Kanker en Calvijn

ONDERZOEK - Het is een vraag die af en toe voorbij komt als je in het adressenboekje van de nieuwsredacties zit: we hebben nog een gaatje voor een lollig item, dus, meneer de taalgeleerde, hoe komt het dat wij Nederlanders met ziekten schelden? Andere volken doen dat ook niet? Een Franse hooligan heeft het toch ook niet over een putain de cancre? Het klassieke antwoord, in 2000 door Piet van Sterkenburg uitgewerkt in zijn standaardstudie Vloeken, is dat het iets met het calvinisme te maken heeft. Volgens dat geloof is ziekte een straf van God, en die straf wenst de Nederlander zijn medemens dus toe als hij zich een beetje kwaad maakt. Maar klopt dat eigenlijk wel? De Leuvense taalkundige Tom Ruette zocht het uit en schreef er een artikel ( € ) over.

Door: Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Closing Time | Mystieke ogen

Vandaag stap 3 in ons tweede rondje covers kringloop, volgens de zes stappen theorie.

Vorige keer werd Ray Charles door Van Morrison gecoverd. De Ierse bard werd bekend als frontman van Them, de band die een megahit scoorde met het ook waanzinnig veel gecoverde  Gloria. Nu gaat het ons om ‘Mystic Eyes’ (in dit filmpje gevolgd door het roemruchte Gloria)

Die mystieke ogen zijn ook bezongen door de vorig jaar overleden Tom Petty, beroemd geworden met zijn Heartbreakers.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: De Liberteit van Conscientie overwint de Tyrannie. Een van de Goudse glazen (foto Jona Lendering) copyright ok. Gecheckt 23-11-2022

De Tachtigjarige Oorlog

RECENSIE - De Tachtigjarige Oorlog, dat is zo’n beetje de stichtingsmythe van de Lage Landen. De gewesten werden in 1549 met de Pragmatieke Sanctie tot eenheid gesmeed en het was de bedoeling dat ze voortaan één heer zouden hebben: eerst Karel V, daarna Filips II, beide uit het huis Habsburg. Het heeft niet zo mogen zijn. In 1648 werd in de Vrede van Münster vastgelegd dat het zuiden Habsburgs zou blijven, terwijl het noorden zelfstandig werd: de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Zo zijn tijdens de Tachtigjarige Oorlog Nederland en België gegroeid.

Ik verbeeld me dat sommige nationale karaktertrekken tijdens dit conflict zijn ontstaan. Een simpel voorbeeld is religie: het latere België zou overwegend katholiek zijn terwijl in het latere Nederland een vorm van protestantisme dominant zou zijn. Een andere impressie, die ik niet met cijfers kan onderbouwen maar die me geloofwaardig voorkomt: Belgen trekken hun eigen plan, want de overheid is niet per se hun eigen overheid, terwijl Nederlanders, gewend aan een overlegcultuur, sneller naar de overheid kijken en zowat in paniek zijn als ergens geen regels blijken te bestaan. Als u dat al te kort door de bocht vindt, doe ik het met een voorbeeld minder maar blijf ik toch denken dat de Tachtigjarige Oorlog beslissend was voor de toekomst van de Lage Landen. Zoals gezegd: een stichtingsmythe.

Kaats Late Night Review – SNL deel 2: Dream on

RECENSIE - Ik kreeg het helaas pas mee toen ik de Saturday Night Live (SNL) van afgelopen weekend terugkeek: Kanye Ye West ging toch nog behoorlijk los – of nat – aan het eind van zijn optreden vorige week. In mijn eerdere ‘Kaats Late Night Review’ merkte ik verbaasd op, dat zijn optreden me nogal meeviel. Yeah right, dream on!

Want het niet geplande sluitstuk wordt door de SNL-redactie wijselijk niet uitgezonden in de online-aflevering, en werd naar ik begrijp zelfs afgebroken tijdens de live-uitzending.

My bad, want het was me een uitglijder, die ook breed uitgemeten werd in de Amerikaanse media. Nou ja, voor Kanye Ye (sorry, ik kan er niet aan wennen) is het allemaal heel normaal, en ik had op voorhand ook wel verwacht dat hij iets dergelijks zou doen; een speech houden ter verdediging van zijn goede Oranje Vriend in het Witte Huis, inclusief opmerkingen als: “If I was concerned about racism,” Mr. West said, “I would’ve moved out of America a long time ago.” He said Democrats were responsible for a plan to take “fathers out the home and promote welfare.” (quote uit The New York Times). En natuurlijk maakte hij zijn aspiraties voor het presidentschap in 2020 nog maar een keer duidelijk. Ook zei hij dat hem meermaals was gevraagd zijn MAGA-cap (petje met de slogan Make America Great Again) af te zetten door de crew van SNL.

