Het Ultieme Business Model

Op een dag weet je het, je wordt … Wallstreet bankier! Serieus… wat een baan. Als het goed gaat geef je jezelf een bonus van een miljoen, of 10, of 100. Als het slecht gaat en je waardeloze papieren producten vergiftigen het complete wereldwijde financiële systeem ren je naar je overheid om even 700 miljard te tappen op kosten van de komende drie generaties belastingbetalers. ‘Privatise-the-profits-and-socialise-the-cost’ noemt men dat in strategie termen. Het is een model waarbij de winst van activiteiten bij private bedrijven terechtkomt maar de werkelijke kosten (die niet noodzakelijk monetair zijn – denk dode soldaten of een giftig milieu) bij de samenleving als geheel worden gelegd. Dit gedrag is extra hypocriet in het geval van de Wallstreet banken omdat de instellingen aldaar zich de laatste decennia vrijwel volledig heeft weten te onttrekken aan behoorlijk toezicht dat dit soort gedrag juist moet voorkomen.

Op zich zou dit allemaal niet zo erg zijn als de Amerikaanse overheid 700 miljard dollar had liggen. Maar dat is niet zo. Elk van die dollars wordt geleend van buitenlandse investeerders die daarmee een steeds grotere greep op de VS krijgen. Inmiddels is een flink deel van de VS defacto in buitenlandse handel en kunnen de Bank of China en Europese pensioenfondsen de Amerikaanse economie laten instorten als ze dat zouden willen (waarbij ik eerder gok op China dan op het ABP). Hier is een realtime klok van de oplopende staatsschuld (slechts een topje van de ijsberg maar het geeft een beeld). Het injecteren van die 700 miljard helpt natuurlijk niet het echte probleem oplossen: Amerika maakt gewoon vrijwel niks dat de wereld wil hebben en heel veel consumeert heel veel uit de rest van de wereld dat geld kost. Vroeger of later treedt de zwaartekracht in.

Met enig (professioneel) genoegen stel ik vast dat mijn scenario uit 2004 waar de VS door haar eigen toedoen het record pakt voor het snelst instortende wereldrijk in minstens 2000 jaar. Niet omdat ik de Amerikaanse bevolking een hongerwinter toewens maar omdat een significante economische terugval van de VS waarschijnlijk de meest effectieve manier is om het starten van additionele oorlogen in Azië te voorkomen. In de balans tussen economische ontwrichting van de VS (en ja de EU ook een beetje) of nog anderhalf miljoen onschuldige burgerdoden en miljoenen vluchtelingen kies ik voor een dollarval.

Just Foreign Policy Iraqi Death EstimatorIk heb ook wat geleerd van de afgelopen 4 jaar waarin ik vele presentaties in de financiële sector begonnen ben met de debt-clock: het is net zo gevaarlijk om te ver vooruit te lopen dan te ver achter. Niet omdat je idee verkeerd is maar omdat mensen er gewoon niet klaar voor zijn. In 2004 was het idee van een falend Amerika nog vrijwel onbespreekbaar. Ondanks 2 gestolen verkiezingen en een aantoonbaar illegale oorlog. Na Katrina werd kritiek iets makkelijker, het beeld van onnodige overstromingen raakte een gevoelige snaar in Nederland. Nu de probleempjes met wat hypotheken tot een volledige meltdown zijn uitgegroeid en de oorlogen in Afghanistan en Irak ieder vantevoren gesteld doel lijken te missen is een het politiek ‘onmogelijke’ uit 2004 salonfähig geworden. Het idee is hetzelfde, de perceptie ervan heel anders.

Ik ga op zoek naar het volgende ‘onmogelijke’ idee, ondertussen kunnen de ING en het ABP welicht de rest van New York ook opkopen en dan noemen we het weer gewoon Nieuw Amsterdam. Zoals vroeger.

  1. 2

    ‘Privatise-the-profits-and-socialise-the-cost noemt’ men dat in strategie termen. Het is een model

    Strategie en model suggereert dat er dan sprake is van beleid en keuze. Niet waar. Het is een noodzakelijkheid omdat de drie alternatieven te onaantrekkelijk zijn om voor te kiezen.

