Geen bal op tv | Rauwer

COLUMN - Waarin de auteur kijkt naar Rauwer, een documentaire over Francis die haar zoontje Tom uitsluitend rauw voedsel laat eten. Daardoor raakt Tom ondervoed en wordt Francis beschuldigd van kindermishandeling.  

Elke keer als Francis op Google gaat zoeken naar de gevaren waaraan de voedselindustrie ons blootstelt, ziet ze haar eigen gelijk bevestigd. Het is de paradox van deze tijd. Hoe meer informatie er beschikbaar is, hoe eenvoudiger het wordt om je wereldbeeld dicht te timmeren.

Ze heeft overal antwoord op. Pindakaas? ‘In alle pinda’s zit een schimmel. Behalve in de wild jungle peanut.’ Vis dan? ‘Vis zit vol met kwik. Kwik kan in je hersenen gaan zitten. Het kan depressies veroorzaken, het is gelinkt aan schizofrenie, het is niet iets waar je blij van wordt als dat in je lijf zit.’ Staat allemaal op het internet. 

Het was niet zo heel erg geweest, als Francis geen kind had gehad dat ze wil beschermen tegen het kwade. Sinds hij vijf jaar is, eet Tom alleen nog maar rauw voedsel. Geen vlees, geen vis, geen brood, geen pasta, geen rijst, geen zuivel. Alleen maar rauwkost, noten en zaadjes. Tom is daardoor wat aan de kleine kant. De autoriteiten maken zich zorgen over hem. Maar Francis ziet haar eigen gelijk weer eens bevestigd. In zuivel zitten groeihormonen. Tom neemt geen zuivel tot zich. Logisch dat hij kleiner is dan zijn leeftijdgenoten.

De kinderarts vertelt dat Tom, als hij blijft vasthouden aan zijn rauwe dieet, twaalf centimeter minder lang zou worden dan hij had kunnen worden. Als hij nu weer aanhaakt, dan kan hij in theorie nog zo’n zes centimeter inhalen. Francis neemt die zes centimeter als uitgangspunt. De zes centimeter die hij sowieso verloren heeft, daar heeft ze het niet over. Ze denkt dat ze haar zoon zes centimeter ontzegt. Dat vertelt ze ook tegen Tom. Die reageert laconiek. Zes centimeter valt mee. Maar dan hoort hij dat het eigenlijk twaalf centimeter is: ‘Toen was ik zeg maar wel een beetje meer geshockt.’

Zijn moeder gaat toch weer twijfelen. Ze gaat googelen. En ziet haar eigen gelijk al snel weer bevestigd. Dierlijke proteïnen zijn schadelijk voor de gezondheid. ‘Roken is slecht voor je. Heroïne is slecht voor je. Je wilt toch ook niet dat je kind gaat roken. Of aan de heroïne gaat?’ We zien hoe ze de lengte van haar zoon meet. Hij is weer wat gegroeid. ‘Hoe groot wil je worden,’ vraagt ze. Tom wijst naar boven. ‘Veel chiazaad eten,’ zegt ze. ‘Jahaa,’ zegt Tom.

Francis denkt ondertussen dat haar zoon alle vrijheid geeft om zelf te kiezen wat-ie eet. Tom denkt dat ook. Zijn broer woont in Engeland, bij hun vader. Hij vluchtte het huis uit, werd gek van zijn moeders obsessie. Zijn broertje bleef achter. ‘Tom heeft geen moeite met dat rauwe voedsel,’ legt Toms broer uit, ‘hij vindt het zelfs wel lekker.’ Maar Tom wil niet bij zijn moeder weg.

In de laatste scène is Tom samen met zijn moeder en zijn vriendinnetje zijn verjaardag aan het vieren. ‘Ik wens voor Tom dat ie antwoord krijgt op de vraag of ie naar zijn moeder moet luisteren over voeding of dat ie naar de dokters moet luisteren,’ zegt Toms moeder. ‘Iemand nog wat sla?’ Tom hoeft niet meer. Hij heeft al twee keer sla opgeschept. Ik denk eerlijk gezegd dat het wel goed komt met Tom.

  1. 2

    Tja, het blijft kiezen tussen twee kwaden; het westerse dieet met statistiek evangelisten die menen dat Tom in de heilige Bell curve moet passen of de neurotische ‘wild jungle peanut’ die haar moeder belichaamt.

