Laat de melkindustrie maar omvallen

De problematische dame (Foto: Flickr/Old Shoe Woman)

Welja, alsof de omvallende banken nog niet voldoende zijn, dreigde blijkbaar de melkveesector in Europa ook om te vallen. 280 miljoen is er beschikbaar om de noodleidende, structureel overproducerende industrie, die getroffen is door een zeer lage melkprijs, te ondersteunen.

Van dit bedrag is 21 miljoen euro bestemd voor Nederland, en ondanks dat minister Gerda Verburg “het voorstel niet zelf verzonnen zou hebben”, zal ze het geld gaan verdelen.

Dat is waarschijnlijk meer dan 1000 euro per melkveebedrijf. En dat voor een sector die zichzelf de vernieling in helpt door stelselmatig teveel te produceren. Tot overmaat van ramp wordt de enige regulering die de productie nog enigszins in toom houdt in 2015 afgeschaft, en tot die tijd wordt het melkquotum jaarlijks opgerekt. Boeren mogen dus nóg meer melken. En je hoeft geen Einstein te zijn om je te realiseren wat dat met de melkprijs doet.

Wat is dat toch met een toch al zwaar gesubsidieerde industrie die als ze teveel produceert, in plaats van de productie naar beneden te brengen zoals elk normaal bedrijf zou doen, meer geld en steun eist van de staat of Europa, en als ze dat niet direct krijgt bijna gewelddadig wordt?

Het wordt eens tijd dat we de melkveehouderij gaan behandelen zoals elke bedrijfstak, en een gezond aantal melkboeren laten ontstaan. Laat dat maar aan de markt over. Dat is misschien zelfs goed voor de volksgezondheid. Het zal in ieder geval de ontwikkelingslanden helpen.

  1. 1

    Hear hear! Als je meer produceert dan de vraag van de markt gaat de prijs omlaag, daardoor vallen er wat bedrijven om, zodat de productie daalt en de prijs weer omhoog gaat. Probleem opgelost!

    Morgen afschaffen die melksubsidie.

  2. 2

    Het melkquotum is ingesteld om een grens te zetten op de totale exportsubsidies. Wat ik begrepen heb wordt de exportsubsidie met de melkquotum afgeschaft. Dat is volgens mij alleen maar goed nieuws. De 280 miljoen steun is volgens mij een laatste stuiptrekking van een stervend systeem.

  3. 3

    De melkboeren moeten het van de momenten hebben dat de prijs goed is. Dan moeten ze zoveel mogelijk verkopen. Op andere momenten kunnen ze zichzelf nauwelijks draaiende houden. Maar je kunt een koe niet eventjes vragen om minder melk te maken. Je kunt haar wel dood maken, maar dan kan je je productie dus niet vergroten als de vraag groter wordt, en kun je dus geen winst maken. Het is voor ieder individueel melkveebedrijf daarom heel moeilijk om de productie te verkleinen.

    Zo makkelijk is het voor de boeren dus niet, een beetje nuance graag.

  4. 4

    @3: risico van het vak, zeg ik zo.

    Overigens kan de melkproductie ook geregeld worden door het type voer dat gegeven wordt, zonder dat daarvoor koeien doodgemaakt of verkocht hoeven te worden.

  5. 5

    @4: dan heb je bij een lagere prijs dus plotseling een overscot aan koeien waar je niets mee kunt.
    De melkbranche heeft twee bijzondere problemen. In de eerste plaats stunten supermarkten graag met de melkprijs omdat consumenten daar vaak naar kijken als ze supermarkt kiezen. Door melk te verkopen zonder winst of zelfs tegen verlies verkopen ze dus meer winstgevende diepvriespizza’s. Melkveehouders zijn ecter helaas de pineut van dat beleid.
    Verder staat een melkveehouderij voor nogal wat kapitaalinvesteringen. Als dat wegvalt door een lage prijs krijg je dat niet zomaar meer terug als de prijs weer stijgt. Daarom zijn zoveel landen er nogal happig op om hun melkveehouders te steunen.

