Stuur geen missie naar Afghanistan

Vandaag een gastbijdrage van historicus en freelance journalist Jip van Dort. Het stuk staat ook op zijn eigen site.

Afghaanse politievrouwenHet kabinet-Rutte buigt zich momenteel over een nieuwe missie naar Afghanistan, ditmaal een missie om politie op te leiden. Na aanhoudende druk van de NAVO en de Amerikanen heeft het kabinet reeds een voorstel klaar om vijftig politietrainers te sturen vergezeld van driehonderd tot vijfhonderd militairen plus vier F-16’s.Op dit moment zijn Nederlandse soldaten, trainers en diplomaten in Afghanistan op verkenning.

Maar zo’n politiemissie is geen goed idee. Er zijn geen goede argumenten voor. Sterker nog, zelfs de argumenten van premier Rutte en andere voorstanders van een nieuwe missie blijken bij benadering eerder tegenargumenten.

De voorstanders wijzen er bijvoorbeeld op dat de Afghanen niet in de steek gelaten mogen worden. Nederland heeft in Uruzgan immers opbouwwerk verricht en het is zonde als dit niet geconsolideerd wordt. Alhoewel het sentiment erachter begrijpelijk is houdt dit argument toch geen stand.

In de praktijk valt de omvang van het opbouwwerk allereerst erg tegen. Uiteindelijk is slechts negen procent van het geld dat de missie in Uruzgan heeft opgeslokt hieraan besteed. Anders dan ons door de regering voorgehouden ging het dus niet om een opbouwmissie, maar om een vechtmissie. Daarnaast kan men zich afvragen wat het opbouwwerk waard is als straks de Taliban weer de macht grijpt. Helaas is dit scenario allerminst denkbeeldig. Het overgrote deel van het land staat al onder controle van de fundamentalisten en de beweging blijft in kracht en omvang groeien.

Maar er is een belangrijkere reden om geen politiemissie te sturen: er zijn sterke aanwijzingen dat de Afghanen helemaal niet zitten te wachten op verlenging en intensivering van de bezetting. Uit recente enquêtes, van de NGO’s ICOS en Open Society Foundation, blijkt dat veel Afghanen van mening zijn dat de westerse troepen in hun land slecht zijn voor de bevolking en dat de NAVO minimaal evenveel schuld als de Taliban heeft aan het voortdurende geweld. Vanuit democratisch oogpunt is een nieuwe missie dus verwerpelijk, te meer ook omdat de Nederlandse bevolking overduidelijk tegen is.

Daarnaast wijzen de pleitbezorgers van een nieuwe missie, overigens terecht, op de grote behoefte aan veiligheid in Afghanistan en de wijdverbreide corruptie. Politieagenten kunnen hier iets tegen doen, is de gedachte. Ook dit argument lijkt op het eerste gezicht logisch, maar schijn bedriegt.

Een eerste probleem betreft de op te leiden agenten zelf. Juist deze wetshandhavers maken zich namelijk op grote schaal schuldig aan corruptie. Uit onderzoek van de NGO Integrity Watch blijkt dat de Afghaanse bevolking de politie als meest corrupt ervaart. Alleen een stevige hervorming van de politieopleiding kan hier mogelijk verandering in brengen, maar dat gaat niet gebeuren. Sterker nog, recent is de toch al korte cursus met nog eens twee weken verkort naar zes weken. In deze context zal het opleiden van agenten, die vaak analfabeet en niet zelden drugsverslaafde zijn, eerder leiden tot meer corruptie.

Bovendien is het goed mogelijk dat een Nederlandse missie helemaal geen politie gaat opleiden. Het overgrote deel van de Afghaanse agenten wordt immers ingezet in de oorlog tegen de Taliban. Zij fungeren als paramilitairen, niet als politieagenten. Het is een veelzeggend detail dat nieuwe agenten vaak worden uitgerust met raketwerpers, terwijl handboeien ontbreken. Er is weinig discussie mogelijk dat dit niet tot de standaarduitrusting van de wijkagent behoort. De missie zal dus waarschijnlijk, weer, vooral militair zijn.

Daarnaast zijn er helemaal geen serieuze aanwijzingen dat het opleiden van politie de veiligheid ten goede komt. Dat komt ten eerste omdat veel agenten na hun zesweekse training, met wapen op zak, naar huis keren om niet meer terug te komen. Zij deserteren naar de Taliban of verkopen hun wapens aan hen op de lokale markt. De Taliban is hier de lachende derde.

