf subsidie aanvragen voor een kinderfestival over groene energie? Femke Sleegers (Den Haag Fossielvrij) sprak in voor de Haagse gemeenteraad en verplaatste zich in de beweegredenen van Shell. ‘Shell gebruikt het logo van de gemeente om normaal te lijken. Shell wil vooral dat fossiele brandstoffen nog heel lang normaal lijken.’

OPROEP - Subsidie aan Shell? Shell heeft toch geen geld nodig? En wat heeft Shell met kinderen? In gemeente Den Haag is een rel uitgebroken over een gemeentelijke subsidie van € 100.000 aan Shell voor greenwashing kinderfestival Generation Discover. Veel mensen zijn verontwaardigd. Maar anderen reageren gelaten. Ze zeggen vol vertrouwen: “Ze zullen er wel over nagedacht hebben.”

Een multinational die zelfs bij tegenspoed in de top 5 staat van allerrijkste bedrijven ter wereld, een bedrijf dat jaarlijks 10 miljard aan dividend uitkeert, vraagt aan de gemeente: mogen we een ton van jullie. En de gemeente, die elk dubbeltje moet omdraaien, zegt: is goed. Ze zullen er wel over nagedacht hebben.

Het loont de moeite om het debat in Den Haag onder het vergrootglas te leggen. Want wat nu in Den Haag gebeurt, is tekenend voor de frisse tegenzin waarmee de Nederlandse overheid klimaatverandering te lijf gaat. Wel het verdrag van Parijs omarmen, maar weigeren om ook maar een millimeter afstand te nemen van de industrie die de temperatuurstijging aanwakkert.

Wethouder prijst samenwerking met Shell

“We moeten niet doen alsof een subsidie aan Shell nieuw en ongebruikelijk is”, zei D66-wethouder Ingrid van Engelshoven tijdens een debat in de Haagse gemeenteraad. “In Rotterdam gaat het al 3 jaar zo.” De wethouder – die binnenkort voor D66 in de Tweede Kamer komt – verdedigde de subsidie aan Shell alsof het de normaalste zaak van de wereld was. En de argumenten die ze daarvoor gebruikte, leken rechtstreeks afkomstig uit het PR-plan van Shell.

Het was bijvoorbeeld opvallend hoe vaak wethouder Van Engelshoven in het debat vorige week musea noemde. De wethouder stak de loftrompet over de samenwerking tussen Shell en het Mauritshuis. Ook het Museon, NEMO en Museum Boerhaave kwamen meerdere keren ter sprake. “Vertrouwde partners”, zei de wethouder. “Hun deelname was een belangrijke afweging om subsidie te geven.” Ze zullen er wel over nagedacht hebben.

Shell heeft de gemeentelijke subsidie voor een groot deel besteed aan gastlessen voor basisscholen. Als een bedrijf met een omstreden product op jouw kosten 10.000 kinderen probeert te interesseren voor technologie, wil je natuurlijk streng toezien op de inhoud. Je wilt voorkomen dat kinderen ‘waarheden’ voorgeschoteld krijgen als in Shell’s lespakket voor Jet-Net. Daarin staat: ’Ook weet je dat gas een deel van de oplossing van het klimaatprobleem is’.

Maar de wethouder vond het aan scholen om de keuze te maken om wel of niet in zee te gaan met Shell. Alleen, kijken docenten wel kritisch naar de lesstof? Of vertrouwen ze op het logo van de gemeente? Net als Den Haag vertrouwt op het logo van de musea? Ze zullen er wel over nagedacht hebben.

Shell blijft bij fossiele brandstoffen

Shell, dat minder dan 1% investeert in klimaatvriendelijke energie, hoeft maar een paar windmolens te plaatsen (geheel toevallig net voor de Nederlandse kust) of een kind een zoutwater-raceauto in handen te duwen en iedereen vergeet dat het bedrijf nog altijd wil groeien in LNG, schaliegas, olie uit teerzanden en diepzee-boringen, stuk voor stuk fossiele brandstoffen die zeer schadelijk zijn voor het klimaat. Ze zullen er wel over nagedacht hebben. Ja, Shell wel ja.