  6. 6

    @5: Wat heeft de prijs die melk ons in de supermarkt kost te maken met de prijs die melkveehouders krijgen? Als supermarkten gaan stunten met de prijs krijgen de boeren dan ook opeens minder? Wat maakt het een boer wat uit voor hoeveel de supermarkt de melk verkoopt (zelfs al is dat met verlies)?

  7. 7

    Joost vergeet voor het gemak even te vermelden dat de boeren nog geen cent per liter melk uitbetaald krijgen, en dat is dan eenmalig. En dat is nog niet eens zeker want dat word pas 19 november beslist. Zie het eens van die kant Joost! Ik wil JOU wel eens zien Joost, mocht je een baan hebben, er kei- en keihard voor werken maar geen loon meer krijgen. Je moet natuurlijk wel je vaste kosten blijven betalen, Joost! Wat Joost ook vergeet te vermelden is dat maar een klein groepje boeren aan het schreeuwen is in Brussel. De meesten kunnen het zich niet eens veroorloven om daarheen te gaan. Maar ja, het is net als bij de allochtonen, een paar oproerkraaiers erbij en hup, meteen word de hele groep gediscrimineerd! Mag toch niet, discrimineren, Joost? Je schrijft dat boeren meer mogen melken na 2012 maar dat willen de meesten helemaal niet die willen gewoon boer blijven! Helaas is dat o.a. in Nederland niet mogelijk, Joost! Je word gewoon gedwongen tot uitbreiden of om op te houden! Joost!!!!! als je het ECHT eerlijk wilt spelen, schrijf dan ook eens een stukje over de NMa, die onder het mom van het tegengaan van Kartelvorming de grote jongens zoals Aldi, Lidl, AH etc “beschermen” tegen de melkfabrieken! Die grootgrutters hebben dankzij een instantie als het NMa alle vrijheid gekregen om de melkfabrieken tegen elkaar uit te spelen dus uit te buiten! gaat de melkfabriek niet op hun voorstel in, nou dan gaan ze toch naar een andere! Tsja en als een Melkfabriek een grote klant als de Aldi verliest dan kan de Melkfabriek het schudden! Dan maar de boeren terug laten keren naar het lijfeigenschap van de middeleeuwen, ver onder het uitkeringsnivo, zo is het toch??? Oh ja er is een oplossing: als we even wachten dan moeten deze boeren binnenkort een andere “subsidie” aanvragen, een waar elke nederlander recht op heeft, een uitkering! Het verschil is dat je dan niet dag en nacht je uit de naad hoeft te werken voor niets! Is het niet, Joost? Waarom is er geen instantie die de boeren beschermt tegen zulke uitvreters als de Aldi, Lidl en AH, want dat zijn het! Waarom hebben die wel een NMa en de boeren niet? Lees maar eens hoe rijk de broertjes van Aldi zijn! Jij vind dat melkveehouders behandeld moeten worden als elke tak van het bedrijfsleven, goed idee! Géén 17 uur per dag meer werken, Wel vakantie, Wel een NORMAAL inkomen, Wel roostervrije dagen, Wel ziektedagen, Wel het weekeind vrij, Wel vakantiegeld(!) Wel een dertiende maand, etc.etc. etc. Wat denk je dat daarvan terecht zal komen Joost? Daar hoef je toch geen Einstein voor te zijn? Toch??? Wat denk jij? Of moeten we maar schrijven: Joost mag het weten!!!!!

  8. 8

    @6: Dat maakt uit, omdat de supermarkten met zijn allen grote druk op de melkprijs kunnen uitoefenen. Ze zeggen simpelweg dat ze alleen nog melk van de boeren afnemen tegen prijs x.

  9. 9

    @3 en @5:

    Elke boer loopt tegen bepaalde beroeprisico’s aan. Om duurzaam te kunnen renderen zullen die risico’s gewoon moeten worden doorberekend in de prijs, die wij vervolgens als consument moeten willen betalen. Als wij deze prijs niet willen betalen zijn de consequenties dat er geen landbouw en veeteelt meer worden bedreven in Nederland/Europa. Er zal dus vanzelf een balans plaatsvinden tussen vraag en aanbod, en de slimste (meest duurzaam rendabele) boeren zullen overleven, wat alleen maar goed is.