  2. 7

    Ik denk dat het hedendaagse voedselproducenten ook wel de hand in eigen boezem mogen steken. Je wordt dagelijks gebombardeerd met de boodschap dat je per definitie ongezond bezig bent en dat product X je redding is. Zo kweek je ook wel hele meutes die een hypochondrisch relatie tot hun eten ontwikkelen. En dat terwijl vele van de claims even flinterdun zijn als Francis’ wereldbeeld. En dan een beetje gaan tutten over deze uitschieters.. Fundamentalisme is in die zin ook maar een vorm van USP.

  3. 8

    @7: Maar er is wel een verschil tussen gezond wantrouwen tegen reclames en de paranoia die deze moeder tentoonspreidt. Niemand heeft het goed met haar zoon voor, behalve zij. Terwijl ze haar zoon wel een normale sociale ontwikkeling ontzegt door ‘m van school te houden. Paranoia als levensvervulling…

  4. 9

    De emotionele chantage waarmee Francis haar zoon manipuleert om te doen, zeggen en denken wat zij meent dat juist is, vind ik eigenlijk ook al een vorm van kindermishandeling.

    Ze spreekt zichzelf ook tegen: aan de ene kant zegt ze dat haar zoon ‘vrij’ is om zelf zijn menu te kiezen; maar ze haalt hem wel van school af omdat ze bang is dat hij daar zal kiezen voor wat in haar ogen verkeerd is: snoep, snacks en fris.

    En dan nog met haar zoon naar een of andere Rauwtariër-goeroe met z’n onwetenschappelijke ‘waarheden’, die haar zoon dan nog even mag helpen indoctrineren. Pfffff….

  5. 10

    @8: Ik zie het eerder als een doorgeslagen vertrouwen in claims dan een wantrouwen. Zo’n rauw beweging is gewoon de natuurlijke conclusie van de mantra van de laatste halve eeuw: groenten goed, vetten slecht.

  6. 12

    Ik hoorde laatst eens dat het menselijk brein zich pas echt begon te ontwikkelen na dat het vuur (en dus gekookt voedsel) beschikbaar kwam voor de mensheid.

    Artsen zeiden trouwens ook dat zijn hersens onderontwikkeld zijn.

    Voor de rest, die Francis is compleet gestoord.

  7. 14

    Die moeder vergelijkt gekookt voedsel met heroïne. Volslagen van de pot gerukt. Haar voedsel-moralisme hoort thuis in anorexiaklinieken. Die jongen moet tegen haar beschermt worden. Hij krijgt totaal geen (juiste) aandacht, zei kaapt het allemaal weg voor zichzelf en haar obsessies, en projecteert het daarna weer op hem.
    Griezelig.

  8. 15

    @9: Die goeroe was eng hè. Met z’n: “Je kan dit land veranderen, wat zeg ik: deze wereld! Straks vindt iedereen je cool.” En dan die moeder: “Dat zeg ik ook altijd! Als je achttien bent vindt iedereen je cool!”

  9. 16

    Veurts wil ik eigenlijk ook nog wel even kwijt dat alle officiële instanties mij wel ontroerden. Hoe ze het beste met Tom voor hadden en zich afvroegen wat meer schade zou berokkenen: het dieet van zijn moeder of hem bij zijn moeder weghalen.

  10. 17

    Gaan we ons nu straks ook massaal druk maken om alle ouders die hun kinderen met regelmaat volstoppen met frikandellen, big macs, veel te zoute kant-en-klaar gerechten, mierzoete toetjes en dergelijke? Met als gevolg overgewicht, diabetes en meer dat soort fijne dingen? Ik denk dat dat namelijk minstens even schadelijk is. Alleen rauw is wel wat erg extreem, maar uiteindelijk zo heel erg ongezond nog niet.

  11. 18

    @17: ouders die hun kinderen volproppen doen dat meestal niet uit ideologische motieven. En zijn vaak ook wat minder moralistisch. Francis heeft een heilige missie, en daar is haar kind de dupe van. Zoals je wel vaker ziet bij mensen met heilige missies. Meestal is het vooral schadelijk voor de geestelijke gezondheid, in dit geval ook voor de lichamelijke.

