Het Saillant | Een Bos Nieuwe Veren
Het beteugelen van de markt heeft weinig zin, of in ieder geval weinig resultaat. Begrens daarom de markt. In zijn Den Uyl-lezing doet PvdA-voorman Wouter Bos een voorzet voor het instellen van No-Go-Areas voor winstpakkers. Wat mij betreft had Bos een goed begin van een goed verhaal. En de stellingname is handig, iedereen weet nu eindelijk waar je het mee eens kunt zijn, qua PvdA. Of oneens. De sociaaldemocratie krijgt bovendien weer smoel. Maar het blijft een bleek smoeltje als de volgende vraag niet wordt beantwoord: waar plaats je de bordjes ‘Verboden voor Marktlui’.
Mijn marktbeleving op microniveau: weer een brief in strenge toon van een incassobureau. Premie voor zorgverzekeraar CZ niet betaald. Post nakijken, nergens een factuur te vinden. Mail nazoeken, een linkje naar online facturen gevonden. Facturen niet bereikbaar, passwords werken niet. Bellen dan maar. Heel lang wachten. Om vervolgens de mededeling te krijgen dat er geen mededeling gedaan kan worden. Een middag zoet. En als er voor dat Hele Kleine Beetje wat wel verzekerd is een keer gedeclareerd wordt, dan laat dat maanden op zich wachten.
Onlangs nog, vlak na een verhuizing. Ziggo, strenge brieven voor een kabelaansluiting waar niet om gevraagd is. Grote bedragen zonder specificaties. Bellen is kostbaar. Antwoorden krijg je niet. En brieven sturen, dat heeft al helemaal geen zin. Fijn, de markt.
CZ en Ziggo zijn in mijn kleine wereldbeleving twee voorbeelden van ‘failed companies’. Sterk geautomatiseerde betalingsmachines die uitblinken door onbereikbaarheid, vertraging, onduidelijkheid en gebrek aan – zo niet het ontbreken van – enige vorm van service.
Volgens marktwerkingsaanhangers zou ik onmiddelijk een andere ziektekostenverzekeraar en kabelaanbieder zoeken. Het vreemde is: ik zit al vele jaren bij CZ en Ziggo. Zijn CZ en Ziggo ‘failed companies’, ik ben op zijn minst een ‘failed consumer’. En die combinatie leidt al snel tot een ‘failed market’. Maak je van maatschappijen markten, dan maak je van burgers consumenten. En om heel eerlijk te zijn, ik pas voor die rol. Als ik mijn voordeur uitloop wil ik niet hoeven kiezen tussen drie stoepjes: ik wil er ééntje, zonder kuilen.
Wat ik als wanconsument al jaren weet, is nu ook bij Bos aangekomen: er zijn terreinen waar de markt met haar dikke graaiende vingertjes van af moet blijven. Want het werkt niet. De belofte dat het allemaal goedkoper, efficiënter, klantvriendelijker en kwalitatief beter zou worden, die is niet waar gemaakt. Het idee dat consumentenwensen leidend zouden zijn in wie op de markt gaat overleven, ook dat blijkt niet waar. Zorgconsument, het woord alleen al. Deze week, korting op kanker.
Bos heeft er goed aan gedaan om weer wat ideologische veren in de pijnlijk kale reet van de PvdA te duwen. Nu doorpakken. Stap 1: koop onmiddellijk CZ en Ziggo op en nationaliseer die hap. Dan blijven het misschien wel beroerde organisaties, maar dan zijn het wel mijn beroerde organisaties. Dat ik een wanconsument ben, dat doet me niet zoveel. Wanburger zijn zou ik erger vinden.