Kritiek op Shell wordt al gauw afgedaan als ‘bedrijfje bashen’. Maar daar gaat het ons niet om. Wat wij willen blootleggen is dat Shell een strategie heeft. Dat Shell de subsidie bij gemeente Den Haag niet aanvraagt omdat het geld nodig heeft. Shell vraagt subsidie aan om normaal te lijken. Daarom plakt Shell z’n logo op musea, op duurzame festivals. Daarom is Marjan van Loon aangesteld als CEO van Shell Nederland, een heel normale vrouw. Ze had je buurvrouw kunnen zijn.

Shell wil vooral dat fossiele brandstoffen nog heel lang normaal lijken. Het bedrijf heeft immers nog heel wat voorraden olie en gas aan de wereld te slijten. Shell heeft er alle belang bij om zo traag mogelijk richting schone energie bewegen. En om dat te verbloemen, is het bedrijf er als de kippen bij om ergens een groen gezicht op te zetten. Hoe groter de druk om snel van fossiele brandstoffen af te stappen, hoe meer Shell de samenwerking zal zoeken met musea, onderwijsinstellingen, gemeenten en duurzame initiatieven. En dat is gevaarlijk. Het haalt de vaart uit de energietransitie in Nederland, die op z’n zachtst gezegd toch al niet zo lekker loopt.

Daarom een oproep aan iedere organisatie die binnenkort door Shell wordt benaderd voor samenwerking: denk na. Denk drie keer na voordat u antwoord geeft. Sta erbij stil wat u in feite zegt door samen te werken met Shell. Shell ís geen groen bedrijf. Ook niet een klein beetje. Met úw logo koopt Shell legitimiteit. En dat ondermijnt vertrouwen van burgers en ondernemers in de urgentie van de energietransitie. Zeg klip en klaar tegen Shell: niet in onze naam.

 

Femke Sleegers is lid van Den Haag Fossielvrij

  1. 3

    @2: Deze redenering ruikt niet lekker. Shell subsidiëren vind je kennelijk geen probleem. Maar zou je windmolens, die vooralsnog zonder subsidie helemaal niet zouden kunnen draaien maar Nederland wel in staat stellen de CO2 reductiedoelstellingen te halen, steun willen onthouden?

  2. 4

    Shell (met andere olieproducerende bedrijven) heeft zich misschien wel in de nesten gewerkt met investeringen in infrastructuur die zichzelf nog moeten terugverdienen. Hun kapitaal is daarmee waarschijnlijk een zeepbel die barst als de mensheid te snel overstapt op (nu al goedkopere) schone energie.

  3. 5

    Onderschat nooit de lobbykracht van zo’n multinational. Een gemeente is daar niet echt partij in.

    Shell is alleen echt te raken met een boycot.

  4. 8

    @2: Windmolens draaien niet op subsidie. Jij moet worden gesubsidieerd omdat je te beroerd bent om iets meer voor duurzame energie te betalen.

  5. 10

    Waarom Shell subsidie krijgt en waarvoor blijft onduidelijk en vinder de reacties blijkbaar onbelangrijk.
    Shell moet hoe dan ook bestreden worden.

  6. 12

    Lijkt me erg onhandig om Shell te gaan bestrijden. Shell levert veel inkomsten aan Den Haag en de Nederlandse overheid, waarmee o.a. decarbonisatie en al die waardeloze groene speeltjes betaald moeten worden. Don’t bite the hand that feeds.

    Verder klopt de volgende zin niet en is een contradictio in terminis: “Het haalt de vaart uit de energietransitie in Nederland, die op z’n zachtst gezegd toch al niet zo lekker loopt”.

    Volgens mij kan er geen vaart zitten in iets wat niet lekker loopt. Overigens ik kom geregeld buiten en kan dit beamen; Er zit inderdaad geen vaart in de energietransitie en ik vraag me zelfs af of die eigenlijk al begonnen is. Goed, we wachten het af.

  7. 14

    @2: Voor zover ik weet kun je geen stroom maken van geld.

    Maar afgezien daarvan: wat is het bezwaar tegen subsidie? Als subsidie er voor zorgt dat we minder fossiele brandstof nodig hebben dan is dat geen weggegooid geld.

