Zimbabwe | Een heel land werkloos

Deze week is John Verhoeven hoofdredacteur van onzeWereld op pad in Zimbabwe, in het kielzog van een delegatie van FNV Mondiaal, met voorzitter Agnes Jongerius, en hoofdbestuurder Jan Willem van der Pol van de Nederlandse Politiebond. Hieronder volgt zijn vierde bijdrage aan Sargasso vanuit Zimbabwe.

In Zimbabwe bedraagt de werkloosheid 95 procent. Slechts vijf procent van de arbeidzame mensen heeft een baan. En de rest?

Die probeert zijn kostje bij elkaar te scharrelen in de informele economie: straatverkoop, handeltjes, bedelen, klusjes opknappen.
Wat doet een vakbond in een land waar bijna niemand een echte werkgever heeft? Precies, je richt een vakbond op voor de informele economie. Die dateert nu al van 2002 en heeft inmiddels ongeveer 2,5 miljoen leden. Iemand van de bond schat dat het er misschien wel vijf miljoen zijn. Het exacte aantal is niet bekend. De leden zijn geregistreerd maar dat betekent niet dat ze ook contributie betalen. Bijna niemand heeft daar geld voor.

In het kantoor van de ZCTU, de Zimbabwe Congress of Trade Unions, de evenknie van de FNV, zijn de wanden van onbehandeld multiplex, het soort waarmee in Nederland leegstaande panden worden dichtgetimmerd. Om op de vierde verdieping te komen gebruiken we de trap, de lift is al tijden niet meer in gebruik. Misschien maar beter ook, want de elektriciteit valt dagelijks uren uit. Tot voor een jaartje gebeurde dat op vaste tijdstippen, maar tegenwoordig is er geen peil op te trekken.

Aan elkaar geschoven houten tafels staan kannen water, en emaillen schalen droge koekjes. De sfeer is een beetje mat, de verhalen niet vrolijk. Sinds de invoering van de dollar als betaalmiddel krijgen de weinige mensen met een baan maandelijks honderd Amerikaanse dollar, een soort uitkering. Normaal houdt de werkgever hier een klein deel van in dat rechtstreeks naar de vakbond gaat, de contributie. Dat gebeurt nu niet meer. En dus zitten de bonden op zwart zaad. Tegenover ons zitten mannen en vrouwen die herhaaldelijk in elkaar zijn geslagen, bedreigd, onder druk gezet. Dat heeft jarenlang geduurd, dat hebben ze overleefd. Maar nu de nieuwe regering met Morgan Tsvangirai niet de gehoopte verbetering heeft gebracht, is de sfeer mat, lusteloos.

vakbond1
Zware tijden in het kantoortje van de zimbabwaanse vakbond zctu.

Tegen vijven wordt het donkerder, er is geen verlichting in de vakbondsruimte, alleen de noodlamp uit de gang schijnt naar binnen. We gaan de vier trappen weer naar beneden, de matheid kleeft nu ook een beetje aan mij.

  1. 4

    De quintescense is dat een zwarte ,want zo voelt men zich daar ‘at this point in time’ een ander zwarte niet zal afvallen…ongeacht.

    De uiterlijke kleur is belangrijker dan wat men zegt of denkt, puur racisme in die regio.

    Mbeke is de grote boosdoener in deze niet die ouwe dwaas.

  2. 5

    Lapschwanschen ! Zelfs de Chinezen, die binnenkort alles opkopen in Afrika, brengen hun eigen arbeiders mee. Al die geroofde boerderijen zijn veranderd in trieste nutteloze krotten —> en dus verdwijnt ook het voedsel voor het volk.

  3. 6

    trouwens, dat stukje van de schrijver is belabberd geschreven, en getuigt van hautainisme.
    Zo’n vakbondsbons die naar de mensen toe 1 op 1 zijn , zeg maar, eigen model wil implementeren in de samenleving als zodanig

  4. 8

    @Anton: Een beetje te simpel wat mij betreft, bedoel je te zeggen: als je een land hulp/geld geeft gaat het fout?