  2. 3

    “een significante economische terugval van de VS waarschijnlijk de meest effectieve manier is om het starten van additionele oorlogen in Azië te voorkomen”

    hmm hoe begon WOII ook al weer…? Een economische crisis brengt nog wel een nare mensen aan de macht. Bovendien is het bij landen net als bij mensen: agressie en slechte daden zijn vooral het gevolg van een gekwetst zelfvertrouwen. USA als fascistische wereldmacht is een ‘onmogelijk’ idee.

  3. 4

    Die debt clock is wel leuk en aardig, maar de staatsschuld als percentage van GDP is bv van Duitsland en Frankrijk hoger, en laten we het over Italie maar niet hebben. Die debt clock zegt dus niet zoveel…

  4. 5

    Op zich zou dit allemaal niet zo erg zijn als de Amerikaanse overheid 700 miljard dollar had liggen. Maar dat is niet zo. Elk van die dollars wordt geleend van buitenlandse investeerders die daarmee een steeds grotere greep op de VS krijgen

    You’re an idiot Kamphuis. De V.S. kan dollars drukken. De V.S. kan ook staatsschuld verkopen aan buitenlandse investeerders. De overheid gaat in het rood, maar buitenlandse investeerders zullen niet ‘een steeds grotere greep op de VS krijgen’. Hoe groot is de greep van buitenlanders op Italië (staatsschuld van +120 procent BNP)? Of op Japan (staatsschuld van 200 procent BNP).

    Dit is trouwens ook iets wat heel goed bekt maar gewoon *niet* waar is:
    Amerika maakt gewoon vrijwel niks dat de wereld wil hebben en heel veel consumeert heel veel uit de rest van de wereld dat geld kost

    Waar draait jouw computer op asshole?

  5. 6

    @3 Het ironische is dat met het doel voor ogen dat te voorkomen de Wereldbank het het IMF zijn opgericht. Die blijken nu een van de aanjagers van de ellende te zijn (vrij naar Noami Klein). Herman Wijffels zegt het zelf.

  6. 7

    @5 in principe met je eens, maar moet dat nu met zoveel Angelsaksische schuttingtaal? Het lijkt wel alsof je persoonlijk aangesproken voelt.

  7. 9

    @5: Waar draait jouw computer op asshole?

    Linux natuurlijk (en op stroom uit Rusland)! Verder is Windows inderdaad een goed voorbeeld van een Amerikaans product wat niemand wil hebben.

  8. 10

    @9 Er zijn ontzettend veel mensen die windows willen hebben – het voornaamste alternatief komt bovendien ook uit Amerika. Net als blikjes cocacola, chips van intel en burgers van grote ketens. Die bewering slaat dus als een tang op een varken.

    Daarbij vind ik het voorbarig en ongepast om triomfantelijk het einde van de superstaat aan te kondigen. Al was het maar omdat de afgelopen dagen gebleken is dat het zijn weerslag op ons eigen kikkerlandje heeft.

  9. 11

    @#5, #9: Het is wellicht goed om onderscheid te maken tussen dingen die niemand wil hebben en dingen die niemand wil hebben maar iedereen toch koopt;-)

  10. 12

    Jullie mogen van mij best de pest hebben aan de VS, maar de stelling ‘Amerika maakt vrijwel niks wat de wereld wil hebben’ snijdt geen hout.

    Denk eraan dat veel zaken eerst in de VS bedacht worden. Daar wordt op dit moment een electrische auto geproduceerd. De research naar goedkope zonnepanelen is daar het intensiefst. Linux is uiteindelijk geënt op een systeem ontwikkeld door twee mensen van Bell (Ritchie & Thomson, 1969). En zo kan ik nog een tijdje doorgaan.

    Het neoconservatieve model lijkt gelukkig zijn langste tijd gehad te hebben, maar laten we het kind niet met het badwater weggooien.

