Een poepje op de principes

Joris Luyendijk schreef begin deze maand een wrang essay voor De Correspondent, waarin zijn wanhoop over de staat van de politiek doorklonk. Onderzoeksjournalisten duikelen het ene schandaal na het andere op, ze spitten gigabytes aan informatie door, ze traceren hoe geld van internationals via Nederlandse postbussen en allerhande complexe constructies wordt weggesluisd, zodat die amper ergens belasting betalen. Ze schrijven er prachtige stukken over, de commotie is enorm, iedereen is in rep en roer – en vervolgens gebeurt er niets. Er is amper een solide oppositie te bekennen die regeringen of kabinetsleden tot de orde roepen, en telkenmale sluiten de regeringspartijen braaf de gelederen, terwijl ze voor het schellinkje luidkeels klagen over al die meloenen die ze moeten doorslikken. ‘Heb meelij met ons! Wij hebben het hier ook zwaar mee,’ koeren ze, terwijl ze hun borst pront vooruit steken en weer een poepje op hun principes doen.

Door: Foto: Jon S (cc)
Foto: copyright ok. Gecheckt 11-02-2022

Geen barsten bij de VVD

ANALYSE - De schandalen bij de VVD volgen elkaar in rap tempo op, maar op de peilingen heeft het nauwelijks invloed. Waardoor komt dit?

Een mooie show de afgelopen weken bij de VVD. De schandalen van corruptie, valse declaraties en verwikkelingen in het criminele circuit volgden elkaar in hoog tempo op. Enfin, Verheijen, van Rey, Teeven, de Kruif, u kent het rijtje recente incidenten inmiddels wel en nieuw is dit verschijnsel absoluut niet.

Grote verontwaardiging in blogland, niet alleen over de incidenten zelf, ook over de reactie van andere VVD’ers op deze schandalen: tot op het moment dat de grond te heet onder de voeten wordt blijven de VVD’ers elkaar dekken – kritiek is opgeblazen, het zijn harde werkers, goede bewindslieden etc – en als het echt niet meer gaat trekken de verantwoordelijken zich overhaast terug, om geen publieke verantwoording te hoeven afleggen. Dat gebeurde tenminste met Verheijen, Teeven en Opstelten.

Schippers ging daar dit weekend nog eens dunnetjes overheen met een fraai stukje ‘killing the messenger’: niet de politici die tijdens dure diner’tjes op kosten van de belastingbetaler hun vuile dealtjes met louche ondernemers en zware criminelen bespreken zijn fout, de ambtenaren en de pers die dit aan het licht brengen zijn dat.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: Sebastiaen Vrancx - De plundering van Wommelgem, 1625-1630 copyright ok. Gecheckt 02-03-2022

Soldateska in de 21ste eeuw

OPINIE - De Nederlandse krijgsmacht toont zich de laatste jaren allerminst een degelijk en betrouwbaar instituut.

Het woord “soldateska” komt uit het Italiaans en betekent zoveel als “losgeslagen krijgsvolk”. Het stamt uit een tijd dat in de meeste Europese legers soldij allerminst een gegeven was, en discipline dus ook niet. De Tachtigjarige Oorlog, de Engelse Burgeroorlog en vooral de Dertigjarige Oorlog bieden voorbeelden te over van woeste horden soldaten die plunderend, verkrachtend en brandschattend rondtrokken.

Soldateska is in Syrië en in de Congo een akelig actueel begrip, maar hier behoort het tot het verleden. We hebben nu een keurige, gedisciplineerde krijgsmacht die zich nooit aan zulke duistere praktijken schuldig maakt. Toch?

Was het maar waar. Hoewel elke vergelijking met de historische voorbeelden hierboven mank gaat, is de Nederlandse krijgsmacht ook anno 2013 zeker niet het braafste jongetje van de klas.

Natuurlijk, geen enkele instantie heeft een volkomen smetteloos blazoen. Rijkswaterstaat, de politie, de Belastingdienst: overal hebben wel eens figuren rondgelopen met heel wat minder nobele doelen voor ogen dan het dienen van Koningin en Vaderland. Maar de krijgsmacht maakt het wel heel bont.

Paradepaardjes

We kennen de affaire-Fred Spijkers, die zich vanaf medio jaren ’80 voortsleepte tot diep in het vorige decennium. Spijkers kwam erachter dat een bepaald type landmijn dat de Koninklijke Landmacht gebruikte, niet deugde – een constatering die zijn superieuren al jaren onder de pet hielden. Hij weigerde hieraan mee te werken, met als gevolg dat Defensie hem achttien jaar lang op alle mogelijke manieren het leven zuur maakte. Een ondankbaar vak, klokkenluider.

Lezen: Mohammed, door Marcel Hulspas

Wie was Mohammed? Wat dreef hem? In deze vlot geschreven biografie beschrijft Marcel Hulspas de carrière van de de Profeet Mohammed. Hoe hij uitgroeide van een eenvoudige lokale ‘waarschuwer’ die de Mekkanen opriep om terug te keren tot het ware geloof, tot een man die zichzelf beschouwde als de nieuwste door God gezonden profeet, vergelijkbaar met Mozes, Jesaja en Jezus.

Mohammed moest Mekka verlaten maar slaagde erin een machtige stammencoalitie bijeen te brengen die, geïnspireerd door het geloof in de ene God (en zijn Profeet) westelijk Arabië veroverde. En na zijn dood stroomden de Arabische legers oost- en noordwaarts, en schiepen een nieuw wereldrijk.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.