  8. 16

    @14: Geen idee wat je bedoelt met de verbinding tussen minder fossiele brandstoffen en weggegooid geld. Dus het gebruik van fossiele brandstoffen is weggegooid geld ? Volgens mij gebruiken mensen fossiele brandstoffen om het leven aangenaam te maken, welvaart en vrede te bereiken en een gezond leven te leiden.
    Ok, ik begrijp dat jij energieneutraal op de Veluwe woont in een boomhut met een os en een ezel, een spinnewiel en een waterrad. Ik denk dat je er rekening mee moet houden, dat veel mensen daar nog niet aan toe zijn.

  9. 19

    @18

    een product dat 99,9% van de nederlandse bevolking dagelijks gebruikt kan je moeilijk omstreden noemen.

    Daar is niets moeilijks aan. Integendeel.

    Het is niet omstreden om te stellen dat 99.9% van de nederlandse bevolking gebruikt een omstreden product (aardolie, voor kunststoffen en als brandstof).

    Gebruik ervan is omstreden is omdat het bijdraagt aan klimaatverandering waarmee zowel de biodiversiteit van de aarde, als de leefomgeving en voedselwinning van een significant deel van de wereldbevolking in het geding is.

    Concreet, in cijfertjes: https://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar5/syr/AR5_SYR_FINAL_SPM.pdf

    Het is ook niet omstreden om ons allen van dit omstreden produkt af te helpen. Technisch hoogleraren Steinbuch (autotechniek, Eindhoven) en Van Dijk (toekomstige energiesystemen, Delft) zeggen in het Algemeen Dagblad dat het een kwestie van willen is, niet van kunnen: http://www.ad.nl/home/alleen-maar-elektrische-auto-s-in-2025-moet-haalbaar-zijn~a1cf46c3/ (Ik neem aan dat dat ‘alleen maar’ slaat op de verkoop van nieuwe auto’s.)

  10. 21

    @19:
    Beste Arduenn,

    Drie punten:

    1. Wil je er rekening mee houden dat standaarden voor mobiliteit en automotive alleen in Amerika en Duitsland worden neergezet ? En absoluut niet in inimini NL.
    Duitsers willen n.l. van Frankfurt naar Berlijn rijden en Amerikanen van New York naar Buffalo zonder gedoe. Snappie ?
    Maten en gewichten ? In 2015 was 0,28% van het Duitse wagenpark electrisch.

    2. Van Dijk ? Ad van Wijk zul je bedoelen, de sukkel van RIP Econcern en het Palmtorenproject in Nieuwegein. Deze luchtbellen zijn gelukkig alweer 8 jaar failliet. Ik stel voor om helemaal niks te geloven van deze man. Misschien kan hij een steen opzoeken om onder te kruipen en daar heel zijn leven te blijven.

    3. Als je straffe meningen hebt over E-mobiliteit, had je deze documentaire op de ARD moeten zien:

    https://www.youtube.com/watch?v=XQelhFzK3Po

  11. 22

    Gebruik ervan is omstreden is omdat het bijdraagt aan klimaatverandering waarmee zowel de biodiversiteit van de aarde, als de leefomgeving en voedselwinning van een significant deel van de wereldbevolking in het geding is.

    ja ik ben geen debiel. maar omstreden betekent niet “schadelijk” oid maar “niet algemeen geaccepteerd”. zoals roken of racisme. gebruik van fossiele brandstoffen valt niet in deze categorie juist omdat vrijwel iedereen er gebruik van maakt.

  12. 23

    @22:
    “omstreden” is een rekbaar begrip.

    Volgens mij is het huidige autogebruik “niet algemeen geaccepteerd”, want er lopen in Nederland een paar mensen die uit principe geen auto nemen, om de redenen die je zelf aanhaalt.

  13. 24

    @12: Als we Shell geen subsidie geven, levert Shell ons nog meer op.

    Overigens is het verhogen van de dijken ook niet goedkoop, dus het is maar de vraag of Shell ons zoveel oplevert.