  11. 13

    You’re an idiot Kamphuis. De V.S. kan dollars drukken. De V.S. kan ook staatsschuld verkopen aan buitenlandse investeerders. De overheid gaat in het rood, maar buitenlandse investeerders zullen niet ‘een steeds grotere greep op de VS krijgen’. Hoe groot is de greep van buitenlanders op Italië (staatsschuld van +120 procent BNP)? Of op Japan (staatsschuld van 200 procent BNP).

    Moehahaha, who’s the idiot know, f*cker. Als je geen trol was zou ik graag al je uitspraken van de laatste jaren op een rijtje zetten. Maar dat is veelste veel eer.

    Trouwens, Irak heeft al net zo veel opgeleverd als dat het gekost heeft. Alleen zijn de kosten voor de staat en de opbrengsten voor big bussiness.
    Dank Paul Bremmer III

  12. 14

    @10: Zoals zmc (#9) terecht opmerkt zijn er veel mensen die Windows tegen wil en dank hebben, of die het niet zouden willen hebben als ze er voor moeten betalen. Verder weet ik niet wat je bedoelt met het voornaamste alternatief. Overigens maakt Intel zijn chips niet in de VS. In de VS worden de chips wel ontworpen, vaak door slimmeriken die uit het buitenland worden gehaald. Die burgers van McDonalds kwamen volgens mij uit Zuid-Amerika, maar ik kan me vergissen.

  13. 16

    @13: Toe maar.

    @14: Die burgers van McDonalds kwamen volgens mij uit Zuid-Amerika, maar ik kan me vergissen.

    Je vergist je. De soja die gevoerd wordt aan de koeien waarvan men de burgers maakt, *dat* komt uit Zuid-Amerika.

    Trouwens is Unix ook gewoon een Amerikaans product, dus ik weet niet wat je probeert aan te tonen…

    @15: Wat is je punt?

  14. 18

    @ 16

    Unix != Linux, groot verschil.

    En een handelsbalans van -60 miljard dollar per maand (structureel, en stijgend) is niet erg gezond misschien? Hamburgers en coca cola ten spijt.

  15. 20

    Sommige mensen schijnen niet te begrijpen dat je moet kiezen: of over-the-top stukjes schrijven met een kern van waarheid (bv. Geenstijl) of serieuze stukken schrijven die ook als zodanig worden gelezen kunnen worden.
    Het stuk van Kamphuis hierboven is eigenlijk niet serieus te nemen, maar zal ongetwijfeld wel zo zijn bedoeld.

    De democraten blijken overigens voorstander te zijn van de Privatise-the-profits-and-socialise-the-cost oplossing terwijl de Reps tegenstemden. Ik begrijp uit de strekking van het artikel van Kamphuis dat hij een Redneck is?

    De bankiers verantwoordelijk maken voor de doden in irak (1.2 miljoen? en allemaal door de VS?), Amerika dat niets produceert dat de rest van de wereld wil hebben, Amerika als het snelst instortende rijk, oorlogen in Azie die nu voorkomen schijnen te worden… het draagt niet bij aan een beeld van iemand die ik serieus moet nemen. Wat dan weer jammer is van de elementen die op zich waar zijn in het verhaal.

    Vreemd overigens: over het ter verantwoording roepen van de verantwoordelijke bankiers lees ik niets.

    Zal allemaal wel de invloed van het voormalige Volkskrantkantoor zijn, he, Arjan? En het feit dat je open source verkoopt.

  16. 22

    Dit is inderdaad een onsamenhangend, zinloos stuk. Natuurlijk is de machtsverdeling in de wereld aan het schuiven. De afname van de suprematie van Amerika voorspellen, is dan ook net zoiets als voorspellen dat het voor 2010 echt wel een keer gaat regenen ergens op de wereld. En ja, die machtsverschuiving gaat bij veel mensen pijn doen. Hopelijk gaat het niet leiden tot nationalisme en protectionisme. Vooralsnog hebben de Sovereign-wealth funds, de vehikels die staten als China en Dubai gebruiken voor hun investeringen, nog nergens een voorbeeld neergezet van het uitoefenen van politieke macht, volgens de experts op dat gebied. Het is ook zeker niet in hun belang om de dollar te dumpen, simpelweg omdat dat een zeer groot negatief rendement oplevert.

