Helpt kernenergie bij de integratie van duurzame energie?

ANALYSE - “Franse export van kernenergie helpt Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Italië en Spanje de integratie van hernieuwbare energie te versnellen” schrijft Nick Grealy, voorstander van schaliegas. Maar wat laten de data zien?, vraagt Craig Morris zich af.

Tekst: Craig Morris. Vertaling: Krispijn Beek.

April was een relatief koude maand in Europa, wat zorgde voor een licht hogere vraag naar elektriciteit en een licht hogere prijs. Vandaag onderzoek ik 25 april, een koude maandag, om te zien wanneer Frankrijk precies elektriciteit importeert en exporteert op een dag met hoge vraag naar elektriciteit.

Het verhaal waar Grealy voor valt is dat de productie van kernenergie vergroot kan worden als er vraag naar is. Deze vermeende flexibiliteit is van cruciaal belang om als backup van zon en windenergie te dienen. Dit is hoe 25 april er uit zag in Frankrijk.

FranceApr25

RTE

Kernenergie fluctueert tussen 41,3 GW om 3 uur ’s nachts en 42,6 GW om 8 uur ’s ochtends, oftewel een flexibiliteit van 3%. De vraag naar elektriciteit fluctueerde tussen 41,4 GW rond 5 uur ’s ochtends tot 56,8 GW rond 1 uur ’s middags – een toename van bijna 50%.  Let ook op dat kernenergie ’s nachts goed was voor bijna 100% van de Franse elektriciteitsconsumptie. De import curve voor 25 april spreekt dan ook boekdelen.

RTE

RTE

Hier zien we een duidelijk patroon: stevige export midden in de nacht en in de namiddag en avond. Maar van 6 uur ’s ochtends tot 3 uur ’s middags is Frankrijk een netto importeur van elektriciteit. De patronen komen grofweg overeen met het patroon van de Franse elektriciteitsproductie; de grafiek hieronder toont een hoog consumptie niveau vanaf ongeveer 9 uur ’s ochtends tot 3 uur ’s middags. De grote toename van de vraag naar elektriciteit tussen 6 en 9 uur ’s ochtends is de reden dat Frankrijk van exporteur verandert in importeur van elektriciteit.

RTE

RTE

We hebben geen grafiek voor de dagelijks elektriciteitsproductie voor Duitsland op Energy-Charts.de, dus we zullen het moeten doen met de weekweergave hieronder. Het toont het tegenstelde patroon voor 25 april. Alles onder 0 is export van elektriciteit. Op momenten met lage vraag exporteert Duitsland minder, met het minimum om 6 uur ’s ochtends. Maar om 2 uur ’s middags heeft Duitsland een netto export van bijna 9 GW. Het overschot op de handelsbalans vlakt af richting middernacht, maar over de gehele dag genomen is Duitsland een netto exporteur van elektriciteit voor 23 van de 24 uur.

Energy-Charts.de

Energy-Charts.de

Wat leert deze vergelijking ons?

Op de eerste plaats leert deze vergelijking ons dat Frankrijk liever elektriciteit verkoopt tegen lage prijzen op momenten met weinig vraag dan de elektriciteitsproductie van kerncentrales te verlagen. Ten tweede leert het ons dat het Duitse productiepark voldoende flexibiliteit heeft om de elektriciteitsproductie te verlagen in plaats van tegen lage prijzen te verkopen – om de elektriciteitsproductie weer te verhogen wanneer prijzen hoger worden op tijden van hoge elektriciteitsvraag.

Franse kerncentrales faciliteren dus geen betere integratie van wind- en zonne-energie in omliggende landen. Ze zorgen er eerder voor opstoppingen op het het netwerk en minder flexibiliteit. De productie van zonne-energie in Duitsland zorgt er voor dat conventionele elektriciteitscentrales in Duitsland op een relatief bescheiden niveau draaien, met name tussen 9 uur ’s ochtends en 3 uur ’s middags. In de grafiek hierboven is te zien dat de productie van conventionele centrales daalt van ongeveer 50 GW om 7 uur ’s ochtends naar 40 GW om 2 uur ’s middags. Zonder de 9 GW aan export zou de Duitse conventionele elektriciteitsproductie verminderd worden tot 30 GW – vandaar de enorme export van elektriciteit.

(Craig Morris / @PPchef)


Craig Morris is Amerikaan van geboorte en woont sinds 1992 in Duitsland. In 2006 schreef hij het boek ‘Energy Switch’ en hij schrijft regelmatig over de Duitse energietransitie. Hij is editor van Renewables International, hoofdauteur van EnergyTransition.de en directeur van Petite Planète en is te vinden op Twitter als PPChef.

Dit artikel is eerder verschenen op Renewables International en met toestemming van de auteur vertaald door Krispijn Beek.

  1. 1

    Volgens mij zou de meetlat toch CO2 uitstoot moeten zijn…..
    En volgens mij hebben diverse landen nu de grootste problemen om hun uitstoot te verlagen. Het is maar de vraag of duurzaam dit kan oplossen….. Ik vrees met grote vreze van niet. Kernenergie als veroorzaker van opstoppingen voor duurzaam. Hoe lachwekkend kan je het brengen. Hilarisch gewoon.

  2. 6

    @5:
    Gut!
    Daar is Herman met het ongeijkte weegschaaltje weer.

    Indien je niets zinnigs kunt melden en dit zoals in #2 afdoet met “geen zin”, ben je gewoon een “aandachts-linken-dumper”

    Persoonlijk vind ik je wel wat op een priemgetal lijken:
    Wat je er ook aan probeert te veranderen, het blijft wat het is.
    ;-)

  3. 8

    Herman is al voldoende afgeserveerd. Toch nog even dit:
    @7:

    Volgens mij zou de meetlat toch CO2 uitstoot moeten zijn…..

    Er zijn meer factoren die meespelen. Bijvoorbeeld het grootschalig verkwisten van niet-hernieuwbare grondstoffen en de productie van levensgevaarlijk afval. Toekomstige generaties zullen ons niet dankbaar zijn voor dit “na ons de zondvloed” gedrag.

    En volgens mij hebben diverse landen nu de grootste problemen om hun uitstoot te verlagen.

    Dat wil zeggen: als ze daar al moeite voor doen. Daar kun je vraagtekens bij zetten.

    Het is maar de vraag of duurzaam dit kan oplossen….. Ik vrees met grote vreze van niet.

    Het zal wel moeten, dus daar kunnen we dan maar beter werk van maken.

  4. 9

    Daarom staat Frankrijk er dus ook zo zonnig voor, qua CO2 uitstoot,
    met zo’n enorm aandeel kernenergie in de totale productie lijkt het allemaal redelijk ‘schoon’.
    Met nadruk op ‘lijkt’ plus de verborgen milieukosten van die kernenergie, maar CO2 technisch, petje af.
    Zeker vergeleken met het enorme aandeel steen(bruin)kool in Duitsland.
    Kunnen ze daar wel heel enthousiast alle kerncentrales sluiten, maar is het niet logischer eerst die kolentroep af te bouwen en pas daarna die kerncentrales?
    Scheelt ook een bak aan kapitaalvernietiging.

    Komt op mij nogal populistisch over, dat Duitse meehuilen met ‘Atomkraft Nej Tak’, hoor je in Frankrijk bijna niets over.

