Corona-apps hangen in een beleidsmatig vacuüm

COLUMN - Zowat alles ging mis bij die race om de corona-app die mensen moest vertellen dat ze bij iemand in de buurt waren geweest die besmet blijkt te zijn. De ene app was lek. De andere gaf je telefoonnummer prijs en verbrak zo je anonimiteit. De derde was helemaal niet aangeprezen door het deskundigenpanel: die hadden het ding expliciet afgewezen. De vierde waarborgde niet dat uitsluitend besmette mensen alerts konden versturen.

Belangrijker: de apps hingen in een beleidsmatig vacuüm. Ze staan of vallen met de beschikbaarheid van testen: alleen dan kan de waarschuwing die zo’n ding verstuurt betrouwbaar zijn. Maar er is geen flankerend beleid. Zelfs huisgenoten van een erkende patiënt kunnen zich nog zelden laten testen.

Wil je heus dat mensen zelf waarschuwingen versturen en een cascade van vermoedens en ‘mogelijke’ besmettingen zich door het mobiele netwerk verspreidt? Dan belanden we alsnog allemaal in zelfquarantaine en zijn we geen sikkepit verder.

Voor die aanpak is een term: techno-optimisme. Als je beleidsmatig met je handen in het haar zit, besteed je het probleem uit. Je laat er software voor maken: dan komt het vast goed! Mislukt dat, dan kun je de schuld voor je eigen falen op de programmeurs afschuiven. Altijd prijs.

Ik ben allang blij dat het kabinet zich had laten overhalen zijn aanpak publiekelijk te laten onderzoeken, en de hulp van externe deskundigen had ingeroepen. (En zoals Brenno de Winter, een van de gevraagde experts, dinsdagavond in Op1 zei: liet de overheid haar ict-plannen maar vaker zo breed testen. Dat zou een boel vergeefs geld en moeizame trajecten schelen.)

Maar je mag toch hopen dat het kabinet die app op de lange baan schuift, en eerst zelf een grondig testbeleid implementeert. Want te vaak heeft de regering gepoogd keuzes die ze als een kat in het nauw heeft gemaakt, als doordacht beleid te slijten.

Er was te weinig testcapaciteit. Prompt wilde het kabinet dat verkopen als doordachte stra­tegie: ‘testen, testen, testen’ zou niet zinvol zijn. Er waren te weinig hightech beademingsapparaten op de ic’s. Het zou niet zo’n vaart lopen, zei de regering, maar dat deed het wel. In het wilde weg bestelde ze duizend van die dingen bij Philips, maar die voldoen niet: ze zijn prima om iemand onder narcose asem te geven, niet voor iemand wiens longen kapot dreigen te gaan.

We hoefden niet in lockdown: dan zouden we sneller ‘groepsimmuniteit’ verwerven. Toen liepen de ziekenhuizen vol. Tests voor verpleeghuis- en thuiszorgpersoneel waren niet nodig, maar nu sterven cliënten daar bij bosjes en betreft een derde van alle besmettingen het zorgpersoneel. Mondkapjes voor burgers zouden ‘valse veiligheid’ bieden, maar juist die strategie werkte elders opperbest. Alleen: wij hebben die ­dingen niet.

De nood verkopen als weloverwogen beleid is dodelijk voor het vertrouwen in de overheid.


Deze column van Karin Spaink verscheen eerder in Het Parool. De oorspronkelijke tekst is daarom wat aangepast. Zo stond er in de vijfde alinea “zoals Brenno de Winter, een van de gevraagde experts, gisteravond in Op1 zei”. Hier is “gisteravond” veranderd in “dinsdagavond”. In de zesde alinea stond “(…) dat het kabinet vanavond aankondigt dat het (…)”. Hier is “vanavond aankondigt” geschrapt.

  1. 1

    “Zowat alles ging mis bij die race om de corona-app” Voorlopig is er nog helemaal geen App gekozen, dus stellen dat de App mislukt is, is nogal voorbarig. Het is heel normaal dat er bij zo’n project in de voorronde een groot deel van de kandidaten afvalt, sterker het zou niet best zijn als dat niet zo was.

    “Mondkapjes voor burgers zouden ‘valse veiligheid’ bieden” Volgens de deskundigen doen ze dat ook. Het Corona virus is namelijk zo klein dat het door alle, behalve de beste maskers heen komt. Het kan zelfs via je ogen naar binnen, hoe doorlatend denk je dat die zijn? Dat bepaalde politici mondkapjes voorstaan heeft meer te maken met steevast B zeggen als de regering A zeggen, zie Baudet en Wilders. Andere politici doen het om ander beleid te verkopen, als je nu een shawltje voor je mond doet dan doe ik de winkels weer open, dan is het net alsof het dan opeens meer verantwoord is.

