In Denemarken is alles beter

ELDERS - Lijstjes zijn populair in de journalistiek. Vergelijkingen tussen Europese landen ook. Denemarken scoort meestal hoog. 

Something is rotten in the state of Denmark.’ Dit citaat uit Shakespeare’s Hamlet is in de loop der jaren een algemene uitdrukking geworden voor corruptie. Het is dus wel aardig om te melden dat Denemarken in de deze week door Transparency International gepubliceerde Corruption Perceptions Index voor 2013 bovenaan staat als het minst corrupte land. Denemarken kreeg van de ondervraagden in totaal 91 van de 100 punten en deelt de eerste plaats met Nieuw-Zeeland. Nederland staat op de achtste plaats met 83 punten. In Europa doet Griekenland het slecht met 40 punten, al is dat een verbetering ten opzichte van 2012. Ook Roemenië, Bulgarije en Italië doen het slecht. Spanje is gedaald ten opzichte van vorig jaar. Estland en Letland zijn gestegen.

De suggestie van een noord/zuid-tegenstelling wordt wel erg sterk in zo’n lijstje. Dat geldt eveneens voor de Geluk Index van de Verenigde Naties. Denemarken staat ook hier weer bovenaan, gevolgd door andere noordelijke landen. Onderzoek suggereert een samenhang tussen scores op de geluksindex enerzijds en sociale cohesie en relatieve inkomensverschillen anderzijds.

De Europese Commissie liet dit jaar onderzoek doen naar de deelname aan culturele activiteiten in alle lidstaten. Het onderzoek onder 27.000 Europeanen  laat zien dat bewoners van de noordelijke landen vaker naar een museum gaan, een monument bezoeken of een boek lezen. Gemiddeld leest 68% van de Europeanen per jaar een boek (één ja, en 32% dus niet eens een). In Zweden is dat 90%, in Nederland 86% en in Denemarken 82%. Vergelijk dat met zuidelijke landen: Griekenland komt niet hoger dan 50%. Zou er een verband zijn tussen corruptie en cultuurspreiding? Of tussen het gevoel ongelukkig te zijn en corruptie?

Zo zijn er meer lijstjes die de verleiding tot zelfgenoegzaamheid in het noorden kunnen aanwakkeren. Ter relativering geef ik er nog een die iets anders uitpakt. Transparency International onderzocht onlangs ook hoe het staat met de bescherming van klokkenluiders. Op dat lijstje scoren naast het Verenigd Koninkrijk en Luxemburg Roemenië en Slovenië het hoogst. Duitsland heeft grote problemen met whistle blowers. Denemarken kan ook nog wel wat meer doen op dit gebied.

Voor werkende ouders is Denemarken echter kampioen, volgens The Guardian dinsdag in een aflevering van de serie Lessons for America. Alle kinderen gaan er op vroege leeftijd naar uitstekende kinderdagverblijven met voldoende gekwalificeerd personeel. De auteur roemt het voorbeeld van Denemarken ook vanwege de vrijheid en verantwoordelijkheid die kinderen er -in vergelijking met de VS- al op vroege leeftijd wordt gegeven.

In een serie van de Volkskrant onder de titel Leerschool Europa (waar zouden ze het vandaan hebben) wordt Denemarken donderdag ook ten voorbeeld gesteld en wel als land van de duurzame energie (geen directe link beschikbaar). In Denemarken wordt 30% van de stroom opgewekt door windmolens, in Nederland 2%. De Denen kozen na de oliecrisis in de jaren zeventig “noodgedwongen” voor duurzame energiebronnen. ‘We moesten iets doen en hadden alleen onze hersenen,’ zegt Torben Damsgaard, projectleider bij een bedrijf in Esbjerg dat windmolens produceert. Daar kunnen de achterblijvers op dit gebied het mee doen.

Het enige waarop bovenstaand citaat van Shakespeare nog kan slaan, suggereert de Huffington Post, toevallig op 5 december, is de staat van de Deense tanden. Ook al kent men Sinterklaas daar niet, december is een topmaand voor de Deense hang naar hyggelig, gezellig samen zijn. Met bier, chocola en anders lekkers. Skål!

  1. 1

    Tijdens het lezen van bovenstaand stukje zette ik me voortdurend schrap: nu komt de tegenwerping, Denemarken is helemaal niet zo fris en vrolijk! Maar die kwam dus niet.

    Ik overweeg een emigratie naar het land van Hamlet.

  2. 2

    De suggestie van een noord/zuid-tegenstelling wordt wel erg sterk in zo’n lijstje.

    De vraag is wel wat oorzaak en gevolg is. Het is immers een corruptieperceptielijstje. En als er altijd maar geroepen wordt dat Zuid-Europa zo corrupt is, zal die perceptie al snel ontstaan.

  3. 4

    @3: Met Nederlanders is iets raars aan de hand. Als je het alleen over Nederland hebt, dan is bijna iedereen het erover eens dat het een corrupte bende is (en daar is natuurlijk ook de nodige aanleiding toe), maar zodra je het gesprek in een internationale context zet, verandert als bij toverslag de mening, dan zitten de corrupten vooral in het buitenland (en daarbij scoren Zuid-Europa en niet te vergeten Brussel dan bijzonder hoog).

  4. 5

    @0: ” Transparency International onderzocht onlangs ook hoe het staat met de bescherming van klokkenluiders. Op dat lijstje scoren naast het Verenigd Koninkrijk en xxx, xxx en xxx het hoogst.”

    Een beter bewijs dat die lijstjes bullshit zijn bestaat natuurlijk niet, gezien de behandeling van de Guardian en David Miranda. Of mag je misschien de klok wel luiden, maar niet duidelijk maken waar de klepel hangt?

  5. 7

    @4

    maar zodra je het gesprek in een internationale context zet, verandert als bij toverslag de mening

    Als ik de (enigszins complexe) methodologie eens doorneem dan lijkt er geen sprake te zijn van een survey onder de bevolking waarbij gevraagd wordt hoe ze corruptie in NL inschatten in relatie tot de rest van de wereld, of iets dergelijks. Ik zou dan ook niet zo snel zeggen dat de mening van de Nederlanders ‘als bij toverslag verandert’.

  6. 10

    @2: Inderdaad. En er wordt over het algemeen meer “gepercipieerd” dan gecontroleerd

    @5 Ik heb me hierover ook verbaasd. Het gaat puur om regels, wetgeving. De praktijk wil er nog wel eens anders uitzien. En niet alleen daar.

    @7 Ik denk dat hier meer in het algemeen verwezen wordt naar de neiging de rest van de wereld ondergeschikt te maken aan de eigen zelfgenoegzaamheid.

  7. 15

    @11: Andy,

    In Denemarken is alles perfect, schoon, keurig netjes, goed geregeld, en er zijn amper daklozen, bedelaars of immigranten….

    Kortom het is er oorverdovend saai, stomvervelend en oninteressant.
    Leuk op vakantie om er met je boot te gaan liggen, maar nee, bedankt, afgezien nog van de tongkrullende taal, nee, dank.

    ;-)))))

  8. 18

    @0: “één ja, en 32% dus niet eens een”. Wat telt als “een boek lezen”? Tellen Twilight en doktersromannetjes dan mee? En wetenschappelijke (studie)boeken? En is iemand die wel dagelijks meerdere kranten en Sargasso en veel artikelen leest, graag documentaires van bv. Tegenlicht en BBC Four kijkt maar boeken meestal in de kast laat staan dan een soort minderwaardig subject?