Zijn we nog voor gelijkheid? Piketty ziet de ongelijkheid toenemen, vooral door ongelijkheid in de verdeling van vermogen. Maar ook met inkomens lijkt iets aan de hand. Een tijdje terug had de VPRO een mooie film, over een ex-minister uit de regering Clinton. Die liet een collegezaal zien wat er macro-economisch gaande is. In de jaren zeventig stagneren de lonen, maar de vermogensrendementen stijgen sterker, tot ver in de jaren negentig. Wat kan de gewone jongen doen om rond te komen? Een extra baantje, zijn partner ook de arbeidsmarkt op sturen, schulden maken. Dat gebeurt ook. Maar voor het kapitaal is het dalen van lonen ook lastig: als de middenklassen niet meer consumeren, hoe moet het kapitaal dan renderen? Daar komen bubbles van, zoals op de huizenmarkt, en uiteindelijk komt een financiële crisis. In 1928 zag de wereld er precies zo uit als in 2007: stagnerende lonen, overvloed aan kapitaal, zoekend naar rendement. Dan publiceert het Sociaal Cultureel planbureau (SCP) op 12 december een rapport, dat het onze elites zijn waarmee onze verhouding is verstoord. De studie is, zoals vaak, veelomvattend.
Een staaltje onbeschaamd graaien van de oud-voorzitter van de VVD:
Terwijl het strafrechtelijk onderzoek nog naar hem loopt, heeft oud-voorzitter Henry Keizer van de VVD zichzelf en zijn drie compagnons weer een salarisverhoging gegeven. Het viertal keerde zichzelf in 2018 bijna 2,7 miljoen euro uit, een slordige 250.000 euro meer dan in het jaar ervoor.
De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.
Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.
OPINIE - Mag een journalist actievoeren? Sjors van Beek, freelance journalist, begon een online petitie en dat komt hem op kritiek van vakgenoten te staan. Een journalist houdt zich verre van actievoeren vinden zij. Van Beek legt uit waarom hij toch de petitie startte.
En zo beland je dan als journalist ineens midden in een debat: “Mag een journalist actie voeren?”
Ik vind van wel, in uitzonderlijke gevallen. Sommige collega-journalisten vinden van niet. Laten we de verbale messen hier eens over slijpen.
Eerst wat achtergrond. Vorig jaar ben ik ontslagen als verslaggever van het blad Binnenlands Bestuur van uitgeverij Wolters Kluwer. De reden: het blad maakt slagzij, de winsten lopen terug, dus kosten omlaag en personeel eruit. CEO Nancy McKinstry van Wolters Kluwer kreeg later dat jaar een bonus van 6,5 miljoen euro – nadat ze de voorgaande jaren al zo’n dertig miljoen had gebeurd. Er is dus geen geld om de werknemers in dienst te houden maar wèl geld om de ‘topvrouw’ in tien jaar tijd 700 jaarsalarissen uit te betalen.
Dat vind ik onrecht en dat heb ik geventileerd in een ingezonden brief in de Volkskrant. Gestuurd als burger, ondertekend met ‘Sjors van Beek, journalist, Amsterdam’. TV-programma ‘Hollandse Zaken’ (Omroep Max) nodigde me vervolgens uit om de brief te komen toelichten in de uitzending, dat heb ik gedaan. Dat was voor Dagblad De Limburger (pdf) waar ik vroeger heb gewerkt weer aanleiding om mij, oud-provinciegenoot, te interviewen. Op de vraag van de interviewer wat ik aan het graaien dacht te dóen, antwoordde ik een Burgerinitiatief te overwegen, om de Tweede Kamer te dwingen tot actie.
OPINIE - Sargast Sjors van Beek las met ontzetting hoe zijn voormalige werkgever, Nancy McKinstry, miljoenen graaide als topvrouw van Wolters Kluwer, en schreef een brief aan de opiniepagina van de Volkskrant. Dat bleef niet onopgemerkt.