  17. 24

    Prima stuk passend bij de kwaliteit die Sargasso normaliter aanbiedt.
    Gelardeerd met twee ploatjes die er
    geen zak mee te maken heeft ( linkse progaganda reclame? )
    hoeveel iraqi’s er zijn vermoord door de amerikanen, et voila..De toon is gezet.

    leuk stukje eigengeilerij waarin het woordje “ik” erg frequent voorbij komt.

    kost zoiets steeph om te plaatsen ? 500 euri?

  18. 25

    Het stuk leest best lekker weg. Altijd handig om vanuit diverse invalshoeken oorzaken en schuldigen e.d. van het huidige scheren langs de afgrond te vernemen…

    Er overheen?…tja, vanaf een bepaald punt houdt mijn fantasie toch óók op..

  19. 26

    En een handelsbalans van -60 miljard dollar per maand (structureel, en stijgend) is niet erg gezond misschien? Hamburgers en coca cola ten spijt.

    Op een economie van 13 triljoen? Wat ‘niet erg gezond’ is een andere uitspraak als ‘zij maken niks wat wij (= de rest van de wereld) willen’. De eerste is een waardeoordeel, de tweede een feitelijke uitspraak over de wereld die foutief is.

    Het tekort op de Amerikaanse handelsbalans is al jaren vrij stabiel, overigens.

  20. 27

    @10: “cocacola, chips van intel en burgers van grote ketens”

    Vrijwel niets daarvan wordt in de VS gemaakt. Intel (net als concurrent AMD) hebben hun chipsfabrieken in Europa en Azie staan, en het vlees van de burgers komt uit Zuid-Amerika of Europa. Van cola weet ik dat er iig. in India een fabriek staat, maar het ligt voor de hand dat het overal gemaakt wordt binnen het consumptiegebied.

  21. 28

    Intel (net als concurrent AMD) hebben hun chipsfabrieken in Europa en Azie staan,

    R&D wordt in California verricht, en de fabrieken in het buitenland zijn het eigendom van Intel. Misschien maakt Amerika ‘niks wat wij willen’ maar Amerikaanse bedrijven toch wel lijkt mij.

  22. 29

    @28 Het is ook een BS uitspraak daar hoeven toch niet veel woorden aan vuil gemaakt te worden. Correcter zou zijn (IMHO): Amerika maakt meer dan wij willen.

  23. 31

    @27 Ik snap ook wel dat de producten niet allemaal in Amerika in elkaar gezet worden. De hamburger waar we hier voor in de rij staan wordt natuurlijk ook terplekke gebakken, daarmee is het nog geen Nederlands product.

    De bewering van Pepijn slaat daarom nergens op, loop eens door de hoofdstraat van je woonplaats om te zien of Amerikaanse producten – waar dan ook gemaakt – nog in trek zijn.

  24. 32

    @ all:
    De Totale Amerikaanse buitenlandse schuld is ruim $16.000 miljard. Oftewel $137.000 per belastingbetalende Amerikaan. Daar staan geen significante spaartegoeden tegenover.

    De overheid moet dit jaar weer $410 miljard lenen om te blijven draaien en dat is zonder de $700-1200 miljard nodig voor een ‘bail-out’ plan.

    Het handelstekort, dat inderdaad al heel lang bestaat, vergroot de buitenlandse schuld met $700-800 miljard per jaar.

    De gemaakte kosten voor de oorlogen in Irak en Afganistan bedragen volgens Joseph E. Stiglitz (Nobelprijs Economie) 3500-5000 miljard tussen nu en 2017. Dit zijn al gemaakte, niet meer te vookomen kosten zoals pensioenen aan veteranen en is exclusief de kosten van een verlengde bezetting van beide landen. Iets dat zowel Obama als McCain lijken te willen.

    Maar dat is nog vrij mild in vergelijking met de ongedekte verplichtingen op Medicare, Medicaid en Social Security die tezamen in de orde van $60.000 miljard belopen.

    wat betreft al die ‘Amerikaanse’ bedrijven. Die zijn in handen van aandeelhouders. En de aandeelhouders zijn steeds meer buitenlandse investeerders zoals banken, pensioenfondsen en sovereign wealth funds e.d. (je moet toch wat me al die dollars).

