Quote van de Dag: Kunstmatig België

Veel mensen menen dat het einde van België niettemin een goed idee zou zijn. Daarmee voeden ze het grootste monster van de moderne Europese geschiedenis. Dat monster heet etnisch nationalisme en het eet uit de hand van het Vlaams Belang.

Zowel de interne als de externe vijanden van België wijzen steevast op de kunstmatigheid van het land. Persoonlijk vind ik dat een argument vóór België. Alles wat in de geschiedenis de moeite waard is gebleken – vioolmuziek, gedichten, nobele wetten – druist in tegen de biologie.

De sinds 1976 in België wonende Nederlandse schrijver Benno Barnard pleit in het NRC van 16 juli voor het voortbestaan van dat land.

  1. 1

    Ik vond Marc Reynebeau’s argumenten in een aflevering van Koppen ook wel erg aardig.

    Hij somt een hele reeks van praktische gevolgen van splitsing op, zaken waarover allemaal afspraken gemaakt zouden moeten worden. Zijn conclusie, rond 3:41, vond ik erg sterk :)

  2. 3

    @2 niet dat ik het er zelf mee eens ben, maar er wordt (met name door Vlaams Belang c.s.) nogal eens gewezen op de “kunstgrepen” (invoering federalisme e.d.) die hebben plaatsgevonden om het land een eenheid te laten blijven.

    Maar gekeken naar de geschiedenis is het inderdaad eigenlijk lulkoek om België kunstmatig te noemen: de historie van zowel Vlaanderen als Wallonië is op zijn minst sinds de Tachtigjarige Oorlog al gemeenschappelijk, en waarschijnlijk al ver daarvoor (maar dat is ff te ver weggezakt momenteel).

  3. 4

    @2: als je een Blut-und-Boden-fascist bent kun je volhouden dat er nooit een oud volk van “Belgen” heeft bestaan, en dat Belgie dus het kunstmatig samenvoegen van twee “echte” volken is.

    Dat is natuurlijk nonsens(wat hebben dew Friezen historisch gemeen met de Limburgers?), maar dat soort argumenten hoor je van Vlaamse zijde wel eens.

  4. 5

    Oh nee, een kunstmatige natiestaat, hoe kan zulk een euvel bestaan?

    Die Vlamingen moeten gewoon af van die Waalse parasieten. Slikken, die ontwormingspil. Voor mijn part wordt Antwerpen de hoofdstad. En de koningshuizen schaffen we allebei af.

  5. 7

    Misschien is dit het moment om het “plan Eurocraat” maar weer eens te berde te brengen, dat stelt dat Nederland Wallonie overneemt (Nederland krijgt eindelijk de bergen en het lekkere eten dat we altijd wilden, de Walen krijgen al het subsidiegeld dat ze nodig hebben), en dat we die aartsconservatieve Vlamingen lekker in hun eigen sop laten koken. En uiteraard voeren we dan een wegenvignet in voor Vlamingen die over Nedrlandse wegen willen rijden.

  6. 8

    @4: Potverdikke, waar schreef Ceasar dan over, nog voor het begin van onze jaartelling? Wie waren het dapperste volk onder de Galliers? Nou dan!

    Wat later in de geschiedenis vormt zo’n beetje Belgie (met Noord-Frankrijk en Zuid-Nederland) het stamgebied van de Frankische foedrati, die de laatste resten van het romeinse rijk vrij houden van invallende Hunnen en andere barbaren.

    Karel de Grote is jandorie in Belgie geboren (net als zijn grootvader Karel Martel). Alle Belgen hebben het gelijke Blut (namelijk een mengsel van Frankisch en voorafgaand romano-gallo-germaans bloed, uiteraard ingemixed met wat er daarna nog aan bezetters langs is geweest) en de Boden is ook al lang één, sinds de begindagen van het Duitse Rijk (10e eeuw), zat heel Belgie erbij (op Vlaanderen na, dan bedoel ik Vlaanderen in engere zin: min of meer de huidige provincies West en Oost Vlaanderen, dat pas in 1384 bij de rest gevoegd werd).