    Was het Marshallplan een mislukking? Of gaat het misschien in Nederland fout door de gasbel in Solchteren ;-)

  5. 10

    Wat @5 zegt klopt met de verhalen van veel andere mensen (oftewel blanken die een stukje ontwikkelingshulp of een bedrijf daar willen opzetten): ze zijn niet aan het werk te krijgen laat staan te houden.

    Het verrichten van arbeid is schijnbaar een collectieve onmogelijkheid voor ze. Vraag me af wat de oorzaak daarvan is.

  6. 11

    Het verrichten van arbeid is voor de “afrikaan(ff kort door de bocht)” geen probleem. Het is het collectief, samenwerken, wat niet wil lukken of heel moeizaam stand houdt.

    De wil om samen te werken bepaald uiteindelijk het succes van een regio, waar ook ter wereld.

  7. 13

    Moet zeggen dat ik als blanke daar ook niet graag een bedrijf zou willen beginnen nu. Voor je het weet ben je het weer kwijt in een nationalisatieronde van Mugabe, puur om het feit dat je blank bent.

  8. 14

    Ik heb meer dan een jaar in Afrika doorgebracht en mij constant afgevraagd waarom het niet gelukt is om het grootste deel van de mensen boven een armoedegrens uit te tillen. De kwalificatie ‘lui’ zou ik niet willen geven. Afrikaanse mensen leven veel meer van dag tot dag. Dit is verklaarbaar uit de geschiedenis. Denk maar aan het verschil van landbouw of van de jacht leven. Het laatste had je veel in Afrika en dat vergt niet echt lange termijnplanning. Ook eeuwenlange slavenjacht maakte dat met van de ene dag in de andere leefde. Vervolgens ook nog gekoloniseerd waarbij een een stel witten je precies zegt wat je iedere dag moet doen.

    Dat gebrek aan kunnen plannnen op lange termijn is nu juist de reden waarom het met grote landbouwbedrijven (en ook bij andere bedrijven) fout gaat. Een westerse boer nu profiteerd van een geschiedenis van duizenden jaren leren plannen. Het zit ingebakken in onze cultuur. Als klein kind werd mij al geleerd om te sparen. Ipv het snoepgoed van Sinterklaas meteen op te eten werd mij al voorgehouden dat ik wat moest bewaren want dan had ik morgen ook wat. Aangeleerd gedrag. Bij de Afrikaanse bevolking ontbreekt dat voor een belangrijk deel.

    De boerderijen in Zimbabwe zijn gebouwd en werden gerund door blanken met een lange tot zeer termijnplannning. Toen de zwarte bevolking het overnam miste men dat vermogen om zo te kunnen denken. Investeringen werden er niet meer gedaan en onderhoud van machines vonden niet meer plaats. Al snel deden machines het niet meer, was er geen kunstmest op tijd ingekocht enzv, enzv, en liepen de produktie en de inkomsten hard terug. Zie hier de ellende.

  9. 15

    @14 Het is voor velen verleidelijk om de ‘schuld’ te zoeken bij externe factoren zoals; Slavenhandel en Kolonisatie. Daarbij vinden veel mensen het dan belangrijk om de Witten de schuld te geven. Volgens mij waren de Witten meer de helers dan de stelers. Je denkt toch niet dat witte Arie en rooie Kees zelf door de bush bush trokken op zoek naar slaven! Die slavenhandel is meer een uitvinding van de Arabieren (en die gaan daar nog steeds mee door).

    En die witte kolonisatie is iets van honderden jaren geleden. Die boerderijen zijn gewoon gestolen(en niet overgenomen) van families die al vele generaties in Zimbabwe woonden en tevens werk verschaften aan duizenden Zimbabwanen. Apartheid is destijds ontstaan uit behoefte aan ‘organisatie en orde’, uiteindelijk moet je gewoon erkennen dat je het liefst een veilig leven wilt. En begin nu niet over democratie, dat is iets wat ze in België en Italië al nauwelijks onder de knie krijgen, laat staan in Afrika.

    Slavenhandel http://www.youtube.com/watch?v=0Yo5XcWY9mo

  10. 16

    Informeel werk is ook werk, je bedoelt dat slechts 5% belasting afdraagt over inkomen, hetgeen bemoedigend is in een dictatuur-achtige democratie.

