Elders in de Wereld

In Oeganda is de 81-jarige Yoweri Museveni voor de zevende keer uitgeroepen tot winnaar van de presidentsverkiezingen. Dit keer met 71,6% van de stemmen, zijn beste resultaat sinds de eeuwwisseling. Museveni is sinds 1986 aan de macht. Niemand had een andere uitslag verwacht. Wat niet wil zeggen dat de populariteit van de president onomstreden is. Analisten zeggen dat de opkomst de belangrijkste factor was die de uiteindelijke uitslag bepaalde. Met 52% was de participatiegraad de laagste sinds 1996. 

De belangrijkste tegenkandidaat van Museveni was opnieuw de populaire zanger Bobi Wine. Hij behaalde 24% van de stemmen. Direct na de verkiezingen is hij door het leger „onder dwang” uit zijn woning in Kampala gehaald en met een legerhelikopter naar een onbekende locatie gebracht, meldt zijn partij het National Unity Platform (NUP). Wine beschuldigde de autoriteiten van verkiezingsfraude. Het is een herhaling van vijf jaar geleden toen hij zich ook gekandideerd had voor de presidentsverkiezingen. Toen werd hij een maand voor de verkiezingen gearresteerd. Wine windt er geen doekjes om wat hij wil bereiken: een verandering van het hele Oegandese politieke systeem. Hij werkt daarvoor langs twee lijnen: meedoen met de verkiezingen, zitting nemen in het parlement en anderzijds de opstand tegen de zittende macht aanjagen. Hij heeft geen concreet verkiezingsprogram. Hij ontkent de claim dat hij de enige figuur is die Oeganda kan redden. Het gaat hem uitsluitend om een einde te maken aan een repressief en corrupt systeem.

In Tanzania heeft de zittende president Samia Suluhu Hassan een weinig geloofwaardige verkiezingszege opgeëist: ze zou 98 procent van de stemmen hebben behaald, bij een opkomst van 87 procent. De verkiezingen waren op voorhand omstreden. Oppositiepartijen waren uitgesloten van deelname. Tundu Lissu, de leider van CHADEMA, de grootste oppositiepartij, zit al maanden vast en wordt ook beschuldigd van landverraad. Hij had in de aanloop naar de verkiezingen van 29 oktober gepleit voor hervorming van het kiesstelsel. Na de verkiezingen braken er in het als rustig en stabiel bekend staande land rellen uit. Volgens de oppositie heeft het geweld van de oproerpolitie honderden mensen het leven gekost.

Het Europees parlement heeft er in een verklaring bij internationale partners op aangedrongen de democratie en mensenrechten in Tanzania te verdedigen. “Deze verkiezingen kunnen niet als vrij en eerlijk worden beschouwd. De fraude begon niet bij de stembus – die speelt zich al maanden af”, aldus de Europarlementariërs. “Geen enkele verkiezing kan geloofwaardig zijn wanneer de belangrijkste oppositie het zwijgen wordt opgelegd, wanneer de vrijheid van vergadering en meningsuiting wordt ontzegd, en wanneer onafhankelijke media worden geïntimideerd en gecensureerd”, voegde de verklaring eraan toe. En voor alle duidelijkheid: “Stilzwijgen is geen neutraliteit – het is medeplichtigheid.” Een stevig standpunt waarvan we het effect zullen moeten afwachten.