Kunst op Zondag | Stationsplein

Voor en rond aardig wat Nederlandse treinstations bestaat de kunst vooral uit installaties zoals we op de foto boven dit artikel zien. In Rotterdam heeft men dat achter de rug, maar er mankeerde nog wat. Op het Rotterdamse stationsplein komen twee elkaar kussende wereldbollen. Kunst waarover de meningen verschillen. Wat voegt kunst toe aan een stationsplein?

Naar verluidt koos de commissie die op zoek moest naar een kunstwerk voor het Rotterdamse Centraal Station unaniem voor ‘Kissing Earth’, van de IJslandse kunstenaar Olafur Eliasson. Na de bekendmaking barstte natuurlijk de discussie los.

Het plein kan beter leeg blijven, het station is al kunst genoeg, meent de één. Zonde, eerst op kunst bezuinigingen en dan voor 1 miljoen een buitenlandse kunstenaar inhuren, kritiseert een ander. Prachtig, internationale allure die bij een wereldstad als Rotterdam past, juicht een derde.

In de media is een schetsontwerp van de wereldbollen te zien. De kunstenaar mag er nu over gaan nadenken hoe de wereldbollen er in 2015 in het echt bij zullen liggen. Ik ben benieuwd welke werelddelen elkaar de uiteindelijke kus zullen geven.

Het brengt ons vandaag op stationspleinenkunst.

Dat Olafur Eliasson twee wereldbollen laat kussen op een stationsplein is niet vreemd. Er wordt wat afgelebberd rond en op stations. Het is dé plek waar afscheid en welkom met een smakkerd worden bestendigd. In het St. Pancras Station in London zijn vijf kunstwerken te zien, waaronder The Meeting Place van Paul Day.
cc Flickr Jim Linwood The Meeting Place Statue, St Pancras Station, London

Voor het station in Apeldoorn staat ‘De Kus’ van Jeroen Henneman.
cc  Flickr Marinus van Opzeeland De Kus, ontworpen door Jeroen Henneman

Er zijn stationspleinen die een donkere geschiedenis kennen. Voor het Liverpool Street Station, het hoofdstation in Gdansk en station Friedrichstrasse in Berlijn staan beeldengroepen die kindertransporten tijdens de Tweede Wereldoorlog voorstellen. Zo’n groepje staat ook bij de haventerminal in Hoek van Holland.

Frank MeislerKindertranport.
cc Flickr Alan Stanton Hope Square Children of the Kindertransport sculpture by Frank Meisler

Op het stationsplein in Hilversum staat het ‘Monument van verdraagzaamheid‘ van Edo van Tetterode, de kunstenaar die ook bekend is van een 1-april grap in 1962 (een beeld van het Paaseiland spoelt in Zandvoort aan).
cc Flickr FaceMePLS Kunst Stationsplein Hilversum

In Leiden verhuist over een paar weken de ‘Ode aan Rembrandt’ van het plein voor het station naar het pleintje achter het station. Zo was het oorspronkelijk ook bedoeld. Nu het station na een jarenlange verbouwing helemaal klaar is kan het beeld van Jan Wolkers op de bedoelde plek worden gezet.
cc commons.wikimedia.org Ode aan Rembrandt, Leiden

Soms moet je als je een station uitloopt en op het plein staat even achterom kijken. Op de muren van het Centraal Station in Helsinki zie je dan vier immense art-deco figuren. Houden zij een wereldbol vast?
cc Flickr CGP Grey Helsinki railway station

Den Haag Centraal is niet het enige station dat een kunstzinnige klok op het plein heeft staan. Bij het station in Tianjin (China) staat deze:
cc Flickr Alexandra Moss Strange clock by the train station - Tianjin

Voor het Centraal Station Oslo wordt je verwelkomd door deze tijger van Elena Engelsen.
cc Flickr Lori Erickson Tigeren, Elena Engelsen 2000 - near the Oslo train station

Voor het station in Flint (Wales) symboliseert deze ‘Footplate sculpture’ van Brian Fell het gegeven dat Flint het startpunt is van een aantal nationale fietsroutes.
cc commons.wikimedia.org Footplate sculpture, Flint railway station

‘Rolling Horse’ van Jürgen Goertz imponeert net naast het Berliner Hauptbahnhof aan het ‘Europaplatz’. Een soortgelijk beeld staat in Heidelberg.
cc Flickr Gertrud K. Rolling Horse von Jürgen Goertz

De vraag is of al die kunst de gehaaste reizigers wel opvalt.

  1. 1

    De vraag is of al die kunst de gehaaste reizigers wel opvalt.

    Mij in elk geval wel (als ik met de trein ga wat hier de grootste vraag is ;)

    Overigens vind ik de wereldbollen in Rotterdam fantastisch en hoe prachtig is het Zadkine beeld ook vind, Stad zonder Hart hoort elders waar het beter tot zijn recht komt. Niet in het centrum van de vernieuwingsdrang van Rotterdam.

    Mooie KOZ trouwens. Jan Wolkers geeft altijd een plus en die kus in Apeldoorn kende ik niet maar ziet er prachtig uit. Wat die tijger in Oslo te zoeken heeft vraag ik me dan wel weer af. Klimaatverandering?

  2. 3

    Jammer dat Station Klarenbeek er niet tussen staat, dat is een kunstproject op zich. Staat gewoon ergens in een weiland. Geen stad of dorp in zicht.

    [IMG]http://i58.tinypic.com/1z6s1hl.png[/IMG]

    Volgens mij wil de kunstenaar er de leegte en uiteindelijke eenzaamheid van het bestaan mee illustreren.

  3. 5

    @zuiver: Omdat de stad de bijnaam “tijger” heeft
    .
    @Jona Lendering:
    Het is ook niet de enige wereldbol voor een treinstation. In Toronto staat deze multiculturalisme te symboliseren.

    Misschien heb je een punt. Een opengewerkte wereldbol is niet bijster origineel. In de openingen wil de kunstenaar spiegels plaatsen waarmee hij Anish Kapoor imiteert. Anderzijds: kussende wereldbollen hebben we nog niet eerder gezien.

    @Krekel:
    En wat een geweldig stationsplein! ;-)

  4. 7

    Ik vind dit echt zeer teleurstellend voor wat Eliasson doorgaans maakt. Het lijkt nu alsof het zoontje van de stagiair was ingeschakeld en een hele, hele slechte dag had. Het strookt ook gewoon niet met de meer ambient-achtige installaties die hij normaal maakt, heel apart.