Duopolie | Minimumloon

COLUMN - De Wet Minimumloon is aangepast zodat nu iedereen die ouder is dan 23 tenminste het minimumloon moet verdienen. Dit tot verdriet van sommigen, zoals folderbezorgers die voorheen een vast (laag) bedrag kregen via een zogenaamde overeenkomst van opdracht en nu ontslagen worden omdat ze te duur zijn.

Voor een econoom lijkt dit in eerste instantie weinig verrassend. Al in je eerste college micro-economie leer je dat een minimumprijs leidt tot een aanbodsoverschot. In termen van de arbeidsmarkt: veel mensen willen werken voor een hoog minimumloon, maar weinig bedrijven willen mensen aannemen voor een hoog minimumloon, zodat werkloosheid ontstaat.

Bij deze abstracte weergave van de werkelijkheid past enige nuance. Tegenwoordig bestaat er onder economen geen consensus over wat de effecten van kleine verhogingen van het minimumloon op de werkloosheid zijn. Een van de meest aangehaalde studies op dit gebied is die van David Card en Alan Krueger, die werkgelegenheid vergelijken tussen fastfoodrestaurants in New Jersey en het oosten van Pennsylvania. Zij laten zien dat de werkgelegenheid in New Jersey en Pennsylvania gelijk blijft nadat New Jersey in 1992 het minimumloon verhoogt. Waarom er geen werkloosheid ontstaat is moeilijk aan te wijzen, en waarschijnlijk gaat het om een combinatie van factoren, zoals doorberekening in de prijs, productievere werknemers en minder verloop.

De resultaten zijn controversieel: Card en Krueger gebruiken data uit enquêtes, terwijl latere replicaties met loondata van hetzelfde gebied tot de conclusie komen dat een hoger minimumloon wel tot werkloosheid leidt, of de conclusie nuanceren zodat die alleen voor kleine fastfoodrestaurants geldt. Ondertussen bevestigen andere studies juist weer de resultaten van Card en Krueger, zodat het onduidelijk is wat nu precies de effecten van een kleine toename van het minimumloon zijn.

Duidelijk is wel dat de meningen verdeeld zijn: Een panel van bekende Amerikaanse economen reageerde vorig jaar op de stelling dat een hoger minimumloon de baankansen voor laagopgeleiden verkleint. Ongeveer eenderde was het hiermee eens, en ongeveer eenderde was het oneens. De nuance valt op: geen van de economen is het sterk eens of sterk oneens met de stelling en de meesten geven aan dat ze weinig zeker zijn over hun antwoord. Meer onderzoek is nodig, bijvoorbeeld door gerandomiseerde experimenten waarbij het minimumloon in willekeurige provincies of sectoren wordt verhoogd of verlaagd.

Maar goed, het is leuk en aardig dat bekende Amerikaanse economen zo genuanceerd denken over het effect van lichte stijgingen in het minimumloon, hier hebben de folderbezorgers daar natuurlijk niks aan. Bij de folderbezorgers gaat het niet om een lichte stijging, maar ruwweg om een verdrievoudiging van hun minimumloon. Zij raken hun baantje kwijt en de vraag is of we hier iets aan kunnen doen. Als alternatief of complement voor het minimumloon wordt vaak de arbeidskorting genoemd, zoals in dit betoog aan de Amerikaanse Senaat. Een hoge arbeidskorting betekent dat er minder van het brutoloon aan de belastingdienst wordt afgedragen en verhoogt daarmee het inkomen. En de arbeidskorting is sinds 2014 ook hoger voor mensen met een laag inkomen. Maar een hogere arbeidskorting stimuleert vooral het aanbod van arbeid, en aan welwillende bezorgers ontbreekt het nu juist niet.

Om aan het werk te blijven, zullen de folderbezorgers andere manieren moeten vinden om het minimumloon te omzeilen, bijvoorbeeld door zelfstandige zonder personeel te worden, waar de Wet Minimumloon niet voor geldt.