  11. 17

    @15 Ik leg niet de ‘schuld’ bij externe factoren. Ik verklaar naar wat naar mijn mening een oorzaak zou kunnen zijn. Als je weet wat de oorzaak kan je een oplossing vinden.

    Voor het overige Steve heb ik geen zin in die rascistische onzin van je en je typisch pvv reactie: wel afbreken, maar nooit met echte oplossingen komen.

  12. 18

    De reactie van #15 Steve kwam niet bepaald over als een “PVV”reactie bij mij. De opmerking over Belgie, echter, kan ik niet delen. Het ontstaan van apartheid was toch in eerste instantie een onderdrukking, dat wel. Maar onderdrukking bestaat nog steeds, stam a en stam b etc,

    De uwe vandijke echter, als u mij toestaat, meer een verkrampte.

  13. 19

    “Die slavenhandel is meer een uitvinding van de Arabieren (en die gaan daar nog steeds mee door). ”

    24-karaats PVV opmerking.

  14. 20

    Toelichting: het is een vrij cynische opmerking.

    Het feit dat Mugabe ervoor kiest om in dollars te betalen lijkt mij link genoeg naar de amerikanen. Hoe zit het met die diamanten? Waar gaan die opbrengsten heen? Welke ´economische´ adviseurs heeft Mugabe eigenlijk?
    De nationalisatierondes voegen helemaal geen waarde toe, het is een kapotmaak ronde van ´kolonialen´, om vervolgens de grond aan andere buitenlandse ´kolonialen´ (chinezen, amerikanen, bedrijven, wie dan ook) voor een prikkie te verkopen.

  15. 22

    @17 Impliciet leg je WEL daar de schuld, we kunnen allemaal lezen.

    Verder geef je nog aan dat ik een soort van racistische PVV-er ben (ach uit de mond van verkrampte (goed woord larie @18) Marcel van Dam-adept klinkt dat nog niet eens zo slecht).

    Verder zeur je ook nog wat over ‘het komen met oplossingen’, maar ik zie maar bar weinig oplossingen in je eigen reacties.

  16. 23

    @19 Idd een bewering waar de PVV wel wat mee kan. Moet je hem dan niet maken? Ik zou zeggen verdiep je er eens in. Walgelijke praktijken gaan nog steeds door, in het Midden-Oosten zitten duizenden meisjes (bv Filipijnense)opgesloten in hokken niet groter dan een bezemkast, ze zijn goed als huis- en sexslaaf.

  17. 24

    @23, ik heb dit idee hier ook geventileerd, misschien had ik dat niet moeten doen, maar ik stem dan ook geen PVV, als last resort nog eerder sgp … en dat van een atheist. De arabische royals zijn niet altijd even kies, zie dat ABC news videootje van een tijdje terug. Evengoed is er een oplossing nodig voor dit probleem want een probleem is het …

  18. 25

    wat bedoel je larie? Dat slavernij zich beperkt tot het MO? En dat slavernij een unieke uitvinding van Arabieren is en dat ze dat vervolgens in de gehele wereld geïntroduceerd hebben? Dit is in mijn ogen een manier om bepaalde “slechte” menselijke eigenschappen of neigingen toe te kennen aan een bepaalde etnische groep, terwijl ze tot voor kort wijdverbreid en ook geaccepteerd waren overal in de westerse wereld.

  19. 26

    @25 Je leest maar wat je blijkbaar wil lezen, er wordt nergens gezegd dat het een UNIEKE uitvinding is van de Arabieren.Slavernij bestaat al sinds mensenheugenis en je kan veel over Arabieren zeggen maar niet dat ze al zo lang bestaan. Het enige wat ik zei is dat het ‘meer een uitvinding van de Arabieren is’ dan van witte Arie en rooie Kees.
    Verder zeg je nog meer rare dingen: Slavernij tot voor kort wijdverbreid en geaccepteerd in de Westerse wereld !??! Volgens mij is de Westerse wereld er al een tijdje mee gestopt hoor. Het is niet iets van gisteren hoor!

