Politiek Kwartier | Eén regeling voor alle woningen

COLUMN - De huizenmarkt kan alleen gezond worden met één regeling voor alle woningen. 

In Nederland doen we alles altijd ingewikkeld. Zo kennen wij vier verschillende soorten subsidies voor woonkosten:

  • Ten eerste de huurtoeslag. Deze geldt alleen voor mensen met een huurhuis, en is inkomensafhankelijk.
  • Ten tweede de hypotheekrenteaftrek: alleen voor mensen met een koophuis, omgekeerd inkomensafhankelijk.
  • Ten derde de corporatiewoningen: huizen met kunstmatig laag gehouden huren.
  • Ten vierde de uitkeringen die rekening houden met woonkosten en woonsituatie: de bijstand, de AOW, Wajong etc.

Dit levert een hoop problemen op.

  • Woonkosten lopen enorm uiteen en de verschillen hebben nauwelijks relatie met de woonsituatie en het inkomen
  • Woonkostenafhankelijke uitkeringen zorgen voor rare effecten bij de inkomensverdeling.
  • Van zowel beschermde huren als de hypotheekrenteaftrek profiteren ook mensen waar deze regelingen nooit voor bedoeld waren.
  • Verschillende huurprijzen voor gelijkwaardige huurwoningen remmen de doorstroming op de huurmarkt bijna volledig af.
  • Aan de koopkant dragen zowel banken als mensen risico’s waar organisaties als het IMF zich een hoedje van schrikken.
  • Huizenbezitters ervaren daarbij een grote onvrijheid. Zeker als het huis onder water staat is het verliezen van baan of partner naast een emotionele strop ook nog een financiële ramp.

Deze situatie is de Achilleshiel van de Nederlandse economie en samenleving. En het in 2013 gesloten woonakkoord waarop dit kabinet haar beleid baseert doet feitelijk niets aan al deze problemen. Sterker nog, sommige problemen worden er zelfs door verergerd, zoals de verschillende prijzen voor gelijkwaardige huurwoningen. Het zal dus anders moeten. Maar hoe? Enige ideeën.

Ten eerste: we moeten misschien eens af van het systeem van sociale huurwoningen.

Het is in een overspannen huizenmarkt prima om door middel van een puntensysteem maximale huren in te stellen, maar het is vragen om moeilijkheden om dit slechts voor een deel van de huurwoningen doen. Geef daarom alle huurwoningen, privaat of via corperaties, een vaste maximale huur rond de huidige marktwaarde. Afhankelijk van een puntenstelsel, en volledig onafhankelijk van de portemonnee van de inwoners.

Dat kan razendsnel, als mensen die nu tegen beschermde huren wonen in eerste instantie voor de huurstijgingen volledig gecompenseerd zouden worden door een verhoging van de huurtoeslag, die niet mag veranderen bij verhuizing naar een gelijkwaardige woning. Een broekzak-vestzakoperatie, maar wel één waarbij het doorstromingsprobleem op de huurwoningenmarkt in één klap opgelost zou zijn. Naar verloop van tijd kan deze huurtoeslag dan geleidelijk aan meer inkomensafhankelijk worden gemaakt, zonder dat dit de huizenmarkt verstoort.

Ten tweede: We moeten echt een keer af van de hypotheekcultuur. Eigen huizenbezit is helemaal prima, maar wat is dat bezit nog waard als daar een even grote schuld tegenover staat? Huur heet weggegooid geld te zijn, en hypotheek betalen wordt sparen genoemd: maar we weten ook dat veel van dat spaargeld weggegooid wordt aan rente. En uit de crisis mogen we toch hopelijk een keer geleerd hebben dat een kredietcultuur niet het allerveiligste is voor de economie en samenleving.

Momenteel wordt onderzocht of het mogelijk is dat hypotheken kunnen worden afgelost met de pensioengelden. Prima, maar kan dat niet sneller? Zou het niet wettelijk geregeld kunnen worden dat mensen met een hypotheekschuld te allen tijde afstand kunnen doen van het bezit van hun huis aan de schuldeiser, in ruil voor kwijtschelding van de hypotheekschuld, waarna de bank dan als eigenaar de restwaarde van het huis dient te verhuren aan de bewoners?