  14. 25

    @23: Volgens mij is het huidige autogebruik “niet algemeen geaccepteerd”, want er lopen in Nederland een paar mensen die uit principe geen auto nemen

    nemen nooit het vliegtuig? koken niet op gas? fietsen overal naar toe – geen stadsbus. geloof je het zelf?

  15. 26

    @22

    Omstreden als in: we gebruiken het allemaal maar we zouden het niet moeten gebruiken. Toch? En ‘we’ strijden toch hard om dat gebruik terug te dringen—tegen opinie- en beleidsmakers die vinden dat het allemaal wel zo’n vaart niet zal lopen?

  16. 27

    @21 – Je hebt gelijk. Ik ben een onbenul wat betreft de huidige stand der techniek en Google maar wat (net zoals jij). Maar. Zullen we dan maar ophouden met streven naar e-mobiliteit en de wereld naar de kloten laten gaan?

  17. 28

    @26:

    Volgens mij kijk je het monster nu recht in de ogen: In het publiek oproepen tot gebruik van minder fossiele brandstoffen, maar er zelf niet aan meedoen, is een weerzinwekkende vorm van zelfdestructie en bedrog. Je wordt er op dit moment helemaal gek van. Het is volstrekt gratis. Iedereen roept maar wat. Typjes met CO2-footprints van kleine dorpen, roepen (anderen) op tot matig fossiel brandstofgebruik. Wie stopt dit ? Klimaatactie is vooral actie waar jezelf niet aan meedoet en waar anderen de opofferingen en de betalingen voor moeten doen.

  18. 29

    @27:

    E-mobiliteit verbinden met het voortbestaan van de aarde lijkt me niet alleen erg overdreven, maar ook erg onwetenschappelijk.
    Als je E-mobiliteit sec gaat toetsen op efficiency, kom je ergens uit bij bidden, Stonehenge en totempalen.

  19. 30

    @28: Iedereen roept maar wat.

    Nou, nee dus. Er is overduidelijk wetenschappelijk bewijs.

    Daar komt bij dat pleiten voor ander beleid niet iets is dat is voorbehouden aan “Typjes met CO2-footprints van kleine dorpen”

    Ziet niemand wat hier is gebeurd? Het artikel van Femke gaat over rijke multinationals die verdienen aan een systeem dat grote gevolgen heeft voor het klimaat. Maar de discussie wordt zodanig gestuurd dat het gaat over de mensen die dat aanklagen, want deze hypocriet zouden zijn omdat ze geen CO2-footprints van kleine dorpen zouden hebben. Maar dat is geen argument want de hele infrastructuur van de maatschappij is gebaseerd op fossiele brandstof. Niemand kan zich daaraan onttrekken, tenzij men in hutje op de hei gaat wonen.

    Het is de wereld op zijn kop, en dat is precies wat de Exxon’s, Shells’ etc. met hun propaganda campagnes nastreven.

  20. 31

    @30: Wel eens gehoord van “leading by example” ?

    Als je een moeilijke boodschap over moet brengen (zoals over het klimaat) met veel moraliteit, is het beste dat je zelf het goede voorbeeld geeft (zie F. van Assisi, Ghandi, Mandela).
    Persoon en mening moeten altijd samenvallen om anderen te kunnen overtuigen.

  21. 32

    @31: Hoezo ‘veel moraliteit’? Gaat in de politiek niet altijd om keuzes maken? Moeten we wachten tot een heilige in de politiek wordt gekozen voordat we wat veranderen aan het beleid? Het gaat om wetenschappelijke feiten en argumenten die laten zien dat als we onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen niet afbouwen dit tot grote problemen gaat leiden.

    Ondertussen illustreer je nogmaals wat ik @30 al schreef: jij legt de verantwoording alleen bij de critici, niet bij grootste profiteurs. Wij mogen de heilige uithangen terwijl Shell miljarden mag verdienen aan milieuvervuiling op een schaal die ongekend is. Ik blijf me verbazen over het gemak waarmee de beklaagde en beschuldigde in deze discussie van rol verwisseld worden.

