Joost

Veel mensen relateren het gedrag van Marokkaanse straatjongeren aan hun cultuur. Als uitleg wordt daar dan de vechterscultuur van de ouders die vaak oorspronkelijk uit het Marokkaanse rifgebergte komen gebruikt. Promovendus Jan Dirk de Jong stelt nu dat dat onzin is.

Hij deed onderzoek naar de Marokkaanse jongeren uit Slotervaart. Volgens hem voelen de jongeren die de problemen maken zich afgewezen door de Nederlandse maatschappij. Daardoor vallen ze terug op elkaar en worden groepsprocessen versterkt en zijn daarom sneller geneigd tot ‘heftig delinquent groepsgedrag’.

Binnen deze groepen onstaan volgens de onderzoeker daarnaast ‘versterkte loyaliteitsverwachtingen’ en ‘extreme vijandigheid naar buiten toe’. De reactie op dat gedrag werkt weer versterkend op het gedrag, waardoor het van kwaad tot erger gaat.

Nederlanders zijn daarmee zelf verantwoordelijk voor het recente verhevigen van de problemen en de verdere ontwikkeling van de straatcultuur. Een oplossing is volgens de promovendus dat we deze jongeren moeten zien als ‘onze jongens’ en het stigma ‘Marokkaanse jongens’ laten vallen. Hij noemt de problemen een uiting van ‘knellende onmacht’: “Ze proberen gezichtsverlies te beperken door de indruk te wekken dat ze er zelf bewust voor kiezen zich delinquent te gedragen.”

Ik denk dat hij gedeeltelijk gelijk heeft. De retoriek zoals die op dit moment met name door Wilders wordt gebezigd in de politiek brengt de oplossing niet dichterbij, juist verder weg. Maar hij neemt wel heel gemakkelijk de verantwoordelijkheid weg bij de jongeren die de problemen veroorzaken. Natuurlijk zijn er oorzaken, en misschien zijn die oorzaken wel de grootste reden dat het uit de hand loopt. Maar die jongeren kiezen er op een gegeven moment toch zelf voor om dat geweld te gebruiken. En daar mogen ze wat mij betreft best hard op aangepakt worden. We moeten ze dus niet zien als slachtoffers, maar als onderdeel van het probleem.

Gisteren bleek dat de mensen die ‘inbraken’ in het computersysteem van de GPD de persoonlijke woordvoerders zijn van minister Donner en staatssecretaris Aboutaleb, toch niet de allerminsten.

Daarnaast lijkt het er nu ook op dat het ‘lek’ structureel werd misbruikt, en niet alleen door de mensen die via-via toegang hadden tot het systeem.

Bij deze zaak vraag ik me wel een aantal dingen af. Hoe kom je er als ambtenaar bij om dit te doen? Vanaf een computer van binnen het ministerie en met wachtwoorden van je man en ex-collega’s? Het is alsof je inbraken pleegt en elke keer ergens je visitekaartje achterlaat. Het wordt een keertje opgemerkt. Buiten dit technische aspect zal de ethische kant van de zaak je ook moeten zijn opgevallen, lijkt me.

Daarnaast mogen de GPD zichzelf ook wel achter de oren krabben. Als er mensen bij jou weggaan vraag je ze toch ook de sleutels terug? Accounts direct afsluiten lijkt me nog wel het minste. Daarnaast zorg je ervoor dat je redacteuren alleen maar met vertrouwde computers bij het systeem kunnen én dwing je hen ook regelmatig hun wachtwoord aan te passen.

Door dit alles niet te doen lieten de GPD bij wijze van spreken alle deuren openstaan en vroeg zo om een inbraak. Laat dit een les zijn voor alle media, en niet alleen die van de GPD. Bind de kat niet op het spek.

Vanochtend las ik in de NRC Next een opinie die vraagtekens zet bij de recente roep om de ouders van probleemkinderen te straffen, onder meer door het inhouden van kinderbijslag of uitkering.

Het lijkt een verheviging van de eerdere tendens waarbij de overheid steeds meer de opvoeding van kinderen ter hand neemt. Nu blijkt dat dat niet altijd werkt verlegt ze de aandacht blijkbaar naar de ouders.

Maar ik dwaal af. De opinie in de NRC Next stelt dat “ouders geen daders zijn“, het stelt dat ouders óf zelf ook verontwaardigd zijn over hun ontspoorde kind, óf zelf niet bij machte zijn het te corrigeren. Dus worden de verkeerde mensen gepakt en los je de problemen niet op.

Maar is dat wel zo? Zijn ouders meestal geen onderdeel van het probleem? Op een ander vlak, dat van racisme, is in België recent aangetoond dat het racisme van de ouders zelfs in hoge mate gerelateerd is aan de mate van racisme van het kroost. Racistische ouders zorgen dus voor racistische kinderen.

Voor velen een niet al te schokkende conclusie. Maar is het analoog daaraan dan niet veel te makkelijk om de ouders op andere vlakken dan zo simpel weg te laten komen onder het mom “ouders zijn geen daders”?