    De economie mag dan een formaat hebben van 13.000 miljard maar dat bestaat voor 72% uit consumenten bestedingen die voor een flink deel worden gedaan op basis van krediet (2e hyptheek, creditcard). Niet echt de basis om bovenstaande verplichtigen te dekken.

    Die opmerking over het drukken van meer dollars zal ik maar negeren. Ongedekt de persen laten rollen is de snelste route naar een fiscale implosie (wat inderdaad de route lijkt te zien die men kiest).

  25. 34

    @32: De Totale Amerikaanse buitenlandse schuld is ruim $16.000 miljard. Oftewel $137.000 per belastingbetalende Amerikaan. Daar staan geen significante spaartegoeden tegenover.

    Net zoals wat je zegt over de FED en de export van de V.S. is dit ook weer gelogen. Gelukkig neemt niemand je in deze thread serieus, zodat ik er geen woorden aan vuil hoef te maken.

  26. 35

    meneer Kamphuis,
    We the jury zal het iet wat vriendelijker brengen aangezien verdere uitleg van uw stelling niet noodzakelijk noch gewenst is dit iv.m tijdsgebrek en meerdere kandidaten vandaag.

    Voordat U uzelf nog verder onsterfelijk belachelijk maakt, zou ik U adviseren zich strategisch terug te trekken als U niet over de benodigde kennis noch ervaring bezit om met deudelijke feiten en argumenten te komen aandraven.
    U is gewogen en helaas te licht bevonden,
    Wat vind jij patries?

    Helaas kunnen wij voor dit schriftelijk slechts een cijfer van een 4 noteren.
    Hopende dat dit al geen nadelige consequenties zal hebben voor uw studiefinanciering,

    Wij danken U voor uw aanwezigheid.

    Next!

  27. 36

    @31: Punt is dat een product dat gemaakt wordt door een bedrijf met hoofdkantoor in de VS nog geen amerikaans product is. De amerikanen maken dus eigenlijk gewoon niks (althans niks dat ze exporten). Die hamburger wordt niet alleen ter plekke gebakken: Het vlees komt uit Nederland, de koeien zijn gevoerd met Zuid-Amerikaanse soja, het wordt gebakken op Noordzeegas, het enige amerikaanse aan het product is de naam (en zelfs die is van de schotten geleend).

    Misschien verdienen de amerikanen er wat geld aan, maar ook dat is maar tijdelijk. In China zijn ze heel erg goed in het namaken van de amerikaanse producten en inmiddels is je PC al voor 90% gemaakt in Chinese fabrieken die in naam Taiwanese bedrijven zijn (alwaar ook de R&D gedaan wordt). Intel, HP en Dell mogen dan de PC’s/laptops vrijwel helemaal af van een stikker voorzien (gebeurt ook in Azie) en afleveren op de amerikaanse en Europese markt. Rara of dat meer geld naar Azie of naar de VS doet stromen?

  28. 37

    @34: Misschien zou je voor de netheid wel de echte cijfers van de totale Amerikaanse buitenlandse schuld kunnen vermelden. Zeggen dat iemand liegt zonder zelf met de werkelijke feiten koen, is eent tikkeltje goedkoop. Daarnaast kunnen die cijfers weer een mooie basis vormen voor verder inzicht en discussie in/over de materie.

  29. 39

    38: De EU is geen land vetkwab! En heeft ongeveer 150% van de bevolking van de V.S.

    Bismarck, op jouw #37: de schrijver van bovenstaande post reageert niet op de ontkrachtingen van zijn stelling (zoals dat de VS niks maakt wat ‘wij’ willen hebben), maar gooit er nog een foutieve stelling achteraan. Dat geeft voor mij aan dat hij niet geinteresseerd is in een serieuse discussie.