    Neemt trouwens niet weg dat ik Francis ergens ook wel aandoenlijk vindt. Ze wil echt oprecht het beste voor haar kind.

    (“Was sich liebt, das neckt sich”, wilde ik schrijven. Maar toen ik ging controleren of ik het wel goed geschreven had, begreep ik dat ‘necken’ plagen betekent en geen doden.)

  12. 19

    @11: Een leuke theorie, al zal het moeilijk worden hem te bewijzen aangezien e.e.a. al zo lang geleden gebeurd is. En dat het gezinsverband pas ontstaan is door gezellige kooksessies lijkt me gewoon onzin. Dieren leefden voor die tijd ook al in groepen.
    Bovendien moet je al een redelijke intelligentie (lees: herseninhoud) om überhaupt te kunnen koken.
    In veel omstandigheden is het bovendien gemakkelijk om aan voldoende voedingsstoffen te komen, ook voor apen die niet kunnen kokkerellen. Met een struisvogelei kun je al een dag vooruit.

  13. 20

    Tsja, deze mevrouw is wel erg extreem en vele mensen brullen schande!
    Nu is het natuurlijk zo dat haar “groeiremmers” niet aanbevelenswaardig zijn, maar daar weten sommige medici ook raad mee ;-)
    Helaas is het niet verstandig voeden van kinderen niet voorbehouden aan deze mevrouw:
    Je kinderen volproppen met patat (rijkelijk bestrooid met zout), hamburgers, hormoonrijke plofkippen en andere vlees-lekkernijen, pesticiden bevattende groente, calorierijke toetjes, mierzoete versnaperingen enzovoort enzovoort, is natuurlijk ook niet alles.
    De obesitas is misschien wel net zo gevaarlijk als de de gevolgen van het knaagdieren-dieet.
    Wat ik zeker weet is, dat de doodgravers een voorkeur voor lichtgewichten hebben ;-)

  14. 21

    @15 – Die goeroe heet David Wolfe, en Youtube heeft zelfs een mooi filmpje met tien redenen waarom hij een complete mafketel, zwatelaar en charlatan is.

    Cacao staat op dezelfde planetaire lijn als de zon. Dus cacao raakt precies de frequentie van het hart, wat we het heilige hart noemen.

    Paddestoelen zijn niet van deze aarde. Ze reden binnen op de kosmische wind.

    Zwaartekracht is niet onlosmakelijk verbonden met materie. Die notie van Carl Sagan die ons verkocht werd in ‘Cosmos’ op PBS, is ons bewust verkocht om ons in de war te brengen. ’t Is maar dat je ’t weet. (…) Dat zwaartekracht onlosmakelijk verbonden is met materie, dat we vechten tegen de zwaartekracht, dat we ons een weg moeten banen door de zwaartekracht om een voertuig de ruimte in te lanceren, dat is allemaal nonsens.

    O, en Wolfe heeft zijn eerste boek over rauw dieet ‘Nature’s First Law: The Raw Food Diet’ (1997) bijna zin voor zin geplagieerd van een obscure auteur, Arshavir Ter Hovanessian, die in 1960 of 1963 het boek ‘Raw Eating’ schreef.

  15. 22

    [In zuivel zitten groeihormonen. Tom neemt geen zuivel tot zich. Logisch dat hij kleiner is dan zijn leeftijdgenoten.] Hier zit natuurlijk een kern van waarheid in. Zuivel is ook babyvoer; het is volstrekt onnatuurlijk dat wij menen dat te moeten consumeren tot op volwassen leeftijd. Misschien niet geheel toevallig zijn Nederlanders ook de langste mensen ter wereld.

    Ik denk ook dat de hulpverleners in dezen de boot missen doordat ze er niet in slagen om met argumenten te komen die aanslaan bij de moeder. Je hoort ze vooral over een groeiachterstand, en dat is gewoon een zwak argument. Je wordt niet ongelukkiger of gelukkiger als je nou 10 cm langer of korter bent. Als het dieet van Tom werkelijk faalt – en ik ga er vanuit dat dat zo is – dan moeten de hulpverleners beter duidelijk maken waarom. Bij voorbeeld dat z’n hersenontwikkeling of botontwikkeling achter blijft (mocht dat zo zijn). Dat kwam uit de documentaire nauwelijks naar voren.