Ten slotte kan simpelweg vastgesteld worden dat parallel aan het uitbereiden van de westerse militaire aanwezigheid in Afghanistan de onveiligheid in het land groeit. Keer op keer wordt deze ontwikkeling aangegrepen om meer troepen en politietrainers te sturen om het tij te keren. Steeds weer met het resultaat dat de situatie nog verder verslechtert. De paradox is dat momenteel, op het hoogtepunt van de westerse aanwezigheid in Afghanistan, de onveiligheid in het land nieuwe records breekt.

Het kabinet moet inzien dat het sturen van meer troepen niet de oplossing hiervoor is, maar juist de oorzaak. De westerse bezetting van Afghanistan voedt het terrorisme, zoals terrorisme-experts sinds jaar en dag aangeven. Meer troepen is dus contraproductief. Nederland kan daarom op een vrij gemakkelijke manier bijdragen aan een veiliger Afghanistan: geen nieuwe missie sturen.

  1. 1

    Inderdaad, alle westerse troepen eruit, en gewoon via inlichtingenwerk bijhouden of er terroristen zich weer vestigen en die dan gewoon met drones uitschakelen, is goedkoper en veiliger.
    En de afghanen hebben redelijk overtuigend aangegeven dat ze inderdaad geen zin in ons hebben, dus NGOs en troepen weg en laat ze het zelf maar uitzoeken.

  2. 2

    Veel van de argumenten tegen kloppen vrij goed. Ik heb al eerder aangegeven dat een NGO zegt dat er in Afghanistan geen boeven meer zijn, omdat ze allen bij de politie zitten.
    Maar tegen humanitaire inspanning is niets, ook niet als het resultaat vluchtig is. En onze missie heeft wel resultaten bereikt.
    Op zich ben ik het wel eens met de stelling tegen een politiemissie, met F-16’s en zonder handboeien; maar dat wil niet zeggen dat je met de kennis die wij hebben opgedaan, je niet een missie zou kunnen doen die het moderne en beschaafde bestaan (met scholing en voldoende gezondheidszorg) bevordert.

  3. 3

    In 6 weken kan je helemaal geen goede politieagenten opleiden, dus ik ben ook tegen een nieuwe missie.
    Helaas is NL het schoothondje van Amerika dus het zou mij niet verbazen als zo’n missie er toch kwam zodat NLse diplomaten weer de gelegenheid krijgen om aan te schuiven bij allerlei internationale fora (zoals de G20)
    Het wordt hoog tijd dat de Westerse bezettingsmacht zich terugtrekt uit Afghanistan.

  4. 4

    The ANP’s annual desertion rate, estimated to be somewhere between 50% and 75% (a significant number of which defect to the Taliban), is one answer.
    We leiden dus meer politieagenten op voor de Taliban dan voor de Afghaanse overheid?

  5. 5

    Waarom niet elke 4 weken een vliegtuig met recruten naar Nederland halen?
    Je kunt ze een bootcamp in Nederland laten volgen.
    In een bootcamp zitten ze geisoleerd en los van de Nederlandse samenleving.
    Ze kunnen de eerste opleiding krijgen zoals; surveilleren, patrouilleren en foulleren. (waarom eindigt dat eigenlijk allemaal op eren?)
    Nederland levert zo toch een bijdrage.
    Er hoeft geen militaire macht naar Afghanistan.
    Je houdt de Amerikanen nog te vriend (ze kunnen in ieder geval minder zeuren)
    Er zijn vast nog wel meer voordelen te vinden.

  6. 6

    Het gaat de Nederlandse regering helemaal niet om Afghanen of Afghanistan. Denk je werkelijk dat Rutte ’s nachts wakker ligt, zich te bekommeren om de veiligheid van de Afghaan? Daar ligt niemand in het Westen wakker van, ook de VS niet. Het gaat ons er zelfs niet om er een stabiele regering neer te zetten in de hoop er eens een redelijk gesprek mee te kunnen voeren, daar gaat het de VS alleen om.

    Het gaat er ons om ons bij de VS binnen te likken, hun doelstellingen ogenschijnlijk onze doelstellingen te maken, zodat we vaker met ze om tafel mogen zitten. Als je dáárvoor een beter alternatief vindt, dan maak je kans serieus genomen te geworden.