    Wat dat betreft hebben de Belgen veel meer gemeen dan je andere voorbeeld (Friezen en Limburgers werden pas in 1867 definitief staatsgenoten en het zou me niet verbazen als de Friezen genetisch dichter bij de Engelsen zitten, waar de Limburgers genetisch nog dichter bij de Luxemburgers zullen zitten).

    Dat toevallig de Germaanse taal tot ongeveer halverwege Belgie gepenetreerd is (vergeet niet, oorspronkelijk waren alle Belgen romaanstalig), heeft weinig met Blut und Boden te maken, maar meer met het naar het zuiden schuiven van de taalgrens (oke, hij is daarna weer wat naar het noorden teruggeschoven).

  7. 9

    @8: nou, in de eerste plaats schreef Caesar dat over een Keltische stam die hoegnaamd niets meer te maken heeft met de huidige bevolking. Bovendien wil ik er toch ook evenop wijzen dat Caesar die dapperheid weet aan de volstrekte achterlijkheid van die stam, omdat ze zo ver van de beschaafde wereld lag.

    De Boden is zeker voor 1830 nooit echt èèn geweest, maar altijd een lappendeken van staatjes en heerlijkheden. Zelfs de bourgondiers konden bijvoorbeeld nooit echt vat krijgen op het prinsbisdom Luik. Limburg is tot op de dag van vandaag een culturele eenheid dwars door Nederland en Vlaanderen heen. Verder spreken regio`s als “Zeeuws Vlaanderen” en “Belgisch Luxemburg” redelijk voor zichzelf lijkt me.

    Destrée had gewoon gelijk.

  8. 10

    @9: Valt wel mee, die Belgae leefden zo min of meer op het zelfde territorium (en nog ietsje zuidelijker) als waar de staat nu ligt. Zit er dik in dat de nodige genen doorgegeven zijn.

    De eenheid van Belgie is door de tijd heen groter geweest als bijvoorbeeld Duitsland. Afgezien van Luik, waar je het over hebt en enkele hele kleine enclaves langs de Maas, was heel Belgie al verenigd in 1384 (dat is eerder dan Nederland!) en ook het zogenaamd onafhankelijke Bisdom Luik was de facto wel degelijk aan Bourgondische invloed onderworpen. De lappendeken van staatjes valt dus behoorlijk mee. (of tegen, vanuit jouw standpunt).

    Het feit dat Zeeuws Vlaanderen (een verovering van de Republiek) en Belgisch Luxemburg en een gedeeld Limburg (eigenlijk hadden heel Luxemburg en Limburg Belgisch moeten zijn, ze deden beiden mee aan de opstand, maar Hollandse garnizoenen wisten stand te houden in Luxemburg-stad, respectievelijk Maastricht) zou je eerder kunnen beschouwen als historische anomaliteiten, die aan de authenticiteit van Belgie niets af doen, maar eerder het huidige territorium van Nederland kunstmatig maken.

    Kortom als er al iets kunstmatig is, dan is het wel Nederland en niet Belgie.

  9. 11

    Dat Nederland ook kunstmatig is zul je mij niet horen ontkennen, alleen bestaat het simpelweg als kunstmatig gecreeerde staat al zo lang dat de meeste inwoners niet beter weten.

    Het argument “ze deden mee aan de opstand” is al helemaal fraai: volgens die redenering zouden bijvoorbeeld Antwerpen en Gent (Orangistisch in 1830) niet bij Belgie behoren… En als je uiteindelijk Vlaanderen, Limburg, Luik en omstreken en Belgisch Luxemburg van Belgie aftrekt hou je alleen nog maar Brabant over en zelfs dât is verdeeld over Nederland en Blgie (tot mijn verdriet overigens, wat mij betreft mogen jullie die Brabanders morgen hebben).

    Van de oude Belgen weten we hoegenaamd niets, ook niet waar ze leefden. Van Belgische histroische volksheld Ambiorix (nota bene bijna tot “grootste Belg verkozen!) is het hoogst onzeker of hij uberhaupt heeft bestaan en zijn stam zou volgens de overlevering geheel zijn uitgeroeid… tot zover genetische overeenkomst. Met alle volksverhuizingen valt er sowieso geen peil op te trekken, zo is (tot hun grote frustratie) ook vrij zeker dat de huidige inwoners van Friesland absoluut niet afstammen van de Friezen die de Romeinen tegenkwamen. Etc. etc.