Een wild plan, en banken zullen natuurlijk protesteren en zeggen dat ze toch geen woningcorporaties zijn. In dat geval kunnen ze het huis dan wellicht overdoen aan… een woningcorporatie, waarbij de reeds gespaarde tegoeden van de bewoners omgezet kunnen worden in een spaarregeling die permanent recht geeft op huurverlaging van een woning.

Aan de andere kant zouden mensen met een corporatiewoning dan de mogelijkheid moeten krijgen middels een huurverhoging hun huis langzaam aan van de corporatie te kopen. Als dan ook het recht zelf dingen aan een huurwoning te verbeteren wettelijk geregeld zou worden, is het verschil tussen huur en koop feitelijk opgeheven.

Het zijn wat grove ideeën. Maar dit lijkt mij een mogelijke route naar een huizenmarkt zonder zorgwekkende schuldenbergen, prijsverschillen die nergens meer op slaan, en mensen die geen kant meer op kunnen.

Als kroon op het werk zouden dan tenslotte alle woonsituatie-afhankelijke componenten van uitkeringen, van de bijstand, de AOW, de Wajong etc, overgeheveld moeten worden naar de huursubsidie, die omgevormd wordt tot één algemene inkomensafhankelijke woontoeslag.

Hoe progressief die zal zijn, dat moet de politiek dan maar uitvechten. In ieder geval kunnen de huizenmarkt én het sociale stelsel mijns inziens pas gezond en eerlijk zijn als er één subsidieregeling is voor alle woningen.

  1. 1

    Aflossing met je pensioengelden levert wel een probleem op bij faillissement. Je pensioenpot valt nu buiten het bereik van een schuldeiser. Daar moeten we wel wat op verzinnen. Ook is het nu voor de bijstand zo dat je pensioen niet mee telt bij de vermogenstoets. Na het proefballonnetje uit Enschede staat voorlopig vast dat dat zo zou moeten blijven.

  2. 2

    @0: ik heb hier een beetje hetzelfde mee als met de basisinkomen-discussie: het focust teveel op de huidige regelingen en minder op beginselen; wat wil je nu eigenlijk bereiken?

    Anyhow, de olifant in de porceleinkast in dit onderwerp is de vraag ‘moet dezelfde woonruimte een andere prijs hebben afhankelijk van je inkomen?’

    (en een andere vraag is ‘als je dat wilt, hoeveel mag het herverdelen van woonlasten kosten?’)

  3. 3

    Het moet toch mogelijk zijn om bijna 75 jaar na WOII gewoon weer je eigen huis weer te gaan betalen? Dat lijkt mij een uitstekend principe. Als dan de belasting op arbeid ook een keer verlaagd wordt is dat een goed begin. Woosubsidies zijn totaal zo’n 26 mld.

  4. 4

    Klokwerk, wederom uitstekend voer voor gedachten. Ik lees anders dan Gronk wel een aantal beginselen in jouw stuk, en kan me daar grotendeels in vinden. Er zitten wel een paar puntjes van technische aard, een daarvan wil ik je voorleggen.

    mensen met een corporatiewoning dan de mogelijkheid moeten krijgen middels een huurverhoging hun huis langzaam aan van de corporatie te kopen.

    Ik loop nog wel eens door grote complexen of straten heen die in het bezit van een woningbouwvereniging zijn. Je ziet daar vaak grootschalig onderhoud. In een keer wordt het hele gebouw in de verf gezet, of worden kozijnen vervangen. Ik ben er van overtuigd dat als je een lappendeken van wel/niet cooperatie krijgt in een dergelijk complex de onderhoudskosten (want meer maatwerk) omhoog gieren. Dat betekent dat het wonen voor de achtergebleven huurders duurder wordt omdat er mensen zijn die hun woning willen kopen. Onderschat je dat niet?

  5. 6

    Het lijkt me een uitstekend beginsel als de universele behoefte aan woonruimte niet langer wordt misbruikt om de banksector te subsidieren. Die HRA is echt absurd, ik begrijp ook niet dat de VVD maar blijft wegkomen met dit soort herverdeling.

