Vrouwenbesnijdenis: verminking of een mensenrecht?

bondoDe afgelopen week was het anti-FGM week in Sierra Leone. Een hele week zou in het teken staan van vrouwenbesnijdenis, of female genital mutilation in het Engels. Sierra Leonese vrouwen noemen het female circumcision, want of het verminking is of niet, daar kan een lange discussie over worden gevoerd. En de titel van de week was voor de Sierra Leonese vrouwen misschien al aanleiding genoeg om de week met argwaan en ongenoegen te beschouwen en op heel wat besnijdenissen te trakteren. Met als dieptepunt de ontvoering van vier vrouwelijke journalisten, die vervolgens naakt door de straten van de stad Kenema moesten paraderen. Na dit incident kwam de week na vier dagen al ten einde.

Ten onrechte wordt vaak gedacht dat vrouwenbesnijdenis een Islamitisch gebruik is. Maar hoewel de Sierra Leonese bevolking voor ongeveer 60 procent uit moslims bestaat, heeft besnijdenis nu net helemaal niets met religie te maken. En wat ook vaak ten onrechte wordt gedacht, is dat het gebruik afkomstig zou zijn van dominante mannen, die hun vrouwen niet op andere manieren in toom weten te houden.

In Sierra Leone is het een vrouwenaangelegenheid. Mannen mogen zelfs niets weten over de rituelen en gebruiken die aan de besnijdenis vasthangen.

Vrouwenbesnijdenis is in Sierra Leone een cultureel gebruik, dat diep verweven is met de wortels van de samenleving. Het is eeuwenoud, en onderdeel van de zogenaamde secret society Bondo (Mende stam), of Sande (Temne stam). De sociale ruggengraat in Sierra Leone wordt gevormd door de secret societies. De mannen hebben hun eigen tegenhanger: Poro. Het is een scheiding van de seksen, waarin jongens toetreden tot het domein der mannen, en meisjes tot het domein der vrouwen. En beide seksen hebben hun eigen gebruiken, die zij door middel van overerving en tradities voortzetten.

Loyaliteit

De secret societies zijn ontstaan toen men in het gebied nog in stammenverband samenleefde, en de verschillende leefgemeenschappen nog regelmatig conflicten en oorlogen met elkaar uitvochten. Wie geen lid was van de secret society, kreeg geen vrije doorgang tot bepaalde gebieden. De grondslag is dan ook loyaliteit. Loyaliteit tussen bevolkingsgroepen, en loyaliteit onder leden van hetzelfde geslacht. De secret societies hadden in die tijd veel invloed op politieke, economische en sociale verbanden en posities. En die functie is nooit helemaal verdwenen. De belangrijkste functie van de secret societies echter, is jongens en meisjes voor te bereiden op hun taken en verantwoordelijkheden als volwassenen. De initiatie duurt enkele dagen, waarin jonge mensen leren hoe ze zich moeten gedragen. In de Bondo-society wordt de meisjes geleerd hoe ze een goede huisvrouw moeten zijn, een goede echtgenote, ze leren de economische situatie van het huishouden in goede banen te leiden, maar ook praktische dingen zoals vissen, agrarische technieken en jagen.

Voor de westerse lezer doet dit misschien wat middeleeuws aan, maar het leven in de Sierra Leonese dorpen draait nog altijd om dat soort werkzaamheden, en wordt het leven georganiseerd door middel van de banden binnen de secret societies. Niet leden worden automatisch niet vertrouwd. In sommige gemeenschappen gaat het zelfs zo ver, dat besneden en onbesneden vrouwen geen bord met elkaar delen, en dat is heel ongewoon in Sierra Leone. Samen een bord delen lijkt misschien iets futiels, maar aan een maaltijd delen ligt toch veel sociale toenadering ten grondslag. En zo zijn er meer sociale happenings waar niet leden van zijn uitgesloten, waardoor hun positie onder de vrouwen verzwakt en zij nauwelijks invloed kunnen uitoefenen op gemeenschapsaangelegenheden. Moeders bepalen of en wanneer hun dochters worden geïnitieerd. Ook als de vader ertegen is. En dat komt steeds vaker voor in Sierra Leone. De jongere generaties mannen en jongens zijn vierkant tegen het gebruik, maar dat maakt weinig indruk op de bondo-vrouwen.

Bescherming van positie

bondo2
Wat is de reden voor besnijdenis? Reinheid met name, maar ook de onderdrukking van seksuele gevoelens. Waarom men dat laatste nu precies belangrijk vindt, is moeilijk te bepalen. Enerzijds ligt daar de bruidsschat en eis voor vrouwelijke maagdelijkheid als huwelijkskandidate aan ten grondslag, maar men zegt hier vaker dat het voortkomt uit de polygame familiestructuur. Vrouwen die elkaars concurrentie zouden willen verminderen. Hoe kan een volwassen, of misschien wel oude vrouw ooit opboksen tegen een jonge, hitsige meid? Want oudere mannen trouwen het liefst meisjes rond de veertien jaar, volgens Sierra Leonese vrouwen. In een polygaam huishouden betekent dit dat privileges en bronnen gedeeld moeten worden. En er is geen wet die de oudere vrouwen ervan verzekert dat zij meer recht hebben op erfenis, dan iemand anders.

Dus stel, je bent de eerste vrouw, je hebt de eerste zoon gebaard, dan nog kan je zoon zijn aanspraak op het huis van de vader verliezen aan de zoon van de jongste aanwinst. En dat is niet denkbeeldig als deze jongedame haar echtgenoot seksueel beter weet te plezieren dan de oudere dame. Bescherming van positie dus. Als men op seksueel gebied aan elkaar gelijk is, dan kan men elkaar op andere vlakken op een eerlijke manier beconcurreren.

Veel vriendinnetjes

Tegenwoordig worden er geen bruidsschatten meer gegeven, en is trouwen voor heel veel vrouwen niet eens meer weggelegd. Na de burgeroorlog zijn vele (culturele) gebruiken verdwenen, en hebben mannen nu liever ontzettend veel vriendinnetjes, dan de verantwoordelijkheid over een heel span echtgenotes. Een man moet namelijk wel kunnen aantonen dat hij zich zijn echtgenotes kan veroorloven, en dat is voor vrijwel geen enkele man meer het geval. Mannen hebben een hele schare vriendinnen, vrouwen hebben een nog grotere horde mannen om zich heen die hen onderhouden. Wat is de sociaal-economische binding tussen hen? Seks. En dus zou je denken dat men nu juist graag onbesneden zou willen zijn. Maar dat is niet het geval.

De Bondo-vrouwen zijn vastbesloten hun society met hand en tand te verdedigen. Ze voelen zich gemarginaliseerd en gediscrimineerd door de frontale aanval van mensenrechtenactivisten op hun heilige tradities. Een aanval die aangevoerd wordt door de VN ter plaatse. Het mensenrechtendebat krijgt ineens een hele andere wending, als je het van de andere kant bekijkt. ‘Zijn wij besneden vrouwen geen mensen? Hebben wij niet onze eigen rechten?’ is de vraag die onder de Bondo-vrouwen leeft. Zelfs, of eerder met name, de uitspraak dat vrouwenbesnijdenis verminking is, is een regelrechte belediging voor deze vrouwen. In het bijzonder voor de vrouwen die aan het hoofd van hun secret societies staan. Waren deze vrouwen voor de komst van de VN nog de meest eervolle vrouwen van de samenleving, nu zijn ze ineens verminkte misdadigers. En dat is begrijpelijkerwijs een boodschap die voor hen moeilijk te verteren is.