  5. 10

    @9 Frankrijk en Duitsland lijken meer op elkaar qua doelstelling voor duurzame energie, afbouw van kerncentrales en CO2 reductie dan je op het eerste oog zou denken. Daarbij komt dat de kerncentrales stammen uit een tijd dat het klimaatprobleem nog geen issue was. Het is een beetje hetzelfde verhaal als met zure regen, daar deden de Fransen het ook zo goed door hun kerncentrales in verhouding tot de rest van de EU. Had ook niets met bewust beleid te maken.

    Daarbij komt dat politiek zelden puur rationeel is. Duitsland zag een kans om van zijn kerncentrales af te komen en heeft dat gedaan. Als de elektriciteitsmarkten niet zo zeer verknoopt zouden zijn hadden er al lang een aantal bruinkool- en steenkoolcentrales moeten sluiten, doordat ze de flexibiliteit missen om mee te golven met vraag en aanbod op de elektriciteitsmarkt.

    De strijd die nu loopt in Duitsland is tegen bruinkoolcentrales gericht. Het eerste plan om 13% van de bruinkoolcapaciteit te sluiten ligt er al. Dat is meer capaciteitssluiting dan bij de Nederlandse steenkoolcentrales, waar de capaciteit na sluiting van alle oude centrales (dus inclusief de 2 jaren 90 centrales) met slechts 10% verminderd wordt.

  6. 11

    Kernenergie is relatief duurzaam, vooral op n vergelijking met fossiel. Veilige kernenergie bestaat niet, toch kan kernenergie de concurrentie makkelijk aan als er gekeken wordt naar deads/TWh.

    Het kernafval probleem wordt overdreven. Je hebt wat zwembaden nodig en een enkele opslaglocatie.

  7. 12

    @11 iets zegt me dat je simplistische voorstelletje voor kernafval op nog meer bezwaren gaat stuiten dan het plan van het Kabinet.

    Relatief duurzaam? Hoe definieer je dan duurzaam? Ik volgens de dimensie: mens, milieu en economie, hier en elders, nu en later. Kernenergie scoort bij mij in ieder geval op economie en later slecht (het is duur en je zadelt generaties na je nog miljoenen jaren op met afval).

  8. 13

    @8: Nou nee, moeten is dwang. De kans dat duurzaam onze energie behoefte kan invullen lijkt op dit moment vrij klein. We zullen toch een groot aandeel kernenergie moeten gaan ontwikkelen met een aanvaardbaar veiligheidsgevoel. Zo ver is het nog niet, maar het lijkt in ieder geval kansrijker op de lange termijn dan duurzaam. Dat laatste kan vast wel tijd een aandeeltje energie blijven leveren. Maar uiteindelijk moeten we toch aan de veilige kernenergie.

  9. 16

    Er zijn nogal wat mensen die hun hoop vestigen op Thorium en ook politiek lijkt zich daar een meerderheid voor te ontwikkelen. Er is is maar 1 nadeel: het bestaat nog helemaal niet en alleen proefcentrales zijn in aanbouw. Voor 2030 hoeven we nog niets van Thorium kant te verwachten en een prijskaartje hebben we ook nog niet gezien. Mocht dit onverhoopt toch een succes worden zal het daarna een grote vlucht gaan nemen en de windmolens naar de schroothoop doen verwijzen. Tot die tijd is het roeien met de riemen die we hebben. Wie weet komt er ‘ergens’ op duurzaam nog een doorbraak. Zo niet dan blijft het behelpen met onpraktische energie.

  10. 18

    @HvStS: uraniumwinning is kleinschalig als je het vergelijkt met kolen. China gebruikt meer dan een kubieke kilometer kolen per jaar!

  11. 19

    @15: Frankrijk scoort al jaren extreem goed als het gaat om CO2/kWh in vergelijking met energiiewende-duitsland. Rond 2006 was er een factor 10 verschil.

    Duitsland blijft nog jaren vastzitten aan kolen en het sluiten van kerncentrales helpt daar niet bij. Het gaat niet alleen om CO2, maar ook om andere stoffen waar mensen in Duitsland aan sterven.

  12. 20

    De Franse kernenergie is flexibeler dan wordt gesuggereerd. Kijk niet alleen naar dag-nacht, maar ook naar werkweek-weekend. De Fransen schakelen een deel terug in het weekend. Ook zomers kunnen ze uitschakelen wanneer er aanbod is van Duitse zonneenergie.

  13. 21

    Volgens mij zou de meetlat toch CO2 uitstoot moeten zijn…..

    CO2-uitstoot is niet het probleem. Het probleem is dat we teveel C uit de grond halen. Dat zou de enige meetlat moeten zijn. Daar zouden we op moeten sturen.

  14. 22

    @18:
    Enig idee hoeveel milieuschade van die “kleinschaligheid” aanricht.
    Korte omschrijving:
    Om het gewenste 235U te winnen moeten grote hoeveelheden erts gedolven worden, want in 1000 kg erts zit slechts 1 kg van dit uraniumisotoop. Bij de mijn blijven in veel gevallen grote hoeveelheden radioactief afval en verzuurde modder achter. De delving van uranium(erts) is zeer volume-intensief en het mijnen vindt derhalve veelal middels dagbouw plaats.
    Voor atoomenergie-liefhebbers zijn dit leuke plaatsen om met vakantie te gaan ;-)

  15. 23

    @22: Dat bevestigd de stelling dat uranium winning kleinschalig is vergeleken bij kolenwinning. Maar daarmee zijn we er nog niet. Uranium wordt nog kleinschalig gebruikt. Bij grootschalig gebruik ontstaan er vroeg of laat tekorten en dus zijn er verrijkingstechnieken nodig.

    Duurzame energie heeft natuurlijk de sympathie maar onderschat de hoeveelheid ijzererts die nodig is niet. De economische levensduur van windmolens is momenteel 15 jaar. En helaas kunnen windmolens en zonneenergie alleen nooit onze energie behoefte invullen. Wie kernenergie op voorhand wil uitsluiten neemt het klimaatprobleem, voor zover dat een probleem is, niet erg serieus.

    Onze hoop is gevestigd op Thorium. Of dat wat gaat worden……

  16. 24

    @23:
    Waterkracht centrales; geothermische energie; eb en vloed centraleles/turbines; “stromings-“turbines; zout/zoetwater (in ontwikkeling) en zo is er nog wel wat (o.a. algen en poep)
    Er is natuurlijk wel een beetje goede wil en wat extra drang nodig, om de “fossiele”*) aandeelhouders en die van de kernenergie + aanhang om te turnen, maar het kan echt een stuk sneller dan velen ons willen doen geloven.
    *) fossiel in 2 betekenissen ;-)

  17. 25

    Ja, allemaal prachtig. Hydro bestaat al een tijdje en is natuurlijk een geweldige manier van energie opwekking. Helaas hebben we lang niet overal bergen en rivieren. Landen als Noorwegen, Zwitserland en Oostenrijk kunnen zich gelukkig prijzen.

    Er zijn vele methoden om energie op te wekken. Je lijstje is nog niet eens compleet best meneer van S tot S. Maar welk van deze methodieken is zowel rendabel, betaalbaar als praktisch inpasbaar? Niet zo erg veel of maar in beperkte mate. Eigenlijk dus Hydro en natuurlijk biomassa. Over beiden is de milieubeweging niet zo te spreken. En dus hebben we wind en zon als betaalbare alternatieven waarvan we weten dat opslag een heel lastig probleem gaat worden. Ik zou het ook anders kunnen zeggen: Alles is mogelijk alleen is het niet betaalbaar. Kunnen wij technisch bezien een gigantisch valmeer op zee bouwen? Ja, dat kunnen wij. Kunnen wij dat betalen? Nee, dat kunnen wij niet.