  7. 7

    @tom van doormaal
    Er is op zich inderdaad niets mis met een werkelijk humanitaire missie naar Afghanistan. Alleen kan dat mijns inziens niet door het leger uitgevoerd worden, aangezien zij daar niet voor opgeleid zijn – integendeel. Dat moet door ontwikkelingswerkers gedaan worden. Het probleem is echter dat het in grote delen van Afghanistan veel te onveilig is voor het werk van NGO’s. De vele kidnappingen wijzen daar op. Bovendien gaat humanitaire hulp aan Afghanistan ten koste van hulp aan andere landen die dat net zo hard nodig hebben. Meer nog, in Afghanistan is humanitaire hulp zelfs veel duurder omdat zelfs zo’n missie stevig beveiligd moet worden. (Alleen al de voorgestelde vijftig politietrainers moeten vergezeld gaan van honderden militairen ter bescherming.) Het is dus zeer waarschijnlijk dat met hetzelfde geld in een ander ontwikkelingsland veel meer resultaten bereikt kunnen worden. Aangezien je geld maar een keer uit kan geven, lijkt me dat een beter idee.

  8. 8

    @Minik
    Het is naar mijn idee zeer de vraag hoe wenselijk het is om agenten in Nederland op te leiden. Het klinkt wel goed, maar in de praktijk ben je je als land aan het mengen in een burgeroorlog. Je kiest een kant door agenten (in feite soldaten!) op te leiden om vervolgens in de oorlog in te zetten tegen een aanzienlijk deel van de Afghaanse bevolking. De burgeroorlog wordt zo verlengt. Ook is de vraag wat er bereikt kan worden door ze in Nederland op te leiden. Eenmaal terug in Afghanistan, waar na die paar weken training uiteraard niets veranderd is, zullen ze zeer waarschijnlijk toch weer overgaan tot corruptie et cetera. Het loon is immers te laag. Ik zie het gewoon niet gebeuren dat na vier weken Nederland, ondanks het ongetwijfeld vriendelijke onthaal op Schiphol en de interessante uitjes naar het Anne Frank huis en Madame Tussauds, de Afghanen opeens goed opgeleide civiele agenten zijn.

  9. 9

    @Jip
    Ik schreef bootcamp en bedoelde daarmee dat ze 6 tot 8 weken de deur niet uitkomen en alleen training krijgen.
    Niet iedere politieagent in Afghanistan is corrupt. Natuurlijk zullen er problemen zijn met de aanpak maar het is volgens mij op deze manier beter en gemakkelijker dan Nederlandse troepen te sturen naar Afghanistan.
    En nee, na bootcamp ben je nog geen volleerd politieagent. Maar er is een basis gelegd. Daarna kan de opleiding in Afghanistan korter zijn.
    Het klopt dat je je mengt in een burgeroorlog maar dat hebben we al twee jaar gedaan.
    Afghanen overleveren aan de Taliban die gifgas hebben gebruikt om een meisjesschool te vernietigen en die landmijnen gebruiken vind ook niet iedereen een goed idee.

  10. 11

    @Minik
    Uiteraard is het makkelijker – en een stuk veiliger bovendien! – om de agenten naar Nederland te halen.

    Ik denk echter dat een belangrijk onderdeel van mijn argumentatie is dat zolang een land in burgeroorlog is je daar niet aan wederopbouw kan doen. Er moet eerst een soort interne rust bestaan daarvoor. Die is er nu niet. Door bovendien de verliezende partij in een burgeroorlog te steunen (dat doet de NAVO nu) verleng je onnodig het conflict. Ja, de Taliban aan de macht is een horrorscenario, maar dat geldt net zo goed voor de warlords en drugsbaronnen (vaak een en dezelfde personen) die nu de scepter zwaaien. Zij gaan ook niet bepaald voorbeeldig met vrouwen om. Een tijdje terug nog heeft de regering-Karzai verkrachting binnen het huwelijk gelegaliseerd. Ik geloof niet dat vrouwen nu veel beter af zijn. Bovendien zegt het feit dat de Taliban meer dan tachtig procent van het land controleren ook iets over steun voor de verzets-(en terroristische!)beweging. In feite hebben de Afghanen vaak meer waardering voor de Taliban dan voor de warlords. De belangrijkste reden is dat de Taliban wel in staat is rust en orde in de chaos te scheppen.

    Al met al geloof ik dat geld steken in deze missie (wat ten koste gaat van de pot voor ontwikkelingssamenwerking waaruit deze ‘vredesmissies’ namelijk betaald worden) inefficiënt, ineffectief en zelfs contraproductief is. Ik denk dat we als westerse wereld af en toe moeten accepteren dat, hoe goed de intentie bij sommigen wellicht ook is, we niet alles in de wereld naar ons eigen evenbeeld kunnen veranderen. We zijn tenslotte geen goden!