Minimumleeftijd

Het voorstel om besnijdenis helemaal te verbieden is door het grote protest onder vrouwen intussen gematigd tot het instellen van een minimumleeftijd. En dat is er eigenlijk altijd geweest. Tot voor kort. Maar vanwege de economisch alsmaar verslechterende situatie in Sierra Leone kiezen veel moeders ervoor hun dochters op steeds jongere leeftijd te laten besnijden. Als de meisjes ouder zijn, zijn de kosten een stuk hoger. En dus lopen de moeders het risico dat zij hun dochters niet kunnen laten besnijden.

Voor de VN is dat misschien dé oplossing om vrouwenbesnijdenis langzaam maar zeker uit te laten sterven. Voor deze vrouwen is het een teken van slecht moederschap. De vraag is dus of deze aanpak zal werken. De bondo-bush, de plaats in de bush waar vrouwen de meisjes mee naar toe te nemen om hen te initiëren is verboden terrein voor niet ingewijden. Wie zich als onbesneden vrouw op dat terrein waagt, zal gedwongen worden geïnitieerd. En dat zal reden genoeg zijn voor vrouwen om hun campagnes uiteindelijk te staken. Besneden vrouwen die lid zijn van de Bondo-society, maar zich er negatief over uitlaten, kunnen op ergere straffen rekenen. De straf die de vier vrouwelijke journalisten (die allen toch lid bleken te zijn van Bondo) kregen is nog mild vergeleken bij de voorgeschreven straffen binnen de society.

Apetrots en dolgelukkig

Ongeveer 94 procent van de vrouwelijke Sierra Leonese bevolking is besneden. Veel meisjes die net de besnijdenisrituelen hebben doorstaan, zijn apetrots en dolgelukkig, als ze ter afsluiting van de initiatie door de straten mogen paraderen om hun nieuwe status kenbaar te maken aan het publiek. Bondo leeft onder de vrouwen, op een positieve manier. Er is slechts een handjevol vrouwen die ertegen is.

Ook meisjes en vrouwen die op jonge leeftijd niet besneden zijn, kiezen er op volwassen leeftijd toch vaak zelf voor om zich alsnog te laten besnijden. Ook al zijn ze al seksueel actief, en weten ze dat hun seksuele gevoelens zullen verminderen. Voor sommige vrouwen is dat zelfs een welkome aanpassing in hun levens. Vrouwen willen bij de vrouwengemeenschap horen, want de mannen- en vrouwenwerelden liggen in Sierra Leone nog altijd mijlenver uit elkaar. En daar kiest men voor.

De vraag rijst dus in wiens belang een verbod op vrouwenbesnijdenis zal zijn, en of het überhaupt nagestreefd zou moeten worden. Een minimumleeftijd van achttien jaar, waarna het meisje zelf mag beslissen, lijkt alleszins redelijk. Als men het gebruik toch aan de kaak wil blijven stellen, is de bemoeienis door de mannenwereld waarschijnlijk een betere optie. Mannen staan buiten de vrouwen-society, maar het zijn tegelijkertijd de mannen die de bondo-bush bouwen. En het zijn de mannen die de levens van vrouwen vormgeven.

Misschien maakt een mannencampagne, waarin mannen vertellen dat ze een besneden vrouw eigenlijk helemaal niet zo leuk vinden meer indruk. Of het leidt tot een grotere scheiding tussen de seksen. En de vraag is of er mannen zijn die voor zo’n campagne te porren zijn. Want als je tegen Bondo bent, waar moet je dan je vriendinnen vandaan halen?

  1. 4

    Tsja..zo kun je er ook naar kijken…en ik moet zeggen dat ik me de reacties van de Bongo vrouwen enigzins kan voorstellen, van invloedrijke vrouw worden neergezet als zijnde vreselijke misdadigster. Verder hangt het er voor mij heel sterk vanaf in welke mate de besnijdenis wordt uitgevoerd, is hier sprake van volledig wegsnijden van de clitorisch & schaamlippen dan lijkt het me sterk dat de juist besneden meiden er trots op door de straat lopen. Is het daarintegen meer een rituele vorm waarbij het een extraatje is in het hele inwijdingsritueel door bijvoorbeeld een klein sneetje in het kapje over de clitoris dan heb ik er veel minder moeite mee…het sociale belang weegt in dat geval veel zwaarder als de besnijdenis…vergeet niet dat je als niet besneden meid veel minder kansen hebt in dit toch al straatarme en door strijd verwoestte land.

  2. 5

    Sluit me volledig aan bij Yatta (die met de grasmaaier voorbij kwam ;-)). Al ben ik bang dat het om meer gaat dan ‘een klein sneetje’ in dit werelddeel, het is wel degelijk van belang welke vorm van besnijden we het eigenlijk over hebben.

    De verandering zal ook in dit geval vanuit de mannen moeten komen. Zolang die geen onderscheid maken tussen wel/niet besneden is er voor de vrouwen geen goede reden er ook maar over na te denken.

    Overigens, inwijdingsritueel? Als het daarom te doen was zou het niet bij steeds jongere meisjes gedaan worden. Het is een “sociale zekerheid”, een overgangsritueel is het niet (meer).

  3. 6

    Het zou heel mooi zijn als iedereen onvoorwaardelijk recht op alles kan hebben en dat niemand daar zijn betuttelende handen op legt.

    Dat paradijs is (voorlopig?) een utopisch vergezicht. Misschien helpen we onszelf op weg door geen enkel oordeel te vellen over het besnijden van kinderen in Sierra Leone of tienermeisjes in Amerika. Het maakt ze er inderdaad niet minder menselijk om.
    Je zou, kort door de bocht, zelfs kunnen stellen dat er culturen zijn die het slechter doen, want waarom een kind een lichamelijk pijntje onthouden, door een anti-polio prik te weigeren?

    En, ruim door de bocht, als aanpassingen van het menselijk lichaam niets te maken hebben met gezondheid of economie, maar louter met een culturele statuswaarde en we dat volledig accpeteren, waarom dan ook niet een sneetje hier of daar in de hersenpan, om er een beter mens van te worden?

    Wereldwijd heeft iedereen het recht om trots te zijn op zijn verminkingen. Toch?

  4. 7

    Volgens de PvdA (bijvoorbeeld in hun integratie-resolutie) is er in dit land gelijkheid tussen man en vrouw, en is vrouwen-besnijdenis een buitenlandse gruwel, dat hier niet thuis hoort.

    Op de Technische Universiteit Eindhoven zijn 98% van de hoogleraren mannen. Dat is volgens de PvdA gelijkheid, want in ons land heerst immers gelijkheid tussen man en vrouw. Daarom is onze samenleving ook onmeetbaar beter dan die van Sierra Leone of Jemen. En daarom, aldus de PvdA, moeten de normen van onze samenleving onvoorwaardelijk gelden.

    Maar stel dat de volgende opties beschikbaar waren

    1. alle vrouwen in Nederland worden verplicht besneden, maar mogen wel hoogleraar worden aan de TUE, want alle vacatures worden 50-50 verdeeld onder mannen en vrouwen.

    2. vrouwen in Nederland worden niet besneden, maar zijn ook niet welkom aan de TUE, and ook niet aan de top van talloze bedrijven, ministeries, en instellingen.