  18. 26

    En dus hebben we wind en zon als betaalbare alternatieven waarvan we weten dat opslag een heel lastig probleem gaat worden

    Geothermische energie is is ook een goed alternatief.

    Wel of niet betaalbaarheid van valmeren is een kwestie willen.
    Kleinschalig zoals dit als het al wordt uitgevoerd zet geen zoden aan de dijk.
    Alternatieve energie omzetten naar waterstof heeft wel wat nadelen maar valt te prefereren boven radioactieve troep en fossiel
    Maar van mij mag je je conservatieve gelijk hebben/houden.
    Over en uit

  19. 27

    @26: Ik hoor het al, droom lekker verder beste meneer van S tot S (Sappermeer tot Stadskanaal ?) Dat is niet verboden. En het antwoord ligt in de toekomst natuurlijk. Waar je gelijk in hebt dat het een kwestie is van willen. Inderdaad, en ik denk ook wel dat veel mensen er wel wat voor over hebben. Ik ook. Maar de uitvoering van het energie akkoord leert ons dat 14% duurzaam ons 60 miljard gaat kosten de komende 15 jaar. Wat de praktijk ons ook heeft geleerd is dat de economische levensduur van windmolens 15 jaar is. Wat we ook weten is dat die 14% nog wel relatief eenvoudig is in te passen, maar daarna het steeds lastiger wordt. Wat we ook zien dat zowel Denemarken als Duitsland nu gas terug nemen. En dat gezegde ‘gas terug nemen’ moet wellicht veranderen in ‘wind’ terug nemen.

    Ik heb er best wel wat voor over, maar niet tegen elke prijs. Ik denk dat de meeste mensen dat in Nederland ook vinden en dat veel mensen ook zullen inzien dat we veel meer moeten investeren in onderzoek naar een ontwikkeling als Thorium.

  20. 28

    @27 thorium is al 65 jaar de natte droom van voorstanders van kernenergie. Tot op heden geen commercieel haalbare centrale, wel al heel veel geld in onderzoek gestoken. Dan geniet ik liever van de werkelijke en zichtbare prijsdalingen en kwaliteitsverhoging van windenergie, zonne-energie, waterkracht, geothermie en energieopslag.

    En tegen elke prijs? Zeker niet. Daarom ben ik zo blij met de leercurves van die technologie. Bij kernenergie ben ik nog steeds aan het wachten op het moment dat de leercurve eindelijk een positieve wending neemt.

  21. 29

    Het is inderdaad een beetje met twee maten meten om het over de (vermeende on)betaalbaarheid van valmeren te hebben, maar de enorme (al gemaakte en vooral nog te maken) kosten van Thoriumenergie te negeren.

  22. 30

    @28: Volgens mij is er slechts een paar miljoen uitgetrokken voor onderzoek naar Thorium. Dat mag gerust 1 miljard worden. Nog steeds een schijntje vergeleken bij de 60 miljard die gereserveerd staat voor de komende 15 jaar om die 12% duurzaam te betalen. Windmolens snoepen daarvan een belangrijk deel op. Windmolens hebben slechts een economische levensduur van 15 jaar. De kans dat je het met duurzaam gaat redden is bijzonder klein en een hele lange weg. Het is wensdenken op technische doorbraken en verdergaande prijsverlagingen die nu al voorspelbaar niet onbeperkt doorgaan. Je zou het ‘gokken met het klimaat’ kunnen noemen. In voorbeeldland Duitsland is het aandeel wind in de energiemix 2,3 % en het aandeel zon slechts 1% ondanks miljarden subsidie. Meer dan 50% bestaat uit biomassa, iets wat wij in Nederland niet meer wenselijk vinden. Zowel in Denemarken als Duitsland is men overgegaan in de ‘slowdown mode’ en begint men zich te realiseren dat het zo niet kan. CO2 reductie gaat met mondjesmaat of helemaal niet. Duitsland vervangt CO2 arme kernenergie terwijl kolen, gas en bruinkool nog steeds niet worden gesloten. Nu ben ik persoonlijk niet direct zo benauwd voor het klimaatprobleem wat zich nog bewijzen moet in de toekomst, maar mocht het uit de hand lopen dan zijn groenlinks en de milieubeweging de schuldigen met hun verzet tegen transitie brandstof gas (incl schaliegas), CCS en kernenergie.

  23. 31

    @29: Heb je al een prijsopgave opgevraagd voor een valmeer bij de baggerindustrie Bismarck? Hoeveel energieopslagcapaciteit hebben wij nodig: 2 dagen? 5 dagen?

    O ja, ga ook nog even langs bij de natuur & milieubeweging, goede kans dat ze tegen zijn.

  24. 32

    @30: “Volgens mij is er slechts een paar miljoen uitgetrokken voor onderzoek naar Thorium.”
    Op dit moment (in Nederland) misschien, maar in de jaren ’60 en ’70 zijn er internationaal miljarden uitgetrokken voor Thorium research, dat toen dus niet geleid heeft tot de conclusie dat het “zowel rendabel, betaalbaar als praktisch inpasbaar” was. Om te onderzoeken of dat met de huidige stand van de techniek wel het geval is, zullen er opnieuw tientallen miljarden (overheidsgeld, want geen enkele commerciële partij gaat dat voorlopig doen) tegenaan moeten. En daarna ligt er dus nog geen steen op een andere voor een reactor die ook daadwerkelijk aan het elektriciteitsnet gekoppeld gaat worden.

  25. 33

    @32: De reden dat ‘men’ (de verenigde staten dus) met Thorium gestopt is, is zoals we weten omdat hiermee geen plutonium (dat toen nodig was voor de ontwikkeling van nucleaire wapens) kon worden gemaakt. Iets wat wij nu als een voordeel zien. En dat dit miljarden in het verleden gekost heeft? dat lijkt mij nogal overdreven. [bron?] Het is inderdaad waar dat geen enkele commerciële partij zich intensief met Thorium zal bezighouden. We kunnen natuurlijk ook gewoon op China wachten die met een team van 700 experts dag en nacht bezig is met een proefcentrale. Verwacht ergens tussen 2020 en 2025. We kunnen ook helemaal niets doen en doorgaan met spelen met windmolentjes die 30 miljard kosten in 15 jaar tijd en daarna alweer vervangen moeten worden en ons ongeveer 4% duurzame energie leveren…… klimaatprobleem bestaat toch niet….toch?….of…..

  26. 34

    @33: “De reden dat ‘men’ (de verenigde staten dus) met Thorium gestopt is, is zoals we weten omdat hiermee geen plutonium (dat toen nodig was voor de ontwikkeling van nucleaire wapens) kon worden gemaakt.”
    Klinkt een beetje aluhoedjesachtig, vooral omdat niet alleen de VS gestopt is met Thorium, maar ook bv. Rusland, dat er ook flink wat geld in stopte in die tijd. Precieze bedragen zijn moeilijk te vinden, maar alleen al het opruimen van de rotzooi van één kleine testreactor kostte destijds al 130 miljoen.