In de ingezonden brief hekelt Van Beek de graaicultuur van topmannen- en vrouwen, terwijl onderaan de organisatie continu mensen ontslagen worden. De brief is niet onopgemerkt gebleven: zowel De Telegraaf als Villamedia besteden er vandaag aandacht aan. Ook de vakbonden komen in verzet tegen de bonus en het nieuwe sociale plan dat op tafel ligt bij Wolters Kluwer. De Telegraaf citeert Anne Jan de Graaf, van FNV Kiem: ‘Als winstmaximalisatie zo dominant is, terwijl er mensen uitgaan, dan stuit haar jaarbeloning zeker op verzet.’
Onderstaande brief van Sjors van Beek verscheen in de Volkskrant van afgelopen zaterdag.
En ja hoor, daar is ze weer, Nancy McKinstry, hoog in de lijst van graaiende bestuurders. Ruim 6,5 miljoen mocht de ‘topvrouw’ van Wolters Kluwer dit jaar weer bijschrijven op haar toch al idioot vetgespekte bankrekening.
Als recentelijk ontslagen werknemer van Wolters Kluwer vind ik hier wel iets van. McKinstry’s hebzucht is stuitend, en het maatschappelijk systeem dat dit soort gegraai toelaat deugt niet.
Ik was tot voor kort journalist bij het weekblad Binnenlands Bestuur, onderdeel van Kluwer. De helft van de redactie is begin 2012 op straat gezet omdat het blad te weinig winst maakte. Let wel: geen verlies draaide, maar te weinig winst maakte. Zes mensen baanloos.
Onder McKinstry’s bewind heeft Wolters Kluwer al meerdere ontslagrondes gehad. Honderden mensen zijn de afgelopen tien jaar op straat gezet. In diezelfde periode heeft McKinstry elk jaar gemiddeld zo’n 3,5 miljoen euro opgestreken aan loon, aandelen- en optieregelingen of bonussen. ‘Omdat ze de winstcijfers zo mooi heeft opgekrikt’.
Even een rekensommetje. Terwijl mevrouw McKinstry zo’n 35 miljoen euro beurt, hadden, uitgaande van een gemiddeld bruto jaarsalaris van 50.000 euro, zevenhonderd werknemers kunnen werken.
Anders gezegd: Wolters Kluwer heeft geen geld meer om mij – of mijn collega’s – aan het werk te houden, maar wel om CEO McKinstry dik 6 miljoen te betalen. Hier klopt iets niet, denk ik dan als eenvoudige academisch opgeleide boerenhansworst met 25 jaar journalistieke ervaring.
Overigens heb ik dat al eerder geroepen, ook intern. In 2004 stuurde McKinstry zo’n 250 mensen de laan uit en kreeg zij vervolgens 2,5 miljoen euro bonus. Ik heb haar toen een open brief gestuurd en een CC verzonden aan alle werknemers van Wolters Kluwer. Ik vroeg McKinstry hoe ze haar gegraai moreel kon verantwoorden. Van 84 collega’s kreeg ik een steunbetuiging, meestal met de strekking: ‘Geweldig dat je dit doet, ik vind het ook, maar ik durf het niet hardop te zeggen’.
Van McKinstry heb ik nooit antwoord gehad. Wel gaf het hoofdkantoor opdracht aan mijn chefs: doe iets aan die briefschrijver. Waarna ik een officiële berisping kreeg wegens ‘misbruik van het interne email-systeem’.
Als we het uit de bocht gevlogen marktkapitalisme een halt willen toeroepen, dan zal de overheid een handje moeten helpen. Een individuele werknemer wint deze strijd tegen de graaimastodonten niet.
Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.
Steven Geurts maakt nog eens pijnlijk duidelijk waar de prioriteiten van de formerende partijen liggen. Niet bij de noden van de gemiddelde kiezer in ieder geval.