    Wat zeggen de PvdA, en de liberalen in het algemeen? “Optie 2 is verplicht!” Dat zou vrijheid zijn, maar het is juist de ontkenning van de vrijheid. Wat de monoculturalisten doen is hun normen voor absoluut verklaren, en deze vervolgens aan de rest van de wereld opdringen – ook met militair geweld. Vrijheid zou impliceren dat mensen zelf erover mogen beslissen, welke samenleving ze willen, en zelf bepalen hoe hun eigen leven verloopt.

    Stel dat, door zichzelf in een moskee te laten besnijden, vrouwen direct tot hoogleraar aan de TUE benoemd worden, of tot de Raad van Bestuur van de Shell. Hoeveel vrouwen zouden dat willen doen? Stel dat het wel zo was geweest, maar dat vervolgens de PvdA de regeling verbood, en de benoeming van de vrouwen ongedaan maakte? Dat zou dan een opzettelijke keuze voor ongelijkheid zijn.

    Maar is dat dan anders dan wat we nu hebben? Namelijk dat de PvdA verkondigt dat ons land, met alle structurele achterstanden, de maatstaf is voor gelijkheid tussen man en vrouw. Impliciet zeggen de anti-besnijders: deze buitenlandse toestanden zijn duizend maal erger, dan het weren van vrouwen bij een Nederlandse universiteit? Maar is dat wel zo? Zijn ze onmetelijk veel erger?

  5. 10

    @9: Hij is ervan in een delier geschoten, vrees ik.

    Overigens, Paul: “Op dringende aanbeveling van vrouwelijke studenten voert de TU/e geen specifiek doelgroepenbeleid,
    gericht op vrouwelijke studenten.” (jaarverslag 2007)

    Verder vind ik een laag aantal vrouwelijke hoogleraren aan een technische universiteit niet zo raar. Het aantal vrouwelijke studenten is er ook laag.

    Eigenlijk vertroebelt je reactie het zeer lezenswaardige artikel van Gin.

  6. 11

    @9: Hij is ervan in een delier geschoten, vrees ik.

    Overigens, Paul: “Op dringende aanbeveling van vrouwelijke studenten voert de TU/e geen specifiek doelgroepenbeleid,
    gericht op vrouwelijke studenten.” (jaarverslag 2007)

    Verder vind ik een laag aantal vrouwelijke hoogleraren aan een technische universiteit niet zo raar. Het aantal vrouwelijke studenten is er ook laag.

    Eigenlijk vertroebelt je reactie het zeer lezenswaardige artikel van Gin.

  7. 12

    De TUE vindt zelf ook dat een laag aantal vrouwelijke hoogleraren bij een technische universiteit hoort. Ook minister Plasterk, die het allemaal betaalt, denkt er zo over. Ook de gemeente Eindhoven ziet er niets mis met het geval. De TUE is ook niet van plan om te stoppen met discriminatie: volgens het jaarverslag benoemde ze 25 hoogleraren, waaronder één vrouw. Wie bereid is om deze discriminatie goed te keuren, moet dan ook niet klagen dat vrouwen elders slecht behandeld worden, op wat voor manier dan ook. Dat is het punt. De TUE is overigens maar een voorbeeld, bij elke structurele achterstand van vrouwen in de westerse liberale landen, kan dezelfde vraag gesteld worden.

  8. 13

    @Paul: misschien zijn er wel weinig vrouwen die tot hoogleraar benoemd kunnen worden, omdat er nu eenmaal weinig vrouwen uit de benoembare leeftijdscategorie met een technische graad zijn. Kijk nou eens naar de instroomcijfers van vrouwelijke studenten, dat is al laag, dat zal 20-30 jaar geleden vast niet hoger zijn geweest. Op de UU zie je heel andere cijfers, want daar zijn andere studies.

    En vanwege deze op de TUE geconstateerde “discriminatie” zou Nederland niets meer mogen zeggen over discriminatie elders?

    Volgens mij ben jij nog in staat om in de wachtkamer van een huisarts, waar maar één vrouw zit tussen 4 mannen, discriminatie te vermoeden.

  9. 14

    Nee, nee, nee, nee, en nog eens nee. Dit is net zoiets als de discussies die ik heb met een hindoestaanse collega over gearrangeerde huwelijken: het westerse verlichtingsideaal is wel degelijk superieur aan feodale of tribalistische gebruiken; hoe je het ook wendt of keert. Meritocratie, de mogelijkheid om te leren en (vooral heel belangrijk) de mogelijkheid om te kiezen als je eenmaal bewust bent, is cruciaal, en deze zaken gaan hier allemaal aan voorbij.

    Natuurlijk heb ik ongelijk in een bredere culturele context – ik heb mijn kring om op terug te vallen tenslotte en een verminkt meisje heeft dat ook nodig, en moet dat niet ontnomen worden omdat iemand anders vanuit een superieure positie dat onmogelijk gemaakt heeft, maar vergeet niet: wij hebben hier in Europa ook gearrangeerde huwelijken gehad. We hebben hier welliswaar geen meisjesverminking gehad, maar wel kuisheidsgordels en jongensbesnijdenis vanwege masturbatiegevaar. En we zijn ervan af. En dat maakt ons superieur.

  10. 15

    “En dat maakt ons superieur.” Dat is precies wat ik bedoel: de liberale monoculturalist is overtuigd van de absolute superioriteit van de eigen cultuur en samenleving, en daarom eist hij/zij dat deze samenleving, met al zijn fouten en onrecht, in stand gehouden wordt. Liberalisme, conservatisme, en het verdedigen van ongelijkheid, gaan dan hand in hand – zoals je bij de PvdA ziet.

    De liberale monoculturalisten zijn inderdaad overtuigd, dat het weigeren van vrouwen als hoogleraar moreel beter is, dan het afsnijden van hun clitoris. Dat zien ze echter niet als hun persoonlijke voorkeur – maar als een absolute waarheid, dat met alle dwang verspreid moet worden. Zoals vaker gezegd, is de liberaal eigenlijk het spiegelbeeld van de fundamentalisten.

    Wat moet er wel gebeuren, dan? De TUE moet gewoon vrouwen benoemen als hoogleraar, desnoods door vrouwen met MAVO-wiskunde aan te nemen. Zo niet, geldkraan dicht, weg TUE. Zo simpel is dat.

  11. 16

    1. alle vrouwen in Nederland worden verplicht besneden, maar mogen wel hoogleraar worden aan de TUE, want alle vacatures worden 50-50 verdeeld onder mannen en vrouwen.

    Dan zouden we slechte sex én slechte wetenschap hebben.

    @KJ: Ja maar gaat dit stukje niet veel meer over het opleggen van westerse normen en waarden in niet-westerse culturen?

  12. 17

    Het wegsnijden van de clitoris en/of schaamlippen is een vorm van verminking. Het is gericht op onderdrukking van een fundamenteel recht op plezier, op genot. Het is een ingreep die onomkeerbaar is en volkomen van de pot gerukt. Waarom niet een tepel eraf schroeien? Oh nee. Zonde, want dan kan de man er niet meer aanzitten voor zijn eigen genot.

    Probeer je even in te leven. Je vrouw pakt op een zondagavond je dochtertje van 10 maanden mee, wikkelt haar in een zachte doek en gaat naar zolder. Daar zit oma klaar met een mes. Kan mij niet schelen of je een doekje omgeknoopt hebt en in een hut in Sierra Leone zit of driehoog achter in de Pijp.

