Onzichtbaar leed

Aandacht voor humanitaire crisissituaties is ongelijk verdeeld. De hulporganisatie CARE constateert in een analyse van mediaberichten uit 2025 dat ongeveer 43 miljoen mensen die werden getroffen door crises grotendeels onzichtbaar blijven voor het wereldwijde publiek. 'Conflicten, honger en extreme weersomstandigheden verwoesten levens in landen zoals de Centraal-Afrikaanse Republiek, Zambia en Honduras. Toch domineren andere crises de wereldwijde media-aandacht. Van de vijf miljoen geanalyseerde online artikelen over humanitaire noodsituaties richt bijna de helft zich uitsluitend op het conflict in Gaza.' Met als gevolg dat hulporganisaties onvoldoende geld binnen krijgen om hulp te bieden in die vergeten crisissen. In de top tien van onzichtbare rampgebieden staan acht Afrikaanse landen.  Bovenaan staat de Centraal Afrikaanse Republiek (CAR), een land zonder zeegrens, midden in het continent tussen Tsjaad, Soedan, Congo en Kameroen. Al meer dan twaalf jaar lijdt de bevolking onder een zich almaar verscherpend conflict tussen diverse gewapende groepen. Aanvallen op de burgerbevolking en infrastructuur, waaronder ziekenhuizen en scholen, leiden herhaaldelijk tot ontheemding. 'Eén op de vijf inwoners van Centraal-Afrika is ontheemd: meer dan 442.000 leven als intern ontheemden in hun eigen land, en bijna 665.000 als vluchtelingen in buurlanden zoals Kameroen, Tsjaad, de Democratische Republiek Congo en Zuid-Soedan. Tegelijkertijd biedt het land zelf onderdak aan bijna 53.000 vluchtelingen die bescherming zoeken tegen geweld of onderdrukking in andere landen.' Meer dan de helft van de bevolking in de Centraal Afrikaanse Republiek is nu afhankelijk van hulporganisaties, schrijft CARE. Die organisaties worden naast slinkende inkomensbronnen ook gehinderd door het geweld van de voortdurende burgeroorlog. Een hulpmedewerker is om het leven gekomen.  Burgeroorlog De regering in de hoofdstad Bangui kan moeilijk grip krijgen op onderling strijdende rebellengroepen. Ondanks de steun van de Russen, voorheen de Wagnergroep, die nu is vervangen door een Afrika korps dat direct door het Kremlin wordt aangestuurd. President Touadéra is onlangs met overmacht voor de derde keer is herkozen. De oppositie boycotte de verkiezingen vanwege vermoedens van malversatie. Rusland verleent Touadéra veiligheidssteun in ruil voor toegang tot grondstoffen zoals goud en diamanten. De Centraal-Afrikaanse Republiek was een van de eerste Afrikaanse landen waar Wagner actief werd.  Touadéra is mede dankzij de steun van de Russen sinds 2016 aan de macht. Hij heeft geen einde kunnen maken aan een burgeroorlog die nu al meer dan 13 jaar het land onveilig maakt. Die oorlog begon met de omverwerping van het bewind van Francois Bozizé door de moslimrebellen van de Séléka groep. Hoewel hun leider Djotadia de groep na de machtsovername heeft ontbonden bleven voormalige Séléka groepen actief. Ook Djotadia moest al snel het veld ruimen. Internationale bemiddeling had geen succes bij het beëindigen van de strijd. Een VN-macht MINUSCA is nog in het land aanwezig. Deze VN-militairen boden de afgelopen tijd in het oosten bescherming aan burgers toen mannen die verdacht worden van lidmaatschap van RSF-strijders vanuit Soedan de grens overstaken om te plunderen, te moorden en dorpelingen te terroriseren. Een van de andere actieve rebellengroepen in de regio is de Ani Kpi Gbé militie uit de zuid-oostelijke regio Azandé. De AAKG-militie komt uit de voormalige Wagner Ti Azandé (WTA) groep, die regelmatig nomadische Fulani-herders en moslims in de regio aanvalt. De AAKG-militie groeit en trekt andere rebellengroepen aan. Waar de nood het hoogst is De Centraal Afrikaanse Republiek kwam op de eerste plaats op het lijstje van landen met de minste aandacht op basis van een totaal van 1.532 artikelen in ongeveer 345.000 online mediakanalen wereldwijd. Na de CAR kwamen: Namibië – 1,3 miljoen mensen hebben niet genoeg te eten, 2.379 artikelen. Zambia – 5,5 miljoen mensen zijn afhankelijk van hulp, 2.980 artikelen. Malawi – Vier miljoen mensen kampen met voedselonzekerheid, 3.436 artikelen. Honduras – Meer dan 50 procent van de bevolking leeft onder de armoedegrens, 3.533 artikelen. Michelle Nunn, President en CEO van CARE: “Het werk van CARE is gebaseerd op een eenvoudige overtuiging: we moeten aanwezig zijn waar de nood het hoogst is, ongeacht of de wereld kijkt. Veel mensen lijden met weinig of geen aandacht. Toch is elk leven gelijk, en hebben we een morele verplichting om niet alleen te zorgen, maar die zorg ook om te zetten in daden.”

Foto: Bernhard Latzko (cc)

Nieuwe preutsheid

COLUMN - Nu er discussie is ontstaan over seksueel misbruik door medewerkers van Oxfam en andere internationale hulpverleningsorganisaties, zijn er twee dingen die me steken. Goed dat nu ook bij deze organisaties #MeToo losbarst: mogen er nog vele sectoren volgen. (Waar blijven de thuiszorg en het onderwijs, bijvoorbeeld?) Het enige dat helpt om seksueel misbruik serieus tegen te gaan, is openheid van de slachtoffers en repercussies voor de daders – inclusief omvallende reputaties, schadevergoedingen, rechtszaken en ontslagen.

De verhalen over Oxfam, Artsen zonder Grenzen, Save the Children en het Rode Kruis die nu in de pers verschijnen, zijn echter niet allemaal van hetzelfde kaliber. Sommige medewerkers hebben kinderen misbruikt, anderen hebben zich grof misdragen jegens lokale vrouwen, of jegens hun vrouwelijke collega’s. Sommigen huurden ter plaatse prostituees in en lieten hun werkgever – en dus: hun donateurs – voor de kosten opdraaien. Hoe háál je het allemaal in je hoofd.

Maar ineens wordt ook prostitutiebezoek sec als bewijs van seksueel misbruik opgevoerd, alsof dat onder alle omstandigheden foute boel is.

Het is raar hoe klakkeloos de Nederlandse pers daarin meegaat. Prostitutie wordt immers in veel landen gedoogd, en al kijken mensen vaak neer op het vak: het is een vorm van dienstverlening waarmee je eerlijk je brood kunt verdienen, zo lang er geen dwang en pooiers aan te pas komen.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.