Geen bal op tv | Een avondje Beatrix

COLUMN - Koningin Beatrix kondigt aan dat ze gaat aftreden. Reden voor de Nederlandse televisie om een hele avond aan haar koningschap te wijden en vooruit te blikken op dat van Willem-Alexander.

Joost Karhof staat op de Dam. Waarom hij op de Dam staat? Koningin Beatrix heeft heur aftreden aangekondigd. En de wetten van Hilversum dicteren dan: we moeten live-beelden van buiten de studio kunnen bieden. Niet dat er op de Dam iets gebeurde. Maar het zou kunnen. Wellicht zien we Willem-Alexander nog van het Paleis springen omdat ie de druk toch niet aan kan. Het is nu eenmaal een gebeurtenis die om live buitenopnames schreeuwt. Voor je het weet hebben de mensen niet door dat het een historische dag is. En dat mag toch niet mogen.

Bij DWDD hadden ze een blikje usual suspects opengetrokken om hun alles verhelderende licht op de abdudicatio te laten schijnen. Jan, Prem, Koos, Sywert, dat soort lui. Men had niets dan bewondering. Dit tot grote ergernis van mevrouw Molovich die nu wel eens zou willen weten wanneer de vergadering had plaatsgevonden waarin men had besloten hoe wij, het volk, onze vorstin zouden moeten beoordelen: als een hoogst intelligente vakvrouw, een controlefreak en perfectionist, ogenschijnlijk kil, maar wel een lieve oma. 

Rest van de avond: hoogtepuntjes en dieptepuntjes uit de periode Beatrix, portretjes van Willem-Alexander en vooral heel veel meningen van mannen (m/v) van de straat en deskundigen (m/v) in de studio. Bij reportages over Máxima klonk de accordeonmuziek die haar huwelijk met onze toekomstige koning luister had bijgezet. Bij Pauw en Witteman zat Sjuul Paradijs zijn suffertje te pluggen en Herman Pleij bleek weer eens niet te beroerd om een nationale gebeurtenis zodanig onder te schijten met een stortvloed aan duidingsdiarree dat je er de hele geschiedenis van de mensheid in kon herkennen.

Eerder zag ik Tegenlicht over een onderwerp waarover Beatrix in met name heur kersttoespraakjes de nodige noten heeft gekraakt: het doorgeschoten individualisme. Hoewel er een hoop interessants de revue passeerde, viel me toch één probleempje op waarmee de nobele sport van het duiden onherroepelijk te maken krijgt. De Herman Pleij van deze Tegenlicht heette Douglas Rushkoff. Hij vertelde over de straat waarin hij opgroeide en hoe ze vroeger gezamenlijke barbecues organiseerden. En dat in diezelfde straat tegenwoordig ieder z’n eigen barbecue heeft. In plaats van samen te barbecueën beschouwen de buren barbecueën als een soort sport waarin het erom gaat wie de beste biefstuk grilt. We barbecueën tegenwoordig tegen elkaar in plaats van met elkaar.

In de visie van Rushkoff had de corporate wereld de mens veranderd in een angstig individu dat andere mensen wantrouwde en zijn eigen geluk afmat aan de hand van het succes dat hij uitstraalde ten koste van de ander. Volgens deze door de markt gedicteerde maatstaf is delen slecht, is vrienden maken slecht, is recyclen slecht en zijn je buren je vijanden die je kunt verslaan door beter te barbecueën . Hij kneedde de werkelijkheid zodanig dat ze aan zijn conclusies voldeed. Met als gevolg dat er slechts een karikatuur over bleef, waarin ik me in ieder geval niet kon herkennen.

Precies wat er deze avond gebeurd was met Beatrix. Het enige wat de karikatuur tegelijkertijd bevestigde en ontkrachtte, was het toespraakje waarin ze haar aftreden aankondigde. Ze bedankte mij voor het vertrouwen dat ik haar had gegeven en dat deed ze op de wijze die we van haar gewend zijn: koel, afstandelijk, noem het majestueus. Maar heel even zagen wij daar een glimp van de mensch Beatrix, die een fractie van een seconde zelf ontroerd raakte door haar eigen dankbaarheid. Had ze me toch nog even.