    Zien we het nog steeds als een mensenrecht?

  13. 18

    Ooit Kittekat was er een symposium op de medische faculteit Rotterdam “klaar is kees maar hoe zit het met Saar?

    Ik ziehet als ACHTERLIJK , mannen van tig doen uit maken wat meisjes van net moeten ondergaan. Alle nuance zuigt.

    Verkracht, hoppa honderd zweepslagen als straf(?)…uitgehuwelijkt worden als 8 jarige en dan erin met dat ding ?? Dat binnen een week van berichtgeving.

    Ik ben het zat en kom uit de kast…zo..nuf said.

    Eens met Kittekat, geheel.

    Ook in Sierra doen de vrouwen wat de mannen willen, niks vrijheid

  14. 19

    Kan mij niet schelen of je een doekje omgeknoopt hebt en in een hut in Sierra Leone zit of driehoog achter in de Pijp.

    Regime change dan maar?

  15. 20

    Paul weet door een demografische extremiteit op de TU/e te kunnen concluderen dat ‘we’ niet veel beter zijn dan een willekeurige groep ‘beroepsverminkers’ wat het recht van vrouwen aan gaat.

    Bravo.

  16. 21

    @JSK: als dat betekent dat Sierre Leone wetgeving invoert tegen vrouwenmishandeling/verminking en dit ook weet te handhaven en het is mogelijk om de Bondo vrouwen te laten zien dat je clit veel pret geeft, dat je ook positieve rituelen kan ontwikkelen, ja. Regime change van binnen uit. Gin for president?

  17. 22

    Als kinderkannibalisme nou eenmaal bij hun cultuur hoort, wie zijn wij dan om het verorberen van kinderen tegen te gaan?
    En zo is het maar net! Laat die malle zwartjes toch doen wat ze willen.
    Kunnen we dan alleen met melkander, en ook met de auteur van het stuk afspreken, dat al dat soort mensenrechten vooral uitgeoefend wordt, buiten onze landsgrenzen.

  18. 23

    @JSK; ja, maar. Twee dingen:

    1) lokaal en globaal komen samen op het moment dat een Afrikaanse vrouw hier haar dochter onherstelbaar probeert te verminken. En laten we wel wezen; ik ben ook tegen armbanden om de nek en meer van die gekkigheid; het gaat me heus niet alleen aan het hart omdat het toevallig over kutjes gaat. De boerka is weer een ander verhaal; die kun je afdoen.

    2) Wat je een ‘leuk tribaal gebruik’ noemt is een glijdende schaal. Zouden we ook zo’n fijn cultuur-tolerant stukje kunnen schrijven over koppensnellende papoea’s op Nieuw Guinea ?

  19. 24

    Even wat punten op een rijtje:

    1. Vrouwen weten dat de clitoris plezier geeft.
    2. De meeste mannen zijn er tegen
    3. Keuze is tussen helemaal verbieden en minimum leeftijd instellen(18, en dan mogen de meisjes zelf beslissen)
    4. Dit was juíst in het kader van vrouwenrechten, want de vrouwen hebben het gevoel dat het beetje aan rechten wat ze hebben in Sierra Leone, hiermee afgenomen wordt.
    5. Het gaat om een gebruik buiten de Nederlandse landsgrenzen en binnen de Sierra Leonese landsgrenzen
    6. Er zijn ook redelijk wat gebruiken in Nederland die er vanuit Sierra Leone heel barbaars uitzien. Geslachtsveranderingen is er één van. Wilt u graag dat de VN daartegen campagne komt voeren op uw bodem? Die arme mensen die denken dat het goed voor hen is om zich om te laten van man tot vrouw of andersom, moeten immers ook beschermd worden tegen uw idioterie dat maar toe te staan? Chirurgen aan de schandpaal! Verminkende misdadigers! Een campagne tegen het homohuwelijk? En dan worden ambtenaars van de burgerlijke stand vervolgd en gehekeld als misdadigers.
    7. In dit kader: zullen we voor een jaartje ‘the white man’s burden’ omdraaien naar ‘the black man’s burden?’ Volgens mij vecht men in Nederland toch al een tijdje zeer ontevreden tegen ‘the islamic man’s burden’. Dan kunt u het gevoel in een kader plaatsen ;-)
    8. Gin for president? Liever minister, die hebben hier een veel aangenamer bestaan.

  20. 26

    1. Op de leeftijd dat het gebeurt, zijn vrouwen er misschien nog niet helemaal achter.
    2. Tegen clitorectomie, hoop ik; niet tegen plezier.
    3. Helemaal mee eens. Maar wel met een fijne reclamecampagne om wat tegenwicht te bieden aan de achterlijke verminkingsdrang van je eigen moeder.
    4. Tough shit.
    5. Het gaat om een gebruik dat ook hier geimporteerd wordt, en hier door cultuurrelativisten verdedigd.
    6. Geslachtsverandering is een beslissing die genomen wordt door het ‘slachtoffer’ zelf.
    7. ‘White man’s burden’ is bedacht door de ‘white man’. De ‘black man’ heeft niet genoeg vrije tijd voor dit soort gekkigheid.

  21. 27

    @26:
    1. Maar ze mogen dan wel stemmen, trouwen, kinderen baren, eigen zaak beginnen, etc. etc. etc. Misschien moet dat dan ook maar verboden worden? Of hadden we die tijd al met succes achter ons gelaten, dat we dachten dat vrouwen niet na kunnen denken?
    2. Tegen clitorectomie inderdaad
    3. En wie gaat die campagne voeren? De vrouwen? Of de mannen (zie laatste alinea van het stuk)?
    5. Nee, dat is iets anders. Het ging er juist om wat de internationale gemeenschap op andermans bodem probeert te verbieden. In Sierra Leone begrijpt men heel erg goed dat je je moet aanpassen aan je gastland, en dat verwacht men dan ook van de VN ter plaatse.
    6. Bondo ook, tenzij het om hele jonge meisjes gaat.
    7. LOL

  22. 28

    De afgelopen week was het anti-FGM week in Sierra Leone. Een hele week zou in het teken staan van vrouwenbesnijdenis, of female genital mutilation in het Engels. Sierra Leonese vrouwen noemen het female circumcision, want of het verminking is of niet, daar kan een lange discussie over worden gevoerd.

    En daar ben ik gestopt met lezen. Circumcisie bij de vrouw is exact hetzelfde als circumcisie bij de man. Voorhuid is voorhuid. Circumcisie bij de man wordt in Nederland vergoed door je ziektekostenverzekeraar, circumcisie bij de vrouw is strafbaar. Als de anti-vrouwenbesnijdenis-beweging serieus genomen wil worden, zou ze er goed aan doen eens wat duidelijkere termen te gebruiken in plaats van een heel plethora aan genitale verminkingen op 1 hoop te gooien.

    Maarja als je aanhangers erachter komen dat vrouwenbesnijdenis ook veel mildere vormen kent dan clitoridectomie, excisie en infibulatie, dan zouden ze wel eens af kunnen haken. Nee, marketingtechnisch is het veel slimmer om net te doen alsof vrouwen die een klein sneetje in hun voorhuid krijgen even zwaar verminkt zijn als vrouwen bij wie de hele handel is gesloopt.

