Is dit alles?

We leven in een tijd van tegenstellingen tussen verschillende groepen in onze samenleving. In een drieluik probeert GeenCommentaar wat achtergrond te verschaffen met een psychologisch sausje. Vandaag het tweede deel dat ingaat op hoe groepen zichzelf en elkaar categoriseren en het ontstaan van een zogenaamde ingroup bias.

Er zijn in de loop van de tijd veel studies geweest naar hoe wij groepen indelen en welke waardes wij toekennen aan de groep waar wij zelf toe behoren (ingroup) en welke aan de groepen (outgroup) waar wij niet toe behoren. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat we al snel een ingroup bias ontwikkelen, en deze vooroordelen hoeven op niets anders dan lidmaatschap van de groep gebaseerd te zijn. Daarbij ontwikkelen we tegenover de outgroup een zogenaamde outgroup homogeneity bias. In het kort komt het erop neer dat wij de eigen groep positiever benaderen enkel en alleen vanwege lidmaatschap van de groep, terwijl we juist negatiever staan tegenover buitenstaanders.

Blue vs Green
De Nederlandse psycholoog Jaap Rabbie deed in de jaren tachtig een interessant onderzoek om de ingroup bias te onderzoeken. Totaal willekeurig deelde hij een groep in tweeën. De ene groep kreeg blauwe pennen en blauw papier. De andere groene pennen en groen papier. Vervolgens werd aan aan de leden van de beide groepen gevraagd om elkaar te beoordelen. Hoewel de groepsindeling volledig willekeurig was bleek dat men gebaseerd op de kleurindeling individuen van de eigen kleur positiever evalueerde dan die van de andere kleur. Deze groepsidentificatie vond plaats nog voordat de verschillende groepsleden ooit met elkaar samen moesten werken en zonder dat zij elkaar kenden.