    “een team van 700 experts dag en nacht bezig is met een proefcentrale.”
    Wat denk je dat dat kost? Je geeft impliciet toe dat er nu dus al miljarden tegenaan gegooid worden.

    “windmolentjes die 30 miljard kosten in 15 jaar tijd en daarna alweer vervangen moeten worden”
    30 miljard per windmolen? Hoeveel Thoriumcentrales denk je (tegen 2040) te kunnen bouwen van 30 miljard? Overigens kun je een windmolen in tegenstelling tot een kerncentrale (hoe lang gaan Thoriumcentrales eigenlijk mee?) wel recyclen.

  27. 35

    @33

    Even los van alle betaalbaarheidsargumenten, gaat thorium je niet helpen. Het duurt gewoon te lang.

    De klimaatplaatjes zijn duidelijk. We moeten zover mogelijk onder de 2 graden blijven. Dat betekent dat de uitstootcurve zo snel mogelijk fors naar beneden gaat. Niet in 2050 -80%, na in 2040 -60% en in 2030 -40%, maar veel sneller.
    Je moet eigenlijk in 2030 al op iets van -60% willen zitten.
    Dus dan moeten we in Nederland ook proberen om in 2020 op iets van 25% duurzaam te zitten.
    Zelfs voor je 2030 target gaat thorium je niet helpen. Ontwerp, bouw, vergunningen, maatschappelijk debat… reken maar op 10 jaar. En dat geldt voor normale kerncentrales net zo hard.
    Kortom, te lange doorlooptijd.

    Je moet nu inzetten op technologien die NU beschikbaar zijn en snel grootschalig uitgerold kunnen worden en dat zijn zon en wind.
    Vandaag nog in het nieuws: Portugal heeft het % duurzaam op haar elektriciteitsgrid in 3 jaar zien toenemen van 23 naar 48%.
    Dat is de snelheid die je nodig hebt.

    We gaan vast op zeker moment tegen variabiliteitsproblemen oplopen, maar daar zijn de %s momenteel lang niet hoog genoeg voor, dus dat hoeft actie nu ook niet in de weg te staan.

  28. 36

    @34

    Klinkt een beetje aluhoedjesachtig, vooral omdat niet alleen de VS gestopt is met Thorium, maar ook bv. Rusland, dat er ook flink wat geld in stopte in die tijd.

    Het is toch waar.

    Als de thoriumreactor zo superieur is, hoe kan het dan de reactor nooit verder is gekomen dan het ene exemplaar […]?

    Dat heeft alles te maken met de Koude Oorlog en de atoombom. Na de Tweede Wereldoorlog wilden de Westerse landen beschikken over grote voorraden plutonium, en voor de productie daarvan waren op uranium gebaseerde kernreactoren nodig.

    Hier staat misschien ‘Westers’, maar dezelfde afwegingen hebben alle kernmachten gemaakt.

    Precieze bedragen zijn moeilijk te vinden, maar alleen al het opruimen van de rotzooi van één kleine testreactor kostte destijds al 130 miljoen.

    En jij weet best wel dat het hier om een testreactor gaat, waarbij je dingen leert. Dingen die positief uitpakken, en dingen die negatief uitpakken. En die negatieve dingen kun je voor een volgende keer dan beter inschatten:

    Much of the high cost was caused by the unpleasant surprise of fluorine and uranium hexafluoride evolution from cold fuel salt in storage that ORNL did not defuel and store correctly, but this has now been taken into consideration in MSR design.

    Wat denk je dat dat kost? Je geeft impliciet toe dat er nu dus al miljarden tegenaan gegooid worden.

    Ja, maar niet hier, en niet in het Westen. Oftewel: “Er ligt dus nog geen steen op een andere voor een reactor die ook daadwerkelijk aan het elektriciteitsnet gekoppeld gaat worden.”

    30 miljard per windmolen?

    Nee, 30 miljard voor alle windmolens. Dat cijfer klopt echter niet. Er zijn 2200 windmolens in Nederland, per windmolen lopen de (bouw)kosten erg uiteen. Voor een windmolen van 3 MW en een prijs van 1,4 miljoen euro per MW, kom je uit op 4,2 miljoen euro. Een andere site noemt tussen de 1,5 miljoen en 2,5 miljoen per windmolen (afhankelijk van de hoogte). Zelf met de hoge schattingen zouden de bouwkosten voor alle windmolens 2.200 * 4.200.000 = 9.240.000.000, of 9.24 miljard Euro zijn, dus geen 30 miljard. De levensduur wordt inderdaad vaak gesteld op 15 tot 20 jaar.

    De kosten en opbrengsten van een thoriumreactor kan ik moeilijk inschatten. Ik had ergens gelezen $6 miljard voor een 4.8 GW reactor. Voor die hoge schatting van 9.24 miljard kun je er dus ‘anderhalf’ bouwen. Totaal opgesteld vermogen van die eerder genoemde 2200 windturbines: 3.379 GW.

  29. 37

    @35 @34 : Ja, Thorium duurt te lang en we hebben ook nog geen prijskaartje gezien. Er op wachten is dan ook niet wat mij voorstaat. Wat ik alleen aangeef is dat de kans groot is dat duurzame energie alleen het zeer waarschijnlijk niet gaat redden. Om die reden is het van groot belang om te investeren in Thorium. En dan zijn die miljarden natuurlijk peanuts.

  30. 38

    @34: En die laatste alinea is een beetje flauw. Er is 59 miljard gereserveerd voor uitvoer energie akkoord wat ons 12% duurzaam levert in 2020. Ik reken even gemakshalve de helft hiervan voor windmolens. Kan ook meer zijn.

  31. 39

    @36: Die 30 miljard zijn niet voor bouwkosten (die kosten zijn niet voor de samenleving maar voor de investeerder) maar zijn gereserveerde subsidie uitgaven voor de komende 15 jaar die gekoppeld zijn aan productie. Er is 58,9 miljard in totaal gereserveerd die ons naar schatting 12,4 % duurzame energie leveren in 2020 aldus de rekenkamer. Ik reken gemakshalve ongeveer de helft voor de windmolens.

  32. 40

    De discussie over thoriumreactors doet me een beetje denken aan die over kernfusie. Daarover fantaseren diverse lui ook al decennialang dat het onze energieproblemen zal gaan oplossen.

    Ik ben helemaal niet tegen onderzoek daarnaar. Maar: eerst zien en dan geloven, en het moet ook vooral niet ten koste gaan van de inzet van technieken die nu al beschikbaar zijn.

    Geen halve vierkante meter dak meer in Nederland zonder zonnecellen, und zwar sofort. Niet uitstellen “omdat we over tien jaar toch kernfusie/thorium/gratis energie/warp drive/wereldvrede hebben”. Fuck that noise.

  33. 42

    @36:
    Quote uit jouw 1e link ( waar ):

    Dit stellen ir. Theo Wolters, directeur van het technisch ontwerpbureau Fabrique Invent, en reactorfysicus dr.ir. Jan Leen Kloosterman van de TU Delft.

    Als de vos zijn passie preekt, boer pas op je kippen.

    m.a.w.:
    Ze willen in ieder geval hun baantje/werk veilig stellen.