    Ik zie niet in hoe vrouwen die het risico lopen op genitale verminkingen erbij gebaat zijn dat de organisaties die hen zouden moeten bijstaan al dan niet bewust maar zonder meer structureel verbloemen dat er gradaties zijn in vrouwenbesnijdenis. Door die begripsvervaging kan de strijd niet gefocust worden op waar het om gaat: echte verminkingen. Ik heb het artikel toch maar even doorgescanned en na ruim een A4tje vol met tekst is mij nog steeds niet duidelijker of de vrouwenbesnijdenissen in Sierra Leone nou ernstiger zijn dan mannenbescnijdenissen in Nederland, of juist niet. Dat is toch raar?

    Zelf lijken de vrouwen aldaar er overigens vrij duidelijk over te zijn; men noemt het “female circumsision”, een hele duidelijke term die betekent dat de voorhuid wordt verwijderd en meer niet. Toch wordt die hele duidelijke term in dit artikel in verband gebracht met “verminking” en “mutilation”. Wat probeert men daarmee te bereiken?! Het wordt hoog tijd dat deze seksistische discriminatie een halt wordt toegeroepen. Vrouwen hebben evenveel recht om hun voorhuid te laten verwijderen als mannen.

    Pas als we daar duidelijk over zijn, kan de strijd tegen de echt ernstig verminkende vormen van vrouwenbesnijdenis even fel gevoerd worden als de strijd tegen hypothetische piemel-afhakkers.

  23. 29

    @28: Om welk soort besnijdenis gaat, is mij niet duidelijk, daarom heb ik me ook van commentaar daaromtrent onthouden. Officieel gaat het inderdaad om een incisie, maar ik ken ook vrouwen bij wie de hele clitoris is weggehaald. Dat schijnt echter door ‘kwakzalverij’ te komen, omdat het voor sommige ongeauthoriseerde initiators gewoon handel is. De vrouwen pleiten overigens wel voor regels en medische kennis, zodat ze het verantwoord kunnen doen, en toezicht op het gebruik. Dat was bij hen in vroeger tijden ook gewoon normaal. In de discussie die gevoerd wordt, wordt iedere vorm van besnijdenis gelijkgesteld aan verminking. Uw punt is daarin een hele zinnige.

  24. 30

    @28
    Zeer terecht punt, er zijn vele vormen van FGM. Om helemaal precies te zijn maakt de WHO onderscheid in vier categoriën de implicaties verschillen nogal.
    @Gin Het is redelijk cultureel en geografisch welke vorm waar plaatsvindt. In Sierra Leone gaat het meestal om type II: The WHO’s definition of Type II FGM is “partial or total removal of the clitoris and the labia minora, with or without excision of the labia majora (excision).”

    Dat is dus heel wat anders dan een mannenbesnijdenis. Ongeveer tien procent van de vrouwen schijnt na de behandeling (in SL) in het ziekenhuis terecht te komen, met bloedingen ne tetanus enzo.

    Dit ter aanvulling op je stuk. Ik snap overigens je behoefte om hierover je gedachtes en dilemma’s te ventileren.

  25. 32

    #30: Ja ik ken de officiële cijfers en statements, maar het is me absoluut niet duidelijk waar die vandaan komen, en waarop ze gebaseerd zijn. Men gaat daar hier ook tegenin. Doen ze surveys in de dorpen? Vragen ze vrouwen hoe ze besneden zijn? Want daar moeten ze namelijk zelf ingewijden voor zijn. Kortom, dat gebeurt niet. Wat hier vaak gezegd wordt, is dat men zich op de extreme gevallen concentreert, omdat dat de gevallen zijn die medische zorg behoeven. Nogmaals, ik weet het niet en vermoed dat de waarheid ergens in het midden ligt. Ik ken drie vrouwelijke initiators, en zij zeggen dat ze enkel een incisie doen. Maar ik zei er al bij dat ik vrouwen ken, bij wie de hele clitoris is weggehaald. Ik weet het niet, en wil het eerlijk gezegd niet aan den lijve ondervinden om daar achter te komen. Maar vergeet niet dat cijfers niet zaligmakend zijn. Deze cijfers worden opgesteld door mensen die er baat bij hebben dat het zo uit komt. En vaak zijn cijfers echt op heel erg weinig gebaseerd.

  26. 33

    @Gin
    Van de WHO. Ik begrijp ook niet precies wat de WHO precies te winnen heeft bij classificeren in type I of II (waarom maken ze het dan niet nog erger?). Ik ben het met je eens dat cijfers niet zaligmakend zijn.
    Maar goed dan hebben we geen idee waar we het over hebben en dat zou toch wel handig zijn. (Als FGM in SL alleen maar ging over een prikje en een druppeltje dan vermoed ik dat jouw stukje hier niet gestaan had.)

  27. 34

    @ 0 t/m het einde…

    Het Grote Grijze Oogkleppenmysterie.

    De post(er) niet, de reaguurders niet…

    Gaat er even niet om dat dergelijke bloederige karweitjes idioot en nutteloos zijn. Iederéén heeft recht op tenminste 1 lekker plekje. Punt. Nooit de Lekkere Dingen des Levens weg snijden. Niet doen. Zéker als je al zo weinig hád en o o o wat lag ze er gisterenavond weer frigide bij in dat snikhete klereweer. Vrouwen kromstompen in andere culturen of jongetjes van 12 bij wijze van initiatie allerlei bloederige en gevaarlijke fratsen laten uithalen om er maar “bij” te mogen horen, ook zo iets…dit wel zien als onderdeel van het probleem dat Het Grote Armoedegat heet graag ja. Lekker makkelijk toch?: “Zeg, dat kan anno 2009 echt niet meer hoor, ophouden daar met die achterlijkheden…NU, Vort”…

    Hoe had u dat gedacht dan? Hoe kúnnen stompzinnig arme sodemieters tussen alleen maar nóg stompzinnig armere sodemieters waarvan b.v. de kinderen feitelijk op door ONS viavia (nudge nudge say no more) veroorzaakte zwaar vervuilde stranden metaal rapen of als ratten op chemische/ computer afvalbergen rondkruipen…hoe kunnen die Ooit op het idee komen Ooit op een spoor komen ZELF in gaan zien ZELF initiatieven ontplooien dat het bepaald handig was dat dingen na 1000 jaar misschien wel eens zouden kunnen (moeten) veranderen? HOE? Wachten tot er een Het Licht ziet en plots met een spandoekje gaat lopen? Ja wat?

    Als nou eerst eens de enorme bedragen die o.a. de cacao in het buitenland oplevert wat meer tot bij de boer zouden raken en alle winsten niet naar oorlog en corruptie zouden verdwijnen…zouden ze daar misschien wat boekjes kunnen lezen en wie weet ook op internet wat wijzer kunnen worden. “Regime change”, “Overheid Sierra Leone moet ingrijpen”…”Fair Trade”… iedereen achterlijk houden dat fijne uitbuitingscirkeltje is veels te lekker…

    Weet je wat: gewoon je hoofd blijven volproppen met chocolade bij een nespresso…kijkend naar die serie reclamefilmpjes met George Clooney weetuwel…gaat me daar dat ranke sjokoladebruine loeder toch ineens pleite met het koffiefiltertje…en dan nog bijdehand gaan lopen doen alsof d’r klit er ineens niet meer toe deed ook…godverdegodver!

    The End.