  6. 8

    @7: als je alleen een discussie wil over ‘technicalities’, en zo’n topic vooral ziet om elkaar veren in de r**t te steken, prima. Vind ik niet zo boeiend. Kun je net zo goed per mail afhandelen.

  7. 10

    @8 ahhhhh. Nou zo zit dat niet voor mij in elkaar. Ik vind zijn werk erg goed, maar voordat de details die mooie plannen om zeep kunnen helpen worden ingezet vind ik het op zn plaats het grotere geheel ook te duiden. En dat is voor mij positief. Met gegrom daar kan ik weer niet zoveel mee.

  8. 12

    @2: Het is heel leuk om uitgangspunten te bespreken, daar kan je hele avonden mee vullen. Ik echter zie altijd meer in de discussie over wat je met de uitgangspunten (want die zijn er wel degelijk) praktisch kan doen. Anders blijft zo een discussie wel heel vrijblijvend. Maar dat is kennelijk een kwestie van persoonlijke smaak.

    Uitgangspunt hier is: gelijke prijzen voor gelijkwaardige woningen, en inkomensafhankelijke ondersteuning, met als doel maximale vrijheid, doorstroming, kunnen wonen op maat en een eerlijke verdeling van woonsubsidies naar inkomen. En verder zo min mogelijk moeilijk doen met regelgeving.

    Ik kan me overigens niet voorstellen dat mensen daar tegen zouden zijn, maar enlighten me.

    @Frank: Daar zeg je wel wat. Aan de andere kant worden bij woningeigenaren dit soort dingen vaak geregeld via een VVE (vereniging van eigenaren). Die VVE kan meerdere panden verzorgen. Individueel bezit hoeft de collectieve kracht dus niet te breken.

    @Diener: +1!

    @Zazkia: Dank, ik zal het tzt bekijken.

  9. 16

    @12:

    Uitgangspunt hier is: gelijke prijzen voor gelijkwaardige woningen, en…

    En wie bepaalt dan wat “gelijkwaardige” woningen zijn? Wordt de (subjectieve) “waarde” van een goed niet gewoonweg bepaald door wat de gek ervoor geeft?

  10. 18

    @16 ja dat geldt voor een huis, maar als het gaat om alle huizen dan gaat het om wat alle gekken ervoor geven. maar ja aan de andere kant, in dit oranjeland zijn we ook echt allemaal gek.

  11. 19

    @15 Voor wie echt te beroerd is om op links te klikken, een kleine management samenvatting

    Ons land moet afkicken van fiscale en indirecte woningsubsidies. Dat is ook de boodschap van WONEN 4.0 en van het rapport van de SER-Commissie van Sociaal-Economische Deskundigen (2010). Alleen een inkomensgebonden woontoeslag die het wonen betaalbaar maakt voor huishoudens met een laag inkomen, past in het toekomstig stelsel. Het onverhoeds introduceren van draconische verhuurdersheffingen, waarvan het effect uiteindelijk zoveel mogelijk zal worden afgewenteld op de huurders, past niet in een structurele, geleidelijke hervorming van de woningmarkt, waarbij we afkicken van subsidies in zowel de koop- als de huursector.

    Zo’n beleid brengt overkill in de huursector en stelt het volkshuisvestingsprofiel van woningcorporaties in de waagschaal. Als we een ontwrichting van de woningmarkt willen voorkomen en een evenwichtige structurele hervorming van de koop- en huursector nastreven, moet de introductie van een mega-verhuurdersheffing ernstig worden heroverwogen. De oplossing is simpel: WONEN 4.0 wijst de weg. Kabinet, pas het regeerakkoord opnieuw aan en kies voor WONEN 4.0 als basis voor de hervorming van de woningmarkt.

  12. 20

    @17: En wat als volgens dat puntenstelsel 2 woningen evenveel “waard” zijn, maar 100 mensen graag in de eerste willen wonen en niemand in de andere? Moet dan de prijs van de eerste woning kunstmatig laag gehouden worden (met alle consequenties daarvan – we weten immers wat het effect is van kunstmatige prijsplafonds, namelijk schaarste)?

  13. 21

    @20
    En wat als volgens dat puntenstelsel 2 woningen evenveel “waard” zijn, maar 100 mensen graag in de eerste willen wonen en niemand in de andere?