    Die goede maskers komen, maar gezien daar in gehele wereld in 1 keer een enorme vraag naar is duurt dat even. Machines moeten gemaakt worden, grondstoffen moeten ingekocht worden en het liefst moeten ze ook nog getest worden. Normaal gaat daar minstens een jaar overheen, dus je kan niet verwachten dat dat nu opeens in 3 weken kan. En dan nog gaat dat voorlopig nooit genoeg zijn voor de gehele bevolking, eerst moeten ze naar de zorg, dan naar de contact beroepen en dan naar de bevolking.

    Als je een zakdoekje of flutmasker voor je mond knoopt hou je jezelf voor de gek. Sterker ik denk dat zo’n door adem warm en vochtig geworden doekje voor je mond een ideale broeiplek voor micro organismen is. Het helpt wel anderen te beschermen als je zelf hoest of niest, maar een beetje verantwoord persoon gaat dan niet naar buiten. En ook dan werkt het voor jezelf averechts want hoesten en niezen zijn bedoeld om ongewenste stoffen je lichaam uit te werken, niet echt handig om dat pal voor je gezicht weer op te vangen. Maar als je er zelf in gelooft veel succes, probeer alleen niet anderen ook op gedachten te brengen waar geen enkel bewijs voor is.

  2. 2

    @1: In dit geval vallen àlle kandidaten af. Ze komen niet eens in de buurt van de minimale vereisten.

    [… maar een beetje verantwoord persoon gaat dan niet naar buiten.]
    Er dreigt echter een toenemend tekort aan personen met een beetje verantwoordingsgevoel. Niet alleen sluipt de nonchalance erin, de mensen willen intussen ook weer naar buiten. Volgens het handboek spindokteren kun je dan beter met veel bombarie een loze, zelfs averechtse maartegel* afkondigen dan niets doen, want peilingen en verkiezingen.

    *Zo’n prikkelende typo laat ik graag staan.

  3. 4

    Karin heeft totaal gelijk. Het kabinet doet maar wat. Ik denk dat ze in spagaat economie en gezondheid zitten. En vooral de voor een dubbeltje op de eerste rij zitten-houding.

    Zeker bij minister vws, met zijn gladde praatjes, alles is schaarste, en steun uitspreken maar geen daden.

  4. 5

    Worden mensen die zonder telefoon op straat gaan of zonder ‘De App’ op hun telefoon daarvoor beboet? Mogen ze geweigerd worden in winkels?

    “Hee, jij hebt geen telefoon bij je. Jouw soort moeten we hier niet.”

  5. 6

    Nog even los dat mensen onder de 55 zonder comorbiditeit een verwaarloosbare kans hebben om in een ziekenhuis terecht te komen. Op een gegeven moment komt men daar achter en pikt men al deze beperkingen niet meer. In Berlijn was al een opstandje.

  6. 7

    @1: mondkapjes:

    https://www.abena.nl/infectiepreventie/producten/mondmaskers/

    “Er zijn 3 typen ademhalingbeschermingsmaskers:
    FFP1 masker: dit is het laagste prestatieniveau om van een beschermingsmasker te kunnen spreken. Dit masker heeft een efficiëntie van minimaal 80% tegen partikels die door de lucht verspreid worden. De zijkant lekkage (rondom het gezicht) mag niet meer zijn dan 22%. Dit masker wordt o.a. gebruikt wanneer er sprake is van het norovirus.
    FFP2 masker: Is de gemiddelde categorie beschermingsmaskers en heeft een efficiëntie van 94%. De zijkant lekkage mag niet meer zijn dan 8%. Dit masker wordt o.a. gebruikt wanneer er sprake is van TBC. Het RIVM adviseert het gebruik van FFP2 maskers in geval van bronchoscopie, cardiopulmonale reanimatie, tracheale intubatie, niet-invasieve beademing, handmatige beademing, optiflow, tracheostomie, handelingen aan het tracheostoma en uitzuigingen.
    FFP3 masker: Deze klasse biedt de hoogte bescherming en heeft een minimale efficiëntie van 99%. De zijkant lekkage mag niet meer zijn dan 2%. Dit masker wordt o.a. gebruikt bij het werken met cytostatica.”

    FFP1 geeft bescherming van 80%

    Mondkapjes die je zelf maakt van stof i.c.m. een filter van papier/stofzuigerzak/…. geven een bescherming van 20-40%

    Overdracht van virus wordt wel degelijk geremt.