  28. 35

    Misschien is dat dan een discussie die ze hier eerst zouden moeten voeren, voordat ze zo hard van leer trekken. Ik wil je er bij vertellen, dat het aantal vrouwenrechtenorganisaties ed. hier als paddestoelen uit de grond schiet. De WHO kan alleen maar rapporteren over wat men in de medische praktijken meemaakt, en natuurlijk niet over wat men niet ziet. En tot slot: de WHO moet ook gewoon aan het werk blijven. Net als de VN. En humanitaire organisaties. Het is een hele economische sector, hulpverlening en mensenrechtenactivisme.

    Kortom: misschien zou men de discussie meer open moeten voeren, en eerst inventariseren wat er echt aan de hand is. Zo zijn er bijvoorbeeld nauwelijks tot geen berichten van spijtoptanten. Dat zou dan toch al een handig begin zijn. Dan weten ze tenminste waar het over gaat. Er is een handjevol bondo-vrouwen die nu opkomt voor de ‘mensenrechten’, maar daar wordt weer over gezegd dat deze vrouwen gewoon geld en een positie zoeken, wat ook maar al te vaak het geval is in Sierra Leone. Dus wat is nou waar? Je moet maar eens gaan vragen hoeveel mensen bij Amnesty geloven in waar ze voor werken. Of bij UNICEF. Of bij de plaatselijke VN. Enz. Je krijgt schokkende antwoorden, net zoals ik die heb gekregen.

  29. 36

    #34: Eh… hier steekt meer achter dan ik zo op een zonnige Freetownse dag kan behappen. Wel zou ik het fijn vinden als je me de link armoede en besnijdenis zou kunnen onderwijzen.

    En: misschien zeg ik nu te veel, maar ik geniet erg van mijn clitoris. Maar stel dat ik dat nou helemaal niet zou willen, daarvan genieten, vind je dan dat je me daar toe moet dwingen? ´Genieten zal je, kreng!´ of zoiets?

  30. 37

    Tja Gin, relatie tussen enige welvaart en geestelijke ontwikkeling zeg…

    Mijn opa (een ongeletterde dagloner in de landbouw levend in relatief abjecte armoede) smeerde op een bruiloft alsof het de reuzel was die hij elke dag at (de eerste keer dat hij over de Schelde trok) vingerdik sambal op zijn boterham…

    Goed, nu waren er mensen bij die hem konden leren dat sambal an sich niet per se vies hoeft te zijn…

  31. 38

    Voor mij is die link niet zo vanzelfsprekend hoor. Wat is geestelijke ontwikkeling? Want dat kunnen we ook in het hele negatieve trekken. En is een onbesneden vrouw meer geestelijk ontwikkeld dan een besneden vrouw? Een vriendin van me hier gaf het lachende commentaar dat onbesneden vrouwen juist helemáál niet kunnen ontwikkelen omdat we alleen maar aan seks zouden kunnen denken. Ik plak hier haar uitgestoken tong :-P

  32. 39

    @Gin
    Ik weet dat het een industrie van jewelste is en ik heb grote moeite als een bekende van me voor een dik salaris, met dikke auto in een Derde Wereldland wel even gaat vertellen hoe het moet, zonder dat ze er zelf een zier van geloven…

    Hoe betrouwbaar die cijfers zijn weet ik niet. Ik denk overigens wel dat er een redelijk beeld is over welke types waar het meest worden uitgevoerd. Er is zo langzamerhand natuurlijk veel documentatie en er zijn ook veel getuigenissen (lees: “Mijn woestijn”). (Ik denk dat de cijfers betrouwbaarder zijn dan de initiators die jou iets vertellen. Ze weten heus wel hoe jij er tegenover staat.)

    Als het je echt interesseert, Olayinka Koso-Thomas heeft hier vanuit haar ervaring in de praktijk als GP in SL al in 1987 een boek over geschreven: Circumcision Of Women, A Strategy For Eradication. En ook Female Genital Mutilation: Legal, Cultural and Medical Issues
    van Rosemarie Skaine.

    Ik kan me verder aansluiten bij wat Yevgeny zegt. Er zijn nog wel wat handelingen die we niet meer verrichten dankzij meer kennis. Hoe pater/maternalistisch ook soms moet je proberen om iets te veranderen.

    Ik weet trouwens dat het een veel te serieus onderwerp is voor grapjes, maar hoe het gesprek komt binnen een paar zinnen van genieten van een clitoris tot te dik sambal smeren….

  33. 40

    @Gin (38)
    Dat kan zij wel zeggen, maar ik neem aan dat jij je ook wel realiseert hoe onzinnig dat is. Daarbij is het besides the point. Het is ook niet zo dat je niet gelukkig kunt zijn na een type IV besnijdenis, maar of het helpt…

  34. 41

    Hoite: Ja, er lopen twee concepten door elkaar heen nu. En het is aan mijn kant een beetje lastig, omdat ik meningen van anderen weergeef, en niet die van mezelf. De discussie wordt hier heel heftig gevoerd, en daaruit weet ik dat vrouwen echt héél erg verbolgen zijn over de aanval op hen. Zij zeggen geen spijt te hebben, ik ken ook vrouwen (midden 20) die nog besneden willen worden, maar het geld niet hebben, en mij daarom bijvoorbeeld om bedelen.

    Om het maar weer terug op onderwerp te krijgen, de verschillende concepten op een rijtje:
    1. Kennis en ontwikkeling: men pleit er hier voor om meer kennis over veilig besnijden te krijgen, zodat er geen gezondheidsrisico’s meer aan zijn verbonden, in plaats van afschaffing. Wat is daar precies op tegen, als het om meerderjarige meisjes gaat, die zelf kunnen beslissen of ze het wel of niet willen?
    2. Ontwikkeling en besnijdenis: hoe deze twee met elkaar samenhangen, gaat nog steeds aan me voorbij.

    Mijn ‘two cents’: als de vrouwen het zelf willen, waarom zou je dan door blijven gaan met campagne voeren voor volledige afschaffing? Men moet naar de sociale verschijnselen kijken, en daar oplossingen bij zoeken. Dingen bespreekbaar maken bijvoorbeeld, lijkt me beter dan een frontale aanval en beschuldigingen over verminking en het bestempelen van misdadigers. Moeders kunnen de initiate niet betalen voor oudere dochters. Waarom niet bespreekbaar maken dat de prijzen voor de rituelen en de kadootjes voor de dochters naar een redelijk bedrag moeten? Dan voorkom je dat vrouwen hun dochters te vroeg, onder dwang, laten initiëren. En tot slot: mannen zouden zeker in het debat betrokken moeten worden, maar daar moet toch echt een goede manier voor gevonden worden. Dat mannen daar nu huiverig voor zijn, lijkt me duidelijk. Het is een complex probleem, wat ik heb geprobeerd te schetsen.

    En ik kwam niet voor niets met het voorbeeld dat er ook gebruiken in Nederland zijn die voor Sierra Leonezen heel barbaars lijken. Daar hebben we in Nederland ook heel uitgebreid bij stilgestaan en bepaald dat het mag, als de betrokken persoon volwassen en geestelijk gezond genoeg is om dat zelf te bepalen. Als een man zich tot vrouw laat ombouwen, wat is dan zijn seksuele gevoel nog? Vrouwen en mannen hier vertellen overigens dat zeker niet alle vrouwen al hun seksuele gevoelens verliezen. Volgens hen (maar ik kan niet googlen om te zien of dat waar is, derde wereld verbinding) ligt het eraan of de zenuw beschadigd is ja of nee, en hoe lang de zenuw is. Als deze door naar binnenloopt, dan schijnt er bijna net zoveel seksueel gevoel te zijn als zonder besnijdenis. Maar dan nog: als een vrouw zelf bepaalt dat zij helemaal geen seksueel genot wil, wie moet haar daar dan toe dwingen?

