[qvdd]
“De Piratenpartij en WikiLeaks delen fundamentele waarden. We hebben hetzelfde doel: Privacy voor de burger en transparantie voor het gezag.”
Volgens Rick Valkvinge, kapitein van de Zweedse piratenpartij, zijn er veel overeenkomsten tussen klokkenluiders en piraten.
“Het liberalisme heeft als uitgangspunt de vrijheid van het individu.”
Zo maar de eerste regel van de wikipediapagina over het liberalisme, een stroming die de VVD naar eigen zeggen een warm hart toedraagt, sterker nog, waar de partij haar fundament in heeft. Maar de afgelopen tijd lijkt de partij het liberalisme minder en minder te belijden. Behalve op economisch gebied is er bar weinig liberaals te vinden in het gedachtegoed dat de partij nu lijkt te ondersteunen. En zelfs het economisch liberalisme staat op het spel door het ondersteunen van de on-liberale hypotheekrenteaftrek.
Op het gebied privacy offert de partij al jaren stelselmatig het liberalisme op ten faveure van meer macht voor de staat. Dat wisten we al, maar de VVD beroept zich erop dat veiligheid voor de samenleving belangrijker is dan privacy voor het individu. Een valide standpunt, ware het niet dat de effectiviteit van de maatregelen nogal omstreden is, en de vraag rijst of we privacy niet inruilen voor gebakken lucht.
Maar tijdens de huidige formatiebesprekingen worden de liberale principes met emmers tegelijkertijd overboord gegooid. Een regeerakkoord met gedoogsteun van de PVV zal zonder twijfel betekenen dat Nederland voor individuele moslims minder vrij zal worden.
Roddel en achterklap is niet onze niche, maar Sargasso Nazorg voelt zich toch verplicht tot het schrijven van een vervolg op de ‘Wikileaks RapeGate’. U weet wel: de ingetrokken beschuldiging van verkrachting aan het adres van de Wikileaks voorman Julian Assange. Het zou volgens sommigen het werk zijn van de CIA die de activistische Assange wil beschadigen. Kwalitietskrant The Mail on Sunday legde de hand op de politieverklaring van de twee vrouwen die Assange in Zweden zou hebben verkracht. Wat blijkt? De vrouwen waren vooral nijdig dat Wiki de Leaking hen zo achteloos ‘afwerkte’ en hij tijdens het voorspel vooral bezig was met twitteren en ‘het lezen van artikelen over hemzelf’. De nerdy narcist, hoe herkenbaar. Verder was er sprake van een schrijnend gebrek aan passie, een gescheurd condoom en angst voor zwangerschappen en andere seksueel overdraagbare aandoeningen. Dat alles resulteerde in een aangifte. Uit de politieverklaring blijkt ook dat Assange uit privacy overwegingen geen treinkaartjes koopt met zijn credit card. Maar wel weer met de-eerste-de-beste groupie die zich bij zijn lezing in een bevallig roze jurkje op de eerste rij positioneert het bed induikt.
Assange heeft een 20 jarige zoon die, ondanks dat hij hem al jaren niet heeft gezien, de gang van zaken uit de politieverklaring bevestigt als zijnde ’typisch zijn vader’. Naast de twee verhalen van (1) een wrede verkrachter en die van (2) een erin geluisde activist, blijkt er dus nog een derde verhaal (3) dat van mensen met verwachtingen, driften, angsten en teleurstellingen. Welke gelooft u?
Bijna geen enkele isp heeft de beveiliging van data voor de bewaarplicht op orde. Ook datavernietiging “moet nog geregeld worden”. De minister vindt de problemen “niet onoverkomelijk”. Dat schreef Webwereld deze week naar aanleiding van een audit van de Bewaarplicht in Nederland.
De maatregel, die service providers verplicht om alle verkeersgegevens van internetters en bellers te bewaren, ligt al maanden onder vuur. Verschillende Constitutionele Hoven in Europa oordeelden dat de Bewaarplicht onconstitutioneel is. Ook de nieuwe verantwoordelijke Eurocommissaris, Vivian Reding, heeft zich inmiddels tegen de Bewaarplicht uitgesproken.
Minister Hirsch Ballin blijft echter vrolijk op het ingeslagen pad doorgaan. Daarom vandaag een kleine reconstructie over hoe die Bewaarplicht totstand is gekomen. Oordeel maar zelf over het nut.
