Tijdens het reces en de zomervakantie gaat de onderwijsjournalistiek onvermoeibaar door. Dit artikel verscheen ook op VKbanen. Geen minister van Onderwijs is er in de afgelopen decennia zonder kleerscheuren vanaf gekomen. Zijn het niet de studenten en leerlingen, dan zijn het de docenten die hun onvrede uiten. Zijn die het niet, dan zijn er de ouders of de onderwijsinstanties die klagen. En dan is er ook nog kritiek van collega politici. VVD-minister Loek Hermans leek eind jaren 90 van de vorige eeuw weinig klachten te horen, een kabinet met veel geld levert de minste weerstand op in het onderwijsveld. Maar ook in de slotfase van diens ministerschap kwam de smet: de hbo-fraude. Nee, dan minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen Theo Bot, die in twee jaar tijd (1963 – 1965) weinig kon uitvoeren doordat diens kopzorgen tijdens het Kabinet-Marijnen vooral veroorzaakt werden door het omroepbestel, waarover het kabinet zou struikelen. Over alle ministers kan wel wat worden gezegd, maar het onderwijs lijkt wel heel gevoelig te liggen. Misschien omdat we allemaal op school hebben gezeten en er allemaal zo onze ideeën over hebben. We horen zowel lof als kritiek op heden en verleden. En niemand heeft echt het antwoord op de problemen. Een duik in de geschiedenis van een halve eeuw ministeries van onderwijs.
Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.
Deze bijdrage verschijnt tegelijk op VKbanen.nl/onderwijs .
Het Hoger Onderwijs Persbureau kopte vorige maand in haar nieuwsbrief ‘Nederland scoort goed op onderwijs’ en baseerde zich hierbij op jonge cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. In 2007 had 31 procent van de 25- tot 64-jarigen in Nederland een diploma in het hoger onderwijs behaald, terwijl het gemiddelde in de Europese Unie rond de 25 procent ligt. Hoger opgeleiden zijn in ons land minder vaak werkloos, en het aantal hoger opgeleide werklozen daalde tot voor kort gestaag. Er wordt meer gestudeerd dan ooit.
In het studiejaar 2007-2008 stonden volgens het CBS in totaal 585 duizend personen ingeschreven in het bekostigde hoger onderwijs. Ruim 374 duizend studenten in het hbo en bijna 213 duizend op de universiteiten.
De hoongeluiden van de afgelopen jaren die studenten en pas afgestudeerden moeten aanhoren van hun voorgangers, zijn in het licht van de huidige omstandigheden misschien niet gepast. Het boek Vernieuwing in het Hoger Onderwijs (2006, Van Hout, red) stelt over het verschil in hoger onderwijs tussen vroeger en nu: ‘Zo was het tot in de jaren zeventig vrij normaal om tien jaar of langer over een rechtenstudie te doen die nominaal drie jaar duurde […] maar ook bij andere opleidingen studeerde men veel langer dan de cursusduur voorschreef.’
Het academische jaar is weer begonnen. En de hotemetoten uit de universitaire wereld houden hun obligate openingspeeches. Karel van der Toorn van de UvA en Hogeschool Amsterdam vindt dit jaar dat studenten maar gewoon moeten betalen voor excellentie.
Gerelateerd hieraan was er vorige week het bericht dat Dijksma 10 miljoen beschikbaar zou stellen voor hoogbegaafde leerlingen. Niet om een aparte onderwijsvorm neer te zetten, maar gewoon om wat extra activiteiten te bieden.
Tja, zo komen we er natuurlijk niet. Nederland is prima in staat om de bovenste 2 procent van Nederland qua intelligentie onbenut te laten. In plaats van een echt gymnasium of een laag erboven en een echte topuniversiteit waar mietjes met zesjes niet op mogen komen, wordt er gepriegeld met geld. Een paar centjes erbij voor de slimsten om ze zoet te houden (veroorzaken ze geen maatschappelijke problemen) en als ze dan nog steeds meer willen, dan zullen zij daarvoor moeten betalen. Het stomste wat je kan doen.