Closing Time | Een idioot voor jou

In dit tweede rondje covers kringloop, de zes stappen theorie volgend, stap twee.

Vorige keer coverde Ray Charles een hartekreet van Melanie. Uiteraard zijn ook liedjes van hem gecoverd. Waaronder zijn hartekreet waarin hij zich afvraagt: hou je me nou voor idioot?

Deze (mee)slepende song is maar weinig gecoverd. Wie dit soort werk zonder meer goed kan vertolken is Van Morrison.

Volgende keer van Van Morrison naar…?

Foto: © Sargasso logo Goed volk

Goed volk | Zin en onzin over Halloween

ACHTERGROND - Een paar decennia geleden zijn er een paar feesten overgewaaid uit het land aan de andere zijde van de Atlantische Oceaan, meer specifiek: Valentijnsdag en Halloween. Beide feestdagen zijn door emigranten meegenomen uit Europa en kort door de bocht kun je redeneren dat de Amerikanen deze feesten voor ons behouden en bewaard hebben, althans voor de Nederlanders, want elders in Europa zijn deze feesten nooit weggeweest.

Met name Halloween is behoorlijk gedeformeerd tot ons gekomen, positiever gezegd: in zijn laatste ontwikkelingsfase waarbij speelsheid en commercie de boventoon voeren. Vervolgens hebben met name orthodox-christelijke gemeenschappen (orthodox-gereformeerden en evangelikalen) zich, niet gehinderd door grondige kennis terzake, tegen Halloween gekant als zijnde een orgie van hekserij, magie en dood. En dat is jammer, want de oorsprong van Halloween verraadt heel andere intenties. En omdat over ruim drie weken ook in Nederland weer Halloween gevierd gaat worden en er ongetwijfeld weer enige flauwekul het net op zal worden geslingerd, wil ik dit voor zijn door de nodige feiten op een rijtje te zetten. Want Halloween is een intrigerend brok – van origine – Keltische volkscultuur.

De christelijke traditie

De naam Halloween (of Hallowe’en; ‘hallow’ betekent ‘holy’) komt voor het eerst voor in 1745 en is een samentrekking van de woorden All Hallows’ Evening en staat ook bekend onder de namen Allhalloween, All Hallows’ Eve (1556) of All Saints’ Eve, die duidelijker verwijzen naar het Rooms Katholieke en Anglicaanse hoogfeest van Allerheiligen (All Hallows’ Day) waarop de gedachtenis aan alle christelijke heiligen en martelaren en in feite alle christenen die reeds in de hemel zijn wordt gevierd. De Oosters-Orthodoxe Kerk kent een soortgelijk feest rond Pinksteren, maar dat is een verhaal apart. Allerheiligen wordt sinds de instelling door paus Gregorius IV op 1 november gevierd.

Foto: Daniel X. O'Neil (cc)

Kunst op Zondag | Ego pretpark

Musea denken jonge bezoekers te trekken door meer Instagramwaardige kunst te exposeren.

Jonge bezoekers worden voor musea steeds belangrijker. Zo belangrijk zelfs dat tentoonstellingen zo worden ingericht dat je er de ideale foto voor Instagram kunt maken.

Raar bericht van de NOS, want je zou denken dat alle kunst de moeite van het fotograferen waard is. Zou er verschil zijn tussen wat jonge en oudere museumbezoekers graag fotograferen? Geen idee.

Dat musea al jaren zich in allerlei bochten wringen om meer publiek trekken is vooral sinds de economische crisis van 2007- 2009 een gegeven. Overheden verminderden de toch al schamele financiële ondersteuning maar musea behielden de plicht kunst toegankelijk te houden voor een breed publiek.

En toen kregen we meer museale attracties.

Pardon, we bedoelen: meer beleving. Bijvoorbeeld glijbanen die we al kenden van o.a. zwempretbaden. Je zou zeggen dat zo´n glijbanenwerk prima past op het terrein van een design museum…..