    En nog even over de school: de NL wet stelt dat je een kind thuisonderwijs mag geven als er geen school in de buurt is die aansluit bij je religie/levensovertuiging. Dit is de enige mogelijke uitzondering op de regel dat thuisonderwijs verboden is. Lijkt me exact van toepassing hier. Er wordt in NL bijzonder opgefokt gedaan over thuisonderwijs. Wat hier zou moeten gebeuren is: test of Tom leerachterstand heeft of niet. Zoja, dan naar school, zo niet, dan functioneert het thuisonderwijs kennelijk, en is er wat dat betreft niets aan de hand.

  16. 23

    Die Wolfe is trouwens inderdaad een volslagen idioot. Hij beweerde ook ooit serieus dat hij er naar streeft om breathtarian te worden, als volgende stap in de weg van purificatie van het dieet. Breathtarianisme houdt in dat je meent dat je alleen op lucht kunt leven.

  17. 24

    Ik zie op deze site anders ook geregeld stukken voorbij komen van personen die zich een beter mens wanen door bepaalde voedingsstoffen niet of juist wel te eten. Minder extreem, maar je ziet dezelfde basiselementen: supermarkt = fout, biologisch = goed.

  18. 25

    @22:
    Ik ben zelf lacto-vegetariër en gebruik dus wel melk- en eierprodukten, maar het kan best zonder.
    De melk die we nodig zouden hebben is inderdaad flauwekul en misschien wel een letterlijke vorm van boerenbedrog ;-)
    (wel wat attenter zijn bij kinderen tot een jaar of 4)
    De nu volgende link geeft wel aardig aan hoe we aan onze “bouw en onderhoudsmaterialen” kunnen komen:
    http://www.freewebs.com/debioindustrie/veganisme-als-dieet.htm

  19. 27

    Ik ben het bijzonder eens met @22 (alles wat daar in staat). Liep vanmorgen precies hetzelfde te denken over de groeiachterstand. Dat je beter naar de hersenontwikkeling en zo kunt kijken.

    Verder heeft dat kind voorbeelden te over. Hij zit niet zoals fanatieke religieuzen in een cultuur die hem onder druk zet om zijn moeder te gehoorzamen. Van alle kanten schreeuwt men: doe dat niet, tot Pauw en Witteman aan toe. Zelfs zijn eigen broer is er vandoor gegaan. De puberteit komt eraan: hoe lang houdt hij vol in zijn blindelinge geloof van zijn moeder?

    Bovendien komt de megagroeispurt eraan: hoe denkt zij dat op te vangen zonder krachtvoer? Dat gaat nooit lukken. In die jaren van extreme groei zijn kinderen bodemloze putten van honger. Je staat er met de hooivork naast alles maar dan alles wat je kan bemachtigen daarin te schuiven. En toch schieten ze in de lengte en worden ze steeds magerder. Je grijpt naar steeds ongezondere dingen om maar een beetje vet op die botten te krijgen.

    Persoonlijk vind ik zijn dieet in principe niet afschrikwekkend. In principe, he, als basis zeg maar, waaruit je verder kan borduren. Als moeder krijg ik wel meteen de neiging om zo’n kind bij te voeden. Acuut. Met eiwitten, vetten en koolhydraten.

    Ik zou tegen die moeder zeggen: ‘Oké, we zijn collectief doorgeslagen met onze suiker- en vetconsumptie, daar heb je een punt in. Maar je kind heeft meer nodig dan groente en noten/zaden. Hersenen, bijvoorbeeld, gebruiken koolhydraten als brandstof. Daar is echt te weinig van in jouw dieet.” En dan dat kind stiekem iets geven dat in de richting van die moeder gaat, zoals zilvervliesrijst. Iets voedzaams doch aanvaardbaar voor een voedingfanaat. (Maar als ik zijn tante zou zijn zou ik hem absoluut stiekem biefstukken en aardappels voeren. Zonder blikken of blozen). Veganist kan hij altijd later worden, als hij er helemaal zelf voor kiest.

    Weet je, hou het maar op @22. Zij verwoordde het perfect.

  20. 32

    Tom moet gaan solozeilen rond de wereld, dan pas vindt heel Nederland hem cool en keert de woede zich weer op Jeugdzorg. Want naar de haaien gaan is minder gevaarlijk dan sla eten, immers.