  1. 1

    Ik ben wel benieuwd naar die folderbezorging. Als er veel folderbezorgers ontslagen worden, dan betekent dat dus ook dat er veel minder folders bezorgd gaan worden. Daaruit (en uit het feit dat voor folderbezorging maar een kwart van het minimumloon betaald werd) concludeer ik dat folderbezorging een economische activiteit met een enorm lage toegevoegde waarde moet zijn (geweest), alsmede een blijkbaar niet erg onmisbare dienst.

    Zoiets doet me dan al gauw denken aan verborgen werkloosheid, zoals die in de VS ook bestaat met beroepen als deuropenhouders en boodschappeninpakkers, die je daar in supermarkten ziet werken. Van die beroepen die alleen maar kunnen bestaan bij de gratie van een uurloon van bijna niets en sociale lasten van helemaal niets (en waar ik me dan bij afvraag hoe die werknemers er nog van kunnen rondkomen).

  2. 2

    Wie brengen die folders nu dan rond?

    Volgens mij moet het extra lage minimumjeugdloon afgeschaft worden. Waarom moeten er kinderen achter de kassa als we 10% werkloosheid hebben? Laat de jeugd huiswerk maken, en mensen die het moeilijk hebben op de arbeidsmarkt de vakken vullen…

  3. 3

    Een hoger minimumloon betekent dan wel weer dat meer mensen geld hebben om naar de McDonalds te gaan, wat weer goed is voor de klandizie van McD, waardoor McD zich die hogere minimumlonen kan veroorloven. Goed voor de economie en goed voor mensen met werk.

    Voor individuele folderbezorgers is het zuur natuurlijk, maar ik vraag me dan af: als zij minder betaald kregen dan het minimumloon, waar leefden ze dan van? Hadden ze nog een baantje en maakten ze gewoon verschrikkelijk lange dagen? Hadden ze er een uitkering oid bij en was het dus in feite gesubsidieerde werkverschaffing wat ze deden?

    ‘gerandomiseerde experimenten waarbij het minimumloon in willekeurige provincies of sectoren wordt verhoogd of verlaagd’: ehm, is dat ethisch? Ja mevrouw, we weten dat u van uw minimumloon nu al nauwelijks uw vier bloedjes van kinderen te eten kan geven, maar voor ons onderzoek is het echt nodig dat u het komende jaar nog minder inkomen heeft.

  4. 4

    @2:

    Waarom moeten er kinderen achter de kassa als we 10% werkloosheid hebben?

    Omdat sommige van die kinderen helaas geen talent hebben om mooie diploma’s te halen op school. Die hebben om enige kans te maken op de arbeidsmarkt (en dus kans te maken op het o.d.d. kunnen voorzien in hun eigen voedsel, onderdak, etc) werkervaring nodig. Die werkervaring ontneem je ze door werkgevers te verplichten een minimumloon te betalen aan hun personeel.

    Om dit in te zien zijn geen gerandomiseerde studies nodig, het een (het niet inhuren van laag-productief personeel) is een logisch gevolg van het ander (het door een minimumloon instellen van een productiviteitsdrempel).

  5. 5

    @1:

    Als er veel folderbezorgers ontslagen worden, dan betekent dat dus ook dat er veel minder folders bezorgd gaan worden.

    Niet noodzakelijk. Er kunnen nog steeds net zoveel folders bezorgd worden door het restant van de meest productieve bezorgers. Die krijgen er gewoon wijken bij…

  6. 6

    @4:

    Toch blijken de meeste werkgevers bij het aannemen van jongeren, toch liever die jongeren uit te kiezen die later toch al wel kans maken op de arbeidsmarkt (bijvoorbeeld omdat ze tevens bezig zijn mooie diploma’s te halen).
    Want waarom zouden ze laag-productief personeel inhuren, als ze voor dezelfde prijs hoger-productief personeel kunnen krijgen?

  7. 7

    Wat zouden er toch een hoop problemen minder zijn met een vast basisinkomen.

    “Om aan het werk te blijven, zullen de folderbezorgers andere manieren moeten vinden om het minimumloon te omzeilen, bijvoorbeeld door zelfstandige zonder personeel te worden”

    Je hoeft dan zelfs niks meer te verzinnen om de wet te omzeilen.

