Palmolie plannen Nederlandse industrie schieten tekort

Dit is een gastbijdrage van Suzanne Kröger, campagneleider bossen Greenpeace. Ze is in Jakarta aanwezig op de RSPO meeting voor duurzame palmolie. Zij constateert twee ontwikkelingen. Ten eerste de Maleisische en Indonesische industrie gooien hun gewicht in de schaal om de RSPO standaard omlaag te trekken. Ze willen af van het principe dat je eerst je concessie moet onderzoeken op waardevolle stukken bos voordat je kapt. De hele essentie van de RSPO. Ten tweede de RSPO wil graag de duurzaamheidsstandaard zijn voor de biobrandstoffen richtlijn van de EU voor palmolie. Alleen neemt de RSPO broeikasgasuitstoot helemaal niet mee in de duurzaamheidscriteria.

Update: zie onderaan

Gisteren is in Jakarta de jaarvergadering van de ronde tafel voor duurzame palmolie (RSPO) gestart. Dit omstreden keurmerk blijkt in praktijk niet de grootschalige kap van bossen voor de aanleg van palmolie plantages tegen te gaan. Maar de Nederlandse industrie zet vol in op de RSPO: vorige week presenteerden ze hun ambitieuze plannen om vanaf 2015 alleen nog RSPO palmolie in hun producten te gebruiken aan staatssecretaris Bleker (EL& I). Het woord ambitieus is hierop nauwelijks van toepassing. Het is “too little, too late”.

De aanleg van palmolie plantages alleen al in Indonesië en Maleisië kost 170 voetbalvelden tropisch bos per uur. De Sumatraanse tijger en orang-oetans verliezen hun leefgebied en worden met uitsterven bedreigd. De lokale bevolking wordt ervoor van hun land verdreven. Sinar Mas, het grootste palmolie bedrijf van Indonesië, is wereldwijd berucht om zijn illegale kap en het verwoesten van orang-oetan leefgebied. Het uitsluiten van dit soort bedrijven, die zonder enige scrupules te werk gaan, zou de kern van het plan moeten zijn, in plaats van te langzaam inzetten op een te vrijblijvend certificeringssysteem.

Nederland is één van de grootste importeurs van palmolie. Onderzoek uit 2009 laat zien dat er jaarlijks 150.000 ha bos verwoest en aangetast wordt voor de Nederlandse import van palmolie. Toch zien bedrijven als Albert Heijn, FrieslandCampina, Nutreco en Remia niet de noodzaak om hun verantwoordelijkheid nu meteen te nemen. Tot 2015 nemen ze tijd om over te schakelen op de RSPO-gecertificeerde palmolie, dat al sinds 2008 op de markt verkrijgbaar is. De eerste stap zou zijn met onmiddellijke ingang te voorkomen dat er foute palmolie ons land binnenkomt. Bovendien biedt RSPO biedt geen garantie dat er geen bossen gekapt zijn voor de aanleg van plantages. Ook onder het RSPO keurmerk worden voortdurend plantages uitgebreid, ten koste van het laatste regenwoud.

Volgens RSPO moeten palmolie producenten stukken ‘bijzonder waardevolle natuur’ beschermen, maar wat is de definitie van ‘bijzonder waardevolle natuur’? Dat is slechts vaag omschreven. De praktijk laat zien dat dit betekent dat de producenten duizenden hectare bos gewoon omkappen. Ook neemt het RSPO-keurmerk de broeikasgasuitstoot, veroorzaakt door het kappen van bossen en het droogleggen van veengebieden, niet mee in zijn criteria. Klimaat, toch één van de belangrijkste milieu-issues, wordt dus niet aangepakt.

Het is teleurstellend dat de Nederlandse industrie geen voortrekkersrol voor zichzelf ziet weggelegd. Dit in tegenstelling tot een multinational als Nestlé. Juni dit jaar kondigde Nestlé na druk van Greenpeace, een echt ambitieus inkoopbeleid af. De producent van Kit Kat gaat alle ontbossing uit haar producten weren, en heeft meteen de contracten met het beruchte Sinar Mas opgezegd. Vele multinationals, zoals Kraft en Carrefour, volgden. Maar de Nederlandse industrie lijkt vooralsnog weinig problemen te hebben met de palmolie van gewetenloze bedrijven als Sinar Mas. Zolang Nederlandse bedrijven geen beleid voeren om foute palmolieproducenten actief buiten te sluiten, blijft hun ambitieuze plan een lege belofte.

We verwachten van staatssecretaris Bleker een ambitieuzer plan van aanpak voor de komende vier jaar tot 2015.

Update: Remia laat via Jr. Productmanager Karlijne Bos weten dat Remia zich per 1 januari aanstaande aan de RSPO-eisen conformeert.

  1. 1

    Bio-brandstoffen staan op gespannen voet met de voedelproductie. Grotere productie van bio-brandstof betekent dus hogere voedselprijzen op de wereldmarktmet alle gevolgen van dien.
    Bio-brandstof is kortzichtig en inhumaan.