  11. 12

    Ik ben tegen een missie in Afghanistan laat daar geen misverstand over bestaan maar op een paar van jouw punten wil ik toch reageren.
    Jouw opmerkingen over de regering Karzai zijn nou precies die opmerkingen die horen bij je laatste zinnen. Je bent het niet eens met Karzai maar je wilt dat beleid wel aan ons evenbeeld spiegelen. Karzai is Afghanistan. De Taliban zijn veel extremer.
    Ik zie Karzai geen beelden van honderden jaren oud kapotschieten en een meisjesschool vergassen.
    Je opmerking over de kosten van de missie is onjuist. Die is niet betaald uit de pot voor ontwikkelingssamenwerking. Die kosten zijn juist de reden waarom defensie nu een budgetprobleem heeft. Die ‘oorlog’ was te duur.

  12. 13

    @Minik
    Ik ben van mening dat het in het dagelijks leven van veel Afghanen weinig uitmaakt wie de macht heeft in het land, Karzai of de Taliban. Wellicht hebben vrouwen het onder Karzai beter, maar het is ook veel onrustiger en gewelddadiger en corrupter onder zijn bewind.

    Elke nieuwe missie naar Afghanistan gaat wel betaald worden uit de pot voor ontwikkelingssamenwerking. Dat staat in het nieuwe regeerakkoord. Tot nu toe is dat inderdaad niet gebeurd. dat beweer ik ook niet.

  13. 14

    @Jip
    Ik ben van mening dat de meeste Afghanen liever Karzai hebben dan de Taliban. Ze zijn niet voor niets ondanks alle dreigementen naar de stembus gegaan. Ja, het is nu geweldadig maar dat komt door de aanslagen van de Taliban.
    Laten we ijveren tegen een nieuwe missie.

  14. 16

    Humanitaire hulp, wederopbouw: blabla en lippenstift op een varken.

    CNN: Is America on the path to ‘permanent war’?
    Permanent war can, perversely, boost the nation’s economy, says Jerald Podair, a history professor at Lawrence University in Wisconsin. Transferring military money to domestic needs will not stimulate the American economy the same way war spending will, Podair says.

    “It is sad to say that ‘war is the health of the state,’ but during the last 70 years, that has generally proved to be true,” Podair says. “Unfortunately, the United States may have to ‘fight’ its way out of recession, just as it did during World War II and the Cold War.”

  15. 17

    @jip. Je schrijft in 13;
    Elke nieuwe missie naar Afghanistan gaat wel betaald worden uit de pot voor ontwikkelingssamenwerking. Dat staat in het nieuwe regeerakkoord.
    .
    Kun je aangeven waar in het regeerakkoord dit staat?

  16. 18

    @ Minik
    Blz. 8 van het regeerakkoord:

    “Verzoeken om een bijdrage te leveren aan internationale missies van de NAVO en de EU worden in het perspectief van internationale verantwoordelijkheid en nationale belangen overwogen. Deze missies, en dus ook de Nederlandse bijdragen, vinden in toenemende mate in gemengde civiel-militaire samenstelling plaats. Naast de krijgsmacht leveren ook de rechterlijke macht, politie en andere bestuurlijke disciplines hieraan hun bijdrage. Waar mogelijk dienen deze missies, of delen daarvan, gefinancierd te worden vanuit de begrotingsmiddelen voor Ontwikkelingssamenwerking. Het kabinet zet zich in voor aanpassing van de DAC (Development Assistance Committee van de OESO)-ODA (Official Development Assistance)-criteria opdat vredesmissies in ontwikkelingslanden onder ontwikkelingssamenwerking vallen.”

    Ik had het iets voorzichtiger moeten formuleren: het kabinet beoogt elke volgende ‘vredesmissie’ uit de pot voor ontwikkelingssamenwerking te betalen.

  17. 19

    Ik bedoelde het niet als ‘onzorgvuldig geformuleerd’. Na een “find” op Afghanistan en wat bladeren kon ik het niet vinden dus vandaar mijn vraag.
    Ik vind dat het opleiden van politiemensen nog als een soort van ontwikkelingswerk kan worden gezien. Maar voor de bewaking 400 millitairen meesturen heeft daar niet veel mee te maken.