Eind 2005 staan het Europees Parlement en de Raad van Ministers voor een ‘historische beslissing’ over de bewaarplicht voor telecommunicatie- en internetaanbieders, zeggen de Europese privacytoezichthouders, verenigd in WP29. ,,Bewaring van verkeersgegevens raakt aan het onschendbare, fundamentele recht op vertrouwelijke communicatie. Er moet een urgente noodzaak bestaan om dat recht in te perken. Aanbieders van openbare communicatiediensten worden verplicht om voor opsporingsdoeleinden miljarden gegevens van het communicatieverkeer te bewaren, wat zonder precedent is”, aldus de privacytoezichthouders in oktober 2005 als reactie op de laatste voorstellen van de Europese Commissie.
In Den Haag legt de Haagse Pandbrigade huisbezoeken af op zoek naar illegale activiteiten van bewoners. Een serie in drie delen. Eerder zagen we hoe snel een adres al verdacht is en hoe het project zich uitbreidt. Vandaag deel 3: Verzet en vragen.
,,De aanleiding van de controle van uw woning is dat de gemeente Den Haag haar bewoners een veilige en leefbare woonomgeving wil bieden in het bijzonder in ‘kwetsbare’ wijken, waar veel panden op illegale wijze worden gebruikt’’, aldus Leonard Kok, directeur van de Dienst Stedelijke Ontwikkeling. In dezelfde brief deelt de directeur mee dat de woning van Devidas niet zal worden gecontroleerd. En dat de voordeur daarom niet zal worden geforceerd als hij niet meewerkt. Einde verhaal. Lijkt het.
Ik ontmoet Devidas op een warme zomeravond in het Van der Vennepark in het Laakkwartier in Den Haag. Kinderen spelen buiten in de speeltuin. Bewoners zitten in groepjes bijeen. De wijk is niet lang geleden gerenoveerd, maar oogt nu alweer verpauperd. Veel troep, junks en graffiti. Devidas vindt zijn eigen buurt maar niks. Te deprimerend. Mensen hier zitten vast in uitkeringen en armoede. Geef hem maar het Amerikaanse model, waar immigranten kansen grijpen, zegt de 25-jarige libertariër en bewonderaar van Ayn Rand.
Als het aan de politie ligt, wordt uw kenteken straks overal gescand. Niet alleen kijkt de politie of u iets op uw kerfstok heeft, maar ook of u op basis van uw reisprofiel van plan bent om rottigheid uit te halen: een soort Minority Report op de weg dus. Daarbij worden kentekenscans mogelijk centraal opgeslagen en informatie en camerabeelden uitgewisseld tussen politie en de private sector.
Dit scenario destilleer ik uit een aantal stukken dat ik met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) van het KLPD heb ontvangen. Nu al maken verschillende korpsen gebruik van Automated Number Plate Recognition (ANPR), oftewel kentekenherkenning. ANPR wordt op dit moment vooral toegepast voor handhaving, bijvoorbeeld om mensen met openstaande boetes uit het verkeer te plukken. Maar ANPR kan veel meer, zeker als er een landelijk dekkend systeem is.
De registraties geven een rijk beeld van waar auto’s zijn geweest. Die informatie kan toegepast worden in opsporingsonderzoeken en gebruikt worden voor intelligencedoeleinden. Een centrale stuurgroep onderzoekt de mogelijkheid van van zo’n landelijke toepassing en komt binnenkort – onbekend is wanneer – waarschijnlijk met een voorstel.
Waarom is dit belangrijk?
Uit een aantal openbaargemaakte stukken (waaronder een basisdocument van de landelijke werkgroep, Implementatie en Doorontwikkeling ANPR, IDA) blijkt wel waar de voorkeur van de politie naar uit gaat. Ook wordt gewerkt aan een communicatiestrategie. Uiteraard is het niet de bedoeling dat de burger nu al meepraat. Om te voorkomen dat we voor voldongen feiten worden gesteld, nu alvast een bijdrage aan de discussie. Hieronder vindt u enkele tekstfragmenten. Gezamenlijk geven ze een duidelijk beeld van de koers die men dreigt in te slaan. Alle openbare documenten staan onderaan. Een eerder, wat beperkter verhaal, staat hier.