    Moet de prijs van de tweede woning dan kunstmatig hoog gehouden worden?

  14. 22

    Het puntenstelsel is geen waardebepaling maar een puntenbepaling op basis waarvan de huur wordt vastgesteld en daar is op zichzelf niets mis mee.
    Het flatje in de bijlmer met 2 afwasbakken en 3 kamers is dus meer punten dan de etagewoning in de lauriersgracht met maar 1 wasbak en 2 kamers, terwijl de mensen waarschijnlijk liever in het grachtenpand wonen en de marktwaarde van het grachtenpand misschien wel fictief miljoenen waard is.

    Dat je je vermogen dat in een villa zit, die je voor 1 miljoen gekocht hebt, dat je dat vermogen bij toverslag kan laten stijgen met 2 miljoen als je zegt dat het wel 3 miljoen waard is, en dat je met dezelfde toverslag ook kan zeggen dat die villa 0 hele euro waard is; wil allemaal niet zeggen dat er niet een reëele waarde is van die villa.

    Dat is dus ook wat er in het groot gebeurt met corporaties.

    De corporaties hebben historische posities in de binnensteden, waardoor er mensen zitten in mooie huizen die op een vrije markt misschien [ik herhaal: misschien] wel veel geld opbrengen.
    Het is natuurlijk niet zo dat als die huizen nou collectief op de markt worden gebracht, dat ze dat ook dáádwerkelijk opbrengen.

    De CDA/VVD kabinetten zijn uitzonderlijk goed geweest in veinzen dat de corporaties zo vreselijk veel geld hebben omdat ze panden hebben die zo veel waard zijn. Vooral omdat hun eigen grachtenvilla daarnaast zogezegd zo veel waard is en de sociale woning toch niet op de markt wordt gebracht. En nu de koopwoningen zwaar overprijsd zijn, moeten we dat dus oplossen door de huren ook maar weer duurder te maken!.

    Als je jezelf niet rijk rekent, hoef je jezelf ook niet armer te rekenen.

  15. 23

    Het puntenstelsel houdt tegenwoordig ook rekening met locatie. Het is wel dermate ontwikkeld dat je ervan uit kunt gaan dat hoe meer punten een woning heeft, hoe meer deze over het algemeen gewild is. (Als extreme voorbeelden zoals je ze zou noemt echt voor zouden komen, dan zou er natuurlijk iets fundamenteel mis zijn met het puntensysteem.)

  16. 24

    Zinnige ideeen. Het is ongelofelijk hoe weinig ophef er is over de woningmarkt… maar op dit moment zijn er mensen die geen woning kunnen krijgen omdat zelfs voor het lulligste private sector-appartementje een belachelijke inkomenseis gesteld wordt.

    Ondertussen is er een groot tekort aan sociale huurwoningen, maar worden er uit dat bestand nota bene woningen te koop gezet. En die staan vervolgens dan weer maanden, zo niet jaren, leeg omdat niemand een matig onderhouden klein arbeidershuisje wil gaan kopen: als je toevallig tot de uitverkorenen behoort die een hypotheek kan krijgen dan koop je wel wat beters. Het zijn prima huisjes – als huurhuis. En nu staan ze leeg.

    Het lijkt me inderdaad heel nuttig om de woningmarkt weer te laten draaien om mensen die ergens willen wonen, en niet om financiele contructies (hra) met andere financiele constructies (huurtoeslag) en nog meer financiele constructies (inkomensafhankelijke huurverhoging).

    Wel een punt: ik betwijfel of de huurprijs van de corporatiewoningen kuntsmatig laag gehouden wordt. Mi is de rest gewoon zo gruwelijk gestegen dat het te laag lijkt. Maar in principe hoeft de huur van een woning alleen de afschrijving, erfpacht/grondprijs en onderhoud te bekostigen – en dat doet het ruimschoots.

