Een bal op TV | Elites en graaiers

Zijn we nog voor gelijkheid? Piketty ziet de ongelijkheid toenemen, vooral door ongelijkheid in de verdeling van vermogen. Maar ook met inkomens lijkt iets aan de hand. Een tijdje terug had de VPRO een mooie film, over een ex-minister uit de regering Clinton. Die liet een collegezaal zien wat er macro-economisch gaande is. In de jaren zeventig stagneren de lonen, maar de vermogensrendementen stijgen sterker, tot ver in de jaren negentig. Wat kan de gewone jongen doen om rond te komen? Een extra baantje, zijn partner ook de arbeidsmarkt op sturen, schulden maken. Dat gebeurt ook. Maar voor het kapitaal is het dalen van lonen ook lastig: als de middenklassen niet meer consumeren, hoe moet het kapitaal dan renderen? Daar komen bubbles van, zoals op de huizenmarkt, en uiteindelijk komt een financiële crisis. In 1928 zag de wereld er precies zo uit als in 2007: stagnerende lonen, overvloed aan kapitaal, zoekend naar rendement. Dan publiceert het Sociaal Cultureel planbureau (SCP) op 12 december een rapport, dat het onze elites zijn waarmee onze verhouding is verstoord. De studie is, zoals vaak, veelomvattend.

Henry Keizer beloont zichzelf wéér rijkelijk

Een staaltje onbeschaamd graaien van de oud-voorzitter van de VVD:

Terwijl het strafrechtelijk onderzoek nog naar hem loopt, heeft oud-voorzitter Henry Keizer van de VVD zichzelf en zijn drie compagnons weer een salarisverhoging gegeven. Het viertal keerde zichzelf in 2018 bijna 2,7 miljoen euro uit, een slordige 250.000 euro meer dan in het jaar ervoor.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

‘Mag een journalist actievoeren?’

OPINIE - Mag een journalist actievoeren? Sjors van Beek, freelance journalist, begon een online petitie en dat komt hem op kritiek van vakgenoten te staan. Een journalist houdt zich verre van actievoeren vinden zij. Van Beek legt uit waarom hij toch de petitie startte.

En zo beland je dan als journalist ineens midden in een debat: “Mag een journalist actie voeren?”

Ik vind van wel, in uitzonderlijke gevallen. Sommige collega-journalisten vinden van niet. Laten we de verbale messen hier eens over slijpen.

Eerst wat achtergrond. Vorig jaar ben ik ontslagen als verslaggever van het blad Binnenlands Bestuur van uitgeverij Wolters Kluwer. De reden: het blad maakt slagzij, de winsten lopen terug, dus kosten omlaag en personeel eruit. CEO Nancy McKinstry van Wolters Kluwer kreeg later dat jaar een bonus van 6,5 miljoen euro – nadat ze de voorgaande jaren al zo’n dertig miljoen had gebeurd. Er is dus geen geld om de werknemers in dienst te houden maar wèl geld om de ‘topvrouw’ in tien jaar tijd 700 jaarsalarissen uit te betalen.

Dat vind ik onrecht en dat heb ik geventileerd in een ingezonden brief in de Volkskrant. Gestuurd als burger, ondertekend met ‘Sjors van Beek, journalist, Amsterdam’. TV-programma ‘Hollandse Zaken’ (Omroep Max) nodigde me vervolgens uit om de brief te komen toelichten in de uitzending, dat heb ik gedaan. Dat was voor Dagblad De Limburger (pdf) waar ik vroeger heb gewerkt weer aanleiding om mij, oud-provinciegenoot, te interviewen. Op de vraag van de interviewer wat ik aan het graaien dacht te dóen, antwoordde ik een Burgerinitiatief te overwegen, om de Tweede Kamer te dwingen tot actie.

Quote du Jour | Prioriteiten

Steven Geurts maakt nog eens pijnlijk duidelijk waar de prioriteiten van de formerende partijen liggen. Niet bij de noden van de gemiddelde kiezer in ieder geval.

En ondertussen blijft men zich afvragen waarom zoveel mensen moeite hebben met de graaicultuur bij de banken. Zoals Tom-Jan Meeus in het NRC:

Een klassiek conflict tussen afgunst en vooruitgang: tussen populisme en kapitalisme. Zelf begrijp ik die jaloezie nooit: we zijn niet allemaal hetzelfde, dus mensen in andere beroepen, met andere vaardigheden, verdienen niet hetzelfde. Wie te weinig verdient, zoals stakende basisschoolonderwijzers, kan dat bankiers verwijten – die gaan er alleen niet over.