GeenStijl, de website bekend om haar rol als digitale schandpaal, wordt teruggefloten. Een zeldzaamheid, daar zij meestal niet aangeklaagd wordt of de rechtszaak weet te winnen. In de zaak van een dronken studente die meermalen met een filmpje op de site terecht kwam is het anders gelopen. Op het filmpje was de studente dronken te zien, met een plasje braaksel naast haar. Passerende studenten filmden en plaagden haar. In de reacties onder het GeenStijl-bericht werd ze beledigd en haar adresgegevens geopenbaard. Dit leidde tot een stroom emails aan o.a. haar werkgever, en herkenning op straat.
In de meeste gevallen leidt dit echter niet tot een rechtszaak. De slachtoffers van de naming and shaming willen niet dat er nog meer aandacht komt en het filmpje onder de aandacht van de mainstream media wordt gebracht. Maar niet in deze zaak.
Het is een dappere zet van dat meisje om het op te nemen tegen GeenStijl. Iedereen weet dat wie dat probeert doorgaans nog meer aan de digitale schandpaal wordt genageld.
verklaart advocaat Christiaan Alberdingk Thijm, die niet bij de rechtszaak betrokken is.
Normaal kan GeenStijl zich afdoende verdedigen met een beroep op de vrije meningsuiting en vrije nieuwsgaring. Bovendien had GeenStijl het filmpje niet zelf gemaakt en als eerste online gebracht. De rechter heeft in zijn afweging in deze zaak de privacy van de studente echter zwaarder gewogen. De hoogte van de schadevergoeding moet nog worden vastgesteld, er werd 15.000 euro geeist. Zal er door deze zaak iets veranderen aan de werkwijze van GeenStijl? Dat is onwaarschijnlijk volgens Alberdingk Thijm:
Met schaamte zie ik wel eens stukjes van mezelf op internet voorbijkomen, geschreven in een vlaag van boosheid. Stukjes die niet al te vleiend zijn over mensen die ik nu, jaren later, in mijn werk als journalist weer tegenkom. Soms als ik een interviewafspraak maak, hoop ik dat de persoon in kwestie mij niet googled. Sommige informatie zou je van het web willen wissen.
Dat kan niet. Eens geschreven blijft geschreven. Wat je weggeeft aan het hongerige web, krijg je nooit meer terug. Vorige week stond er een fraai verhaal in het New York Times Magazine over dit onderwerp. ‘Privacyprofessor’ Jeffrey Rosen analyseerde daarin hoe een wereld met een olifantgeheugen eruit ziet. Die wereld is niet fraai. Jeugdzondes die je maar blijven achtervolgen. Reputaties die maar niet opgepoetst kunnen worden. Online informatie die steeds meer jouw online status bepaalt, terwijl je zelf steeds minder grip hebt op welke informatie op het web verschijnt.
Je kunt daar vanalles tegen doen. Een censuurknop, zoals minister Hirsch Ballin wil (geen goed idee). Je kunt naar Reputation Defender stappen, een bedrijf dat het web probeert te schonen – uiteraard tegen flinke kosten. Je kunt reguleren. Je laptop dichtklappen en voortaan brieven gaan schrijven.
Goed nieuws. De Koepel van DBC-vrije praktijken heeft een overwinning behaald op de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). In een vandaag bekend geworden vonnis beslist het College van Beroep voor het Bedrijfsleven ondermeer dat de autoriteit de privacybelangen van patiënten onvoldoende heeft meegewogen.
Wat is er aan de hand? Sinds 2008 zijn psychologen en psychiaters verplicht om in de facturering aan de zorgverzekeraar ook aan te geven om welke zorg het gaat. Hij of zij maakt een zogenoemde Diagnose Behandel Combinatie op (DBC) waarin ondermeer staat aan wat voor kwaal een patiënt lijdt. De zorgverzekeraar krijgt daarmee inzicht in wat een patiënt mankeert en kan die informatie gebruiken om de klant in de toekomst een verhoogde premie op te leggen, dus om aan risicoprofilering te doen. Als iemand bijvoorbeeld aan een borderlinestoornis lijdt, kan die nog wel eens een dure klant gaan worden.De Koepel van DBC-vrije praktijken vindt dat een slechte zaak. Haar leden worden door de nieuwe betalingssystematiek gedwongen om gevoelige behandelinformatie vrij te geven. Een schending van hun beroepsgeheim, menen ze. Een aantal psychiaters en psychologen probeerden hier onderuit te komen door de factuur niet op te sturen, maar onderhands met patiënten af te rekenen. De verzekeraar komt hierbij helemaal niet aan te pas. De NZa stak hier een stokje voor: ook wie zijn eigen GGZ betaalt, moet en zal in het DBC-systeem worden opgenomen.