  21. 33

    De rechter had geen moeite met Toms manier van eten, maar alleen met het feit dat hij niet meer naar school ging. Natuurlijk is deze rechter een geretardeerde onnozelaar. Gelukkig maar dat er bekwame Sargasso-reageerders zijn die weten wat goed voor hem is.

  22. 34

    @27
    Zijn moeder heeft hem volledig onder controle, hij spreekt niet zonder haar toestemming en de angst is dan duidelijk af te lezen. Doordat hij geen eiwitten binnen krijgt raakt hij niet in de pubertijd, de hersenen missen daar simpelweg de voedingsstoffen voor.

    Die moeder vertoont psychopaten gedrag. Dit is precies de manier waarop psychopaten mensen van zich afhankelijk maken.

  23. 35

    @22: school draait niet alleen om leren, maar ook om kinderen sociaal te laten aarden. Omgang met andere kinderen wordt deze jongen nu grotendeels onthouden door hem weg te houden van school.

  24. 37

    @33: [Natuurlijk is deze rechter een geretardeerde onnozelaar. Gelukkig maar dat er bekwame Sargasso-reageerders zijn die weten wat goed voor hem is.]
    De rechter kon natuurlijk niet anders, want zo is gewoon de NL wet. Wetten zijn echter alleen voor een rechter heilig. Feit is wel dat die wet de meest rigide, strikte leerplichtswet ter wereld is (Oh, ja, samen met N. Korea). Nergens anders ter wereld doen ze zo verschrikkelijk opgefokt over thuisonderwijs dan in NL. Overal ter wereld krijgen kinderen thuisonderwijs, en uit onderzoek blijkt nou juist dat zulke kinderen het over het algemeen beter doen dan kinderen die naar school gaan. Dat betekent niet per se dat thuisonderwijs beter is, want de ouders van deze kinderen zijn doorgaans bovengemiddeld intelligent. Het betekent wel dat we er in NL overdreven opgefokt over doen, want zo schadelijk is het dus kennelijk ook weer niet.

  25. 38

    @34 U doet aan heel veel ongegronde interpretatie over angst en psychopaten. U kent de jongen persoonlijk, dat u weet dat hij zoveel angst heeft?
    Verder zit u onzin te verkopen over voeding. Eiwitten zijn helemaal niet een beperkende factor voor in de pubertijd komen, en een rauw veganistisch dieet heeft ook echt niet per se een tekort aan eiwit. U klets dus gewoon.
    B12 zou een probleem kunnen zijn, en een gebrek aan b.v. calcium en een algeheel gebrek aan joules. Maar niet eiwit.

  26. 40

    @38
    De blik in zijn ogen en het constante vragen om confirmatie aan zijn moeder is iets dat bij mishandelde en misbruikte kinderen terug te zien is. Hij spreekt enkel als hem wat gevraagd wordt en dan kijkt hij niet degene die de vraag stelt aan, maar zijn moeder.

    Een rauw veganistisch dieet levert wel degelijk een gebrek aan eiwitten op, eiwitten zijn namelijk niet in groente en fruit te vinden. Ook niet als die groenten op een lijn met de planeet Niburu staan.

  27. 41

    @40:
    Er valt wel degelijk genoeg eiwit te halen uit groenten, noten en zaden.
    Waar het de groente betreft blijft het wel de vraag of die, al of niet gemalen, een echte lekkernij zullen zijn
    Opsomming:

    Sommige groenten behoren tot de eiwitrijke voeding
    Het is misschien niet de meest voor de hand liggende voedingscategorie, maar ook groenten kunnen eiwitrijk zijn. De belangrijkste groenten die tot de eiwitrijke voeding kunnen worden gerekend zijn bonen, peulvruchten, aardappels en maïs. Met name bonen en peulvruchten zijn eiwitrijk. Hierbij valt te denken aan kapucijners, linzen, witte bonen, bruine bonen, tuinbonen en pinda’s. En vergeet ook pindakaas niet, het eiwitrijke broodbeleg bij uitstek!

    De bekendste boon die dienstdoet als eiwitrijke vleesvervanger is de sojaboon. Soja-eiwitten behoren namelijk tot de hoogwaardigste plantaardige eiwitten die er bestaan. Sojabonen worden om die reden verwerkt in o.a. tofu, tempeh, seitan en allerlei groenteburgers. Vooral in Azië is de sojaboon ongekend populair vanwege diens eiwitrijkheid.