    Het huidige subsidie systeem is pervers: iedereen (ook alle boeren!) moet belasting betalen om vervolgens de minst rendabele (= minst competente) onder hen te gaan subsidieren.

  10. 10

    @7: die zaken die je noemt (vakantiegeld, dertiende maand, 17 uur per dag werken) gelden inderdaad in het bedrijfsleven. Maar als je ondernemer bent en eigen baas bent, horen die nadelen er nu eenmaal bij. Er zijn zat winkeleigenaren en eigenaren van opstartende bedrijven die zichzelf ook de schompes werken. Een beetje ondernemer deinst daar niet voor terug.

    Ik ben trouwens wel blij te weten dat Joost Joost heet.

  11. 11

    @9:

    Correctie: waar ik zei dat alleen de minst competente boeren beloond worden met subsidies moet worden toegevoegd dat ook de bedrijven met de beste “politieke” connecties duidelijk hun graantje meepikken…

  12. 12

    @8: Ja sorry hoor, maar dat is niet mijn probleem. Dan moet de regering daar wat aan doen. Van mijn part stelt ze gewoon een minimum prijs in ofzo.

    Zowiezo kan je je afvragen waarom de supermarkten zoveel macht hebben? Misschien omdat er zo’n overproductie is dat ze hun melk toch wel krijgen? Als er maar net genoeg is kan het zomaar zijn dat je met je eisen een leeg koelvak in je supermarkt hebt, kijken wie er dan de macht heeft.

    Het is allemaal leuk en aardig, en heel zielig voor de melkboeren, maar nog geen goede reden voor een subsidie.

  13. 13

    @Monique, verwacht je dat ik je epistel nog ga lezen, monique?

    @5: Nee, ze kunnen door middel van ander voer de melkproductie tijdelijk verminderen.

    Zo kan het verlies beperkt worden zonder dat er minder koeien nodig zijn.

    Ik vraag me overigens af waarom je op dit moment meer koeien zou moeten hebben dan je melkquotum je toestaat, waardoor je een maand lang je melk weg kan spoelen.

    Zijn boeren zulke slechte planners?

  14. 14

    @10: Als je iets niet weet hoor je vaak “Joost mag het weten” De betekenis van Joost in deze is “De Duivel” (volgens mij weet Joost dat wel “lach”) afgeleid van het javaanse woord “Joos”. Ik heb veel familie met eigen bedrijven dus ik weet wel hoe dat zit. Toch hebben die mensen het lang niet zo zwaar als de boeren. Ik begrijp uit je woorden dat jij een beetje ondernemer bent die nergens voor terugdeinst dus ook niet om de handen uit je mouwen te steken? Dan ben je bij deze van harte welkom om bij een boer voor een maandje het werk over te nemen, Roy, Ze zullen je er zeker dankbaar voor zijn! Zonder vergoeding, natuurlijk, het moet wel echt zijn he…

  15. 16

    Ik werk zo’n beetje 20 uur per week onbetaald, als hobby voor een zeker blogje, daarnaast werk ik 40 uur normaal.

    Verder snap ik niet wat dit met het onderwerp te maken heeft.

  16. 17

    Alle problemen die Monique overigens beschrijft staan los van de subsidiekwestie.

    Waarom moeten we een vuil spelletje van supermarkten in stand houden door boeren te subsidiëren?

  17. 18

    @Joost: Zo aan je reactie te zien… Joost mag het weten “grijns” Ik heb bovenstaande eigenlijk meer geschreven voor de boeren, die ontzettend vaak reacties zoals jij schrijft ongevraagd over zich heen krijgen. Je bent niet de eerste die zo’n stukje schrijft zie je en je zal vast niet de laatste zijn. Helaas word niet gekeken naar de oorzaak van deze ellende. Het is toch van de zotte dat klanten voor een liter bronwater meer betalen dan voor een liter melk… Als die NMa niet zoveel macht zou hebben dan zou het er zoveel eerlijker aan toe gaan.