  17. 25

    Dat is een kwestie van perspectief. Kunstmatig laag in een markt waarin de rest van de prijzen kunstmatig hoog gemaakt is, zo zou je het kunnen zeggen. Punt is dat de prijzen idealiter gelijkgetrokken zouden moeten worden. En dan is met ‘allemaal omhoog’ makkelijker dan allemaal omlaag. Het is het meest gemakkelijk de lage prijzen in één keer omhoog te trekken, en de huurders te compenseren door de bestaande huursubsidie gelijk te verhogen.

    Die extra huursubsidie zou je dan weer kunnen compenseren door een verhuurderstaks. Dat zijn allemaal zoals gezegd broekzak-vestzak operaties, maar het doel daarvan is nog niet de huursubsidie en opbrengsten goed te regelen, maar in eerste instantie de prijzen van de huizen zelf gelijk te trekken zodat er weer beweging ontstaat. En daarna kan je rustig de taks en de huurtoeslag stap voor stap eerlijker maken zonder dat dit de huizenmarkt verstoord, zoals dat het nu wel doet.

    En inderdaad vind ik het ontstellend dat er zo weinig ophef is over de woningmarkt. Het is zoals ik schreef internationaal erkend dé Achilleshiel van onze economie en samenleving, niet alleen ingrijpend in de woonkosten zelf maar ook in het sociale zekerheidsstelsel, en heel Nederland steekt zijn kop in het zand.

  18. 26

    In Nederland is schaarste aan woningen omdat de woningmarkt al sinds de oorlog sterk door de overheid wordt gestuurd met de in het artikel genoemde subsidies en aftrekposten, de huurbescherming en de beperkingen van bestemmingsplannen. In België, waar veel minder regels zijn, is het vinden van een betaalbare huurwoning veel gemakkelijker. Als huurder geniet je weliswaar minder bescherming maar het aanbod is veel groter. Verhuizen is dus geen zware opgave.

    In Nederland zou de hypotheekrenteaftrek, de overdrachtsbelasting, het huurwaardeforfait, de huidige huurtoeslag en de rigide huurbescherming moeten worden afgeschaft. Ook moet het veel gemakkelijker worden om gebieden met een agrarische of bedrijfsbestemming om te zetten naar een woonbestemming.

  19. 27

    @25, ik snap de pragmatische keuze, maar ik ben tegen de beeldvorming.

    In essentie kunnen woningbouwcorporaties namelijk vrij simpel zijn: ze pachten of kopen een stuk grond, bouwen daar een woning op, verhuren die woning en onderhouden die. Als woningbouwcorporatie hoef je dan ook slechts dat te kunnen bekostigen – met de virtuele waarde heb je niets meer te maken. We gaan steeds meer alles als speculatiemarkt met winst als doel zien, maar dat is nergens voor nodig.

    En als je de woningbouwcorporaties op die simpele methodiek beoordeelt (kostendekkend), kun je je vooral afvragen waarom ze zoveel huur ontvangen dat ze niet stoppen in onderhoud van hun woningbestand. Dan lijkt het eerder op het kunstmatig hoog leggen van de huren dan het laag houden ervan.

  20. 28

    @23: Er is niks mis met een puntensysteem zolang het gebruikt wordt zoals de toewijzing van sterren aan hotels, dus puur ter indicatie van grootte, luxe, etc.

    Zodra echter zo’n puntensysteem gebruikt gaat worden om van bovenaf maximum (huur)prijzen vast te stellen, ontstaat er schaarste, zoals te zien in de grote steden in dit land.

    We zien dus (1) kunstmatige schaarste aan de onderkant van de “markt”, (2) gesubsidieerde tophypotheken voor begin 20ers die net van school komen.

    Cui bono? (hint: is (2) niet deels het gevolg van (1)?)

  21. 29

    @27: Woningbouwcorporaties hebben hun oorspronkelijke doelstelling uit het oog verloren, namelijk het verschaffen van goede en betaalbare huisvesting aan hun leden. Deels heeft ook het overheidsbeleid hiermee te maken. Feitelijk zijn de corporaties genationaliseerd en onderdeel van de staat geworden, daar waar ze vroeger echt van de leden zelf waren.

    @28: De schaarste wordt trouwens ook bepaald door de grote vraag. Mensen willen graag in de Randstad wonen en dat drijft de marktprijs op. In krimpregio’s is plenty aanbod van betaalbare woningen, maar daar wil niemand heen.

