De economische agenda van de Moslimbroeders

Vandaag “viert” Egypte de verjaardag van de revolutie die leidde tot de val van Mubarak. De meningen over wat dit jaar heeft gebracht zijn verdeeld. Voor veel Egyptenaren is de revolutie pas compleet als de militaire raad komende juni ook echt plaats maakt voor een gekozen president. (Voor wat het waard is, de raad hief gisteren de “noodtoestand” al op.) Vanuit het westen wordt de verdere democratisering van Egypte met argusogen bekeken. Bij de parlementsverkiezingen haalde de politieke tak van de Moslimbroederschap maar liefst 47% van de stemmen, en samen met de radicalere Nur-partij een zeer ruime “islamitische” meerderheid. De PVV-ers in ons midden houden hun hart vast. Maar de Moslimbroeders hebben wel iets anders aan hun hoofd dan de islam: de economie. Toch?

De Egyptische economie ligt in puin. De economische groei viel het afgelopen jaar van 5% naar 1%, de werkloosheid steeg naar 12%, de jeugdwerkloosheid naar 25% (de meerderheid van de Egyptenaren is onder de 30). Aandelen van Egyptische bedrijven verloren de helft van hun waarde. Het toerisme kakte in met 30%. Egypte staat op een schaamtevolle 12e plek qua corruptie, en op de 100e plaats qua economische vrijheid. En dan heeft de Egyptische overheid ook nog eens een begrotingstekort van bijna 9%, dat opgevuld moet worden met geld dat tegen “Griekse” rentes geleend moet worden. Enfin, ellende.

Het is dan ook niet zo gek dat de Moslimbroeders vooral een economische agenda lijken te hebben. Egypte moet volgens een prominent lid “binnen zeven jaar de Turkse en Maleisische economie hebben ingehaald” (een wat lukrake maar toch mooie doelstelling). Egypte moet een kenniseconomie worden, net als India. Meer competitie, minder corruptie, minder subsidies voor voedsel en energie, hogere belastingen. De informele economie moet worden ingesnoerd, en verder hebben de Moslimbroeders grote infrastructurele plannen, bijvoorbeeld om het Suezkanaal veel winstgevender te maken.

Thomas Friedman wees er eerder al op dat oliearme landen als Egypte zich überhaupt geen religieuze agenda kunnen veroorloven. De politieke islam kan zonder olie eigenlijk niet goed om de moderniteit en globalisering heen. Iran en Saoedi-Arabië kunnen het zich permitteren om vrouwen van de arbeidsmarkt te weren. Maar Egypte, netto-importeur van olie, heeft die “luxe” niet. Ook is Egypte voor 10-15% van haar economie afhankelijk van toeristen. Hoe puriteins kun je dan zijn? Friedman kijkt gefascineerd naar de worsteling die de Moslimbroeders doormaken: de islam trekt, maar de economie trekt harder.

Het gaat overigens te ver om te beweren dat islam en economie sowieso niet samengaan. Het is waar dat het Midden-Oosten in het jaar 1000 nog ongeveer 10% van de wereldeconomie voor haar rekening nam (Europa 9%), en dat dit aandeel tegen het begin van de 18e eeuw was geslonken tot 2% (Europa 22%). Maar dit komt, zo beweert de Turks-Amerikaanse econoom Timur Kuran,  niet zozeer doordat de Koran zo anti-business of anti-woekerwinst is (de Bijbel en Thora zijn vergelijkbaar), maar eerder omdat de islamitische wereld belangrijke commerciële instituties miste, zoals de naamloze vennootschap, het dubbel boekhoudsysteem en de aandelenmarkten. Die achterstand is nu wel ingelopen.

Hoe dan ook, de Moslimbroederschap lijkt zich gedwongen te voelen om zich de CDA-positie aan te meten: alles voor de economie, principes als het uitkomt.  Of is het toch maar schijn?

  1. 1

    Genieten. Nostalgie puur. Bedankt voor dit ouderwets stukje. Het is tegenwoordig niet meer sexy om over de islam te schrijven maar goddank trekt de schrijver zich hier helemaal niets van aan.

  2. 2

    Iran en Saoedi-Arabië kunnen het zich permitteren om vrouwen van de arbeidsmarkt te weren.
    Egypte heeft die “luxe” niet?

    http://iranlaborreport.com/?p=895
    Women workers in Iran suffer discrimination in the workplace. According to the official statistics, while Iranian women make up 27% of the workforce, they bear the main brunt of unemployment and layoffs. Many have to leave their jobs due to low wages, violence, unsuitable job conditions (there are no legal protections for women). Recently, Mahmoud Ahmadinejad’s administration has put forth proposals to reduce the work hours for female workers to 36 hours per week, which will only increase their hardships.

  3. 5

    Het gaat over politiek en islam. Over de vraag hoe islamistisch de Moslimbroeders al dan niet zijn en of islamisme en welvaart elkaar bijten.

    15 jaar geleden zou een dergelijke vraag bij niemand zijn opgekomen.

  4. 7

    D’r staat nog een mooie quote in dat stukje van Friedman:

    “Maybe 20,000 out of 80 million Egyptians drink alcohol. Forty million don’t have sanitary water. Do you think that, in Parliament, I’ll busy myself with people who don’t have water, or people who get drunk?”

    Laten we maar eens afwachten. Ik schat nog een jaartje en alcohol is verboten in Egypte.

    Wat zijn linkse mensen toch naief.

  5. 9

    Ach ze zijn zo slim: Ze verzinnen vast een economic free trade zone (Lees toeristische zones) waar Alcohol is toegestaan.
    Goed voor de inkomsten en de normale Egyptenaar mag hier niet komen tenzij werkpas of komt hier toch niet want geen geld daarvoor. Op plekken waar geen toeristen komen drooglegging inclusief strikte handhaving en opsporing. Niets is wat het lijkt voor de westerling in Arabische landen.

  6. 12

    euh, sinds wanneer nemen we Thomas Friedman serieus ?

    There is no avoiding nation-building in Iraq. Because to get at Iraq’s weapons of mass destruction we’ll need to break the regime open, like a walnut, and then rebuild it.

    gewoon een enge neo.

  7. 13

    Als je door verblijf en ervaringen al helemaal denkt te weten hoe 300 miljoen Arabieren in meer dan 20 landen in elkaar steken en hoe ze zich straks gaan gedragen, dan imponeer je nog dommer dan na je vorige post.

  8. 14

    Ik pretendeer helemaal niets Jos.
    Natuurlijk zijn er nuances en heb ik het over een regio in een bepaald land.
    En voor de rest zeg ik er niks over.
    Is alleen maar ongemakkelijk.

  9. 15

    @Elmar — eens. Maar juist de ultra-religieuzen zijn vaak zo goed in het eeknnern van tegenstrijdige informatie (de bijbel zelf zit er vol mee) dat we van hen best kunnen verwachten om naast hun geloof ook te accepteren dat wetenschap geen onzin is…