    Hier zijn overigens geen boeken of artikelen te verkrijgen over besnijdenis in Sierra Leone, kan ik dus ook niet achteraan. Om één of andere reden publiceert deze mevrouw haar werk niet in Sierra Leone.

  35. 42

    Iedereen die tegen cultuurrelativisme is, gelooft dat de eigen cultuur voor 100% deugt. (Zo niet, dan ben je immers zelf een cultuur-relativist). Daarom moeten de anti-relativisten elke kritiek op de eigen cultuur verwerpen. Ze moeten ook alles wat mis is met hun eigen samenleving goedpraten, anders ondermijnen ze de logica van hun eigen standpunt.

    Het is per definitie rechts, het zou zelfs als een definitie van ‘rechts’ kunnen dienen: het streven naar behoud van alles wat mis is met de huidige samenleving. Het is ook per definitie conservatief: immers, als de Nederlandse cultuur foutloos is, dan moet het ook niet veranderd worden. Dat zou ook een vorm van relativisme zijn.

    Wat zich afspeelt in Sierra Leone is nauwelijks relevant hier. Het anti-relativisme is eerder een politieke stroming in de westerse landen, een ontwikkeling binnen het liberalisme.

  36. 44

    @Gin
    Over een leeftijdsgrens kunnen we het snel eens zijn.

    Van mij mogen volwassen mensen zichzelf best verminken (,ik realiseer me ook mijn ethnocentrisme). Ik begrijp ook jouw morele dilemma. Mijn gevoel hierover is mede bepaald doordat ik hier een documentaire (met beeld van de gebeurtenis) over heb gezien met een meisje van een jaar of acht in de hoofdrol.
    Er is wel een verschil tussen iemand die zich vrijwillig laat ombouwen of iemand die door grote sociale druk in meer of mindere mate gedwongen wordt. (Overigens krijgt iemand die omgebouwd wordt gewoon een nieuw gelschtsorgaan naar keuze waarbij genot zeker mogelijk is maar dit terzijde.)

    Vrouwen willen besneden worden omdat ze anders niet voor vol worden aangezien. Daar ligt de wortel van het ‘probleem’. Ik zou ook niet willen pleiten voor repressie. Het is een riskante procedure en voor het algemeen welzijn van vrouwen in de landen zou het uiteindelijk beter zijn als het niet meer gebeurde. Dat is gewoon medisch. Directe sterfte, infecties, problemen met intercourse, problemen met baren etc.

    PS
    Ik heb wel even voor je gegoogled en dat is zeker mogelijk.

  37. 45

    @Gin #41

    Je geeft met “In Sierra Leone geen boeken of artikelen te verkrijgen over besnijdenis…om één of andere reden publiceert deze mevrouw haar werk niet.” zelf al antwoord op “2. Ontwikkeling en besnijdenis: hoe deze twee met elkaar samenhangen, gaat nog steeds aan me voorbij.”…

    Oké, en een boek alleen zal besnijdenis ook de wereld niet uithelpen…en vertoefden de meeste Sierra Leonese schrijvers w.s. niet voor niets van alle mediagemakken voorzien knus in het westen en werden (hun) boeken over dergelijke onderwerpen h.w.s. sowieso al niet uitgegeven…kon in Sierra Leone vrijwel niemand boeken betalen laat staan lezen (Analfabetisme Sierra Leone: mannen 60%, vrouwen 79% (2000)). Bij dat laatste zal je toch eerst moeten beginnen, gaat een tijdje duren…als de boel 20 jaar stabiel kan blijven dan tenminste.

    Tot zover qua klein onderdeeltje van “bepreekbaar maken”.

    Kijk Gin, hoeft inderdaad niet perse te betekenen dat dat je geestelijke ontwikkeling of een zinvol leven in de weg heeft gestaan: nooit nergens nada van niemand nakkes vernomen of geproefd van de geneugten van een flinke lik sambal, eerst zoet dan prikkelend op de tong badend in het zweet en…

    O moeder wat was het lekker Heet.

    *weigert namelijk typisch vrouwendingetje nog langer specifiek bij naam te noemen*

  38. 47

    @Paul; o man, fuck off, grow up, and all that. Ik parafraseer even een president: wie niet voor mij is, is tegen mij (en links). Gadverdamme, wat een mentaliteit. Sorry hoor, je bent vast wat jonger ofzo, maar werkelijk: denk je dat je heel ver komt met zo’n redenering ? Laat het me voor je uitspellen: cultuur-relativisten bestaan in gradaties, en zijn over verschillende onderwerpen op een verschillende manier en in verschillende mate relatief. Een minder cultuur-relatief iemand op het onderwerp van ‘hoe behandel ik vrouwen’ heeft het volste recht om een meer cultuurrelatief iemand op hetzelfde onderwerp ‘cultuurrelativist’ te noemen, ook al is ‘ie het misschien niet voor de volle 100% met zijn eigen cultuur eens en heeft ‘ie over andere onderwerpen binnen zijn eigen cultuur wel een heel andere mening, en is niet per definitie rechts. Nuance, weet je ? Het kan hoor !

  39. 49

    Excuses trouwens voor mijn enigzins sterke taalgebruik – je bent vast een heel plezierig iemand in de gewone omgang enzo – maar ik kan er werkelijk niet tegen om deze hoeveelheid absolutisme in de etalage te zien van wat ongetwijfeld een veelbelovend lidmaatschap is van de meningen-wereld. Ok, ik moet het vragen: hoe oud ben jij, Paul ?

  40. 52

    Het anti-cultuurrelativisme moet per definitie absoluut zijn, want als je nuances aanbrengt in de waardering van culturele verschijnselen dan ben je zelf relativist.

    Nogmaals: het anti-cultuurrelativisme beweert dat onze westerse cultuur volledig en absoluut superieur is aan alle andere culturen. Dat is inderdaad een absolutisme. Daarom moeten ze alles wat krom is recht praten, zoals de ongelijke behandeling van vrouwen in Nederland.

  41. 53

    @52: ik heb meer het idee dat jij er een zeer ongenuanceerd en verabsoluteerd wereldbeeld op nahoudt.

    Je hebt trouwens mijn vraag nog niet beantwoord: zou het lage aantal vrouwelijke hoogleraren ook niet te maken kunnen hebben met het lage aantal vrouwen met een technische graad die in de logische leeftijdscategorie zitten? Met andere woorden: heeft het lage aantal vrouwelijke hoogleraren niet te maken met een laag aantal professorabele vrouwen?

    Wat je in #15 beweert (vrouwen met MAVO-diploma hoogleraar maken, anders geen geld meer voor de TUE), doet me ernstig twijfelen aan de goedheid van je “emancipatoire” opmerkingen. Vrouwen zijn er niets bij geholpen dat de kwaliteit van het onderwijs naar beneden bijgesteld wordt om jouw ideologische fetisjismen te bevredigen. Zeker de vrouwen niet die nu een technische studie doen en later hoogleraar willen worden.