    Wat off topic:

    In de huidige samenleving, is het zo wie zo zeer onverstandig de energieopwekking grootschalig op enkele plaatsen te concentreren:

    Spreiding is handiger bij het huidige terrorisme ;-)

  34. 43

    @42
    2 mensen met professionele kennis tegen een sargast die weinig meer heeft dan wat vage verdachtmakingen, ik weet wel wie ik kies. Al was het maar omdat die informatie met hetzelfde gemak op meer plekken te vinden is. Overigens, vergeleken met andere energiebronnen is nucleair veel veiliger, en thorium veiliger dan uranium.

    Desalniettemin: #35 en #40 hebben belangrijke punten.

  35. 44

    @36 @43

    Ik heb even je link naar RVO gebruikt over kosten van windmolens. RvO is Nederlandse overheid, dus ik neem aan dat getallen daar betrouwbaar zijn. Staat een mooi overzicht van de kosten van een windmolenpark van 15 MW, met getallen uit 2009.
    Ik heb twee dingen gedaan:;

    1) Volgens Lazard zijn de LCOE kosten van wind in de afgelopen 5 jaar met 58% gedaald. Dat is niet hetzelfde als bouwkosten, maar de industrie is in dezelfde tijd ook verviervoudigd en de leercurve is iets van 10%. Kortom een kostendaling van 20% is best verdedigbaar. Daarmee komt de investering op 1144 euro per kW vermogen, ofwel 17,2m voor het parkje.

    2) Er wordt met 5% financieringskosten gerekend. Stel dat je als overheid een garantie afgeeft zodat partijen kunnen lenen tegen 1,5% (is gemiddelde 10 en 20 jarige staatslening +1%), mits ze 20% eigen vermogen inbrengen. Dan leen je 13,7 en brengt 3,5 zelf in.

    Voor de rest heb ik alle kosten en de opbrengst zonder subsidie hetzelfde gelaten.

    Wat betekent dat:
    13,7m financieren tegen 15 jaar looptijd bij 1,5% inc aflossen, betekent dat je jaarlijkse kosten betekent dat je jaarlijks 1,02m kapitaallasten hebt, ofwel 1,05M minder dan in het rekenvoorbeeld. Totale kosten per jaar dus 1,85m.

    Opbrengsten zijn (ex subsidie) nog steeds 2,31.

    Kortom je resultaat is zonder subsidie: 460k positief.
    Dan moet je natuurlijk nog wel het deel van de molen dat je zelf gefinancieerd hebt afschrijven. Da’s 230k.
    Dus met afschrijving maak je 230k winst. Da’s een rendement van 6,6%. Niet geweldig, maar ook niet vervelend.

    Als dit niet interessant genoeg is, kan je ook als overheid aanbieden dat ze maar 10% zelf moeten inbrengen.
    Volgens dezelfde systematiek eindig je dan op 13% a 14%.

    Vergeet niet dat dit het rendement is over 15 jaar.
    Na 15 jaar is die molen afbetaald, maar de technische levensduur is 20 jaar. Kortom, die laatste 5 jaar trek je 1.5m per jaar die molen uit.

    Dus je totale rendement over de levensduur van die molen is nog veel hoger.

    Een conclusie en een vraag:
    1) Een snelle uitrol van duurzaam is prima betaalbaar
    2) Waarom is die SDE-regeling zo ongenadig duur? We moeten toch iets beter kunnen verzinnen…

  36. 45

    @43:
    Ik zeg dat ze in ieder geval hun baantje willen veilig stellen.
    En dat vind je blijkbaar onzin.

    Het in #40 genoemde

    De discussie over thoriumreactors doet me een beetje denken aan die over kernfusie. Daarover fantaseren diverse lui ook al decennialang dat het onze energieproblemen zal gaan oplossen.

    vind je een belangrijk punt.

    Naar mijn idee, is het je bezig houden/promoten van je baan/werk die bestaat uit fantasierijk werk, gewoon je baantje/werk veilig stellen.
    :- /

  37. 46

    @45
    Ik vind het onzin om -zonder verdere context, zonder aanleiding- te suggereren dat ze dit alleen zeggen om ‘hun baantje veilig te stellen’. Ja, dat vind ik vage verdachtmakingen. Het getuigt, vind ik, ook van een instelling waarbij je van iedereen denkt dat-ie alleen aan zichzelf denkt.

    In dezelfde categorie vind ik ook passen als een bekende fysicus beweert dat de aarde rond is: “Ja, hij bezoekt vast veel congressen over de hele wereld, dan komt het voor zijn vliegroutes wel handig van pas dat de aarde rond is. Alleen maar eigenbelang!!!”

    Hoewel het in principe waar kan zijn dat die fysicus dat om die reden zegt, doet het niks af, noch voegt het iets toe aan de waarheid. En is het onwaarschijnlijk dat die fysicus dat zou doen om zijn eigen baantje te beschermen. Waarschijnlijker is dat die fysicus gewoon een waarheid poseert.

    Overigens valt diezelfde informatie ook hier, hier, hier en hier te vinden.

    vind je een belangrijk punt.

    Nee, ik vind het een belangrijk punt dat je met fantaseren niet verder vooruitkomt. Nog storender vind ik je suggestie dat je ‘onderzoek naar kernreactoren met thoriumbrandstof’ kwalificeert als ‘fantasierijk werk’. Maar meer nog ben ik het eens met:

    Ik ben helemaal niet tegen onderzoek daarnaar. Maar: eerst zien en dan geloven, en het moet ook vooral niet ten koste gaan van de inzet van technieken die nu al beschikbaar zijn.

  38. 47

    @46:

    Het getuigt, vind ik, ook van een instelling waarbij je van iedereen denkt dat-ie alleen aan zichzelf denkt.

    Vergeef me mijn argwaan:

    Neoliberale- en aanverwante egotripperij zijn zeldzaam in Nederland.
    ;-)

  39. 48

    Leesvoer voor thorium adepten Thorium het wonder dat niet was, heb je meteen een beeld van de miljarden subsidies die wel degelijk verstrekt zijn en van het uranium dat nodig is om de kernreactie aan de gang te houden. Let ook op de problemen die er zijn met het radioactief afval van de testcentrales die gebouwd zijn.

    En voor wie beweert dat de subsidie voor duurzame energie hoger is hier een overzicht van subsidies in de VS. Waarbij nog geen rekening is gehouden met de milieu- en gezondheidsschade van fossiele energie, en waarschijnlijk ook niet met de kosten van radioactief afval.

  40. 49

    @Krispijn Beek: thorium heeft nooit op dezelfde manier mee kunnen liften op de militaire industrie zoals de uranium-kernenergie jongens dat konden. De eerste kernreactoren waren bedoeld om bommateriaal mee te maken.

    Mensen die het klimaat-probleem serieus nemen investeren ook in kernenergie-onderzoek is mijn mening. En op significante schaal.

    Ongelukken zullen gebeuren (100% veiligheid bestaat niet), maar kernenergie heeft goede papieren. (deads/TWh).

  41. 50

    @49 thorium is nog zeker 20 jaar van commerciële toepassing verwijderd. Om de opwarming tot 1,5 graden te beperken hebben we nog een koolstufbudget beschikbaar van 5 tot 15 jaar, voor 2 graden tussen de 20 en 30 jaar. Het bouwen van een kerncentrale (ook thorium) kost minimaal zo’n 10 jaar. De eerste commerciële thoriumcentrale zit op 30 jaar (20 jaar onderzoek plus 10 jaar bouwtijd). En dan hebben we het nog niet over grootschalige marktintroductie. Dus op welke wijze heeft kernenergie dan goede papieren?