  22. 33

    @30: Ziet niemand wat hier is gebeurd? Het artikel van Femke gaat over rijke multinationals die verdienen aan een systeem dat grote gevolgen heeft voor het klimaat.

    het probleem alleen neerleggen bij bedrijven is geen oplossing. het zijn juist de bedrijven die de meeste vorderingen maken met het terugdringen van de CO2 uitstoot. de transport sector (vliegtuigvervoer!) is juist meer gaan uitstoten

    https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2016/46/minder-co2-uitstoot-ondanks-economische-groei

    de consument moet deel worden gemaakt van de oplossing. shell subsidie ontzeggen is te makkelijk

  23. 34

    @33: “bedrijven die de meeste vorderingen maken met het terugdringen van de CO2 uitstoot”.

    Als gevolg van een zachte winter en omdat meer electriciteit is opgewekt met gas. Maar welke bedrijven buitenom energiecentrales hebben vorderingen gemaakt ? Graag ook namen, rugnummers en proporties.

  24. 35

    @33 Ik zeg niet dat de consument geen verantwoordelijkheid heeft, maar de veranderingen die nodig zijn, zijn van een heel andere orde dan door individuele keuzes bereikt kunnen worden.

    En inderdaad Shell alleen maar subsidie ontzeggen is te makkelijk.

  25. 36

    @21: ook in Duitsland blijven 80% van de weggebruikers binnen een straal van 75km. Ook logistiek verkeer.

    Als de sociaal/ecologische kosten van olie in de prijs verwerkt zaten was de standaard allang elektrisch voor deze gebruikers.

  26. 37

    Dus er gaat helemaal niets gebeuren, lees ik hier?

    We zijn toch Homo sapiens, niet neanderthalensis?

    Je hoeft er niet zo heel veel voor te doen: (i) op een partij stemmen die serieus iets aan CO2-uitstoot wil doen en (ii) investeren ter wille van je nageslacht.

  27. 38

    @36:

    1. De autobahn van Frankfurt naar Berlijn is een vergissing.

    2. Ik begrijp je oplossing niet; De meeste stroom in accu’s van E-auto’s wordt vervaardigd met fossiele brandstoffen.

    3. Constructie en assemblage van E-auto’s worden met 100% fossiel gefaciliteerd.

    4. Je vertelt niks over laadstress, die je gratis bij een E-auto geleverd krijgt.

    5. Klimaateffect is 0; Minder dan 1 procent van het globale autopark is E. Dus waar gaat dit over ?

    6. Volledig in lijn met alle groene kletspraatjes, vertel je geen compleet verhaal.

  28. 39

    @34: Als gevolg van een zachte winter en omdat meer electriciteit is opgewekt met gas.

    nee, omdat je dan ook dezelfde daling bij huishoudens had moeten zien

    Maar welke bedrijven buitenom energiecentrales hebben vorderingen gemaakt ?

    Unilever:
    https://www.unilever.nl/news/overig-nieuws/2013/unilever-vermindert-co2-uitstoot-van-fabrieken-en-logistieke-keten.html

    Graag ook namen, rugnummers en proporties.

    graag een wat minder grote bek van uw kant michiel

  29. 42

    @38: Algemene reactie op je punten: ja als je de stroom opwekt met fossiel ben je natuurlijk geen klap verder. Maar wat je wel bereikt op deze manier is dat je de infrastructuur verandert. Dat is de eerste en vooral grootste horde die je moet nemen om gebruik van fossiele brandstof terug te dringen. Nu heb je geen andere keuze dan fossiele brandstof te tanken…

    Voor lange afstanden ben je er dan nog niet, dat besef ik ook, maar misschien moeten we dan zeggen dat dat een individuele keuze is, mits de kosten voor het milieu maar niet afgewenteld worden op de maatschappij.

    Verder is er natuurlijk ook geen noodzaak om de energie die nodig is voor constructie uit fossiel te halen.

  30. 43

    @41:
    Ik ga echt niet op alles reageren.

    Michel:
    a. beweert en gelooft werkelijk alles;
    b. heeft de Steen van Rosetta gevonden;
    c. is lid van de maakbaarheidskerk.

    Ja kijk, tegen zoveel “happy songs” kan ik niet op.

