Het scholen-lijstje uit de hoge hoed van Trouw

Jaap DronkersNieuws! Kwart van de vmbo-t-scholen is slecht! Rondpompen maar! Geloof het maar! Of niet, als je maar publiceert! Weer hetzelfde liedje: Trouw stelt een lijst samen van middelbare scholen en gebruikt een mager sterrensysteem, gedeeltelijk gebaseerd op de data van de onderwijsinspectie. Die inspectie zelf is net als vorig jaar overigens huiverig voor de snelle conclusies van Trouw. ‘Het dagblad concentreert zich op één gegeven: het gemiddelde cijfer op het centraal examen,’ aldus de inspectie.

‘Niveau vmbo’ers TL te laag’ gilt de krant ook nog. Daar gaan we weer. Neem maar over, jongens van de kwaliteitsjournalistiek. Maar wel even het baanbrekende resultaat onder de loep nemen. Trouw bekijkt niet of de docenten bevoegd zijn, of er goede lesmethoden worden toegepast, of er nuttig onderwijs wordt gevolgd, of scholieren zich gelukkig voelen of aan hun sociale ontwikkeling toekomen. Nee, de krant baseert zich op de afwijking tussen Centraal Schriftelijk Examen (CSE) van het Cito en het Schoolexamen (SE).

vmbonieuws

‘Trouw maakt dit jaar voor het eerst gebruik van een nieuwe manier om de prestaties van scholen te meten. Die methode is ontwikkeld door Jaap Dronkers, hoogleraar in Maastricht. De prestaties van de geslaagde leerlingen in de kernvakken van het schriftelijk eindexamen staan centraal in zijn oordeel of een school kwaliteit levert. Door naar die cijfers van de geslaagden te kijken wordt duidelijk wat het diploma van een school nou eigenlijk waard is, stelt Dronkers.’

Vertel me meer over de ‘methode’. Baken in de mist moet ‘onderwijssocioloog’ Jaap Dronkers zijn, die zijn naam verbond aan het jaarlijkse Schoolprestaties-onderzoek. De Trouw-redactie heeft de juiste professor bij het gewenste resultaat gezocht: volgens Dronkers gaat het in het onderwijs ‘hoofdzakelijk om de resultaten en niet om de goede intenties of om het proces,’ zo beweerde hij niet zo lang geleden. Het is het schrikbewind van elke didacticus: een reeks cijfers in plaats van een inzichtelijke ontwikkeling. Dronkers maakt het helemaal bont als hij betreurt dat ‘de fixatie van het onderwijsbeleid op doorstroming naar het hoger onderwijs en op het vooral willen stimuleren van algemene cognitieve vaardigheden’ ligt.

Dat is net zoiets als zeggen dat het jammer is dat we bij voetbal teveel kijken naar de karakters van de spelers, de techniek, de sfeer in de groep, de verhouding met de coach. We zouden ons moeten focussen op de eindscore. Voetbalteam wint met 3-0. Hoe? Niet belangrijk, het resultaat telt! Met gepaste afstand denk ik terug aan die twee vijven, twee zessen en twee zevens op mijn havo-diploma in 1996. Als ik daar de rest van mijn leven op had moeten baseren, was ik niet verder gekomen dan werken in het lokale bowlingcentrum.

Helemaal vrij van controverse is de socioloog niet. Hij beweerde ook dat godsdienst de leerprestaties negatief beïnvloedt. Dat lijkt vooralsnog te kloppen. Wie via Schoolprestaties zoekt op een vmbo-t-school met veel ‘sterren’, telt aanzienlijk meer sterren bij de openbare scholen dan bij gereformeerde, islamitische, joodse of katholieke scholen. Maar ik begrijp best dat Trouw die uitspraak van Dronkers liever vergeet.

Beter richt de onderwijsjournalistiek zich nu eens op het belang van blijven opleiden en professionaliseren van docenten en het optimaliseren van het Cito-systeem, in plaats van met een SBS-achtig sterrensysteem de blits maken. Daar wordt het onderwijs niet beter van – laat staan de leerling.