  1. 2

    Na een half uurtje werd ik ook gek van de leeghoofdigheid en het eindeloos herhalen van wat iedereen al lang weet. Wat een onbenulligheid, wat een byzantinisme. Hilversum schijnt te denken dat het land gevuld is met pulpblad-consumerende veertienjarigen.
    Het zappen leverde wel weer wat op: de treurnis die Mitros veroorzaakt door een paar honderd woningen in Utrecht te laten verloederen. De arme oude dame kan wel een woning kopen, denkt minister Blok. De bank ziet me aankomen, zei de bewoonster.
    Die Rushkoff deed inderdaad een beetje een Herman Pley act: maar hij had een stuk meer te melden dan Joost Karhoff op de Dam.

  2. 7

    PowNews had een compilatie van de meest grove en kwetsende Beatrix-grappen. Nu heb ik niets tegen kwetsende en grove grappen, als de intentie die van een grap is. Afgezien van de persoon over wie het ging, het samengestelde PowNews-item was van een soort intimiderende puberale grofheid die helemaal niet grappig bedoeld leek te zijn. Ik werd er een beetje misselijk van, ze cultiveren een soort ongerichte en ongebreidelde haat en maken daarbij gewoon gebruik van alles wat zich daarvoor leent: hoofschoppers, booslims, Bea, De Politiek. Naarrrr.

  3. 8

    Bij P & W was 1 grote Beatrix abdicatieshow, na afloop lag er een plasje onder m’n stoel. De mooiste kwam van Job Cohen die Beatrix karakteriseerde: “Wat hier echt aan is? Dat er dienstbaarheid inzit en tegelijkertijd is het niet iemand die dienstbaar is.”

    Zoals Cruijff ooit: Tis een penalty en toch was het geen penalty.

  4. 10

    Wat ben ik blij dat ik dat allemaal niet heb gezien.

    Niet kon zien ook. Want mede door deze Hollandse traditie van leeghoofdigheid en het eindeloos herhalen van wat iedereen al lang weet … onbenulligheid … byzantinisme (Dank Tom!) ben ik jaren geleden gevlucht.

    En @Max, dank voor deze duiding van het koningsschap : Maar heel even zagen wij daar een glimp van de mensch Beatrix, die een fractie van een seconde zelf ontroerd raakte door haar eigen dankbaarheid.

  5. 15

    @12:
    Had van mij gemogen.
    Persoonlijk heb ik na de toespraak iedere “zeurrubriek” gemeden en me beperkt tot “De slag om Nederland” en “Tegenlicht”
    N.B.
    Helaas zei Beatrix niet:
    Ik treed af en de rest van familie kapt er ook mee.
    Een Monarchie is toch wel erg antiek!

  6. 16

    Geen balop tv..juste..ik hou niet van voetbal en ik kijk geen tv. Waarom kijken de poster en vrijwel elke reaguurder hierboven (HansR uitgezonderd) dan. Om er daarna over te mopperen bij het koffiepunt of virtuele hangplek, wel licht ?;)

  7. 17

    @16:
    Ik ben het met je eens > kijkt dan niet !
    Ik ga ervan uit echter dat sargassolezers wellicht mede tv kijken om er vervolgens de staat van het land mee te duiden. DWDD, P+W, POW > kennelijk betekent dit alles iets voor onze samenleving ? Misschien is dat teveel eer ?
    Het is voor mij een vraag hoor…

  8. 18

    @16: gezamelijk mopperen is goed voor de onderlinge verbondenheid :)

    Overigens was het wel een pietseltje jammer dat de koningin vandaag in alledrie de items van 1Vandaag was – en niks over het proces. Nou kijk ik 1Vandaag normaal niet, maar ik zocht dus wat meer info over de uitspraak.

  9. 19

    Waarom ik Powned kijk:

    故曰:知彼知己
    百戰不殆;不知彼而知己
    一勝一負;不知彼
    不知己 每戰必殆。

    So it is said that if you know your enemies and know yourself, you can win a hundred battles without a single loss.

    If you only know yourself, but not your opponent, you may win or may lose.

    If you know neither yourself nor your enemy, you will always endanger yourself.

  10. 20

    Ik kijk momenteel vooral om er een stukkie over te schrijven. Los daarvan, zegt zo’n avondje koninginneaarsgelik vooral het nodige over onze publieke omroep en hun idee over wat wij willen zien. Want echt: welke zieke geest denkt nu werkelijk dat wij Joost Karhof op een regenachtige Dam willen zien staan? Met wat voor volk denkt de NOS dat ze te maken heeft?

    En dat bloemstukje dat Hare Majesteit op heur tafeltje had staan, was dat niet toevallig precies hetzelfde bloemstukje dat Hans Janmaat naast zich had tijdens zijn zendtijd voor politieke partijen?