  8. 8

    Folderbezorgers zijn vooral scholieren en bejaarden, die zien het vooral als een extraatje en hoeven er niet van te leven. DAAROM werkten die lage lonen voor folderbezorging.

    Wat heb je aan een baan als je van het loon niet eens een normaal menswaardig bestaan kan betalen?

    Economen zouden eens wat minder moeten navelstaren en eens naar de praktijk kijken. Mensen zijn geen calculerende machines.

  9. 11

    @9: Je kunt het natuurlijk ook andersom bekijken, de lonen zijn oké maar de vaste lasten (=gigantisch hoge kale huur, véél te dure brandstof, belachelijk hoge wegenbelasting, en dan gas/water/licht erbij die niet te hoog zijn maar er samen met de voorgaande posten wel inhakken) zijn in Nederland zo absurd hoog dat niemand nog een cent over heeft om uit te geven. Wat men ook roept/schrijft aan positieve berichten op radio en tv en in de kranten deze crisis duurt nog wel even……

  10. 12

    Over het minimumloon wordt veel onzin geschreven. Natuurlijk kan de werkgelegenheid in een bepaalde sector afnemen als het loon omhoog gaat maar de economie moet niet afhankelijk zijn van een onderklasse die niet kan rondkomen van hun loon (dat principe hebben we naast bij de folderbezorgers helaas al geschonden via het jeugdloon waarbij een 22-jarige nog steeds geen recht heeft op minimumloon, hopelijk wordt dat ooit nog verholpen), dan kun je net zo goed weer een bevolkingsgroep tot slaven maken. Economen lijken soms te denken dat er zoiets is als half kunnen rondkomen, dat je gewoon maar in een kartonnen doos moet gaan leven als je loon 2x lager is dan minimumloon (tegelijk wordt wel bij de overheid en iedere werkgever verwacht dat je een email adres, een mobiele telefoon en nette kleren hebt) en dat dan beter is dan helemaal geen werk (alsof het onmogelijk is om een uitkering te betalen aan werklozen of belastingen op lage inkomens te verlagen). Het is heel simpel: wil je een dienst dan zul je minimumloon moeten betalen, wil je dat niet betalen dan krijg je de dienst niet en zul je je geld elders moeten besteden aan iets anders.

    De “discussies” over minimumloon missen het belangrijkste punt: het gaat niet om hoeveel banen er zijn, het gaat om hoeveel mensen kunnen leven van hun baan en de verdeling van welvaart in het land.

    @7

    Jep, het basisinkomen zou dubbel helpen: minimumloon wordt onbelangrijk omdat iedereen sowieso kan rondkomen en omdat het basisinkomen onvoorwaardelijk is (je krijgt hem nog steeds als je geld verdient met werken, dus ieder flut part time baantje dat slecht betaalt geeft een verbetering van je financiele situatie).

  11. 13

    @6:

    Toch blijken de meeste werkgevers bij het aannemen van jongeren, toch liever die jongeren uit te kiezen die later toch al wel kans maken op de arbeidsmarkt (bijvoorbeeld omdat ze tevens bezig zijn mooie diploma’s te halen).

    Hieruit blijkt wel dat je zelf nooit hebt gewerkt aan de lopende band of aan de verspreiding van folders of kranten: deze werkgevers interesseert het werkelijk niets wat voor diploma’s je hebt, of met welke diploma’s je bezig bent. Ze nemen jongeren aan die kunnen aanpakken en niet te beroerd zijn om voor een laag loon ’s morgens vroeg uit bed te komen.

    @7:

    Een basisinkomen is zeker een stap in de goede richting t.o.v. de huidige situatie met minimumloon en uitkeringen. Het scheelt een hoop bureaucratie en werkloosheid.

    Het minimumloon is net zo sociaal voor laaggeschoolde jongeren als dat het drugsverbod gezond is voor drugsgebruikers.

  12. 14

    Minimum loon in de VS is sinds 1962 (zeg ik uit mijn hoofd) niet meer of weinig verhoogd. In de NY- Times van vandaag staat daar een interessant artikel over de plannen van de democraten om het te verhogen en de mogelijke effecten op de economie.