    Wie het klimaatprobleem serieus neemt zet nu in op uitrol van de bestaande technieken voor duurzame elektriciteitsproductie, en zet z’n onderzoeksgeld in op onderzoek van twee nog niet goed opgeloste problemen : transport en warmte.

  42. 51

    @50:

    Dus op welke wijze heeft kernenergie dan goede papieren?

    Hij bedoelt natuurlijk: de huidige kerncentrales. Het afvalprobleem en een Tsjernobylletje of een Fukushimaatje op zijn tijd moeten we maar voor lief nemen.

  43. 52

    @51:
    Ik neem aan dat je @49: i.p.v. @50: bedoeld:

    Hij heeft ergens een statistiekje statistiekje opgedoken, dat vermeldt dat er meer kolenmijn-mijnwerkers de pijp uitgaan dan uraniumdelvers e.d.
    Statistieken kan men nu eenmaal overal misbruiken/gebruiken.
    N.B.
    De PVV is voorstander van kernenergie, dus A.J. ook ;-)

  44. 53

    @52
    Dat linkje linkt weer terug naar sargasso en vandaar weer verder door. Ook betreft het niet alleen de doden bij de winning van de brandstof. Ook fijnstof, bedrijfsongevallen bij de omzetting, enzovoorts.

    AltJohan kan dan wel een irritante PVV-trol zijn, maar ook stilstaande klokken geven twee keer per dag de goede tijd aan.

  45. 54

    @53:
    Link is op meerdere plaatsen te vinden.
    En ja ik had het even wat gesimplificeerd.
    Ik heb trouwens m’n twijfels over die cijfers.
    Zo wordt er o.a. nogal simpel gesteld, dat Fuckushima het cijfer niet veranderd.
    Ik denk, dat er nog overlevende eerder zullen sterven.
    Ze zijn dan wel niet dood maar in de statistiek zitten ze vast niet.
    Hoe is Tsjernobyl hierin verwerkt?
    Buiten dat om:
    Indien er massaal op kernenergie wordt overgeschakeld is het uranium snel op/onbetaalbaar.
    De overige 2 eventueel toekomstige manieren zijn als je het al zou willen veel te laat uitvoerbaar, mocht het al geen luchtfietserij zijn.
    Het gezondste alternatief is dus als de sodemieter massaal overschakelen naar niet nucleaire of fossiele opwekking.

    Nog een vervelend nieuwtje

  46. 55

    Veel mensen gaan ook de pijp uit vanwege het radioactief materiaal dat kolencentrales uitstoten. En andere stoffen. Fukushima is een level 7 ramp, maar ook een zegen,, dat het ons leert dat 100% veiligheid niet bestaat. En dat er vele lessen direct kunnen worden toegepast. Jammer dat we zo lang met jaren-70 technologie blijven zitten.

    Veel “Groenen” liften flink mee met de fossiele lobby tegen kernenergie, zonder het te beseffen. Is een windmolentje hier en daar echt een bedreiging voor de fossiele jongens? Vergelijk dat met Frankrijk waar de nucleairen 80% van de stroomproductie voor hun rekening nemen.

  47. 58

    @56: Goedkoop? Hoeveel van deze dingen denk je te moeten plaatsen om Nederland te kunnen voorzien van een dag stroom? Zou je eens een prijsopgave voor ons kunnen maken?

  48. 59

    @58 waarom de Nederlandse elektriciteitsmarkt enkel nationaal beschouwen als we tegelijkertijd steeds meer integratie met VK, Denemarken en Duitsland realiseren? En waarom nu al inzetten op energieopslag als dat volgens netbeheerders nog niet nodig is?

  49. 60

    @50: Tja, maar aangezien windmolens aantoonbaar ook geen CO2 besparen, zal je dan toch eens moeten kijken wat dit dan wel doet. Gas kan op de korte termijn als transitie brandstof wonderen verrichten. Maar daar hoor je de groene Henkies niet over. En Krispijn zeker niet. Integendeel. Alles is belangrijker dan het klimaatprobleem. Uitstoot van de binnenvaart, schaliegas, plofkippen, TTIP, duurzaamheid, Shell, biologische landbouw en noem maar op. En Uranium is blijkbaar voor de groenen veel enger dan de opwarming. Groen links maakt zich om alles druk behalve om het klimaatprobleem.

  50. 62

    @61: Ah meneertje van S tot S geeft modder.

    Ah, meneertje van S tot S heeft nu “lees dit even” toegevoegd. Wel, daar doel ik ook niet op. Het gaat er in het algemeen om dat het enige wat CO2 bespaard het verminderen van fossiel is en niet het toevoegen van windmolens. Die kunnen misschien iets betekenen zodra kolencentrales sluiten. Indien we nu zien dat de CO2 uitstoot in Europa lichtjes is gestegen de afgelopen jaren ondanks de ferme duurzame inspanningen dan mag je je toch wel eens zorgen gaan maken lijkt mij…. Maar nee, de Groen linksen niet, die hebben het te druk met van alles behalve het klimaat probleem.

  51. 63

    @58
    Ten eerste schrijf ik niet goedkoop maar goedkoper.
    Ten tweede, als je eens de moeite nam om iets te lezen of de link van #57 volgt dan kun je zien dat de capaciteit van een installatie afhangt van de grootte (breedte).

    Example calculation

    To illustrate the relationships and dimensions to two hydraulic hydro power stations are calculated. The first power plant will have a radius of 150 meters; the second one is 500 meters.

    The stored energy is obtained at a rock with a density of 2500kg/m² a reduced density of 1500 kg / m³ (this water is considered to replace the rock) and with a radius of 150m:

    E = 150m 13GWh storage capacity. This is precisely the capacity of the planned storage power plant in Atdorf Schluchseewerk AG.

    If we increase the radius to 500m, the capacity is growing to:

    E = 500m 1614GWh! This is the current daily electricity production of Germany.

    An analysis of the renewable future shows, that the mix of wind and solar energy needs, at least, a two day storage capacity. It would therefore be sufficient, if two hydraulic hydro storage, each with 500m radius, where built in Germany. The space requirements of these plants are less than two square kilometres. This is incomparably less than the corresponding reservoirs for hydro storage, flooding about 100 square kilometres. Moreover, with hydraulic hydro storage the area is not flooded and can remain in the natural state.
    ——
    http://eduard-heindl.de/energy-storage/energy-storage-system.html

    Als je verder nog vragen hebt, duck eens!

  52. 64

    @63: Je kan er een heel lang verhaal over ophangen maar ik wil gewoon een simpel prijskaartje voor 1 dag backup als het een dag niet waait en er geen zon is. Hoeveel van deze afzichtelijke ondingen moet je daar voor plaatsen en wat kost dat.

  53. 65

    @62:
    Nu kun wel kleinerend doe, om je eigen tekortkomingen in duidelijk uitdrukken te maskeren.

    Je bedoeld dus niet wat je schrijft in 1e zin van #60 schrijft ;-)

    Laat dat balansje van je avatar eens ijken en stop met het plempen van jouw eenzijdige mening/gelijk; de werkelijk is genuanceerder.