… maar wat doet zoiets in een museum voor moderne kunst?

U zag de glijbanen van kunstenaar Carsten Höller, die volgens een van onze trouwe lezers gezegd heeft dat  de kermiservaring volledig wordt onderschat en dat een glijbaan een sculptuur is waarin je kunt reizen.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

https://www.youtube.com/watch?v=ohhZ7CNKTHY

Closing Time | Wat flikken ze met mijn liedje?

We gaan een tweede rondje covers kringloop doen. In een iets ander format dan vorige keer, maar wel onder het motto: wat is de wereld toch klein (de zes stappen theorie).

Iemand die al vroeg een visie op covers had, was singer-songwriter Melanie. “Moeder”, zong ze, “kijk nou wat ze met mijn liedje hebben geflikt.”

Dat liedje is ontelbare keren door de mangel gehaald. Dalida ging voor verandering (Ils ont changé ma chanson), Daliah Lavi koos voor verwoesting (Wer Hat Mein Lied So Zerstört, Ma?).

Closing Time | Wende Snijders

Wende Snijders is wat mij betreft één van de beste zangeressen van Nederland. Haar performance is altijd vlekkeloos zuiver, ze heeft een groot bereik, zingt in minstens drie talen, bespeelt instrumenten, schrijft haar eigen muziek maar maakt ook een feest van bijvoorbeeld liedjes van Toon Hermans. Ik zal haar zeker nog wel eens opvoeren in Closing Time want ze heeft zoveel mooie dingen gemaakt.

Maar dit nummer staat me na aan het hart. De tekst is geschreven door Joost Zwagerman die haar verzocht het op muziek te zetten. Pas na zijn zelfmoord – die mij ook erg aangreep en waarover ik samen met mijn vriend een nummer heb geschreven – herinnerde ze zich dat hij haar ooit een e-mail had gestuurd die ze ongeopend had gelaten (?). Het bleek een gedicht te bevatten dat ze direct op muziek heeft gezet. Dit is het briljante resultaat.

Closing Time | Jack Savoretti

Tot ik Jack Savoretti toevallig tegenkwam op YouTube had ik nog nooit van hem gehoord. Dat is best raar want in Groot Britannië timmert hij al ruim 10 jaar aan de weg, zijn songs worden gebruikt in Amerikaanse films en tv-series en vorig jaar stond hij op Pinkpop. Het zal dus wel aan mij liggen.

Dit was het eerste nummer dat ik van hem hoorde en ik was behoorlijk onder de indruk. Alles klopt, die hese stem, het gitaarspel, de pakkende melodie. En het protestsonggehalte past helemaal in deze tijd, al is het nummer al wat ouder.

https://www.youtube.com/watch?v=9DgdFV_c6Xs

Closing Time | Charles Aznavour

Ik ben momenteel in Yerevan, de vriendelijke hoofdstad van Armenië. Ik kan niet claimen dat ik alle plaatselijke horeca heb verkend, maar overal waar ik tot nu toe ben geweest, klonk de muziek van Charles Aznavour. Niet heel onbegrijpelijk: de Franse zanger kwam uit Armenië en heette eigenlijk Chahnour Aznavourian.

Zijn portret hangt hier in de hoofdstraten, je kunt een condoleance-register tekenen. En het lijkt er dus op alsof de Armeense radiostations een boycot hebben van alle andere muziek.

Closing Time | Dissection

In de laatste ‘Geen bal op de tv’ kwam Bill Cosby voorbij. En, naar aanleiding daarvan hoe (on)gemakkelijk het is om te kijken naar films en series van/met mensen die allerlei akelige dingen hebben gedaan. Voor sommigen geen probleem, voor anderen een onoverkomelijk obstakel. In hoeverre is kunst en cultuur nog genietbaar, wanneer de maker evident fout is en verschrikkelijke dingen heeft gedaan?

In de metal kun je over die discussie ook wel een boompje opzetten. Extreme muziek trekt (ook) extreme lieden aan. Jon Nödtveidt, muzikaal brein achter de Zweede death/black metalband Dissection, is zo’n type. Overtuigt satanist, om te beginnen, zo eentje die er echt in gelooft; in tegenstelling tot die talloze bands die zich tot de duivel wenden toen ze iets extreems zochten om hun muziek mee te garneren (en beter te verkopen).

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Vorige Volgende