  18. 19

    Voor de duidelijkheid: Subsidies zijn door de overheid in het leven geroepen en de boeren opgedrongen. Door die subsidies aan te nemen, waartoe boeren zijn gedwongen (ideetje van net na de tweede wereldoorlog toen er een enorm tekort aan voedsel was) Ook toen was de regel: òf groeien – met subsidie – en overleven, òf gedwongen ophouden met boeren. Tsja dan is het eieren voor je geld kiezen. Zodra een boer subsidie aanneemt word hij letterlijk onder curatele geplaatst door de overheid. Vraag maar aan de gemiddelde boer wat ze van subsidies vinden, je zou er nog versteld van staan.

  19. 20

    Ik ben dan ook zelf voorstander van ouderwetse quota om de productie te beperken én door de EU vastgestelde minimumprijzen. Dat past allemaal echter totaal niet in de tijdsgeest.

  20. 22

    @13

    Dat is niet waar, goed voer is belangrijk voor de melkproductie, maar een koe slecht voer geven en daarna goed voer betekent niet dat ze daarna weer meer kan gaan produceren.

    Overigens is melk wegspoelen niet zo erg als dat het lijkt. Is goed voor de bodemvruchtbaarheid en CO2 neutraal.

    @12

    Grote afnemers/tussenhandelaars kunnen de prijs bepalen door de verschillende boeren tegen elkaar uit te spelen. Dit is een bekend verschijnsel, denk ook maar aan de oorzaak van de Coöps.

    @16
    De meeste melkveehouders die ik heb gekend halen bijna het dubbele van jouw hobby+werk.

    Je kan eigenlijk wel zeggen dat er gewoon veel melkveehouderijen moeten verdwijnen, maar dat geeft ook weer nationale problemen (werkloosheid) en is slecht voor de risicospreiding binnen de nationale economie.

  21. 23

    @22: De agrarische sector zorgt anders maar voor een klein deel van de werkgelegenheid, dus dat is niet zo’n probleem.

    Verder heeft Joost gewoon gelijk dat er sprake is van structurele overproductie en daar zijn subsidie en totale inflexibiliteit debet aan. Het feit dat boeren 120 uur per week werken (en het geklaag van Monique) zegt dat al. Blijkbaar nemen boeren een laag loon en bijzonder ongunstige arbeidsvoorwaardes voor lief, als ze maar boer kunnen blijven.

    Ik zie niet zo het verschil met bijvoorbeeld paperclip-producenten. Als die teveel paperclips produceren en die dingen dus te goedkoop worden, dan gaan er een aantal over de kop. Dan moet je wat anders gaan doen om je geld te verdienen en niet bij de overheid aankloppen voor subsidie, zodat je met zijn allen te goedkope paperclips kunt blijven produceren tegen verlies.

    Verder vind ik Monique wat schijnheilig. Net alsof subsidies niet zijn ingevoerd onder druk van de boeren en door de voorlopers van het CDA (=boerenpartij). Zet dan je partij onder druk de subsidies af te schaffen als je er zo’n hekel aan hebt. Niet dat dat het oplost, tenzij er dan op grote schaal boeren over de kop gaan, of eindelijk beseffen dat ze gekke henkie zijn met hun lage inkomen en ongunstige arbeidsomstandigheden.

  22. 25

    @23

    Ach, inderdaad, maar 23.000 ofzo.

    Er zijn voordelen aan een bepaalde mate van agrarische zelfvoorzienendheid die niet in euro’s te vangen zijn. Ook verdient Nederland netto nog steeds aan de verkoop van melkproducten.

    De landen waar melk goedkoper wordt geproduceerd zijn de VS en Nieuw-Zeeland. Vind je het nou echt een goed idee om de melk over die afstand te importeren? Het gaat niet om paperclipfabrikanten in het algemeen, het gaat om ònze paperclipfabrikanten. Of zijn we tegenwoordig helemaal voor outsourcen?