  2. 2

    “We verwachten van staatssecretaris Bleker een ambitieuzer plan van aanpak voor de komende vier jaar tot 2015.”

    ver·wach·ten -wachtte, h -wacht 1 rekenen op de komst van: een baby ~ zwanger zijn 2 waarschijnlijk achten dat iets gebeurt

    Gezien het gegeven dat het huidige kabinet het milieu beschouwt als iets dat alleen maar op een vervelende wijze in de weg zit bij de aanleg van snelwegen en waarschijnlijke klimaatveranderingen in de praktijk definieert als bijna non-existent, acht ik de kans dat deze door Suzanne Kröger uitgesproken wens niet uit zal komen. Je kunt er niet op rekenen of waarschijnlijk achten dat Bleker, vanuit zijn functie binnen het huidige kabinet, met een ambiteus plan op de proppen komt.

    Het is heel spijtig, maar vanuit de vaderlandse politiek hoeven we weinig te verwachten de komende jaren op milieugebied.

  3. 3

    Bedrijven opereren gewoon binnen de wet en voldoen aan het beeld van de consument. Dat moeten ze ook doen.

    Misschien moet greenpeace gaan posten bij supermarkten en consumenten aanspreken met een lijstje van slechte producten? Hebben media programma’s (AL die actualiteiten programmas op TV tegenwoordig) eigenlijk nog wel aandacht voor het milieu?

    Mijn indruk van greenpeace de laatste jaren is dat haar image parallel loopt met dat van de PvdA, (hard bergafwaarts), het is tegenwoordig niet meer dan een mooie carriere om na je studie bij de PvdA en Greenpeace te gaan.

  4. 4

    Caprio, hoe kom je erbij dat bedrijven altijd binnen de wet opereren? Dat is nu juist het punt, veel toeleveranciers zijn betrokken bij illegale ontbossing, illegaal = tegen de wet.

  5. 5

    Okay carlos, dat is een non-discussie echter, niemand is ertegen dat de wet gehandhaafd moet worden. duh. nou gezellig discussie panellid ben jij zeg. discussie dood.

  6. 7

    Ik zie het verschil niet zo tussen legaal en illegaal gekapt bos. Palmolie is in principe een groene grondstof, Albert Heijn en co kunnen wel stoppen met het verkopen van palmolie produkten, maar dan moeten ze er een andere olie in stoppen die net zo goed landbouw grond nodig heeft. Intussen wordt de palmolie die niet door AH wordt gekocht, linea recta aan China verkocht.

    Zo lang de wereldbevolking groeit, moet er meer natuur wijken voor landbouw, je kan het iets uitstellen, maar het is onherroepelijk. De Albert Heijn de schuld geven bekt natuurlijk wel lekker in de linkse kerk, maar die levert alleen maar de logistiek. Het aantal hongerige monden wat gevoerd moet worden is een vaststaand gegeven, je kan hooguit wat rommelen in de marge.

  7. 9

    @7 Correct geconstateerd naamgenoot. Ik zou daar aan willen toevoegen dat welvaart het enige tot nu toe effectieve middel is om bevolkingsgroei te stoppen. De economische groei in de 2de en 3de wereld kan dus niet hard genoeg gaan.

  8. 10

    De ontbossingsproblematiek is er een met vele gezichten. Zolang de lokale overheid geen verantwoorde visie heeft op haar eigen bos, is er een grote kans dat deze bossen zullen blijven verdwijnen. By-the-way; onze welvaart is toch ook gestegen ten koste van ons bos?

  9. 11

    @7, Het aantal hongerige monden bedraagt bijna 1 miljard. Daar komen de komende 50 jaar nog eens pak ‘em beet 2-3 miljard bij, voornamelijk in Zuidoost-Azië en Afrika.

    Het belangrijkste probleem hierbij is inderdaad: hoe gaan we ze te eten geven? Er zijn echter nog altijd opties open die niet direct het slopen van regenwoud inhouden. Wat dan wel?

    Allereerst: Intensivering van de lokale landbouw is een belangrijk hulpmiddel dat toegepast moet gaan worden. Meer opbrengst per vierkante meter is in veel gebieden haalbaar, mits de knowhow daarheen gebracht wordt.

    Ten tweede zal vleesconsumptie mondiaal grondig moeten worden tegengegaan, met name in de westerse wereld. Dat betekent niet dat we met zijn allen op worteltjes moeten gaan knagen, maar wel dat er drastisch geminderd moet worden en dat de mondiale veestapel flink gereduceerd moet worden. Een groot deel van veevoer bestaat uit geëimpoteerd soja, dat evengoed voor menselijke consumptie kan worden aangewend.

    Tenslotte moet er een grote transitie plaatsvinden in de voedselmarkt en -distributie. Het is volslagen idioot dat in de VS bijna de helft van de calorische waarde van voedsel in de vuilnisbak verdwijnt. In de EU is dat (meen ik me te herinneren) ongeveer een derde. En dat terwijl een miljard mensen elke avond met een lege maag naar bed moeten. Bovendien liggen onze winkels bommetjevol met producten afkomstig uit die continenten waar de voedselproblematiek een probleem is. Ik kan het de Egyptische boeren niet kwalijk nemen dat zij hun sperzieboontjes graag voor een goede som geld aan Europeanen verkopen, maar het is nogal wrang dat hun zuiderburen te weinig te eten hebben, zeker als je weet dat die 1/3 deel van die boontjes in de GFT-bak verdwijnt.