Laten we eens kijken waarom deze kleingeestigheid op termijn Nederland vele miljarden inkomsten ontzegt.
Laten we beginnen met het voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs. De term alleen al is lachwekkend. De mate waarin je daadwerkelijk wordt voorbereid op de “wetenschap” stelt weinig voor. Als dat namelijk zo zou zijn, zouden er in het eerste jaar op de universiteit niet zoveel mensen uitvallen. En mocht je hoogbegaafd zijn, dan is het al helemaal saai. Je kan nog gymnasium doen, maar dat is alleen leuk als je alfa bent en toch een extra besteding voor je tijd zoekt. Het is daarom, zelfs met wat extra activiteiten, niet te verwachten dat hoogbegaafden ooit volledig tot hun recht komen in het huidige VWO. Dus die gaan sporten (ook niet slecht), hacken of klieren. Daar ben je als maatschappij klaar mee.
Waarom niet een echt Gymnasium+ opzetten waar daadwerkelijk nieuwe, complexe, uitdagende vakken gegeven worden die voor de rest van de leerlingen toch niet vatbaar zijn. Zowel voor de leraren met een echte academische achtergrond leuk om weer eens hun tanden in te kunnen zetten, als voor de leerlingen eindelijk een fatsoenlijke uitdaging waar ze voor moeten knokken. Dat laatste is namelijk uitstekend voor de vorming van den weerbaren mensch.
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.
“Dat is belachelijk. Niet zo lang geleden moest je nog een geloofsbelijdenis afleggen als je op de VU wilde studeren.” Frits Bolkestein in een interview over het feit dat de Vrije Universiteit inmiddels een imamopleiding aanbiedt.
De Bolk, zoals deze VVD-prominent vroeger in de Haagse wandelgangen werd genicknamed, streeft dat andere conservatief-liberale orakel Hans Wiegel, met gemak voorbij in het doen van hoekige uitspraken. De VU bewijst dat het christendom in West-Europa ,,bloedeloos” is en dat is zorgelijk: “Wij kunnen wel zeggen: ‘hiep hoi’, we zijn geen christenen meer’. Maar houdt dat op de lange duur? Hoe staan we er over vijftig tot tachtig jaar voor?”
Volgens Bolkestein is de vrijheid van onderwijs door jarenlange schoolstrijd nauw verweven met de Nederlandse samenleving. ,,Er is geen enkele reden om dat recht ook aan andere scholen zoals islamitische te gunnen.” Op zijn ouwe dag heeft de man dus geen moeite om ongegeneerd aan te schurken tegen een voormalige partijgenoot, alias G.W. te V. Wie het gehele interview in het Nederlands Dagblad online wil nalezen, kan zich hier aanmelden voor een proefabonnement. Zelf had ik geen aandrang mijn naw-gegevens daar achter te laten, want voor je het weet krijg je weer diverse creationisme-promo’s in de bus.
“Er heeft onder leerlingen een enorme niveaudaling plaatsgevonden, vooral in de schriftelijke taalvaardigheid. Er is heel veel mis met de toepassing van eenvoudige spellingregels, de interpunctie en dan is er het feit dat ze stijlfouten niet meer herkennen. Zeer ernstig is ook dat de woordenschat van de leerlingen na de invoering van de basisvorming enorm is afgenomen”
Hanneke Klinkert (zie quote) is docente Nederlands aan het Bonhoeffercollege Castricum en staat daar al 37 jaar lang voor de klas. Zij is dus zeer wel in staat om te oordelen over het onderwijsniveau van nu, vergeleken met pakweg een kwart eeuw geleden. In Buitenhof legt ze vriendelijk doch dringend uit dat er nu toch echt moet worden ingegrepen.
Vandaag beginnen overal in het land zo’n 200 duizend scholieren aan het centraal eindexamen. Volgens de Onderwijsinspectie loopt de betrouwbaarheid van de diploma’s momenteel gevaar, op alle onderwijsniveaus. Het toezicht schiet tekort en sommige scholen geven hun leerlingen met opzet te hoge cijfers bij de schoolonderzoeken…