    N.B.
    Was deze pluim voor jou?
    Het wordt tijd voor een nieuwe!
    ;-)

  54. 66

    @65: Ach, meneertje van S tot S heeft dus geen argumenten meer. Als ik jouw reacties doorlees hoef ik mij nergens over te schamen. Wat ik in mijn eerste reactie #60 niet duidelijk heb gemaakt, corrigeer ik denk ik naar beste weten in #62….
    Als je daar vragen over hebt dan hoor ik het wel.

  55. 68

    @55 daarom moeten die kolencentrales net zo goed uit als kerncentrales.

    Lift groen mee op de lobby van fossiel tegen kernenergie? De eigenaren van kerncentrales zijn veelal dezelfde als van fossiele centrales. Borssele: 40% in handen van RWE/Essent dat ook de kolencentrales in Delfzijl en Geertruidenberg heeft, niet echt een toonbeeld van duurzaam. Eigenaren van Duitse kerncentrales: o.a. E.On en RWE, niet echt voorvechters van de energietransitie. Eigenaar van Belgische kerncentrales: GDF / Engie, ook al zo’n toonbeeld van duurzaam met z’n gloednieuwe kolencentrale op de Maasvlakte en een van de smerigste bruinkoolcentrale van Australië. Franse kerncentrales zijn ook al echt van een power house in duurzame energie, EDF.

  56. 69

    @68: Indien er een klimaatprobleem is dan moeten kerncentrales helemaal niet uit. En dat maakt ook duidelijk dat Groen links het klimaat probleem niet serieus neemt. De kerncentrales zijn hun ogen enger dan het klimaatprobleem. En dat gascentrales het direct kunnen overnemen van de kolencentrales willen ze ook niet horen.

  57. 70

    @67: Je reactie meneertje van S tot S maakte duidelijk dat je mijn schrijven niet juist interpreteerde. Dan is mijn conclusie dat ik mij niet voldoende duidelijk heb gemaakt en dat ik dan iets moet toelichten. Tja, en dat je daarom mijn eerste reactie wenst af te doen als broddelwerk…. Ach, ik denk dat je alleen maar duidelijk maakt dat je een heel klein piep meneertje bent…….

    En je vraagt mij te reageren op iets wat volledig off topic is. Wie zit er op nog meer blog vervuiling te wachten?

  58. 71

    @69 laatste zin van je reactie is larie kanarie. GroenLinks stelt al maanden dat ze liever de minder vervuilende gascentrales die nu stil liggen aan heeft dan de kolencentrales.

    Kerncentrales die over de houdbaarheidsdatum heen zijn moeten gewoon uit. Nieuwe kerncentrales kosten te veel tijd om te bouwen om een serieuze bijdrage te leveren aan het tegengaan van het klimaatprobleem, zie mijn eerdere reactie bij #50. Maar goed ik kan je antwoord al dromen.

    CO2 emissie per kWh (mediaan van volledige levenscyclus, inclusief Albedo effect):
    Offshore wind: 12 gCO2eq/kWh
    Onshore wind: 11 gCO2eq/kWh
    Kernenergie: 12 gCO2eq/kWh.
    Zonne-energie (dak): 41 gCO2eq/kWh
    Zonne-energie (grootschalig): 48 gCO2eq/kWH
    Bron: IPCC via Wikipedia.

    PS Herman, opvallend hoeveel tijd je hier besteed, terwijl je toch zo duidelijk was dat je er antwoord al dromen“>geen tijd aan ging besteden.

  59. 72

    @71 Dat kerncentrales bouwen te veel tijd kost is natuurlijk onzin. In een jaar of 10 heb je er zo een stuk of 5 staan. Het gaat tenminste veel sneller dan met die windmolentjes en paneeltjes waarmee je op een gegeven moment toch uitgepoept bent. Niet dat ik een voorstander van uranium energie ben overigens, maar als je het klimaatprobleem serieus neemt moet je toch wat.
    Wil groen links gascentrales? Ik merk daar niets van, Staat dat ergens op een site? heb je een linkje?

    En waar ik geen tijd aan ga besteden is aan de
    stompzinnige bewering dat Franse kernenergie Duitse wind blokkeert. Maar aan die selectieve interpretatie van jou zijn we inmiddels wel gewend Krispijn.

  60. 73

    @70:
    Je kunt me wel meneertje blijven noemen.
    Je bent zelf natuurlijk een reusachtige bikkel van een rugbyspeler.
    Of vergis ik me en behoor tot de categorie voetballertjes op roze schoenen, die hun gezicht inwrijven met crème?

    Mij raken dergelijke kleinzieligheden niet.
    Schelden zegt meer over de geen die het doet, dan over de geen die uitgescholden wordt.
    Maar als het je egootje streelt, ga je gang.

    Misschien moet je je toch eens afvragen, waar om meerdere mensen jouw reacties nu niet bepaald het summum vinden.

    En nogmaals:
    Ben je die “pluim” uit #65 ?
    #72 doet hier toch ook weer sterk aan denken ;-)

  61. 74

    @73: Zoals ik al aangaf lees je eigen bijdragen eerst maar eens terug meneertje van S tot S. Met te beginnen in #6

  62. 75

    Klaver en Samson willen dus kolencentrales sluiten en willen als transitie brandstof zeker tot 2035 gas uit Noorwegen daarvoor gebruiken. Maar ja, de andere groenen hebben dat dan weer niet goed begrepen…..
    http://www.trouw.nl/tr/nl/4496/Buitenland/article/detail/4304642/2016/05/20/Noorse-olieboringen-belediging-voor-klimaatakkoord.dhtml
    Eigenlijk moeten de groenen “dank je wel” Shell zeggen. Voor dat gas uit de Noordzee. Kan je dat over je lippen krijgen Krispijn? Dank je wel Shell?

  63. 76

    @74:
    Je poging tot kleineren begon al veel eerder.
    Maar laat maar zitten.

    En voor de zoveelste keer weiger je antwoord te geven op de vraag of deze pluim voor jou was.

    Maar misschien wacht je wel op de “Gouden Hutspotstamper” wegens het maken van hutspot van van “appels en peren”; je begrijpt vast wat ik bedoel
    Dat is natuurlijk een mooiere prijs. ;-)

    Gegroet.

  64. 77

    Wat een boel comments. De situatie is keisimpel: de productie van duurzame energie kent pieken en dalen. Willen we die op de lange termijn goed kunnen opvangen dan hebben we opslag en/of (automatische) afstemming van verbruik op aanbod nodig. Traditionele elektriciteitscentrales dempen dat soort pieken en remmen daarmee de ontwikkeling van duurzame “dempers” en zorgen zodoende voor een infrastructuur die ernstig in onbalans is. Derhalve werkt kernenergie absuluut niet mee, het werkt zelfs ernstig tegen. En erger nog: hoe langer we traditionele centrales blijven inzetten om pieken en dalen op te vullen, hoe moeilijker het wordt om op termijn voldoende alternatieve (opslag)capaciteit neer te zetten.

    De oplossing: zorg dat groene stroom ook echt groen is. Als het midden in de nacht volkomen windstil is wordt er toch doodleuk zogenaamd groene stroom geleverd. Dat komt natuurlijk gewoon uit een traditionele centrale en daarvoor wordt overdag gecompenseerd. We zouden dat soort constructies moeten verbieden.