    Als gekke Henkie bezit je niet over veel vaardigheden die elders gezocht zijn. Boeren is de enige keuze.

  23. 26

    @25: Jij hebt het over iets heel anders (importeren tegen exporteren en zelfs overproduceren voor de export). Niet al die 23.000 boeren hoeven over de kop, alleen zoveel dat de productie niet meer (structureel!) de vraag overschrijdt. Je hebt het zelf over export, onder de huidige omstandigheden gebeurt dus juist wat jij niet wilt (melk wordt over lange afstanden getransporteerd).

    Met agrarische zelfvoorzienendheid heeft dit weinig te maken, de melk(producten)consumptie in Nederland is vele malen hoger dan noodzakelijk voor een goede volksgezondheid. Daarnaast hou je jezelf voor de gek, want voor de veestapel die Nederland onderhoudt (zowel voor zuivel als vleesproductie) moeten enorme hoeveelheden voer uit andere continenten gehaald worden. Wat is daar zelfvoorzienend aan?

    Gekke Henkie kan altijd nog gaan omscholen (ik ben iig. voor goedkoop onderwijs, zelfs gratis omscholing voor werklozen), of dan toch op zijn minst zijn kinderen een ander vak laten leren, in plaats ze van jongs af aan te indoctrineren dat ze het bedrijf van pa over moeten nemen. Dat nog even los ervan dat een gekke henkie die boer is en een eigen bedrijf bezit, na verkoop de rest van zijn leven niet meer hoeft te werken.

  24. 28

    Het is eigenlijk ook raar dat er nog zo veel melkproductie is in Nederland. Je zou denken dat het op het gedeelte dat als verse melk wordt verkocht na allang naar landen verplaatst zou zijn waar melkveehouderij goedkoper is.

  25. 30

    @26

    En hoe wil je bepaalde melkveebedrijven wel laten overleven, als melkvee houden gedurende sommige perioden gewoon niet winstgevend meer is?

    Export naar omringende landen, ja, da’s wat anders dan import uit de VS of Nieuw-Zeeland. Want het gaat niet alleen om onze melkconsumptie, maar ook om de melkverwerkende industrie, of wil je die ook laten omklappen?

    De invoer van voedergewassen voor de melkveehouderij is helemaal niet zo groot. Dat zijn de varkenshouderij en andere mestbedrijven. Het probleem is trouwens niet dat we hier niet zelfvoorzienend kunnen zijn met voedergewassen, maar dat de lage-lonenlanden het goedkoper produceren. Misschien een beetje meer subsidie hier voor voedergewassen dus.

    Wat denk je dat de waarde is van een melkveebedrijf dat geen winst kan maken?

    Er zijn een aantal voorwaarden voor een gezonde economie op de lange termijn. Eén daarvan is spreiding van activiteiten. Na de secundaire ook de primaire sector uitschakelen (want tuinders moeten eigenlijk ook weg) is gewoon geen goed idee.

  26. 31

    @30: Dat geldt in misschien nog grotere mate voor hoogovens. De oplossing is ook simpel: bedrijven die veel melk nodig hebben, nemen hun eigen veestapel en laten die beheren in loondienst.

  27. 32

    @31

    Waarom denk je dat Nederland, een land zonder noemenswaardige ijzererts- en kolen voorraden, Corus heeft? We wilden wat zware industrie. Wellicht om niet afhankelijk te zijn van de staalprijs van de buurlanden. Blijft natuurlijk staan dat Corus nooit zelfvoorzienend kan zijn.

    Maar goed, ik begrijp dat jij voor grote agriculturele complexen bent? Ja, want we weten allemaal dat grote, efficiente bedrijven de oplossing zijn.

    Het is mij om het even hoor, maar zoals #24 al opmerkte komt er uit dat stelletje linkse rakkers de grootste kapitalistische prietpraat als het over boeren gaat.

    Waarom zetten we de werkloosheidssubsidie niet eens stop? Die uitkeringtrekkers werken geen 100 uur per week, ze zitten alleen maar op hun gat methaan te ruften en geïmporteerde chips te vreten.