    In het kort de conclusie: het kost misschien wel een paar banen maar het tilt een veelvoud van werknemers boven de armoedegrens . Lees ook de comments. Interessant.

    http://www.nytimes.com/2014/02/19/business/mixed-results-in-us-study-of-increasing-minimum-wage.html?hpw&rref=politics&_r=0

  13. 15

    BASISINKOMEN

    Debat over ´basisinkomen´ (BI) – de mogelijkheid ervan, zijn wenselijkheid enz. – kan onder sanctie van oeverloosheid niet zonder een preliminair discussie-charter.

    Want: wie betaalt, wie is object van begiftiging, wie deelt uit, wie betaalt de uitdelers, moet er niet met extra toenemende, vernietigende immigratiestromen rekening worden gehouden, enz, enz.?

    Instelling van een BI vereenvoudigt niets, maar zal op een katastrofe uitlopen door haarzelf veroorzaakt. BI is geb(r)abbel van mensen (eigenlijk: kinderen) die nog in het Paradijs geloven, ook al noemen ze zich atheïsten.

  14. 17

    @8 ‘Folderbezorgers zijn vooral scholieren en bejaarden, die zien het vooral als een extraatje en hoeven er niet van te leven. DAAROM werkten die lage lonen voor folderbezorging.’

    Is dat nog wel zo? Ik heb er geen statistieken van, maar heb de indruk dat veel folder- en krantenbezorgers tegenwoordig verse immigranten zijn (die nog niet de taalkennis of de diploma’s hebben om betere banen te vinden). Volwassenen dus, die er wel degelijk van moeten rondkomen.

  15. 18

    @sik
    “Minimum loon in de VS is sinds 1962 (zeg ik uit mijn hoofd) niet meer of weinig verhoogd”

    Dat is lichtelijk overdreven. De laatste keer was in 2009. In 1962 was het $1,10 :-).

    On topic:
    Hoewel er verschillende onderzoeksresultaten zijn, is het evident dat een verhoging van het minimumloon in de VS gewoon verstandig economisch beleid is. En heel eerlijk gezegd betwijfel ik ten zeerste of het überhaupt ten kost van banen zal gaan. WA heeft al een hoger minimumloon en de prijzen zijn niet hoger en de werkloosheid ook niet. Het grote voordeel van armere mensen een loon geven waar ze ook daadwerkelijk kunnen leven heeft als voordeel dat ze het direct uitgeven. Daarnaast hoeft de VS-overheid misschien Walmart en Mickey D’s werknemers niet meer voor miljarden te sponsoren.

  16. 19

    @17: De enige die ik wel eens zie zijn een heel gezinnetje (pa, ma en tienerdochter) die samen met een karretje de brievenbussen langslopen. Aangezien ze er onmogelijk van kunnen leven (ze zullen niet voldoen aan Mo’s productiviteitswens), vermoed ik één of andere bijstandsconstructie.

  17. 20

    Tuurlijk! Iedereen zzp’er zodat iedereen met iedereen kan en gaat concurreren. Helemaal in de geest van het neo-liberale geteisem dat ook in Nederland de dienst uitmaakt. Ben je 55 en door je baas de laan uitgetrapt? Wordt zzp’er! Ben je 20 en is er voor jou geen volwaardig werk in overeenstemming met wat je graag zou willen zodat je met je vriendin kan gaan bouwen aan je droomtoekomst? Wordt zzp’er! Want succes is immers een keuze? Trouwens, wat betekent minimumloon eigenlijk nog in omstandigheden waarbij ook steeds grotere groepen mensen de dwangarbeid ingetrapt worden en waardoor ook steeds meer banen verdrongen worden met het bekende sneeuwbaleffect als gevolg?
    De ‘participatiemaatschappij’ wordt precies om dat gegeven heen gebouwd: iedereen concurreert met iedereen en anders is er de dwangarbeid.
    Een maatschappij dus van wegwerpmensen. Leuk hè.