  22. 30

    @29:

    De schaarste wordt trouwens ook bepaald door de grote vraag.

    Hmm, net zoals er ineens grote vraag naar aandelen was toen Jan en alleman met geleend geld konden beleggen?

    Zou er misschien, stiekem, ook een relatie bestaan tussen die “grote vraag” en de hoeveelheid te lenen geld (oftewel, een rente die steeds meer richting de 0 gaat)?

  23. 31

    Er zijn 16 miljoen mensen in het land die een dak boven hun hoofd willen hebben. Dat worden er echt niet plotseling minder als de huizenprijzen omhoog gaan. De schaarste wordt bepaald doordat we ons land niet helemaal vol kunnen (en willen) bouwen met woningen. De vrije markt werkt hier niet goed, en dat komt niet alleen door overheidsbemoeienis, maar ook omdat er sprake is van een natuurlijke schaarste.

    Het puntensysteem, dat nu overigens al wordt gebruikt om huren te maximeren, is juist in het leven geroepen omdát er schaarste is, en omdat dit niet opgelost kan worden door prijzen te verhogen: In een ‘normale vrije markt’ zou het inderdaad zo werken dat de prijzen stijgen bij meer vraag, en het wordt rendabel voor aanbieders meer bij te bouwen, dat doen ze dan, waarna de prijzen stabiliseren. Maar dat bijbouwen, dat kan hier niet zomaar. Daarom is het zo dat als we die route zouden kiezen, de prijzen blijven stijgen tot volkomen onrealistische hoogten zonder dat dit het aanbod beïnvloedt.

  24. 32

    @Inca: Ik snap wel wat je bedoelt en ben het wel met je eens, maar als je het zo wilt aanpakken kan ik geen snelle routes verzinnen naar een markt met vergelijkbare huurprijzen, en dat vind ik toch wel erg belangrijk. Tenzij je genoegen neemt met de WBV’s aan de ene kant de prijzen te laten stijgen (en dan dus niet langzaam zoals nu gebeurt) en aan de andere kant dit terug te vragen door een verhuurdersheffing. Van die verhuurdersheffing valt dan weer die stijging van de huurtoeslag te financieren.

    Overigens hebben WBV’s sinds het woonakkoord bepaald niet geld over. Ze moeten feitelijk kiezen tussen: de huren omhoog, stoppen met bouwen, of verkopen, om de verhuurdersheffing die ze nu is opgelegd te kunnen betalen. De meesten kiezen tussen een mengeling van die drie maatregelen in overleg met gemeenten.

  25. 33

    @30: Die vraag wordt inderdaad wel gestimuleerd door de beschikbaarheid van krediet. De fysieke vraag is echter belangrijker. Deze vraag groeit door migratie naar de Randstad uit andere regio’s en het buitenland en door geboorten binnen de Randstad.

  26. 34

    @32, zoals ik al zei: ik kan met de keuze en de uitvoering wel leven. Alleen de motivatie is anders: je gooit dan de huurprijzen omhoog, niet omdat die huren jarenlang kunstmatig laag zijn gehouden, maar omdat de rest van de prijzen kunstmatig is opgepompt.

    Ik vind dat los van de hervormingen, er veel meer zicht moet komen op de reele kosten van wat een woningbouwcorporatie nou doet (of een school, of een ziekenhuis.) We abstraheren de prijzen nu helemaal van de kosten… met de meest uitzinnige misstanden tot gevolg.

    Dat is dus geen of-of-maatregel, maar iets wat allebei moet gebeuren. Enerzijds de pragmatische kant: jouw weg naar een betere woningmarkt is denk ik een hele reele.
    Maar anderzijds is het toch ook belangrijk om meer aandacht te besteden aan het beeld van de werkelijkheid, aan reele inschattingen van kosten, aan de mechanismen die er toe hebben geleid dat het zo’n puinhoop is. Daar is heel wat anders nodig dan een verhaal dat aangeeft ‘huurprijzen omhoog naar de reele marktwaarde.’ Zelfde uitvoering, andere motivatie.

    De verhuurdersheffing is een geheel eigen tak van drama.