Voor de sceptici: het percentage geslaagden in het vmbo-t schommelt al jaren rond de 95 procent, ook toen het nog de mavo heette (bron: cbs). Dus ál die jaren hebben die scholen het bij het verkeerde eind gehad?
geslaagden

  1. 1

    Het Trouw-artikel vermeld tot slot: “Ook de prestaties van tien procent van de vwo’s en 6 procent van de havo-opleidingen zijn slecht“.
    En de uitsmijter is fraai: “Daartegenover staat dat een kwart van de vwo’s, 40 procent van de havo’s en een kwart van de vmbo-t’s juist uitblinken met een score van boven de 7 op minimaal één van de kernvakken“.

    Een reaktrice postte bij Trouw meteen een lofzang op- de statisitiek. Een vak dat je alleen consumeert in het hoger onderwijs, dus meneer Dronkers moet dat in zijn pocket hebben. Journalisten niet.

    Een kwart scoort onder Dronkers’ lat, een kwart erboven en de rest is dus briljante middelmaat.
    Nieuwe doelstelling voor het kabinet: in het totale onderwijs moet uiterlijk 2012 de uitstoot van bovenmiddelmatige afgestudeerden op 90% liggen.

  2. 2

    Trouw bekijkt niet of de docenten bevoegd zijn, of er goede lesmethoden worden toegepast

    Even los van alle andere dingen die er niet deugen aan het trouw-verhaal, maar dit slaat natuurlijk ook nergens op. Het zal mij aan m’n kont roesten dat de medewerkers in restaurant Y geen horecaopleiding hebben gevolgd, als ik een voedselvergiftiging oploop van het eten wat ze serveren dan is *dat* een probleem. Dan moet je dat niet gaan bagatelliseren met ‘ja, eigenlijk is die voedselvergiftiging niet zo erg want de koks kunnen niet koken’.

    (en wil je het echt bar maken, dan ga je *corrigeren* voor het feit dat de medewerkers van restaurant Y geen horecakennis hebben. Om daarna juichende persberichten het land in te sturen. ‘Joechei, restaurant Y heeft maar 23 gevallen van voedselvergiftiging terwijl het gemiddelde voor restaurants met ongeschoold personeel op 50 ligt!’)

  3. 3

    Hm, en om aan te geven hoe snel leerlingen de opleidingen doorlopen, gebruikt Trouw de term ‘snelhied’.

    Verder is het lijstje van Trouw voor mij ook niet helemaal duidelijk. De denominatie is weinig zeggend, er staan veel Christelijke scholen op waarvan je je kunt afvragen of ze dat werkelijk nog zijn.

    En verder eens, een onhelder prestatiesysteem met sterren heeft weinig meerwaarde. Met name niet voor de opleidingen aan de onderkant van het onderwijsspectrum.

  4. 5

    @4: De Christelijke Hogeschool Ede en de Gereformeerde Hogeschool in Zwolle willen fuseren. Tevens willen ze samen met Driestar Educatief in Gouda een strategische alliantie te vormen. Dat moet dus een chr.onderwijs-toppertje worden.

    De NOS meldde: “De keuzegids maakt de ranglijst op basis van gesprekken met studenten en deskundigen, en statistieken over bijvoorbeeld uitval en aantal geslaagden.
    Het is een vrij kleine hogeschool, zegt een woordvoerder van de keuzegids. Hun conclusie is dan ook dat kleinschalige opleidingen gemiddeld succesvoller zijn dan grote hogescholen met een breed opleidingsaanbod”.

    1. Men is bekend met de gemiddelde grootte van vmbo-scholen?
    2. Bovenstaande lezende zou ik de schooltjes in Ede en Zwolle dringend adviseren niet te fuseren. Het risico is dan zomaar uit de toplijst van de keuzegids te kukekelen.

  5. 6

    @5: de keuzegids maakt gebruik van de resultaten van studentenenquetes die jaarlijks gehouden worden. Daarnaast wordt naar de rapporten tbv de accreditie gekeken en naar uitval- en doorstroomcijfers. Uit die mix rolt een soort rapportcijfer.
    Of kleinere hogescholen na fusies en daarmee gepaard gaande grootschaligheid kwaliteitsproblemen hebben? In de wereld van het hoger onderwijs is InHolland vrij berucht, een megafusie-onderwijsinstelling die in de lijstjes van de keuzegids jarenlang onderaan te vinden was.