  20. 27

    tsja, historische kennis…

    “Nederland schafte de slavernij in etappes af, eerst in de onder direct bestuurde staande delen van Nederlands-Indië in 1859, vervolgens in de koloniën in Afrika en Amerika in 1863. Op 1 juli 1863, ruim dertig jaar na het voorbeeld van de Britten, klonken 21 kanonschoten in Paramaribo en werden de slaven vrije mensen.”

    verder:

    “In de Verenigde Staten schafte president Abraham Lincoln de slavernij af op 1 januari 1863. In bepaalde delen van Azië en Afrika, onder andere in Arabië, Liberia en Ethiopië, heeft de slavernij nog bestaan tot in de twintigste eeuw. In Ethiopië werd de slavernij in 1931 afgeschaft en in 1981 in Mauritanië.”

    ergo, ze zijn langer door gegaan.

    http://nl.wikipedia.org/wiki/Geschiedenis_van_de_Nederlandse_slavernij

    We moeten maar niet een balletje opgooien over vrouwenhandel in west-europa zeker? O maar wacht dat zijn natuurlijk allemaal Arabieren die in die handel zitten

  21. 28

    @27 Ik noem 1863 niet echt ‘tot voor kort’ en tevens reken ik Ethiopië en Mauritanië NIET tot de Westerse wereld.

    “ergo, ze zijn langer doorgegaan” –> Fout het gaat nog steeds door: http://en.wikipedia.org/wiki/Slavery_in_modern_Africa

    vrouwenhandel west-europa? allemaal Arabieren? wilde je het hier weer voor een ander invullen en mensen wat woorden in de mond leggen? Nu je het er toch over hebt, geen idee of het ALLEMAAL Arabieren zijn. Veel loverboys (ik noem ze liever smerige laffe hyena pooiers) hebben hun roots natuurlijk wel in die cultuur. Ze staan weleens met hun scooters bij de deuren van opvanghuizen voor weggelopen meisjes. Ze zorgen dan voor de broodnodige aandacht.

  22. 29

    MP#25..je slaat de plank volledig mis en je reactie, oh jij vindt dus dit en dat, is precies waarom bepaalde dingen maar niet willen lukken.

    Ik had/heb het over NU en jij komt met..met..weetjewat, olie en water niet te mengen..ik geef het op.

    .

  23. 30

    Voorbeeld van een slaaf van een kamelenzouttransporthoeder. Z’n piepjonge dochter zit bij de fam van baas touareg en hij moet dit en dat en nog eens dit en dat. In jouw en mijn tijd.

    Hij sprak met mij en moest dat naderhand bezuren. ( in no mansland tussen Algerije en Niger=strook van pakweg 150 km)

  24. 31

    Het wrange is, hoorde ik later, dat van dorpje van die touaregfam 50 km n.o van in-guezzam twee jaar na deze ontmoeting alle inwoners door islamitische “vrijheid”strijders zijn vermoord. Haram of course.

  25. 33

    pff

    We zitten in Zimbabwe, vandyke probeert een en ander voorzichtig te verklaren vanuit het recente koloniale verleden (tot 1965), maar dan komt steve die sleept volledig uit het niets de Arabieren erbij, de uitvinders van slavernij (en kolonialisme ook?) aldus steve, het is niet de schuld van de ‘witten’ nee het is de schuld van de Arabieren! En opeens is 1863 niet recent!! Ja zo kun je ook zeggen dat de joods-christelijke en humanistische traditie in Nederland ouwe koek is.

    En dan krijg ik van larie te horen dat een en ander niet wil lukken…

    Natuurlijk gaat het om het nu, maar om maar even de invloeden van de recente geschiedenis op een land en cultuur te vergeten is wel erg kort door de bocht.

  26. 34

    Vandyke heeft iig een punt met het gebrek aan plan- en organisatietalent. De kolonisatie laat ik even buiten beschouwing…

    Interessant stukje aardbol om te vertoeven larie.

  27. 37

    andere gedachte: hadden ze het kolonialisme niet beter kunnen voortzetten?.. misschien was het dan nu niet zo’n puinhoop geweest?

  28. 39

    @35:Een relatie met “eeuwenlange slavenjacht” en kolonisatie zie ik niet.

    Jij niet, de wetenschap wel. Afrikaanse landen waarvan veel slaven vandaan zijn gehaald doen het tegenwoordig relatief slechter.

  29. 40

    Het kolonialisme wordt ook doorgezet, maar dan nu door china en amerika. Don´t let them eat the cheese of your bread…