En ondertussen blijft men zich afvragen waarom zoveel mensen moeite hebben met de graaicultuur bij de banken. Zoals Tom-Jan Meeus in het NRC:
Een klassiek conflict tussen afgunst en vooruitgang: tussen populisme en kapitalisme. Zelf begrijp ik die jaloezie nooit: we zijn niet allemaal hetzelfde, dus mensen in andere beroepen, met andere vaardigheden, verdienen niet hetzelfde. Wie te weinig verdient, zoals stakende basisschoolonderwijzers, kan dat bankiers verwijten – die gaan er alleen niet over.
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.
Zo meldt De Morgen:
De grote concerns, waaronder vliegtuigbouwer Boeing, autobouwer Ford en de bank JPMorgan, betaalden hun CEO gemiddeld 17,3 miljoen dollar in 2013. Tezelfdertijd maakten die bedrijven een globale winst van 74,4 miljard dollar, waarop ze geen enkele belasting betaalden aan de Amerikaanse federale staat, aangezien ze konden profiteren van fiscale deducties. […]
“Het feit dat bedrijven een individu, wat ook diens talent moge zijn, meer betalen dan dat ze bijdragen aan de kosten van de openbare diensten die noodzakelijk zijn voor hun commerciële succes, toont de zware lacunes in ons belastingssysteem”, klinkt het bij de onderzoekers.
Want, zo zeggen de accountants zelf, ‘niet de hoogte van het inkomen [is] bepalend […] voor de kwaliteit van accountants.’
En daarom krijg je geen betere accountants door lagere salarissen uit te betalen.
En dus – enkel voor de zekerheid! – toch maar hoge salarissen:
Als er al een verband zou bestaan tussen beloning en kwaliteit dan zou verwacht mogen worden dat een hogere beloning eerder betere accountants aantrekt dan minder goede accountants.
In The Newyorker bekijkt John Cassidy 8 theorieën over waarom hedgefondsen en hedgefondsmanagers zo goed betaald krijgen voor slechts middelmatige rendementen.
Why do investors in hedge funds—the people whose money is at risk—continue to allow the managers of the funds to dictate such onerous terms to them? I will consider various theories in order of plausibility, starting with the one that I consider least persuasive.
COLUMN - De graaicultuur wordt weer de hand boven het hoofd gehouden. Adjunct hoofdredacteur Pieter Klein van RTL-nieuws vraag zich daarom af of het recht nog een keer gaat zegevieren in Nederland.
Niettemin moesten andere corporaties nog eens 118 miljoen dokken om een faillissement af te wenden.
Coen Verbraak is begonnen met een nieuwe serie ‘Kijken in de ziel’, dit jaar over topondernemers. Maandagavond was de derde aflevering, waarin het salaris van topondernemers en -managers aan bod kwam. Ook Rijkman Groenink liet hij erover aan het woord. Hij zei onder andere: ‘Ik heb mijzelf nooit een aandeel gegeven. Het is zeer betreurenswaardig dat die indruk wel is ontstaan.’
Opvallend was ook dat veel topondernemers, waaronder Ben Mandemakers (Mandemakers Groep) en Harold Goddijn (TomTom), de bonussen die in de financiële sector gegeven worden, exorbitant hoog vonden. Uit de aflevering:
Verbraak: ‘Is het reëel dat je drie miljoen per jaar verdient en dan ook nog een bonus hebt van twee miljoen?’
Thecla Bodewes (directeur-eigenaar van Scheepswerven Bodewes): ‘Nee dat vind ik niet reëel, vind ik absurd.’
Een uitzending die zeer de moeite waard is (vanaf halverwege gaat het ongeveer over de zogenaamde ‘graaicultuur’).
OPINIE - Sjors van Beek trekt van leer tegen de graaicultuur van topbestuurders. Gisteravond zat hij in Hollandse Zaken om mee te debatteren over wat je als ‘gewone Nederlander’ kunt doen aan de vorstelijke beloningen aan de top.