  30. 40

    beste JSK: ik zal de laatste zijn om te ontkennen dat een paar pondjes eraf mij goed zou doen. Werk te veel en bergbeklim te weining tegenwoordig. Maar waarom toch dat gescheld de hele tijd? Ben je zo onzeker over de kracht van je argumenten?

    Uit je eerder uitlatingen begreep ik dat we het hadden over de grooste economie, waarbij jij van mening was dat dat de VS is. Nu begrijp ik dat we per-capita moeten rekenen en dat jij, in tegenstelling tot het CIA world factbook en het IMF, de EU geen economisch blok vindt. Per capita is er een lijstje landen groter dan de VS. In blokken gedacht is de EU de grootste. Kies een definitie dan hebben we het over hetzelfde.

    In nationale schuld in absolute termen, per-capita, handelstekort en terkorten op toekomstige reserveringen is er geen land dat de VS kan overtreffen. Volgens iedere normale berekening zijn ze failliet en alleen het historische toeval van Bretton-Woods houd de facade nog even overeind.

  31. 41

    Maar waarom toch dat gescheld de hele tijd? Ben je zo onzeker over de kracht van je argumenten?

    Irritatie vooral. Je schept leugen op leugen en neemt geen verantwoording ervoor. Het lijkt erop dat je alleen interesse hebt in het gelijk-hebben en daar heb ik geen respect voor.

    Je neemt nominaal inkomen per capita, je moet naar reeel inkomen kijken. De V.S. is niet het rijkste land ter wereld, maar de landen die rijker zijn – Norwegen, VAE, Luxemburg – hebben geen model dat makkelijk over te nemen is. Economisch gezien is de V.S. nog altijd een succesverhaal, is mijn bescheiden mening. Dat een willekeurige collectie landen (zoals de EU) een grotere economie heeft doet daar niks aan af. De economie van sub-Sahara Afrika is ook groter dan de Nederlandse. So what?

    In nationale schuld in absolute termen, per-capita, handelstekort en terkorten op toekomstige reserveringen is er geen land dat de VS kan overtreffen.

    Dat is ook niet waar. De (toekomstige) kosten van de vergrijzing zijn hier even groot zo niet groter dan in de V.S. Wij maken er enkel geen reserveringen voor cq wij erkennen die toekomstige kosten niet als schuld.

    Kortom, je denkt niet echt na.. je leest Volkskrant en denkt de wereld volledig te begrijpen.

  32. 42

    @JSK: Prima dat jij van mening bent dat de VS een succesverhaal is maar dat maakt mijn tegengestelde mening nog niet tot leugen. Aangezien ik niet weet wie je bent heb ik geen idee waarom jou mening op dit gebied waardevoller zou zijn de de mijne.

    Ik laat me graag overtuigen door een coherent geschreven stukje met cijfermatige onderbouwing, zal het zelfs plaatsen onder jou handle als je wilt.

    De beschuldiging dat ik de Volkskrant lees werp ik overigens verre van mij.

  33. 43

    Arjen, ippokrites whatever
    iedere willekeurig econoom veegt je binnen 1 minuut van tafel met je slaapkamer wikipedia knip werk.
    Brödelwerk van de laagste plank.
    complete meltdown van de economie is america? pure kul.
    Ilegale oorlog in iraq? amerika is een zelstandige natie, indien die oorlog wenst te voeren doen ze dat al tig jaar. plain simpel en zo hoort het.
    Jij of de Un vind het illegaal. hun dus niet.

    oooh dode soldaten en giftige chemicaliën , uit welk nest ben jij komen vallen?
    Het is de wens van je gedachte wat met je op hol slaat en dan is het struikelen over info wat je vind snel gevonden.
    Je onervarenheid /gebrek aan kennis over de materie gecombineerd met het links geparfumeerde geurtje en een stompzinnig icoontje met hoeveel doden de gemiddelde yank achter zijn naam heeft staan kan nooit een objectief verslag opleveren.
    Verspilling van jouw en onze tijd dus en wederom een bewijs dat er hier een hoofdreactie dient te komen die in ieder geval basis feiten checkt en het alu hoedje gehalte wat omlaag trekt ter faveure van de wetenschap.