    Gaat niet alleen over grootte van de gaatjes…. virussen hebben levend materiaal (meestal bacterien) nodig om te overleven. Mondmaskers zorgen bij hoesten, niessen dat vochtdruppeltjes niet door de ruimte verspreiden.

    https://www.cnet.com/how-to/do-homemade-face-masks-keep-you-from-acquiring-coronavirus-heres-what-we-know/

    M.a.w. als je ze draagt helpen ze WEL!. stop met het verspreiden van onzin a.u.b.

  7. 8

    @4: Het kabinet volgt haar adviseurs blindelings. OMT en RIVM…

    Notulen OMT zijn geheim
    cijfers waar OMT zich op baseert zijn geheim

    OMT en RIVM wordt gedwongen advies te geven, dat opgevolgd gaat worden> Daarmee kunnen het OMT en RIVM niet haar adviserende rol vervullen, ze worden verantwoordelijk voor het regerings beleid.

    Oncontroleerbaar, en onacceptabel van de regering. De regering moet advies INWINNEN en dan beleid maken. Nu maken ze zich er makkelijk van af. Gaat het fout: lag het aan de wetenschappers…

    Politiek gezien erg handig. Zelf niet verantwoordelijk voor de puinhoop nu, en wetenschap en adviesorganen in discrediet gebracht. Handig voor de toekomst als ze eens iets durven te publiceren dat de regering niet ligt.

    zum kotsen.

    Daar ageerde ik weken geleden al tegen, werd ik uitgelachen. Ook hier.

    Nu nog laatste stap: strafrechtelijk vervolgen voor nalatigheid en plichtsverzuim met dood tot gevolg. De trieste situatie in de verzorgingstehuizen waar de bewoners geen kant op kunnen dan afwachten tot ze het haasje zijn, want de besmettingen komen allemaal van buiten. De bewoners gaan nergens heen. Het personeel heeft geen beschermingsmiddelen (Rutte: bescherm de zwakkeren…). Allemaal het gevolg van wanbeleid.

    En het blijft maar voortduren. Misdaad tegen de menselijkheid.

    Wij staan toch zo fier voor de mensenrechten met ons Vredespaleis? Vervolgen die hap. Regering en RIVM (ja die ook, want die zouden beter moeten weten i.p.v. aandachtsgeil meedoen met dit circus).

  8. 9

    @6: Ja, en vervolgens blijkt dat verwaarloosbare % van doden (0.5%) en ziekenhuisopnames (5%) toch verrekes veel te zijn met 17 miljoen als grondtal. 3.5M zijn 65+ dat geeft 14.5M onder 65

    Ziekenhuisopnames: 5% van 14.5M = 725.000
    Doden: 0.5% van 14.5M = 72.500 doden.

    Met nagenoeg alle zorgmedewerkers in een burn out.

    En dan heb je geen economie meer over, geen zorgvoorziening.

    Maar goed. Kop in het zand, lekker egoistisch.

    Bij andere diersoorten noemen we dat evolutie. Bij de mens heet dat beschaving.

  9. 10

    @8: [ Het kabinet volgt haar adviseurs blindelings. OMT en RIVM… ]

    Hoe kan jij dat nou weten als de notulen geheim zijn?

    Het is oorlog en dan moet je daadkrachtig en eensgezind optreden. Dan ga je niet omstandig uitleggen welke raadgevers wat voor opvatting hebben want dan lok je alleen maar tegenstand en onzekerheid en dus vertraging uit. En geen tijd om met 17 miljoen zelfbenoemde deskundigen eerst een referendum te houden. Die gaan sowieso achteraf zondebokken zoeken.

    Ik hoop dat ze achteraf nog eens een “CoronaCountry” game maken zoals SimCity, dan zouden al die “deskundigen” achteraf hun beweringen eens kunnen uitvoeren, alhoewel ze dan wel teveel kennis hebben van de afloop en geen druk voelen die de beslissers wel degelijk voelen. En dan lekker schrikken van het aantal doden als je zojuist besloten hebt de kappers aan het werk te zetten o.i.d.

  10. 11

    @9: In 2017/2018 waren er 16.000 ziekenhuisopnamen tijdens de griepgolf (0,1% v/d bevolking). Het is te doen zolang de kwetsbaren maar goed worden beschermd. Helaas weigert de regering om zich in te zetten voor mondkapjes terwijl ze overal beschikbaar zijn.
    Aanname is wel dat de herbesmettingskans klein is of in iedergeval tot weinig ziekenhuisopnamen leidt.