    De denkfout die je maakt is dat in 1384 de bourgondiers weliswaar het grootste deel van het territoreum bezaten, maar dat betekent nog niet dat het een bestuurlijke territoreale eenheid was. Al is het alleen maar omdat diezelfde Bourgondiers in de loop der tijd ook vrijwel alles dat nu Nederland is bezaten, en grote delen Frankrijk etc. Belgie is geen voortzetting van de Bourgondische staat.

    Het verschil is dat als je de gemiddelde inwoner van Belgie in de achttiende eeuw had gevraagd of ze zich Belg voelden, ze je stellig verbijsterd hadden aangekeken en waarschijnlijk de term niet eens zouden kennen (enkele klassici daargelaten). Op hetzelfde moment voelden (de meeste) Fransen zich al Frans, Engelsen Engels en Spanjaarden Spaans. En ja, veel Duitsers en (in mindere mate) Italianen zullen zich ook al Duitser en Italiaan hebben gevoelt, ondanks het feit dat de territoreale eenheid nog zeker een eeuw weg was.

    NEderland is een beetje een apart geval. De meeste “Nederlanders” zullen zich in die tijd in de eerste plaats Hollander, Groninger of Geldersman hebben gevoelt, maar een zekere verbondheid met de republiek zal er al wel zijn geweest.

  10. 13

    @11: Nou wordt ie nog mooier… Waarom zou je Vlaanderen, Luik en Belgisch Limburg & Luxemburg van Belgie aftrekken? Je redeneert wel erg jouw kant op. Dito van de oude Belgen. Volgens Ceasar was dat alles tussen Rijn en Seine, dus de plaatsaanduiding is wel duidelijk. Daarvan heeft Ceasar alleen de Eburonen (onsuccesvol) proberen uit te roeien, dus met de genen zit het wel goed (en ik ben ook benieuwd naar je bronnen over de hoogste onzekerheid van Ambiorix’ bestaan). Afgezien daarvan is op grond van Blut echt geen verschil tussen Walen en Vlamingen te maken.

    Je laatste alinea is ook maar hoogst twijfelachtig. Ook in de achtiende eeuw zou lang niet elke Fransman (zelfs al woonde hij in de Franse staat!) zichzelf als zodanig betitelen, noch de Spanjaard of zelfs de Duitser. Het nationalisme moest toen nog gekweekt worden, zeker bij de “gewone man”. Het feit dat er nog geen land of streek Belgie heette in de 18e eeuw, maakt niet dat de inwoners meer of minder een eenheid vormden dan die van andere gebieden.

    Met Brabant noem je overigens nog een anomalie die een gevolg is van een verovering van de Republiek op de Spaanse Nederlanden. Ook dat zou beter geheel in Belgie passen.

    Zo bezien is het enige aan Belgie dat kunstmatig is, dat de helft van Brabant, de helft van Limburg de helft van Luxemburg en Zeeuws-Vlaanderen in de loop der tijd eraan ontnomen zijn.

    Ik kan maar één ding verzinnen dat nog kunstmatiger zou zijn: Belgie splitsen in een Waalse en Vlaamse staat. De grens tussen Wallonie en Vlaanderen is historisch gezien nog veel kunstmatiger. Het territorium van het oude Prinsbisdom Luik waar je het over hebt, ligt letterlijk half en half over beide gewesten verdeeld en verder heeft de grens ook vrijwel nergens een overeenkomst met historische grenzen. Het is kortom een puur kunstmatige grens, die volledig gevormd is op de “taalgrens”, zoals die in 1963 volgens interpretaties van taaltellingen uit 1930 zou hebben gelegen.

  11. 14

    @13: vrijwel alles dat we over de eburonen weten, komt van Caesars eigen herinneringen. Dat is ook de enige bron waar Ambiorix in wordt genoemd. Het is niet onmogelijk dat Caesar Ambiorix heeft bedacht (of een stuk groter gemaakt dan hij feitelijk was) om zijn eigen verliezen te verklaren (het is immers een stuk minder pijnlijk om legers te verliezen aan een groot leider dan een ongeregeld groepje barbaren). Het is diezelfde Caesar die stelt de Eburonen te hebben uitgeroeid. Als je geloof hecht aan zijn claims over Ambiorix, is het logisch om dat ook aan te nemen. Er is hoe dan ook niets meer van die stam vernomen naderhand.

