Koopmacht – deel 2

Oproep tot een publiek debat over scheve mondiale economische machtsverhoudingen Veel mensen denken dat na de dekolonisatie de omvang van het mondiale economische uitbuitingsvraagstuk is afgenomen. In een eerdere publicatie op Sargasso hebben Paul Schenderling en Matthias Olthaar voor het eerst op een rijtje gezet hoeveel mensen uit niet-Westerse landen er eigenlijk aan het werk zijn ten dienste van de Nederlandse economie. Het antwoord? 13.800.000. In dit tweede deel van de publicatie gaan de auteurs in op de ethische en politieke vragen die deze bevindingen oproepen. Het maken van de berekening en het achterhalen van de achterliggende verklaringen in het eerste deel van deze publicatie zijn slechts een eerste stap. Er is een publiek debat nodig over de ethische en politieke implicaties van deze bevindingen. Wat betekent het dat wij nog steeds op zo’n grote schaal economische macht over mensen uitoefenen?

Foto: NYU Stern BHR (cc)

Koopmacht – deel 1

ANALYSE - Hoeveel mensen werken er anno 2019 in verre productielanden ten dienste van u en mij? Een onderzoek van Paul Schenderling en Matthias Olthaar.

Velen voelen zich er ongemakkelijk onder: zwaar, slecht betaald werk in verre productielanden. Tegelijkertijd weet niemand hoeveel mensen dit werk ten dienste van u en mij uitvoeren. Daardoor blijft het probleem abstract en verandert er weinig. In dit artikel maken we aan de hand van een nieuwe rekentechniek voor het eerst concreet hoeveel mensen overzee werken voor onze koopkracht en openen we het debat over onze omgang met deze schokkende nieuwe feiten.

De afgelopen maanden is er in diverse media terecht veel aandacht geweest voor de omvang en impact van het Nederlandse koloniale verleden. Een rode draad in deze artikelen is dat er sprake is van een tijdvak dat is afgesloten en dat we collectief moeten verwerken. Een veronderstelling die we hierbij impliciet maken, is dat na de dekolonisatie de omvang van het mondiale economische uitbuitingsvraagstuk is afgenomen. Toch? Voordat u verder leest, zou u een eigen antwoord op deze vraag kunnen geven. Is de economische macht die wij over mensen uitoefenen en de schaal waarop dit gebeurt anno 2019 inderdaad afgenomen? Of is het gelijk gebleven of zelfs toegenomen?

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

De Nederlandse overheid als facilitator van arbeidsuitbuiting

REPORTAGE - Slachtoffers van arbeidsuitbuiting staan in Nederland in de kou:

Duizenden arbeidsmigranten werken in Nederland onder ellendige omstandigheden waaraan ze zich niet kunnen ontworstelen. Arbeidsinspectie, politie en Openbaar Ministerie schieten te kort. Een politievrouw: ‘Als je te lang in deze sector werkt, kun je niet meer zomaar bij elk restaurant eten.’

Dit probleem lijkt ook veel groter dan de officiële cijfers doen geloven:

Volgens de officiële schatting uit 2017 worden er jaarlijks zo’n tweeduizend mensen uitgebuit in Nederland buiten de seksindustrie. Een onwaarschijnlijk laag aantal, alleen al omdat in ons land naar schatting minstens 35.000 illegalen of ongedocumenteerden wonen en werken, en er duizenden legale arbeidsmigranten zijn die vaak afhankelijk blijven van de welwillendheid en het fatsoen van hun werkgevers.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Quote du jour | Werkloosheid

Het begrip werkloosheid zou wellicht afgeschaft kunnen worden: bij een uitkering hoort altijd sociale dienstverlening.

Als het aan het CDA ligt, is binnenkort nooit meer iemand werkloos, zo blijkt uit een rapport over ‘waarden’ dat werd geschreven door een CDA-werkgroep:

Iedereen zal de handen uit de mouwen moeten steken […] Behalve betaald werk wordt inmiddels van niemand meer iets gevraagd. Terwijl wie alleen al naar de zorg kijkt, beseft dat binnen enkele jaren, naast de betaalbaarheid het gebrek aan arbeidskrachten het grootste probleem wordt.

‘De werkervaringsplek houdt pas afgestudeerden kansarm’

NRC:

De werkervaringsplek komt steeds vaker voor op de Nederlandse arbeidsmarkt. Het gevolg: werkgevers participeren actief in de uitbuiting van een steeds groter wordende groep kansarme pas afgestudeerden

Ziehier de vrije markt in actie: als het aanbod van arbeid stijgt, daalt de prijs. Regels met betrekking tot bijvoorbeeld het minimumloon worden daarbij gewoon omzeild. Want handhaving bij dit soort zaken is natuurlijk geen prioriteit.

De overheid doet hieraan immers gewoon mee.

‘Werkgevers buiten op grote schaal personeel uit’

Trouw:

Werkgevers buiten op grote schaal personeel uit. Dat zei FNV-voorzitter Heerts zaterdag. De vakbond deed de afgelopen maanden onderzoek naar de pluimvee- en steigerbouwsector en zag dat via schijnconstructies en het ontduiken van cao’s gesjoemeld wordt met salarissen.

De resultaten van die onderzoeken werden al eerder bekendgemaakt, maar Heerts denkt dat er in veel meer branches gefraudeerd wordt. ‘Er is een miljardenroof gaande. Grote ondernemingen als Albert Heijn, Shell en AkzoNobel maken zich schuldig aan deze praktijken.’

De FNV-voorzitter zegt dat er vooral problemen zijn bij uitzendkrachten. Die krijgen vaak minder betaald dan waar ze recht op hebben. In de steigerbouw komt dit vaak voor bij buitenlandse werknemers. Het gaat volgens de vakbond dan al gauw om enkele euro’s per uur. Schijnconstructies maken de arbeidsmarkt kapot, stelt de vakbondsman. ‘Ze hebben grote gevolgen voor de arbeidsvoorwaarden van mensen en voor de kwaliteit van het werk’, aldus Heerts.

‘Werkloze jongeren worden uitgebuit’

Aldus Bram van Ojik:

Jonge werklozen doen vaak gratis regulier werk, bijvoorbeeld via werkervaringsplaatsen. Dat is uitbuiting en minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken moet ertegen optreden, vindt Fractieleider Bram van Ojik van GroenLinks. Hij zal dat vandaag naar voren brengen in een debat met Asscher.

Volgens Van Ojik is er sprake van een trend. ‘We moeten uitkijken dat eerst een tijd onbetaald werk doen niet de nieuwe norm wordt voor starters op de arbeidsmarkt. Daarom stel ik voor dar er striktere regels komen voor werkervaringsplaatsen. Er moet een redelijke vergoeding zijn, de periode moet beperkt zijn en het moet leiden tot een betere positie op de arbeidsmarkt.’

Volgende