  6. 7

    @TvA & @4 De Lage Waard in Papendrecht (nadrukkelijk protestants) en het Calvijn College in Goes (reformatorisch) waren vorig jaar de beste middelbare scholen, volgens een onderzoek van Elsvevier.

    Andere toppers:
    – Christelijk Gymnasium Utrecht (zegt niet heel veel over identiteit, alleen VWO)
    – Christelijk College Walcheren (‘Vanuit het Evangelie willen wij leerlingen voor het leven het perspectief bieden van het Koninkrijk van God.’)
    – Were Di in Valkenswaard (openbaar)
    – Trevianum in Valkenswaard (openbaar, geen VMBO)

    Voor wat het waard is, maar een verband tussen kwaliteit en geloofsrichting zie ik bij de toppers nog niet echt. Sterker nog, er staan een aantal nadrukkelijk religieuze scholen in de top.

  7. 8

    Het is met alle lijstjes hetzelfde: als de uitslag niet bevalt, val je gewoon de rekenmethode aan. Maar wat is er mis met het gemiddeld cijfer op het centraal eindexamen? Daar wordt afgerekend op alles wat daarvoor is gebeurd, ongeacht hoé dat is gebeurd.
    Ik begrijp dan ook niets van de humeurige reactie van Van Aalten. Als burger en consument ben ik juist blij dat een krant tenministe probéért leesbare en begrijpelijke soep te maken van de cijferbrij die inspecties de wereld in sturen – die juist gemaakt lijken te zijn om elke vergelijking onmogelijk te maken.
    Of geeft Van Aalten misschien les op een slecht scorende school?

  8. 9

    een van de beste posts van de afgelopen tijd!
    Het zou mij zeer verbazen als de ‘onderwijs-krant’ de Volkskrant deze berichtgeving van Trouw zou overnemen. Dan is in ieder geval aangetoond dat u met uw HAVO beter werkt levert dan de Volkskrant redacteur/eindredacteur.

  9. 10

    Als je de slagingseisen en het niveau van het eindexamen omlaag schroeft is het logisch dat het aantal geslaagde gelijk blijft. Sterker, ik kan me iets heugen dat dat gewoon een vaste norm is. Als er teveel gezakte zijn in een jaar dan gaan de normen automatisch omlaag om het aantal geslaagde altijd boven een bepaald percentage te houden. Dan gaan de cijfers voor het eindexamen gewoon met .x omhoog.

  10. 11

    Vertel me meer over de ‘methode’. Baken in de mist moet ‘onderwijssocioloog’ Jaap Dronkers zijn,

    Van Aalten, je bent een arrogante zak stront. Werkelijk. Bachelor in de Weetnikskunde die alles en iedereen de les denkt te lezen. Jaap Dronkers is *de* autoriteit in Nederland wat onderwijs(sociologie) betreft. Flikker op met je tweedeklas HAVO/VWO “journalistiek”.

  11. 12

    In dat Belgische artikel las ik alleen maar verstandige dingen. Sommige voorstellen waren zelfs een schok, is dat dan nodig ?

    Van Aaltens verwijten aan Dronkers lijken me het gevolg van niet goed lezen en een zwak begrip van de materie.

  12. 14

    @11 Ha fijn, ik ben weer helemaal thuis. Even iets posten en dan is JSK er weer.

    Persoonlijk heb ik altijd meer gezien in hoogleraar psychologische functieleer Carel van Parreren (UU).

    Ontwikkelend Onderwijs (1988, drie jaar voor zijn dood verschenen), is een mooi boek van Parreren dat ik je kan aanraden.

    Overigens, zijn theorie is weer gebaseerd op de Russische leer- en ontwikkelingspsycholoog Vygotsky. Maar nu ga je vast roepen dat ik mijn wikipedia-wijsheden voor me moet houden.

    Wat ik je ook kan aanraden: haal je didactische aantekening en ga eens lesgeven op een vmbo! Heb ik ook een tijdje gedaan.

    Maar ik ben al weg met mijn tweede klas havo/vwo-(kleine letters, hè!)journalistiek. Morgen weer aan de slag bij de HvA. Een generatie verzieken.