Lezen: Het wereldrijk van het Tweestromenland, door Daan Nijssen

In Het wereldrijk van het Tweestromenland beschrijft Daan Nijssen, die op Sargasso de reeks ‘Verloren Oudheid‘ verzorgde, de geschiedenis van Mesopotamië. Rond 670 v.Chr. hadden de Assyriërs een groot deel van wat we nu het Midden-Oosten noemen verenigd in een wereldrijk, met Mesopotamië als kernland. In 612 v.Chr. brachten de Babyloniërs en de Meden deze grootmacht ten val en kwam onder illustere koningen als Nebukadnessar en Nabonidus het Babylonische Rijk tot bloei.

‘Zeven grote Amerikaanse bedrijven betalen meer aan hun CEO dan aan de fiscus’

Zo meldt De Morgen:

De grote concerns, waaronder vliegtuigbouwer Boeing, autobouwer Ford en de bank JPMorgan, betaalden hun CEO gemiddeld 17,3 miljoen dollar in 2013. Tezelfdertijd maakten die bedrijven een globale winst van 74,4 miljard dollar, waarop ze geen enkele belasting betaalden aan de Amerikaanse federale staat, aangezien ze konden profiteren van fiscale deducties. […]

“Het feit dat bedrijven een individu, wat ook diens talent moge zijn, meer betalen dan dat ze bijdragen aan de kosten van de openbare diensten die noodzakelijk zijn voor hun commerciële succes, toont de zware lacunes in ons belastingssysteem”, klinkt het bij de onderzoekers.

Accountants: ‘Er is veel mis in onze sector, maar laat onze salarissen ongemoeid’

Want, zo zeggen de accountants zelf, ‘niet de hoogte van het inkomen [is] bepalend […] voor de kwaliteit van accountants.’

En daarom krijg je geen betere accountants door lagere salarissen uit te betalen.

En dus – enkel voor de zekerheid! – toch maar hoge salarissen:

Als er al een verband zou bestaan tussen beloning en kwaliteit dan zou verwacht mogen worden dat een hogere beloning eerder betere accountants aantrekt dan minder goede accountants.

8 theorieën waarom hedgefondsen wegkomen met hun gedrag

In The Newyorker bekijkt John Cassidy 8 theorieën over waarom hedgefondsen en hedgefondsmanagers zo goed betaald krijgen voor slechts middelmatige rendementen.

Why do investors in hedge funds—the people whose money is at risk—continue to allow the managers of the funds to dictate such onerous terms to them? I will consider various theories in order of plausibility, starting with the one that I consider least persuasive.

Het recht wordt met de dag krommer

COLUMN - De graaicultuur wordt weer de hand boven het hoofd gehouden. Adjunct hoofdredacteur Pieter Klein van RTL-nieuws vraag zich daarom af of het recht nog een keer gaat zegevieren in Nederland.

Topondernemers over graaicultuur

Coen Verbraak is begonnen met een nieuwe serie ‘Kijken in de ziel’, dit jaar over topondernemers. Maandagavond was de derde aflevering, waarin het salaris van topondernemers en -managers aan bod kwam. Ook Rijkman Groenink liet hij erover aan het woord. Hij zei onder andere: ‘Ik heb mijzelf nooit een aandeel gegeven. Het is zeer betreurenswaardig dat die indruk wel is ontstaan.’

Opvallend was ook dat veel topondernemers, waaronder Ben Mandemakers (Mandemakers Groep) en Harold Goddijn (TomTom), de bonussen die in de financiële sector gegeven worden, exorbitant hoog vonden. Uit de aflevering:
Verbraak: ‘Is het reëel dat je drie miljoen per jaar verdient en dan ook nog een bonus hebt van twee miljoen?’
Thecla Bodewes (directeur-eigenaar van Scheepswerven Bodewes): ‘Nee dat vind ik niet reëel, vind ik absurd.’

Een uitzending die zeer de moeite waard is (vanaf halverwege gaat het ongeveer over de zogenaamde ‘graaicultuur’).

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Volgende