  27. 35

    @31: Ook in een vrije markt zou er een correctie op volbouwen zijn. Namelijk door het feit dat bouwgrond steeds duurder wordt door de schaarste. Woonruimte in dichtbevolkte regio’s is overal ter wereld een stuk duurder dan in dunner bevolkte gebieden. En niet alleen woonruimte, ook parkeerplaatsen, (openbaar) vervoer en andere infrastructuur wordt duurder. Dit wordt of door bewoners zelf betaald, of door anderen via belastingen en subsidies.
    Uiteindelijk zal schaarste aan ruimte ook de migratie afremmen. Het wordt voor nieuwkomers eenvoudigweg onbetaalbaar om in een dichtbevolkte en dus dure regio te gaan wonen. Er zal zelfs een trek naar buiten ontstaan. Je ziet nu al dat jongere mensen de Randstad verlaten omdat ze er geen betaalbare woning meer kunnen vinden.

  28. 36

    @Inca: Ja, daar kan ik het helemaal mee eens zijn.

    @Niek: Klopt, dat zie ik ook letterlijk om mij heen. Zo verhuisden veel van mijn vrienden en kennissen van Amsterdam naar Haarlem, omdat het daar nog wat betaalbaarder is. Met het gevolg trouwens dat Haarlem ook relatief duur is.

    Ik ben er zeker niet tegen de huren in dicht bevolkte gebieden hoger te laten zijn. Daar wordt dan ook rekening mee gehouden met het puntenstelsel en ik denk terecht. Mocht je nu toch willen dat er een inkomensmenging blijft bestaan in dichtbevolkte gebieden (waar een hoop voor te zeggen is overigens), dan kan je dat mijns inziens het best aanpakken via huurtoeslag. Als je aparte ‘goedkope’ huizen gaat neerzetten verstoor je de doorstroming.

  29. 37

    @25
    “Kunstmatig laag in een markt waarin de rest van de prijzen kunstmatig hoog gemaakt is, zo zou je het kunnen zeggen.”

    Je zou ook kunnen zeggen “relatief laag” wat m.i. meer met de realiteit overeenkomt.

    Het staat me sowieso tegen om iets zo essentieel als een goed en betaalbaar dak boven je hoofd te bekijken als een markt.

    Marktconforme prijzen voor huurwoningen? Huren optrekken omdat ze zogenaamd gekoppeld moeten worden aan de opgeblazen koopprijzen? Een idioot fenomeen als “starterswoning” – overprijsde kleine rotwoninkjes die alleen verkocht werden in een totaal overspannen koopmarkt – starten op de “woningmarkt” doe je in een huurwoning en als je dan genoeg geld hebt om een fatsoenlijke woning te kopen waar je jaren in zou willen wonen dan ga je eventueel kopen.

    Om nu alle huurwoningen onbetaalbaar te maken en mensen afhankelijk van huurtoeslag/subsidie omdat verhogen makkelijker is dan verlagen lijkt me een slechte oplossing.

    Doe maar verlagen voor de “gelijktrekking” en de eventueel daardoor getroffenen compenseren, dan kunnen meer mensen hun eigen broek ophouden ipv afhankelijk worden van huursubsidie.

  30. 38

    Het punt is dat dit volgens mij juridisch heel lastig zo niet onmogelijk is. Op het moment dat plotseling je bezit door overheidsingrijpen veel minder waard wordt gemaakt heb je een héél sterke zaak bij de rechter, ook al wordt je gecompenseerd met een subsidie. En daarbij, als je alle huren naar omlaag gelijk trekt heb je nog steeds het probleem dat de prijzen niet in sync zijn met de huizen op de koopmarkt.

    Ik ben helemaal voor het afbouwen van HRA, woontoeslagen, etc, maar dat zijn zaken die noodzakelijkerwijze over een lang tijdsbestek plaats vinden. Het ging mij er nu om een methode te bedenken waarin je dat niet uitsluit, maar het prijsniveau normaliseert en daarmee de doorstroming veilig stelt alvorens je gaat harmoniseren. Want als je gaat harmoniseren terwijl dat niet het geval is (wat nu halfslachtig ongeveer wordt gedaan overigens), vererger je alleen maar díe kwaal.