    Let op: van alle categorieën in dit artikel bevatten de eiwitrijke groenten (mais, peulvruchten, aardappels e.a.) de meeste koolhydraten.

    Plantaardige eiwitten uit o.a. noten, paddenstoelen & zeewier
    Naast klassieke groenten zijn er allerlei plantaardige en semi-plantaardige voedingsmiddelen die veel eiwitten bevatten. Enkele plantaardige levensmiddelen die tot de eiwitrijke voeding kunnen worden gerekend zijn:

    Noten (kastanjes, hazelnoten & beukennoten)
    Zaden (zonnebloempitten, sesam & pijnboompitten)
    Paddenstoelen (champignons, shiitakes, & oesterzwammen)
    Zeewier (kelp, wakame & spirulina)
    Kiemgroenten (taugé, alfalfa & lijnzaadkiemen)
    Granen (boekweit, quinoa & teff)
    Let op: bovengenoemde plantaardige voedingsmiddelen zijn eiwitrijk, maar niet allemaal koolhydraatarm. Vooral granen bevatten relatief veel koolhydraten.

  28. 42

    @40: [Een rauw veganistisch dieet levert wel degelijk een gebrek aan eiwitten op, eiwitten zijn namelijk niet in groente en fruit te vinden. ] Het spijt me erg, maar hiermee slaat u toch echt de plank finaal mis. Zie ook de uitstekende reaktie van @41.
    Eiwitten zijn de meest basale biologische bouwstoffen; ze zijn het mechanisme waarop DNA/RNA zijn werk doet, omdat alle DNA-code die afgelezen wordt, wordt vertaalt in eiwitten. Zonder eiwit is er geen leven – als u beweert dat er organismen bestaan die geen eiwit bevatten heeft u vroeger niet opgelet bij biologie – daar doen flauwe verwijzingen naar Niburu niets aan af.

    Het waarom achter eiwitten ligt in aminozuren. Eiwitten kunnen bestaan uit 20 verschillende aminozuren, en de mens heeft 9 essentiele aminozuren nodig die in het dieet moeten zitten. Al die negen komen ook voor in planten, al is het wel waar dat de verhouding daarvan minder gunstig is dan bij dierlijk eiwit. Daar zijn echter uitzonderingen op, zoals b.v. sojabonen.

    Eiwit is zelden of nooit een probleem bij veganisten, tenzij ze er echt een potje van maken. Ook raw-fooders kunnen prima aan hun eiwit komen, maar ze moeten daar natuurlijk wel alert op zijn. De al genoemde peulvruchten – die een uitstekende eiwitbron zijn – zijn prima rauw te eten als je ze als kiemen eet – tauge dus.

  29. 43

    @40: [De blik in zijn ogen en het constante vragen om confirmatie aan zijn moeder is iets dat bij mishandelde en misbruikte kinderen terug te zien is. Hij spreekt enkel als hem wat gevraagd wordt en dan kijkt hij niet degene die de vraag stelt aan, maar zijn moeder.] Wat me tegenstaat is dat u onmiddelijk zo veroordeelt. Het kan b.v. ook zijn dat de jongen gewoon verlegen is en zich niet op z’n gemak voelt met al die camera’s.

  30. 46

    Planteneters en rawfoodists zijn vaak gezonder, slanker en energieker dan de meeste mensen. Dat valt op.

    @44 – Wat mij opvalt is dat die Francis Kenter er uitziet als een oud vrouwtje in een verzorgingstehuis, met ‘r ingevallen wangetjes en grijze huid, en dat Tom Watkins opmerkelijk kleiner is dan zijn leeftijdsgenootjes.

    Nu zegt die Francis dat ze hele weken vast, en dat lijkt me niet zo gezond als je geen vetreserves hebt (omdat je geen vlees en geraffineerde suiker eet).

    Maar goed, Boele Ytsma heeft het over topsporters en cebrities die geheel of gedeeltelijk rauw eten en daar kennelijk wel bij varen. Die zou ik dan wel eens in een documentaire op de Nederlandse televisie willen zien (hun dieet en routine) voor het broodnodige tegenwicht.

    Want laten we wel wezen: die Francis Kenter is nou niet bepaald reclame voor de Rauwvoedselbeweging…