  42. 54

    @45: Ik zei ook beSPREEKbaar maken, en niet beLEESbaar. En er zijn hier ook heel veel hele hele hele rijke Sierra Leonezen die zich wel degelijk boeken kunnen veroorloven, als ze verkrijgbaar zouden zijn, maar dat is ‘besides the point’. De VN heeft hier een mooie propaganda radio, die heel goed beluisterd wordt, waarin ze door kleine kinderen laten vertellen dat besnijdenis echt ‘heel, heel, heel, heel, héél slecht is. Hoor! Vat je ‘m? Is dat bespreekbaar maken, of mensen betuttelen en absoluut niet serieus nemen? Ik zou me namelijk kunnen bedenken dat je heuze discussieprogramma’s houdt, in plaats van dit soort spotjes. En dat soort discussies zwengelen weer andere discussies aan. In de samenleving. Radio werkt hier heel erg goed namelijk. En zo wordt op sommige radiostations flink veel gediscussieerd over wat er zo góed is aan besnijdenis, en Bondo. En dat maakt dus heel erg veel indruk. Betuttelen, betrutten en berispen alsof het kleine kinderen zijn die je naar je eigen ‘wellust’ (of moet ik zeggen ‘gerief’) dingen kunt verbieden of opleggen, lijkt mij dat aangetoond is dat dat dus …… niet……. werkt. En mijn persoonlijke mening: het is toch ook een beetje vreemd om volwassen mensen te behandelen alsof ze kinderen zijn. Dat zou bij mij ook in het verkeerde keelgat schieten, eerlijk gezegd. Want zelfs al zou ik dan vreselijk ‘onderontwikkeld’ zijn, dat maakt me nog geen kind. Of wel?

  43. 55

    Ben het verder eens…hoor: “bespreekbaar maken beter dan een frontale aanval en het bestempelen als misdadigers” en niet betuttelen als kleine kinderen…zie ineens de bordjes met rode kruizen of hoe men de Afrikaan leert met (anti-) conceptie of aids om te gaan en plaatjes zeggen meer dan woorden inderdaad…

    Tja, hoe verloopt (zou moeten) zo’n/een proces van maatschappelijke verandering(en)? Eerst baanbrekers: de schrijvers/ columnisten e.d. die soms genuanceerd maar meestal onomwonden niet kinderachtig en hard voor direct betrokkenen dergelijke onderwerpen uit de doeken doen. Ineens het hek van de dam, plots breed in alle kranten, praatprogramma’s op de kop, op tv/radio, op scholen in cafés…

    O, sorry, dit was Sierra Leone…in Afrika…niet te vergelijken ik neem alles terug vergeet wat ik gezegd heb. Zo begon men parallel met economische vooruitgang v.a. begin jaren zestig in Nederland geleidelijk anders tegen dingen aan te kijken. In rijker wordend zich ontwikkelend Nederland…

  44. 56

    @55: Op precies dezelfde manier als je hierboven beschrijft. Er zijn genoeg mensen die de krant lezen, en wat in de krant staat, komt uiteindelijk ook gewoon bij iedereen terecht. Er zijn radiostations die hele krantenartikelen voorlezen. En op de radiostations zijn ook gewoon ‘colums’, maar dan in gesproken ipv geschreven woord. Er zijn hoorspelen, en dat soort dingen meer. Die kan je dus gewoon gebruiken. Die worden nu ook gebruikt voor de promotie van besnijdenis.

  45. 57

    @56 Ik weet uit hearsay dat dat ook op grote schaal in Indonesie gebeurt. Met gebruik van lokale elementen qua plaats en stijlmiddel. Hoorspelen op de radio, voorstellingen in het dorp. En landelijk: strips. You name it.

  46. 58

    dus in feite zijn we TEGEN vrouwenbesnijdenis maar je weet niet hoe dat moet worden overgebracht op de mensen in Sierra Leone? De manier waarop het gebeurt lijkt me idd nogal bot en niet invoelend. Maar alles bij elkaar blijft het nogal een triest verhaal hoor. Nogal wanhopig eigenlijk. Dan liever die Hindoe-gewoonte om je haren te doneren. Dat groeit wel weer aan. En ja. Vrouwen zijn vaak nog conservatiever dan mannen. Bang hun sociale plek te verliezen. Maar dat is geen argument om het allemaal maar acceptabel te vinden. Het is gewoon K. Letterlijk. Ik heb daar geen moreel dilemma in. Het enige morele dilemma is westerse bemoeienis die niet aansluit bij niet-westerse culturen en die dus niet werkt. En daar dan een probleem mee hebben. Ja. Dat snap ik dan weer wel.

  47. 59

    Aub. we gaan ons toch niet moeien met een andere cultuur ?
    Volgens de inwoners van Sierra Leone is de besnijdenis van meisjes een volledig normaal onderdeel in hun leven en hun cultuur. Wij zouden toch ook niet graag hebben dat de Afrikaanse mensen zich gaan bemoeien met onze cultuur en gebruiken ? (Homo of Lesbo zijn = ophangen…..).
    Dus laat Sierra Leone met zn gebruiken met rust !
    Maar ik ben wel akkoord met een ontmoedigingscampagne betreffende het gebruik.
    1. Veel mannen in S L zijn er tegen, dus inspireer hen om het gebruik te beperken. Zij kunnen impact hebben op hun samenleving !
    2. Probeer de vrouwen ervan te overtuigen om een minimum leeftijd in te stellen ( vb. vanaf 16 jaar mogen de meisjes zelf beslissen). Geen jonge kinderen meer besnijden want dit gebeurt wel onder dwang !
    3. De vrouwen hebben door het verbod dat we als westerlingen willen opleggen het gevoel dat het beetje aan rechten dat ze hebben in Sierra Leone hen ontnomen wordt.
    4. Het gaat om een gebruik buiten de Nederlandse & Belgische grenzen, maar binnen de Sierra Leonese landsgrenzen. Dus hebben we geen enkel recht om hen dit gebruik te verbieden !
    5. Wij hebben in hun ogen ook “barbaarse” gebruiken, die wij echter als volledig normaal beschouwen (vb. cosmetische ingrepen zoals borstverkleining, -vergroting, liposuctie, gelaatsaanpassing, plastische chirurgie in casu schoonheidsoperaties, botox-inspuitingen enz.)

    DE WESTERSE BEMOEIENIS HEEFT REEDS VEEL CULTUREN VERNIETIGD. IS DIT NODIG ? ZIJN WIJ ZO VEEL MEER DAN DE ANDEREN ?
    IEDER ZIJN EIGEN CULTUUR LATEN BELEVEN, MET DAARBIJ OOK DE VOOR ONS ONBEGRIJPELIJKE GEBRUIKEN, IS WEL DEGELIJK EEN VORM VAN RESPECT !
    MAAR HEBBEN WIJ ALS WESTERLING WEL RESPECT VOOR DE ANDEREN ?

  48. 61

    mannencampagne, gin?
    why?
    Zijn vrouwen niet sterke mensen die heel goed hun zaakjes onderling kunnen regelen?? Het zijn vrouwen die het elkaar aandoen, begrijp ik uit je stuk.

    Goed een campagne op man en vrouw, daar kan ik mee inkomen.

    Overschat trouwens de rol van campagnes niet hoor.

    Als een volk achterlijke gebruiken heeft, duurt dat lang eer ze verdwijnen. als ze verdwijnen. Denk aan westerse mensen die in het achterlijke gebruik van de romantische liefde geloven… dat verdwijnt ook niet.

    Dus wat wil je nu? en hoe?