    Verder vind ik dat je eigenlijk met je argumenten de kunstmatigheid alleen maar meer aantoont. Je hebt verschillende regionale eenheden, Vlaanderen, Brabant, Limburg, Luxemburg, waar inderdaad nationale landsgrenzen en taalgrenzen dwars doorheen lopen. Met andere woorden, de grenzen van Belgie zijn bijzonder kunstmatig.

    Dat een onafhankelijk Vlaanderen en Wallonie net zo goed volstrekt kunstmatig zou zijn is ontegenzeggelijk een feit. Ik ben dan ook erg pro-Belgische eenheid, ik vind alleen dat je moet kunnen toegeven dat het een nogal kunstmatig gevormd land is.

  12. 15

    @14: Kunstmatige grenzen maken een land nog niet kunstmatig. Ik denk dat ik voldoende heb aangetoond dat de grenzen van België kunstmatig zijn omdat buitenlandse mogendheden (met name Nederland) zich kunstmatig delen van het land hebben toegeëigend, die eigenlijk tot België zouden moeten toebehoren. Zonder die kunstmatige knabbels aan België heb je geen poot om op te staan.

    Verder betreffende Ambiorix: Waarom zou Caesar een tegenstander bedenken die ontsnapt? Als hij toch een tegenstander bedenkt, dan kan hij die net zo goed bedacht in de strijd hebben gedood. Dat zou hemzelf alleen maar meer ter ere en glorie gestrekt hebben. Verder is er een verschil tussen eindigen als een zelfstandige stam en volledig uitgemoord worden, weet je zelf ook wel denk ik (het feit dat minimaal Ambiorix ontsnapt spreekt op zich overigens het volledig uitroeien van de stam al tegen).

  13. 16

    Hoe zit het met de Nervii en de Aduatici? Ze behoorden toch allen bij de Belgae, de origine van de naam Belgie. Aller strijdgewoel vond ook plaats in de Ardennen. In Vlaanderen woonden toen dacht ik alleen vissers. Zo kenners licht me in!

  14. 17

    @16: Ja klopt en nog wel wat meer stammen. Waar dat anderhalve legioen precies in de pan gehakt werd, weet men overigens niet (kan net zo goed in Duitsland gebeurd zijn, of in de Jekervallei), maar waar de Eburonen woonden is wel vrij zeker (het gebied tussen Maas en Rijn tot aan de Ardennen en Belgisch Limburg). De Nervii zaten daar westelijk van en de Aduatuci waarschijnlijk in de Ardennen, al is het moeilijk die precies te positioneren.

    Nu heeft Caesar (volgens hemzelf) wel onder al die volkeren fors huisgehouden, maar helemaal uitgeroeid kan hij ze niet hebben. Wel hebben de Romeinen hun woongebied vervolgens aan Germaanse stammen gegeven (oa. Tungri en Ubii). Vandaar dat ik het eerder had over romano-gallo-germaans bloed.

  15. 18

    [email protected]
    Het is duidelijk waar je roots liggen en dat je grote belangstelling hebt voor geschiedenis (zie ook Georgie).
    Het is jammer dat we zo weinig weten.
    Ik kan mijn roots terugvolgen tot de 16e/17e eeuw en vindt o.a. Italiaans en Engels bloed. Maar ongetwijfeld zijn we allemaal nauw verwant. Ergens zal ik ook wat Eburonen bloed enz.in me hebben.
    Als mensen dat meer gaan beseffen, zal er minder nationalisme zijn en meer begrip voor elkaar.

  16. 19

    @18: Ach dat Eburoons bloed zal toch maar een heel erg klein percentage zijn. Ik zie de Belgen meer als een mooie inmix van Romaans (op zich al een mix) en Frankisch bloed, met snufjes van heinde en ver erdoorheen. Geschiedkundig valt daarbij niet aan te nemen dat de samenstelling van Walen en Vlamingen veel van elkaar verschilt. Het is daarom dat ik het helemaal niet eens ben met #4.