  65. 78

    @72: in 10 jaar tijd 5 kerncentrales? Lijkt me knap. Finland, dat toch een stuk kernenergie vriendelijker gezind is dan Nederland, doet er al 15 jaar over. Plan stamt uit 2006 en Olkiluoto 3 ligt 9 jaar achter op schema en is inmiddels 3 keer zo duur als oorspronkelijk begroot.
    http://www.carbonbrief.org/new-nuclear-finlands-cautionary-tale-for-the-uk

    De bouw van de nieuwe reactor in Flamanville in Frankrijk, ook al zo’n vriendelijk land voor kernenergie, begon in 2007 en is inmiddels ook al weer 4 jaar vertraagd. Waarmee de bouwtijd bij oplevering dit jaar op 10 jaar zit.
    https://en.m.wikipedia.org/wiki/Flamanville_Nuclear_Power_Plant

    Sinds Maxime Verhagen minister van EZ was is er in Nederland ruimte voor een tweede kerncentrale, maar er heeft zich nog geen commerciële partij gemeld voor bouw en / of exploitatie. Met andere woorden: de praktijk toont aan dat 10 jaar erg kort is voor bouw van een kerncentrale. Uitgaande van de voordelen die worden toegeschreven aan thorium ben ik zo vriendelijk geweest om te veronderstellen dat zo’n centrale wel in 10 jaar gebouw kan worden, alleen het duurt nog minstens 20 jaar voor ze commercieel beschikbaar zijn.

    Die tijd hebben we niet, zoals ik al eerder schreef.

    Uit zeer goed lezen van je reactie begrijp ik dat je de rest van de analyse uit het stuk van Craig Morris wel onderschrijft?

    @75 ik kan je werkelijk niet volgen. Omdat GroenLinks gascentrales weer aan wil en Statoil naar nieuwe olie wil gaan boren in de Barendszee moet ik Shell bedanken voor gas uit de Noordzee (wat ze grotendeels al verkocht hebben aan andere bedrijven)? Zal vast een gedachtenkronkel inzitten.

  66. 79

    @78: Oh, kan je dat niet volgen Krispijn. Zo moeilijk lijkt mij dat toch niet? Groenlinks wil gascentrales ter vervanging voor kolen. Groenlinks denkt tot tenminste 2035 dat gas nodig te hebben. Waar denkt Groenlinks dat gas vandaan te halen? Dat denkt Groenlinks uit Noorwegen te kunnen halen waar de Noorse Shell, Statoil het gas (niet alleen olie) uit de Noordzee en de Barendszee haalt.
    http://www.trouw.nl/tr/nl/4496/Buitenland/article/detail/4304642/2016/05/20/Noorse-olieboringen-belediging-voor-klimaatakkoord.dhtml
    Alleen de ‘ andere groenen’ hebben dat nog niet begrepen.
    En omdat het rijmt moet je daarom ‘ dank je wel Shell ‘ zeggen voor dat mooie gas. Zonder gas kunnen wij namelijk geen kolencentrales sluiten. In Duitsland zal ook het gasgebruik gaan toenemen zodra kerncentrales en bruinkoolcentrales gesloten gaan worden. Daarom zeggen wij : ” dank je wel Shell ” Maar jij mag gerust dank je wel Statoil zeggen hoor…… :)

  67. 80

    @76: Nou nee, ik wou het er niet bij laten zitten meneertje van S tot S. Vertel, waar en wanneer ben ik dat kleineren begonnen en was er dan geen enkele aanleiding? En wat die pluim betreft, daar heb ik al antwoord op gegeven. Niet relevant in deze discussie, nog meer blog vervuiling. Ik kan niet verhinderen dat mensen over mij willen schrijven.

  68. 81

    @78: In 1969 bestelde de PZEM een kerncentrale in Borssele, die werd in 1973 in gebruik genomen. Als wij op dezelfde manier kerncentrales bouwen dan staat in korte tijd het hele land vol met kerncentrales. Als wij dat willen dan kan het. Volgens Urgenda althans. Ja, als wij dat willen. Het enige probleem is dat wij dat niet meer willen, we zijn namelijk panisch geworden van kernenergie. Maar het kan wel, het is immers al bewezen in het verleden.

  69. 82

    @81: ” Als wij op dezelfde manier kerncentrales bouwen dan staat in korte tijd het hele land vol met kerncentrales.”
    Nee, tegenwoordig moet je achteraan sluiten in de rij (na China, om precies te zijn) bij de constructeurs van kerncentrales. Er zijn niet zoveel kerncentralebouwers en zij die er zijn hebben maar een beperkte capaciteit. Als je er veel wilt bouwen, gaat er veel tijd overheen. En dan hebben we het nog niet over de financiering, de kosten van kernenergie zitten namelijk voor het grootste deel in de bouw (is op zich een kwestie van willen, maar ook daar zijn fysieke grenzen aan, zelfs als de overheid alles zou voorschieten). Tenslotte zijn de bouwspecificaties van kerncentrales nogal veranderd sinds 1969, waardoor de bouw tegenwoordig langer duurt (zie bijvoorbeeld Olkiluoto 3 in Finland, constructie begonnen in 2005, vermoedelijk pas in bedrijf in 2018).

  70. 83

    @82: Ja, de bouwspecificaties van kerncentrales nogal veranderd sinds 1969, waardoor de bouw tegenwoordig langer duurt. JA, alles duurt langer. En daarom zeg ik ook:
    ” Als wij op dezelfde manier kerncentrales bouwen dan staat in korte tijd het hele land vol met kerncentrales.”
    En dan kan je allemaal wel met bezwaren komen van ‘ja maar dit, en ja maar dat’ Met Urgenda te spreken: Als we het willen dan kan het, met gemak. Zo moeilijk is het ook niet hoor, zelfs de Belgen hebben het hele land volgezet al decennia geleden. Ik zeg: zeker weten dat we in 10 jaar het land vol kunnen zetten met kerncentrales. Niet dat ik dat overigens wil, maar het kan natuurlijk wel.

  71. 84

    @83 “als je wil dan kan het”. Dat blijkt maar weer in Finland en Frankrijk. Gewoon terug naar de oude ontwerpen, waar mensen met meer verstand van kernenergie dan jij en ik toch ooit een keer met reden van hebben gezegd: “beter niet meer zo doen”.
    Je lijkt steeds meer op de stralende versie van mensen die zeggen dat we allemaal met dikke trui in een plaggenhut op de hei moeten gaan wonen. Dat kan namelijk ook als je het wil.

  72. 85

    @84: Inderdaad, we kunnen ook in een plaggenhut op de hei gaan wonen. Maar dat willen wij niet. De les van Finland en Frankrijk is klaarblijkelijk dat dit type een brug te ver is op dit moment. Maar we kunnen gerust nog kerncentrales bouwen van het type Borselle bouwen hoor. Die is 10 keer zo klein als de grootste kerncentrales van rond de 5000 MW. De grootste is 8000 MW. Maar we willen dat niet. En wat wij ook niet willen is een land vol windmolens die dan nog steeds onvoldoende stroom leveren zodat we nog steeds veel fossiel moeten gebruiken en nog steeds te veel CO2 uitstoten. Het is nog een lange weg voordat een duurzame energie transitie succes zal hebben. Helemaal niet erg, we komen er wel, maar kom niet aan zetten met die 1,5 graden. Daar kan je naar fluiten. Tenzij het klimaatprobleem niet of nauwelijks bestaat. Wil Groen links daar soms op gokken ?