    Uit zijn reacties recapituleer en stel ik (o.a.) het volgende vast:
    1. Het klimaatprobleem is helemaal niet complex (wicked).
    2. Er is onomstotelijk wetenschappelijk bewijs.
    3. Het is oplosbaar als we er maar veel geld voor vrijmaken. Want de oplossingen liggen om de hoek klaar.
    4. Oplossingen zijn glashelder; Politici kunnen nu de keuzes voorleggen aan de kiezer en gaan met die banaan.
    5. Het wegnemen van grote hoeveelheden fossiele brandstoffen uit complexe, hoogtechnologische samenlevingen zoals die in NL, is complicatievrij (free lunch).
    6. Het vervangen van hoog energetische energie door laag energetische, is geen enkel probleem.
    7. Michel is niet vertrouwd met EROI-berekeningen van wetenschappers als David MacKay, Hall & Klitgaard, Bjorn Lomborg en Robert Bryce.
    8. Michel is niet vertrouwd met het filosofisch concept “raadselen van het bestaan”. D.i. de mogelijkheid die bestaat, dat de moderne mens niet over vermogen beschikt, om al zijn habitat problemen op te lossen.

  31. 44

    @43:
    Punten a t/m c: dit is kinderachtig. De rest van je punten zijn al even sterk:

    Waar heb ik gezegd dat het klimaatprobleem niet complex is? Maar belangrijker nog: wat is er volgens jou precies zo complex? Heeft dat iets te maken met de maatregelen die genomen moeten worden of gaat om de constatering dat het klimaat veranderd? Of heb je problemen met de voorspellingen? Hierover is uitgebreide literatuur, zijn op het hoogste niveau wetenschappelijke en politieke conferenties gevoerd: daarover is geen twijfel. Het is duidelijker dat als wij niet stoppen met het op grote schaal verbranden van fossiele brandstoffen dat een run away verandering in de atmosfeer veroorzaakt.

    Er is geen onomstotelijk bewijs: Onzin, het broeikaseffect is niets nieuws. Bovendien: we vraag er om onomstotelijk bewijs? Nu kun je natuurlijk wel gaan schermen met ‘redelijke twijfel’ zoals dat in de wetenschap gebruikelijk is, maar dit is een beproefde tactiek waarmee elke onwelgevallige conclusie van een wetenschappelijk onderzoek kan worden ondergraven. Exact hetzelfde is gedaan door de tabak en door suikerindustrie. Dit is geen ‘redelijke twijfel’, maar misleidende twijfel.

    Terzijde: ook hier weer de omkering van bewijslast.

    De oplossing is duidelijk: we moeten, nee we hadden al 20 jaar geleden, kunnen beginnen met het aanpassen van onze infrastructuur. Dat hebben we niet gedaan, niet omdat dat veel geld kost, maar omdat er machtige partijen zijn die veel geld verdienen aan fossiele brandstoffen.

    Terzijde, het wordt een refrein: en nogmaals zien we hier weer diezelfde omkering van beschuldigde en aangeklaagde partij. Zij die er het meeste aan verdienen waarschuwen dat het veel geld gaat kosten. Wie gaat dat geld kosten denk ik dan.

    Overigens: geld is niet het probleem, het probleem is dat omschakeling naar nieuwe energiebronnen, het bedenken en opbouwen van een nieuwe infrastructuur voor deze bronnen, en de techniek die ervoor nodig is, veel werk zal kosten. Helaas draait de economie al jaren op volle capaciteit, en kunnen we daar geen mensen voor beschikbaar stellen … oh wacht … de economie draait niet op volle capaciteit, integendeel. In 2008 begon de ernstigste recessie sinds de jaren 30.

    Free lunch. Ja ach, dat zeggen altijd economen graag: there is no such thing as a free lunch, maar wist je dat daar een uitzondering op is: unless you are the lunch itself. Als wij niets doen en het klimaat verandert op grote schaal is dat veel kostbaarder, dan zij wij de lunch.

    EROI: als je hierover een relevant punt hebt waarom breng je dat niet?

    Raadselen van het bestaan: zeker, er zijn zaken die we niet kunnen oplossen, maar een ding is wel zeker, een oplossing wordt actief tegengewerkt. Waarom zou dat zijn, toch niet omdat het onmogelijk is?