  28. 33

    @32: Waarom denk je dat Nederland, een land zonder noemenswaardige ijzererts- en kolen voorraden, Corus heeft?

    Om Mittal Steel uit India er nog toekomst in ziet?

    Maar goed, ik begrijp dat jij voor grote agriculturele complexen bent?

    Nee. Maar ik ben er ook niet tegen.

    Waarom zetten we de werkloosheidssubsidie niet eens stop?

    Vanwege de mensenrechten. Maar werkeloosheid subsidiëren met uitkeringen veroorzaakt wel voorspelbare problemen, ja.

  29. 34

    Een andere goede vraag is: waarom zou Nederland nog investeren in energie, of het nou duurzaam is of niet? Waarom kopen we dat nier gewoon in in het buitenland waar ze al veel verder zijn met zonnepanelen of kernenergie?

    Antwoord: omdat het verleden ons heeft geleerd dat het niet zo handig is om voor zoiets basaals als energie afhankelijk te zijn van het buitenland. Bij voedsel zijn de potentiele gevolgen nog een graadje erger. Streven naar een zekere mate van zelfvoorzienendheid, op zn minst in Europees verband, is helemaal niet onverstandig.

  30. 35

    He, ja, laten we vooral een bende van parasieten die de hele werled naar de verdommes helpen, zo veel mogelijk subsidiëren zodat ze zichzelf nog grotere bonusen kunnen toekennen, en in ruil daarvoor onze voedselproducenten om zeep helpen. Eigen schuld, hadden die boeren maar niet “bijna gewelddadig” moeten worden.

    Stelletje idioten.

  31. 37

    Het lijkt er echt op dat er een exodus van boeren op gang komt. Boeren die Nederland willen verlaten nemen de laatste weken steeds meer contact met ons op. Ze willen graag informatie over hoe het hier is met betrekking tot de overheid en -wat nog belangrijker is- de totaal andere, veel betrokkener, band met de bewoners. Zo moet het in Nederland ook geweest zijn, een halve eeuw geleden. Verbijsterend, wat er binnen een paar generaties is veranderd. Het word dus toch waarheid dat in de nabije toekomst nederlandse kinderen in een dierentuin ongelovig staan toe te horen dat melk door een koe word gemaakt en niet zomaar uit een pak van de supermarkt komt. Arme kinderen. Arm Nederland.

  32. 38

    Mijn hart bloedt voor de toekomstige jeugd van Nederland als ik bedenk hoe zij nooit de pastorale schoonheid van volkomen doorgefokte koeien in een overbemest, gedraineerd weiland zullen zien. Oh, hoe zal al dat braakliggende mooie boerenland veranderen in walgelijke laagveenmoerassen, waar de visarend boven de poelen cirkelt, hertelen darten door het wilgenbos, beloerd door sluwe wolvenogen vanachter een beverdam!

  33. 39

    @38

    Tjezus hippie, laagveenmoeras is een troosteloze, smerige bende. Daar wonen geen herten, wolven of visarenden. Wel komt er de Europese malariamug voor, en dat is al reden genoeg om alle moerassen gedraineerd te houden.

  34. 41

    Vraag me af wanneer die aan alle gassen van filerijdende randstedelingen ten onder zullen gaan. Noordpoolijs verdwijnt in tien jaar. Doorgefokte koeien zullen plaatsmake voor zeekoeien?

  35. 42

    @41: Er wonen 16 miljoen mensen in Nederland. Dat is één stad. Leggen we een mooi metronetwerk in aan – ruim begroot zodat er geen enquêtes over hoeven te komen – staat niemand ooit nog in de file en dan hebben we genoeg natuur & recreatie voor iedereen.

  36. 43

    @40

    Ja, en vergeet niet de opslag te snoeien hè. ’t Mag natuurlijk niet te natuurlijk worden. We willen wel weidevogels spotten tijdens onze recreatie. Goh, weidevogels, wat voor habitat moet je daarvoor creëren?